Όλα δείχνουν κάλπες τον Οκτώβριο με όχημα το σχέδιο για την Ελλάδα του 2030

• Ο μίνι ανα­σχη­μα­τι­σμός, η εκλογή νέου γραμ­μα­τέα στη Νέα Δημο­κρα­τία και το νέο τοπίο των δημο­σκο­πή­σεων συγκλί­νουν στο ίδιο συμπέ­ρα­σμα, ενώ ο πρω­θυ­πουρ­γός ετοι­μά­ζε­ται να παρου­σιά­σει το σχέδιο για την Ελλάδα του 2030 ως κεντρικό άξονα της κυβερ­νη­τι­κής αφή­γη­σης προς τις κάλπες

Με τον μίνι ανα­σχη­μα­τι­σμό να έχει πλέον ανα­κοι­νω­θεί, τόσο περισ­σό­τε­ροι είναι εκείνοι που εκτι­μούν ότι ο πρω­θυ­πουρ­γός δεν θα περι­μέ­νει την άνοιξη του 2027. Επι­σή­μως το Μέγαρο Μαξίμου επα­να­λαμ­βά­νει ότι η εκλο­γική ανα­μέ­τρηση θα γίνει στο τέλος της τετρα­ε­τίας, ωστόσο το σύνολο των κινή­σεων των τελευ­ταίων εικο­σι­τε­τρα­ώ­ρων παρα­πέ­μπει σε επι­τε­λείο που έχει ήδη μπει σε λογική εκλο­γι­κού σχε­δια­σμού, με ορί­ζο­ντα τον Οκτώ­βριο και αφε­τη­ρία τη Διεθνή Έκθεση Θεσ­σα­λο­νί­κης.

Το πρώτο και πλέον εύγλωττο σημάδι είναι το ίδιο το χρο­νο­διά­γραμμα. Ο κ. Μητσο­τά­κης φέρεται να έχει ζητήσει από τους υπουρ­γούς να ολο­κλη­ρώ­σουν έως τα τέλη Αυγού­στου τα έργα που χρη­μα­το­δο­τού­νται από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης, ώστε να είναι έτοιμα προς παρου­σί­αση στη ΔΕΘ. Παράλ­ληλα δρο­μο­λο­γεί­ται πρό­γραμμα περιο­δειών του ιδίου και των υπουρ­γών σε όλη την Επι­κρά­τεια, με έμφαση στη Βόρεια Ελλάδα και την Αττική, στο οποίο θα μετά­σχουν τοπικοί βου­λευ­τές και κομ­μα­τικά στελέχη. Πρό­κει­ται για κίνηση που, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, μοιάζει περισ­σό­τερο με προ­θέρ­μανση προ­ε­κλο­γι­κής εκστρα­τείας παρά με τυπική θερινή δρα­στη­ριό­τητα.

Το σχέδιο για την Ελλάδα του 2030 ως κεντρική αφήγηση

Παράλ­ληλα με τις εσω­τε­ρι­κές κινή­σεις, ο πρω­θυ­πουρ­γός βάζει μπροστά το σχέδιο για την Ελλάδα του 2030, το οποίο επι­χει­ρεί να ανα­δεί­ξει σε κεντρικό αφήγημα της επό­με­νης περιό­δου. Όπως υπο­στη­ρί­ζει ο ίδιος, πρό­κει­ται για παρεμ­βά­σεις που δεν εξυ­πη­ρε­τούν βρα­χυ­πρό­θε­σμους πολι­τι­κούς στόχους αλλά εντάσ­σο­νται σε μακρο­πρό­θε­σμο σχε­δια­σμό, με ορί­ζο­ντα την επόμενη δεκα­ε­τία και την επέτειο των 200 ετών από την επίσημη συγκρό­τηση του ελλη­νι­κού κράτους.

