Σάββας Διακοσταματίου για τις παραλίες: «Η τοπική κοινωνία πρέπει να αποφασίζει για τον τόπο της»

• «Σημασία δεν έχουν μόνο οι αριθμοί και τα χρήματα που εισπράτ­τει κανείς. Σημασία έχει αν υπη­ρε­τεί­ται το κοι­νω­νικό σύνολο και αν ο τοπικός πλούτος μοι­ρά­ζε­ται δίκαια» • Δεν μιλάμε πλέον για απο­κέ­ντρωση αλλά για υπερ­συ­γκέ­ντρωση αρμο­διο­τή­των στο κεντρικό κράτος

Κριτική στο σημε­ρινό μοντέλο δια­χεί­ρι­σης των παρα­λιών, άσκησε με δηλώ­σεις του χτες, ο πρώην δήμαρ­χος κ. Σάββας Δια­κο­στα­μα­τίου, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι απαι­τεί­ται να γίνει ουσια­στική απο­κέ­ντρωση αρμο­διο­τή­των. Με αφορμή την περί­πτωση της Ρόδου, επι­σή­μανε ότι ο Δήμος, πρέπει να απο­κτή­σει απο­φα­σι­στικό λόγο για την αξιο­ποί­ηση του παρά­κτιου μετώπου της.

Καθώς το ζήτημα της δια­χεί­ρι­σης των παρα­λιών και ο ρόλος της ΕΤΑΔ επα­νέρ­χο­νται επα­νει­λημ­μένα στο δημόσιο διάλογο, προ­κα­λώ­ντας ποι­κί­λες αντι­δρά­σεις, ο πρώην δήμαρ­χος (και δια­τε­λέ­σας αντι­δή­μαρ­χος) κ. Σάββας Δια­κο­στα­μα­τίου, μίλησε χτες, θέτο­ντας ως σημείο αιχμής, την ανάγκη ουσια­στι­κής απο­κέ­ντρω­σης εξου­σιών προς την τοπική αυτο­διοί­κηση.

Όπως υπο­στή­ριξε, το πρό­βλημα δεν αφορά μόνο στις παρα­λίες, αλλά στον τρόπο με τον οποίο είναι οργα­νω­μένο το διοι­κη­τικό σύστημα της χώρας:

«Το πραγ­μα­τικό πρό­βλημα είναι ότι στη χώρα μας δεν έχει ξεκα­θα­ρι­στεί ακόμη ο ρόλος που ο κάθε βαθμός διοί­κη­σης πρέπει να παίξει», όπως είπε, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι οι αρμο­διό­τη­τες μεταξύ δήμων, περι­φε­ρειών και κεντρι­κού κράτους εξα­κο­λου­θούν να παρα­μέ­νουν συγκε­χυ­μέ­νες ενώ σε ευρω­παϊ­κές χώρες όλα αυτά είναι καθο­ρι­σμένα –όπως και τα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία που μπορούν να αξιο­ποι­ή­σουν.

«Οι παρα­λίες είναι τοπική υπόθεση»

Σύμφωνα με τον κ. Δια­κο­στα­μα­τίου, η δια­χεί­ριση των παρα­λιών θα έπρεπε να απο­τε­λεί απο­κλει­στική ευθύνη των τοπικών κοι­νω­νιών και των εκά­στοτε δημο­τι­κών αρχών, οι οποίες γνω­ρί­ζουν καλύ­τερα τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες κάθε περιο­χής:

«Ό,τι υπάρχει μέσα στα όρια ενός δήμου είναι υπόθεση του δήμου», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, προ­σθέ­το­ντας ότι κάθε τόπος θα πρέπει να έχει τη δυνα­τό­τητα να απο­φα­σί­ζει ποιες παρα­λίες θα παρα­μεί­νουν ελεύ­θε­ρες, ποιες θα προ­στα­τεύ­ο­νται ως “απά­τη­τες” και ποιες θα μπορούν να φιλο­ξε­νούν οργα­νω­μέ­νες δρα­στη­ριό­τη­τες.

Ο ίδιος, εξήγησε ότι η Ρόδος, ως κατε­ξο­χήν του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός, έχει δια­φο­ρε­τι­κές ανάγκες από άλλες περιο­χές της χώρας. Η προ­σέγ­γιση που απαι­τεί­ται για την παραλία της πόλης της Ρόδου, για την παραλία Αφάντου ή για την Λίνδο δεν μπορεί να είναι ενιαία και ορι­ζό­ντια.

