Σάββας Διακοσταματίου για τις παραλίες: «Η τοπική κοινωνία πρέπει να αποφασίζει για τον τόπο της»

• «Σημασία δεν έχουν μόνο οι αριθμοί και τα χρήματα που εισπράττει κανείς. Σημασία έχει αν υπηρετείται το κοινωνικό σύνολο και αν ο τοπικός πλούτος μοιράζεται δίκαια» • Δεν μιλάμε πλέον για αποκέντρωση αλλά για υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων στο κεντρικό κράτος

Κριτική στο σημερινό μοντέλο διαχείρισης των παραλιών, άσκησε με δηλώσεις του χτες, ο πρώην δήμαρχος κ. Σάββας Διακοσταματίου, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται να γίνει ουσιαστική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων. Με αφορμή την περίπτωση της Ρόδου, επισήμανε ότι ο Δήμος, πρέπει να αποκτήσει αποφασιστικό λόγο για την αξιοποίηση του παράκτιου μετώπου της.
Καθώς το ζήτημα της διαχείρισης των παραλιών και ο ρόλος της ΕΤΑΔ επανέρχονται επανειλημμένα στο δημόσιο διάλογο, προκαλώντας ποικίλες αντιδράσεις, ο πρώην δήμαρχος (και διατελέσας αντιδήμαρχος) κ. Σάββας Διακοσταματίου, μίλησε χτες, θέτοντας ως σημείο αιχμής, την ανάγκη ουσιαστικής αποκέντρωσης εξουσιών προς την τοπική αυτοδιοίκηση.
Όπως υποστήριξε, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο στις παραλίες, αλλά στον τρόπο με τον οποίο είναι οργανωμένο το διοικητικό σύστημα της χώρας:
«Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι στη χώρα μας δεν έχει ξεκαθαριστεί ακόμη ο ρόλος που ο κάθε βαθμός διοίκησης πρέπει να παίξει», όπως είπε, επισημαίνοντας ότι οι αρμοδιότητες μεταξύ δήμων, περιφερειών και κεντρικού κράτους εξακολουθούν να παραμένουν συγκεχυμένες ενώ σε ευρωπαϊκές χώρες όλα αυτά είναι καθορισμένα –όπως και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που μπορούν να αξιοποιήσουν.
«Οι παραλίες είναι τοπική υπόθεση»
Σύμφωνα με τον κ. Διακοσταματίου, η διαχείριση των παραλιών θα έπρεπε να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των τοπικών κοινωνιών και των εκάστοτε δημοτικών αρχών, οι οποίες γνωρίζουν καλύτερα τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής:
«Ό,τι υπάρχει μέσα στα όρια ενός δήμου είναι υπόθεση του δήμου», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι κάθε τόπος θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποφασίζει ποιες παραλίες θα παραμείνουν ελεύθερες, ποιες θα προστατεύονται ως “απάτητες” και ποιες θα μπορούν να φιλοξενούν οργανωμένες δραστηριότητες.
Ο ίδιος, εξήγησε ότι η Ρόδος, ως κατεξοχήν τουριστικός προορισμός, έχει διαφορετικές ανάγκες από άλλες περιοχές της χώρας. Η προσέγγιση που απαιτείται για την παραλία της πόλης της Ρόδου, για την παραλία Αφάντου ή για την Λίνδο δεν μπορεί να είναι ενιαία και οριζόντια.
«Είναι διαφορετική η προσέγγιση που πρέπει να κάνεις για τις παραλίες της πόλης της Ρόδου, διαφορετική για μια μεγάλη παραλία όπως του Αφάντου και διαφορετική για τη Λίνδο», υπογράμμισε.
Κριτική στην υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων
Ο κ. Διακοσταματίου, απέδωσε τις δυσλειτουργίες που παρατηρούνται στη διαχείριση των παραλιών στη διαχρονική τάση συγκέντρωσης εξουσιών στο κεντρικό κράτος:
«Έχουμε μία λογική υπερσυγκέντρωσης αρμοδιοτήτων στο κράτος, είτε αυτό εκφράζεται από το ίδιο το κράτος είτε από τις εταιρείες που διαθέτει», αναφέρει, κάνοντας ειδική αναφορά στην ΕΤΑΔ και στο πλαίσιο λειτουργίας της.
Όπως τόνισε, η τοπική κοινωνία σήμερα δεν έχει ουσιαστική δυνατότητα να καθορίσει πώς θα αξιοποιηθεί ο παράκτιος πλούτος της περιοχής της.
«Μπορεί η τοπική κοινωνία να αποφασίζει ποιες παραλίες και πώς θα αξιοποιηθούν; Όχι. Αυτός όμως, πρέπει να είναι ο στόχος».