Στο επί­κε­ντρο τοπο­θε­τεί την πρόταση για συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώ­ρηση, καλώ­ντας τα άλλα κόμματα σε διάλογο. Στις προ­τει­νό­με­νες αλλαγές περι­λαμ­βά­νο­νται η ίδρυση μη κρα­τι­κών πανε­πι­στη­μίων, η τρο­πο­ποί­ηση του άρθρου περί ευθύνης υπουρ­γών, η περαι­τέρω ενί­σχυση της ανε­ξαρ­τη­σίας της Δικαιο­σύ­νης, η σύνδεση της μονι­μό­τη­τας στο Δημόσιο με την αξιο­λό­γηση, η συνταγ­μα­τική προ­στα­σία της χώρας από κάθε απειλή πτώ­χευ­σης, η ανα­γνώ­ριση της προ­σι­τής στέγης ως υπο­χρέ­ω­σης της Πολι­τείας, ισχυ­ρό­τε­ρες προ­βλέ­ψεις για την κλι­μα­τική κρίση και ένα πλαίσιο αρχών για την αξιο­ποί­ηση της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης. Η αρμόδια επι­τροπή έχει ήδη λάβει εντολή να ολο­κλη­ρώ­σει το έργο της έως το τέλος Αυγού­στου, χρονικό σημείο που συμπί­πτει με την προ­ε­τοι­μα­σία της ΔΕΘ.

Στο ίδιο αφήγημα εντάσ­σε­ται και η οικο­νο­μική διά­σταση. Ο κ. Μητσο­τά­κης προ­βάλ­λει την απόφαση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής να θέσει την Ελλάδα εκτός της λίστας των κρατών με μακρο­οι­κο­νο­μι­κές ανι­σορ­ρο­πίες, 16 χρόνια μετά την έναρξη της κρίσης χρέους, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι για πρώτη φορά η χώρα δεν συζη­τεί­ται στην Ευρώπη ως μέρος του προ­βλή­μα­τος αλλά ως παρά­δειγμα προόδου και στα­θε­ρό­τη­τας. Επι­κα­λεί­ται ρυθμούς ανά­πτυ­ξης υψη­λό­τε­ρους του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου, ταχεία μείωση του δημό­σιου χρέους και τη δημιουρ­γία περίπου 600.000 νέων θέσεων εργα­σίας, χωρίς ωστόσο να ισχυ­ρί­ζε­ται ότι έχουν λυθεί όλα τα προ­βλή­ματα, παρα­δε­χό­με­νος ότι ούτε η ακρί­βεια εξα­φα­νί­στηκε ούτε τα εισο­δή­ματα βρί­σκο­νται στο επι­θυ­μητό επίπεδο. Στο πλέγμα των πρω­το­βου­λιών εντάσ­σει επι­πλέον την αύξηση του ορίου προ­στα­σίας στους ακα­τά­σχε­τους λογα­ρια­σμούς από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ και την επέ­κταση της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας σε νέους κλάδους, με κάλυψη επι­πλέον 476.000 εργα­ζο­μέ­νων και συνο­λικό αριθμό περίπου 2,5 εκα­τομ­μυ­ρίων.