«Είναι δια­φο­ρε­τική η προ­σέγ­γιση που πρέπει να κάνεις για τις παρα­λίες της πόλης της Ρόδου, δια­φο­ρε­τική για μια μεγάλη παραλία όπως του Αφάντου και δια­φο­ρε­τική για τη Λίνδο», υπο­γράμ­μισε.

Κριτική στην υπερ­συ­γκέ­ντρωση αρμο­διο­τή­των

Ο κ. Δια­κο­στα­μα­τίου, απέδωσε τις δυσλει­τουρ­γίες που παρα­τη­ρού­νται στη δια­χεί­ριση των παρα­λιών στη δια­χρο­νική τάση συγκέ­ντρω­σης εξου­σιών στο κεντρικό κράτος:

«Έχουμε μία λογική υπερ­συ­γκέ­ντρω­σης αρμο­διο­τή­των στο κράτος, είτε αυτό εκφρά­ζε­ται από το ίδιο το κράτος είτε από τις εται­ρείες που δια­θέ­τει», ανα­φέ­ρει, κάνο­ντας ειδική αναφορά στην ΕΤΑΔ και στο πλαίσιο λει­τουρ­γίας της.

Όπως τόνισε, η τοπική κοι­νω­νία σήμερα δεν έχει ουσια­στική δυνα­τό­τητα να καθο­ρί­σει πώς θα αξιο­ποι­η­θεί ο παρά­κτιος πλούτος της περιο­χής της.

«Μπορεί η τοπική κοι­νω­νία να απο­φα­σί­ζει ποιες παρα­λίες και πώς θα αξιο­ποι­η­θούν; Όχι. Αυτός όμως, πρέπει να είναι ο στόχος».

Η πρόταση για δια­χεί­ριση μέσω της ΔΕΡΜΑΕ

Ο ίδιος υπεν­θύ­μισε ότι ήδη από το 2023 είχε κατα­θέ­σει μια πρόταση για την παρα­χώ­ρηση της δια­χεί­ρι­σης των παρα­λιών στη ΔΕΡΜ ΑΕ, ώστε ο Δήμος Ρόδου να έχει ουσια­στικό έλεγχο της λει­τουρ­γίας και της αξιο­ποί­η­σής τους. Όπως διευ­κρί­νισε, η πρόταση αυτή δεν είχε ως μονα­δικό στόχο την αύξηση των εσόδων, αλλά κυρίως τη δια­σφά­λιση της συμ­με­το­χής της τοπικής κοι­νω­νίας στις απο­φά­σεις:

«Η πρόταση (εάν εφαρ­μο­ζό­ταν τότε) εξα­σφά­λιζε ότι η τοπική κοι­νω­νία θα είναι αυτή που θα απο­φα­σί­ζει για το πώς θα γίνει η αξιο­ποί­ηση. Τώρα όμως, δεν έχει νόημα να γίνει κάτι τέτοιο».

Παράλ­ληλα, τόνισε ότι θα προ­στά­τευε και τις οικο­γέ­νειες που δια­χρο­νικά αντλούν εισό­δημα από τις δρα­στη­ριό­τη­τες στις παρα­λίες και τους ανθρώ­πους που δρα­στη­ριο­ποιού­νται επι­χει­ρη­μα­τικά εδώ και χρόνια:

«Σημασία δεν έχουν μόνο οι αριθμοί και τα χρήματα που εισπράτ­τει κανείς. Σημασία έχει αν υπη­ρε­τεί­ται το κοι­νω­νικό σύνολο και αν ο τοπικός πλούτος μοι­ρά­ζε­ται δίκαια», επι­σή­μανε.

Ο κίν­δυ­νος απο­κλει­σμού των μικρών επαγ­γελ­μα­τιών

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε και στο μοντέλο των ηλε­κτρο­νι­κών δημο­πρα­σιών, το οποίο, όπως υπο­στή­ριξε, μπορεί να αυξάνει τα δημόσια έσοδα, αλλά ενδέ­χε­ται να δημιουρ­γεί σοβαρές κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες. Σύμφωνα με τον ίδιο, μεγάλες επι­χει­ρή­σεις με μεγα­λύ­τερη οικο­νο­μική επι­φά­νεια μπορούν ευκο­λό­τερα να διεκ­δι­κή­σουν και να απο­κτή­σουν τα πιο εμπο­ρικά σημεία, αφή­νο­ντας εκτός τους μικρούς επαγ­γελ­μα­τίες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται επί δεκα­ε­τίες στις τοπικές κοι­νω­νίες.

