Τέλος οι ΜΚΟ, μόνο δικηγόροι στη νομική καθοδήγηση των μεταναστών: Θα παίρνουν 250€ αν οι αιτούντες επιλέγουν να φύγουν από τη χώρα

Μόνο δικη­γό­ροι ενταγ­μέ­νοι σε ειδικό μητρώο θα παρέ­χουν πλέον τη δωρεάν νομική καθο­δή­γηση σε αιτού­ντες άσυλο στο πρώτο στάδιο της διοι­κη­τι­κής δια­δι­κα­σίας, ενώ προ­βλέ­πε­ται πρό­σθετη αμοιβή 250 ευρώ όταν, μετά τη συνε­δρία ενη­μέ­ρω­σης, ο αιτών επι­λέ­γει την εθε­λού­σια ή οικειο­θελή ανα­χώ­ρηση και η επι­στροφή του ολο­κλη­ρώ­νε­ται.

Αυτό προ­βλέ­πει η Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση που δημο­σιεύ­θηκε σε ΦΕΚ και καθο­ρί­ζει το νέο πλαίσιο παροχής δωρεάν νομικής καθο­δή­γη­σης στο πλαίσιο εξέ­τα­σης αιτή­σεων διε­θνούς προ­στα­σίας. Την ΚΥΑ συνυ­πο­γρά­φουν ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών Νίκος Παπα­θα­νά­σης, ο υπουρ­γός Δικαιο­σύ­νης Γιώργος Φλω­ρί­δης και ο υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης.

Η κεντρική αλλαγή είναι ότι η νομική καθο­δή­γηση οργα­νώ­νε­ται πλέον μέσα από το «Μητρώο Δικη­γό­ρων Νομικής Καθο­δή­γη­σης», το οποίο τηρεί­ται στον Δικη­γο­ρικό Σύλλογο Αθηνών και επο­πτεύ­ε­ται από την Ολο­μέ­λεια των Προ­έ­δρων των Δικη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων της Ελλάδας. Στην πράξη, η ενη­μέ­ρωση των αιτού­ντων άσυλο περνά σε πιστο­ποι­η­μέ­νους δικη­γό­ρους, με συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ειδική επι­μόρ­φωση, ασυμ­βί­βα­στα και μηχα­νι­σμό ελέγχου.

Το πιο ενδια­φέ­ρον σημείο, όμως, βρί­σκε­ται στο άρθρο 9 της από­φα­σης. Η βασική αμοιβή του δικη­γό­ρου ορί­ζε­ται στα 160 ευρώ πλέον ΦΠΑ ανά συνε­δρία, είτε αυτή είναι ατομική είτε ομαδική. Εφόσον όμως αιτού­ντες που υπά­γο­νται στη δια­δι­κα­σία και δεν έχουν ισχυρό προ­σφυ­γικό προφίλ υπο­βά­λουν αίτηση εθε­λού­σιας ή οικειο­θε­λούς ανα­χώ­ρη­σης εντός δύο μηνών από τη νομική καθο­δή­γηση, ο δικη­γό­ρος λαμ­βά­νει επι­πλέον αμοιβή 250 ευρώ πλέον ΦΠΑ.

Η πρό­σθετη αμοιβή δεν κατα­βάλ­λε­ται απλώς με την υποβολή της αίτησης ανα­χώ­ρη­σης, αλλά με την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας. Δηλαδή, το οικο­νο­μικό κίνητρο συν­δέ­ε­ται με πραγ­μα­τική επι­στροφή, όχι με μία τυπική δήλωση πρό­θε­σης.

Η διάταξη αυτή εντάσ­σε­ται στο πολι­τικό πλαίσιο που έχει χαράξει ο Θάνος Πλεύρης στο μετα­να­στευ­τικό, με βασικό άξονα ότι όσοι δεν δικαιού­νται διεθνή προ­στα­σία δεν μπορούν να παρα­μέ­νουν επ’ αόρι­στον στη χώρα. Το σχήμα που περι­γρά­φε­ται από το υπουρ­γείο ως «φυλακή ή επι­στροφή» ήδη εφαρ­μό­ζε­ται: σύμφωνα με στοι­χεία που έχει στη διάθεσή του το prototheme.gr, 599 άτομα έχουν κάνει χρήση του πλαι­σίου ώστε να μη μπουν φυλακή και να επι­στρέ­ψουν, με την επι­στροφή να έχει ήδη υλο­ποι­η­θεί για 450 εξ αυτών, ενώ για τους υπό­λοι­πους η δια­δι­κα­σία βρί­σκε­ται σε εξέλιξη.