Ο ανα­σχη­μα­τι­σμός που λει­τουρ­γεί ως δείκτης

Δεύτερο σημάδι για το ενδε­χό­μενο πρόωρων εκλογών κρύ­βε­ται στη φυσιο­γνω­μία του ανα­σχη­μα­τι­σμού, ο οποίος ανα­κοι­νώ­θηκε τελικά το μεση­μέρι της Δευ­τέ­ρας 8 Ιουνίου 2026, νωρί­τερα από όσο είχε προ­ε­ξο­φλη­θεί. Παρότι αρχικά είχε αφεθεί να εννοη­θεί ότι οι αλλαγές θα γνω­στο­ποιού­νταν έως την Πέμπτη, οι εξε­λί­ξεις επι­τα­χύν­θη­καν και το νέο σχήμα παρου­σιά­στηκε δύο εικο­σι­τε­τρά­ωρα νωρί­τερα. Καθο­ρι­στικό είναι το εύρος των παρεμ­βά­σεων, αφού, όπως σημειώ­νουν έμπειρα κυβερ­νη­τικά στελέχη, όσο πιο ευρύς ο ανα­σχη­μα­τι­σμός τόσο απο­μα­κρύ­νο­νται οι κάλπες. Ο περιο­ρι­σμέ­νος χαρα­κτή­ρας των αλλαγών δια­βά­ζε­ται από πολλούς ως ένδειξη ότι ο πρω­θυ­πουρ­γός κρατά ανοιχτό το ενδε­χό­μενο κάλπης το φθι­νό­πωρο. Αφε­τη­ρία του ντόμινο στάθηκε η επιλογή του κ. Κυρα­νάκη για τη θέση του γραμ­μα­τέα της Πολι­τι­κής Επι­τρο­πής της ΝΔ, μια κίνηση που ερμη­νεύ­ε­ται ως προ­ε­τοι­μα­σία της παρά­τα­ξης σε διάταξη εκλο­γι­κής ετοι­μό­τη­τας, καθώς εκείνος θα οδη­γή­σει τον κομ­μα­τικό μηχα­νι­σμό στη μάχη. Η απο­χώ­ρησή του από το υπουρ­γείο Μετα­φο­ρών άφησε κενή τη θέση και πυρο­δό­τησε την αλυ­σι­δωτή μετα­κί­νηση στε­λε­χών που κορυ­φώ­θηκε τη Δευτέρα.

Η πιο εντυ­πω­σιακή πτυχή του ανα­σχη­μα­τι­σμού δεν αφορά τόσο τα ονόματα που μπήκαν στο σχήμα όσο εκείνο που τελικά έμεινε εκτός. Όταν η θέση των Μετα­φο­ρών έμεινε κενή, η πρώτη σκέψη ήταν να την ανα­λά­βει ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος Παύλος Μαρι­νά­κης, σενάριο που είχε συγκε­ντρώ­σει σημα­ντι­κές πιθα­νό­τη­τες. Τις τελευ­ταίες ώρες, ωστόσο, ο πρω­θυ­πουρ­γός φέρεται να άλλαξε γνώμη και προ­τί­μησε να μην ανα­λά­βει το ρίσκο της αντι­κα­τά­στα­σης του εκπρο­σώ­που σε αυτή τη συγκυ­ρία. Ο κ. Μαρι­νά­κης, που θεω­ρεί­ται επι­τυ­χη­μέ­νος στον ρόλο και ικανός να φέρει εις πέρας την απο­στολή του έως τις εκλογές, παρα­μέ­νει στη θέση του, στοι­χείο που από μόνο του παρα­πέ­μπει σε σύντομο εκλο­γικό ορί­ζο­ντα.

Έτσι προ­έ­κυψε η μετα­κί­νηση του Γιώργου Κώτσηρα από το υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών στο υπουρ­γείο Μετα­φο­ρών, όπου ανα­λαμ­βά­νει ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός. Ο κ. Κώτση­ρας, 42 ετών, προ­έρ­χε­ται από τη νέα γενιά στε­λε­χών της παρά­τα­ξης, έχει δοκι­μα­στεί ως υφυ­πουρ­γός σε 3 υπουρ­γεία, στο Εξω­τε­ρι­κών, στο Δικαιο­σύ­νης και στο Οικο­νο­μι­κών, και εκλέ­γε­ται βου­λευ­τής στη Δυτική Αττική από το 2019. Διδά­κτωρ της Νομικής με ειδί­κευση στο Ευρω­παϊκό Δίκαιο, χαρα­κτη­ρί­ζε­ται εργα­τι­κός και χαμηλών τόνων. Στο Μαξίμου θεωρούν ότι η ανάταξη του σιδη­ρο­δρό­μου απο­τε­λεί ίσως το δυσκο­λό­τερο εγχεί­ρημα της δεύ­τε­ρης τετρα­ε­τίας, με το χρο­νο­διά­γραμμα για την πλήρη λει­τουρ­γία της σημα­το­δό­τη­σης και της τηλε­διοί­κη­σης έως το τέλος Αυγού­στου να παρα­μέ­νει σε ισχύ.