«Μπορεί να εισπρά­ξεις περισ­σό­τερα χρήματα, αλλά κάποιες οικο­γέ­νειες που ζούσαν από αυτή τη δρα­στη­ριό­τητα θα βρεθούν εκτός. Αυτό είναι ένα μείζον κοι­νω­νικό πρό­βλημα», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά.

«Οι λύσεις είναι πολι­τι­κές και όχι μόνο δικα­στι­κές»

Σχο­λιά­ζο­ντας την πρόθεση της Δημο­τι­κής Αρχής να προ­χω­ρή­σει σε ένδικα μέσα κατά της ΕΤΑΔ, ο κ. Δια­κο­στα­μα­τίου εξέ­φρασε την άποψη ότι η ουσία του ζητή­μα­τος παρα­μέ­νει πολι­τική:

«Όλα τα θέματα είναι πολι­τικά και πολι­τικά πρέπει να επι­διω­χθεί η λύση».

Τόνισε ακόμη ότι ο Δήμος Ρόδου χρειά­ζε­ται συμ­μα­χίες με άλλους δήμους, μέσω της Περι­φε­ρεια­κής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου), με την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και με περιο­χές που αντι­με­τω­πί­ζουν παρό­μοια προ­βλή­ματα, ώστε να ασκηθεί ουσια­στική πίεση προς την κεντρική διοί­κηση.

Παράλ­ληλα, υπο­γραμ­μί­ζει την ανάγκη ενερ­γο­ποί­η­σης της τοπικής κοι­νω­νίας και συνεν­νό­η­σης μεταξύ των φορέων, σημειώ­νο­ντας ότι οι αντι­πα­ρα­θέ­σεις απο­δυ­να­μώ­νουν κάθε διεκ­δί­κηση. Όπως είπε: «Πρέπει να στα­μα­τή­σουν οι αλλη­λο­κα­τη­γο­ρίες και να υπάρ­ξουν ισχυρές συμ­μα­χίες. Αλλιώς είναι πολύ δύσκολο να πετύ­χεις κάτι».

«Η αυτο­διοί­κηση πρέπει να απο­κτή­σει πραγ­μα­τι­κές αρμο­διό­τη­τες»

Κλεί­νο­ντας, ανα­φέρ­θηκε στην ανάγκη ανα­θε­ώ­ρη­σης του μοντέ­λου λει­τουρ­γίας της αυτο­διοί­κη­σης στην Ελλάδα. Όπως σημεί­ωσε, σήμερα οι δήμοι συχνά καλού­νται απλώς να γνω­μο­δο­τή­σουν, χωρίς να δια­θέ­τουν πραγ­μα­τική εξουσία λήψης απο­φά­σεων.

«Απο­κέ­ντρωση σημαί­νει ότι μόνος σου απο­φα­σί­ζεις, εκτε­λείς και ελέγ­χε­σαι γι’ αυτό. Αυτό σήμερα δεν συμ­βαί­νει…» είπε και πρό­σθεσε ότι η συζή­τηση για τις παρα­λίες απο­τε­λεί μόνο μία πτυχή ενός ευρύ­τε­ρου ζητή­μα­τος που αφορά τον τρόπο με τον οποίο ασκεί­ται η δια­κυ­βέρ­νηση στη χώρα.

«Αν ένα δημο­τικό συμ­βού­λιο δεν έχει δικαί­ωμα να απο­φα­σί­ζει για τα πράγ­ματα που συμ­βαί­νουν στον τόπο του, τότε το πρό­βλημα βρί­σκε­ται στον πυρήνα του συστή­μα­τος», όπως τόνισε, επα­να­φέ­ρο­ντας στο προ­σκή­νιο τη συζή­τηση για μια ισχυ­ρό­τερη και περισ­σό­τερο αυτό­νομη τοπική αυτο­διοί­κηση.