Η πρόταση για διαχείριση μέσω της ΔΕΡΜΑΕ
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι ήδη από το 2023 είχε καταθέσει μια πρόταση για την παραχώρηση της διαχείρισης των παραλιών στη ΔΕΡΜ ΑΕ, ώστε ο Δήμος Ρόδου να έχει ουσιαστικό έλεγχο της λειτουργίας και της αξιοποίησής τους. Όπως διευκρίνισε, η πρόταση αυτή δεν είχε ως μοναδικό στόχο την αύξηση των εσόδων, αλλά κυρίως τη διασφάλιση της συμμετοχής της τοπικής κοινωνίας στις αποφάσεις:
«Η πρόταση (εάν εφαρμοζόταν τότε) εξασφάλιζε ότι η τοπική κοινωνία θα είναι αυτή που θα αποφασίζει για το πώς θα γίνει η αξιοποίηση. Τώρα όμως, δεν έχει νόημα να γίνει κάτι τέτοιο».
Παράλληλα, τόνισε ότι θα προστάτευε και τις οικογένειες που διαχρονικά αντλούν εισόδημα από τις δραστηριότητες στις παραλίες και τους ανθρώπους που δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά εδώ και χρόνια:
«Σημασία δεν έχουν μόνο οι αριθμοί και τα χρήματα που εισπράττει κανείς. Σημασία έχει αν υπηρετείται το κοινωνικό σύνολο και αν ο τοπικός πλούτος μοιράζεται δίκαια», επισήμανε.
Ο κίνδυνος αποκλεισμού των μικρών επαγγελματιών
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο μοντέλο των ηλεκτρονικών δημοπρασιών, το οποίο, όπως υποστήριξε, μπορεί να αυξάνει τα δημόσια έσοδα, αλλά ενδέχεται να δημιουργεί σοβαρές κοινωνικές ανισότητες. Σύμφωνα με τον ίδιο, μεγάλες επιχειρήσεις με μεγαλύτερη οικονομική επιφάνεια μπορούν ευκολότερα να διεκδικήσουν και να αποκτήσουν τα πιο εμπορικά σημεία, αφήνοντας εκτός τους μικρούς επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται επί δεκαετίες στις τοπικές κοινωνίες.
«Μπορεί να εισπράξεις περισσότερα χρήματα, αλλά κάποιες οικογένειες που ζούσαν από αυτή τη δραστηριότητα θα βρεθούν εκτός. Αυτό είναι ένα μείζον κοινωνικό πρόβλημα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Οι λύσεις είναι πολιτικές και όχι μόνο δικαστικές»
Σχολιάζοντας την πρόθεση της Δημοτικής Αρχής να προχωρήσει σε ένδικα μέσα κατά της ΕΤΑΔ, ο κ. Διακοσταματίου εξέφρασε την άποψη ότι η ουσία του ζητήματος παραμένει πολιτική:
«Όλα τα θέματα είναι πολιτικά και πολιτικά πρέπει να επιδιωχθεί η λύση».
Τόνισε ακόμη ότι ο Δήμος Ρόδου χρειάζεται συμμαχίες με άλλους δήμους, μέσω της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου), με την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και με περιοχές που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα, ώστε να ασκηθεί ουσιαστική πίεση προς την κεντρική διοίκηση.
Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη ενεργοποίησης της τοπικής κοινωνίας και συνεννόησης μεταξύ των φορέων, σημειώνοντας ότι οι αντιπαραθέσεις αποδυναμώνουν κάθε διεκδίκηση. Όπως είπε: «Πρέπει να σταματήσουν οι αλληλοκατηγορίες και να υπάρξουν ισχυρές συμμαχίες. Αλλιώς είναι πολύ δύσκολο να πετύχεις κάτι».
«Η αυτοδιοίκηση πρέπει να αποκτήσει πραγματικές αρμοδιότητες»
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην ανάγκη αναθεώρησης του μοντέλου λειτουργίας της αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα. Όπως σημείωσε, σήμερα οι δήμοι συχνά καλούνται απλώς να γνωμοδοτήσουν, χωρίς να διαθέτουν πραγματική εξουσία λήψης αποφάσεων.
«Αποκέντρωση σημαίνει ότι μόνος σου αποφασίζεις, εκτελείς και ελέγχεσαι γι’ αυτό. Αυτό σήμερα δεν συμβαίνει…» είπε και πρόσθεσε ότι η συζήτηση για τις παραλίες αποτελεί μόνο μία πτυχή ενός ευρύτερου ζητήματος που αφορά τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η διακυβέρνηση στη χώρα.
«Αν ένα δημοτικό συμβούλιο δεν έχει δικαίωμα να αποφασίζει για τα πράγματα που συμβαίνουν στον τόπο του, τότε το πρόβλημα βρίσκεται στον πυρήνα του συστήματος», όπως τόνισε, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη συζήτηση για μια ισχυρότερη και περισσότερο αυτόνομη τοπική αυτοδιοίκηση.