Στη θέση που άφησε ο κ. Κώτση­ρας στο υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας μετα­κι­νεί­ται ο βου­λευ­τής της ΝΔ Δημή­τρης Μαρ­κό­που­λος, ο οποίος ανα­λαμ­βά­νει υφυ­πουρ­γός με αρμο­διό­τητα τη φορο­λο­γική πολι­τική. Ο κ. Μαρ­κό­που­λος, 51 ετών, γνω­ρί­ζει το αντι­κεί­μενο έχοντας ασχο­λη­θεί για χρόνια με το οικο­νο­μικό ρεπορ­τάζ, ενώ ως έμπει­ρος κοι­νο­βου­λευ­τι­κός ανα­λαμ­βά­νει διπλή απο­στολή, να εξηγεί σε απλή γλώσσα τα πολύ­πλοκα οικο­νο­μικά ζητή­ματα και να εκπρο­σω­πεί στη Βουλή τον υπουργό Κυριάκο Πιερ­ρα­κάκη όταν εκείνος έχει αυξη­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις.

Στην κυβέρ­νηση εισέρ­χε­ται ο Τάσος Χατζη­βα­σι­λείου, ο οποίος ανα­λαμ­βά­νει υφυ­πουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών αρμό­διος για τις Ευρω­παϊ­κές Υπο­θέ­σεις, με βασικό αντι­κεί­μενο την προ­ε­τοι­μα­σία της ελλη­νι­κής προ­ε­δρίας στην Ευρω­παϊκή Ένωση. Ο κ. Χατζη­βα­σι­λείου, 44 ετών, βου­λευ­τής Σερρών, προ­έρ­χε­ται επίσης από τη νέα γενιά στε­λε­χών και τα τελευ­ταία χρόνια, ως γραμ­μα­τέας Διεθνών Σχέσεων, δια­τη­ρεί ισχυ­ρούς διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας με τις ευρω­παϊ­κές κυβερ­νή­σεις, ενώ ως επί­κου­ρος καθη­γη­τής Διεθνών Σχέσεων κρί­νε­ται κατάλ­λη­λος για το συγκε­κρι­μένο χαρ­το­φυ­λά­κιο. Για το κενό στο υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, μετά τον θάνατο του Νίκου Ταγαρά, τοπο­θε­τεί­ται ως υφυ­πουρ­γός η Μαρι­λένα Σού­κουλη, η οποία εργά­ζε­ται ως μηχα­νι­κός στον ιδιω­τικό τομέα από το 1996 και εκλέ­γε­ται βου­λευ­τής Κοριν­θίας από το 2019, με αρμο­διό­τη­τες που εκτεί­νο­νται στη χωρο­τα­ξία, το αστικό περι­βάλ­λον, την περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση, την ηλε­κτρο­νική δια­κυ­βέρ­νηση και τις γεω­χω­ρι­κές πλη­ρο­φο­ρίες.

Αμε­τα­κί­νη­τοι παρα­μέ­νουν οι υπουρ­γοί που χει­ρί­ζο­νται την οικο­νο­μία, την ενέρ­γεια και την εξω­τε­ρική και αμυ­ντική πολι­τική, με τον υπουργό Οικο­νο­μίας Κυριάκο Πιερ­ρα­κάκη να θεω­ρεί­ται δεδο­μέ­νος, και ως πρό­ε­δρος του Eurogroup και λόγω του πολέμου στο Ιράν, και τον υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια να παρα­μέ­νει στη θέση του εν αναμονή νέων προ­κλή­σεων. Η ορκω­μο­σία του νέου ανα­πλη­ρωτή υπουρ­γού και των νέων υφυ­πουρ­γών, ενώπιον του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας Κων­στα­ντί­νου Τασούλα, ορί­στηκε για την Παρα­σκευή 12 Ιουνίου, καθώς θα πρέπει προη­γου­μέ­νως να ολο­κλη­ρω­θεί η εκλογή του κ. Κυρα­νάκη στη θέση του γραμ­μα­τέα της Πολι­τι­κής Επι­τρο­πής της ΝΔ.