Με τη νέα ΚΥΑ, το υπουρ­γείο επι­χει­ρεί να εντάξει και τη νομική ενη­μέ­ρωση στην ίδια λογική: ο αιτών άσυλο, ιδίως όταν προ­έρ­χε­ται από χώρα με χαμηλά ποσοστά ανα­γνώ­ρι­σης διε­θνούς προ­στα­σίας, θα ενη­με­ρώ­νε­ται από δικη­γόρο για τη δια­δι­κα­σία, τις πιθα­νό­τη­τες, τις υπο­χρε­ώ­σεις του, τις ποι­νι­κές συνέ­πειες της παρά­νο­μης εισόδου και παρα­μο­νής, αλλά και για τη δυνα­τό­τητα εθε­λού­σιας/οικειο­θε­λούς ανα­χώ­ρη­σης.

Τι θα λένε οι δικη­γό­ροι στους αιτού­ντες

Η νομική καθο­δή­γηση αφορά τον πρώτο βαθμό εξέ­τα­σης της αίτησης διε­θνούς προ­στα­σίας και περι­λαμ­βά­νει ενη­μέ­ρωση για τα στάδια της διοι­κη­τι­κής δια­δι­κα­σίας, τα δικαιώ­ματα, τις δια­δι­κα­στι­κές εγγυ­ή­σεις και τις υπο­χρε­ώ­σεις των αιτού­ντων.

Οι δικη­γό­ροι θα εξηγούν τη δια­δι­κα­σία κατά­θε­σης της αίτησης και τα νομικά ζητή­ματα που μπορεί να ανα­κύ­ψουν. Θα παρέ­χουν επίσης ενη­μέ­ρωση για τον τρόπο προ­σβο­λής μιας απορ­ρι­πτι­κής από­φα­σης.

Ιδιαί­τερη σημασία έχει η πρό­βλεψη ότι η καθο­δή­γηση περι­λαμ­βά­νει ενη­μέ­ρωση για το αν ο αιτών έχει ισχυρό ή μη προ­σφυ­γικό προφίλ. Για αιτού­ντες από χώρες με ποσοστό ανα­γνώ­ρι­σης διε­θνούς προ­στα­σίας κάτω του 20%, η ενη­μέ­ρωση θα περι­λαμ­βά­νει ρητά και τις αυστη­ρές ποι­νι­κές κυρώ­σεις για την παρά­νομη είσοδο και παρα­μονή στη χώρα, καθώς και τη δυνα­τό­τητα εθε­λού­σιας ή οικειο­θε­λούς ανα­χώ­ρη­σης και παρα­πο­μπής σε προ­γράμ­ματα Υπο­βοη­θού­με­νης Εθε­λού­σιας Επι­στρο­φής και Επα­νέ­ντα­ξης.

Με άλλα λόγια, ο αιτών θα γνω­ρί­ζει εξαρχής τι σημαί­νει να συνε­χί­σει μια δια­δι­κα­σία χωρίς σοβαρό προ­σφυ­γικό υπό­βα­θρο και ποια είναι η εναλ­λα­κτική της οργα­νω­μέ­νης επι­στρο­φής.

Η ΚΥΑ βάζει, πάντως, σαφή όρια στη νομική καθο­δή­γηση. Δεν πρό­κει­ται για πλήρη νομική εκπρο­σώ­πηση. Δεν περι­λαμ­βά­νει προ­ε­τοι­μα­σία για τη συνέ­ντευξη επί της ουσίας, σύνταξη υπο­μνη­μά­των ή άλλων εγγρά­φων, ούτε υπό­δειξη συγκε­κρι­μέ­νων ενερ­γειών για την υπο­στή­ριξη της ατο­μι­κής υπό­θε­σης.

Αυτός είναι και ένας από τους λόγους άλλωστε που οι συνε­δρίες θα είναι ομα­δι­κές, ανα­λό­γως και τα αιτή­ματα που θα κατα­θέ­τουν οι μετα­νά­στες.

Γρή­γο­ρες συνε­δρίες, ομάδες έως 15 άτομα

Η δια­δι­κα­σία οργα­νώ­νε­ται με σύντομα χρο­νο­δια­γράμ­ματα. Εντός δύο εργά­σι­μων ημερών από την υποβολή αιτή­μα­τος για δωρεάν νομική καθο­δή­γηση, η αρμόδια αρχή κατα­χώ­ρι­σης συγκε­ντρώ­νει τα αιτή­ματα και ενη­με­ρώ­νει την Ολο­μέ­λεια για την ημε­ρο­μη­νία, την ώρα και τον τόπο διε­ξα­γω­γής της συνε­δρίας. Η Ολο­μέ­λεια πρέπει να απα­ντή­σει εντός μίας εργά­σι­μης ημέρας, επι­βε­βαιώ­νο­ντας την ανάθεση σε συγκε­κρι­μένο δικη­γόρο.

Η καθο­δή­γηση παρέ­χε­ται κατά κανόνα σε ομάδες έως 15 ατόμων που έχουν την ίδια εθνι­κό­τητα, βρί­σκο­νται στην ίδια δια­δι­κα­σία ή στο ίδιο δια­δι­κα­στικό στάδιο. Σε περί­πτωση μεγάλου αριθμού αιτή­σεων ή άλλων εξαι­ρε­τι­κών συν­θη­κών, ο αριθμός μπορεί να αυξηθεί έως 50 άτομα. Για ποι­νι­κούς κρα­τού­με­νους, η καθο­δή­γηση μπορεί να παρέ­χε­ται ατομικά.

Για όσους υπά­γο­νται στη δια­δι­κα­σία συνόρων, η νομική καθο­δή­γηση προ­τε­ραιο­ποιεί­ται. Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς αφορά τις υπο­θέ­σεις που συν­δέ­ο­νται περισ­σό­τερο με τη γρήγορη κρίση, το χαμηλό προ­σφυ­γικό προφίλ και τη δυνα­τό­τητα επι­στρο­φής.

Αμοιβές και ασυμ­βί­βα­στα

Η βασική αμοιβή των 160 ευρώ πλέον ΦΠΑ κατα­βάλ­λε­ται ανά συνε­δρία, ανε­ξαρ­τή­τως αν αυτή είναι ατομική ή ομαδική. Αν η συνε­δρία δεν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί επειδή δεν εμφα­νί­στη­καν οι αιτού­ντες που είχαν προ­σκλη­θεί κανο­νικά, ο δικη­γό­ρος λαμ­βά­νει κανο­νικά την πλήρη αμοιβή. Αν η μη πραγ­μα­το­ποί­ηση οφεί­λε­ται στον ίδιο τον δικη­γόρο, δεν κατα­βάλ­λε­ται αμοιβή.

Το μπόνους των 250 ευρώ πλέον ΦΠΑ αφορά μόνο συγκε­κρι­μέ­νες περι­πτώ­σεις: αιτού­ντες της δια­δι­κα­σίας συνόρων, χωρίς ισχυρό προ­σφυ­γικό προφίλ, που υπο­βάλ­λουν αίτηση εθε­λού­σιας ή οικειο­θε­λούς ανα­χώ­ρη­σης μέσα σε δύο μήνες από τη συνε­δρία. Το ποσό κατα­βάλ­λε­ται όταν η ανα­χώ­ρηση ολο­κλη­ρω­θεί.

Παράλ­ληλα, θεσπί­ζε­ται αυστηρό ασυμ­βί­βα­στο. Δικη­γό­ρος που παρείχε νομική καθο­δή­γηση σε αιτού­ντα δεν μπορεί στη συνέ­χεια να τον εκπρο­σω­πή­σει ιδιω­τικά ως πλη­ρε­ξού­σιος δικη­γό­ρος στη διοι­κη­τική ή δικα­στική δια­δι­κα­σία εξέ­τα­σης της αίτησής του. Η πρό­βλεψη αυτή απο­σκο­πεί στο να μη μετα­τρα­πεί η κρατικά χρη­μα­το­δο­τού­μενη ενη­μέ­ρωση σε μηχα­νι­σμό άντλη­σης ιδιω­τι­κής πελα­τείας.

Οι δικη­γό­ροι δεσμεύ­ο­νται από εμπι­στευ­τι­κό­τητα, ενώ κάθε πλη­ρο­φο­ρία που γνω­στο­ποιεί­ται στη συνε­δρία καλύ­πτε­ται από το δικη­γο­ρικό απόρ­ρητο.

Πηγή: protothema.gr