Τα επι­χει­ρή­ματα υπέρ της επί­σπευ­σης

Στο γαλάζιο επι­τε­λείο κατα­γρά­φε­ται σειρά επι­χει­ρη­μά­των υπέρ της προ­σφυ­γής στις κάλπες όχι αργό­τερα από τον Οκτώ­βριο. Το πρώτο αφορά τις επι­δό­σεις του νέου σχη­μα­τι­σμού του Αλέξη Τσίπρα, ώστε να μην του δοθεί χρόνος να γίνει υπο­δο­χέας της κυβερ­νη­τι­κής φθοράς και να εδραιω­θεί ως υπο­λο­γί­σι­μος αντί­πα­λος. Το δεύτερο σχε­τί­ζε­ται με την κρίση του ΠΑΣΟΚ, που θεω­ρεί­ται ευκαι­ρία προ­σέλ­κυ­σης απο­γοη­τευ­μέ­νων κεντρώων ψηφο­φό­ρων. Το τρίτο αφορά τη δυνα­τό­τητα εξαγ­γε­λίας λελο­γι­σμέ­νων παροχών, με αξιο­ποί­ηση του δημο­σιο­νο­μι­κού χώρου που επι­τρέ­πει η ενερ­γειακή ρήτρα δια­φυ­γής, πριν από έναν χειμώνα που λόγω του πολέμου στο Ιράν ανα­μέ­νε­ται βαρύς εξαι­τίας του πλη­θω­ρι­σμού. Σε αυτά προ­στί­θε­νται η αναβολή του τουρ­κι­κού νομο­σχε­δίου για τη Γαλάζια Πατρίδα, η οποία απο­δυ­να­μώ­νει τμήμα της κρι­τι­κής στην εξω­τε­ρική πολι­τική, η βεβαιό­τητα ότι μετά τις δια­κο­πές θα επα­νέλ­θουν η τοξι­κό­τητα και η σκαν­δα­λο­λο­γία, καθώς και η εκτί­μηση ότι η πρόωρη κάλπη ενδε­χο­μέ­νως να μην δώσει στον Αντώνη Σαμαρά τον χρόνο να οργα­νώ­σει το κόμμα που φέρεται απο­φα­σι­σμέ­νος να ιδρύσει.

Το νέο τοπίο και η απόφαση που μένει

Όλα αυτά εκτυ­λίσ­σο­νται σε μια περίοδο που η Νέα Δημο­κρα­τία δια­τη­ρεί καθαρό δημο­σκο­πικό προ­βά­δι­σμα, χωρίς ωστόσο να πλη­σιά­ζει την αυτο­δυ­να­μία. Στη μέτρηση της Marc εμφα­νί­ζε­ται στο 26,7% στην πρόθεση ψήφου και στο 30,8% στην εκτί­μηση, με τους υπό­λοι­πους οίκους να την τοπο­θε­τούν μεταξύ 22,7% και 28,6%. Ο Αλέξης Τσίπρας κατα­γρά­φε­ται σταθερά δεύ­τε­ρος, απορ­ρο­φώ­ντας κυρίως το παλαιό εκλο­γικό σώμα του ΣΥΡΙΖΑ του 2023, χωρίς ωστόσο να συγκρο­τεί ακόμη δυνα­μική κυβερ­νη­τι­κής εναλ­λα­κτι­κής. Η πραγ­μα­τική έκπληξη είναι το νέο σχήμα της Μαρίας Καρυ­στια­νού, που κινεί­ται ανάλογα με τον οίκο μεταξύ 8,3% και 11,4%, ενώ το ΠΑΣΟΚ, πιε­σμένο από τον πρώην πρω­θυ­πουργό στον προ­ο­δευ­τικό χώρο και από την αντι­συ­στη­μική δυνα­μική της κ. Καρυ­στια­νού, εμφα­νί­ζε­ται άλλοτε τρίτο και άλλοτε τέταρτο, χάνο­ντας το μονο­πώ­λιο της εναλ­λα­κτι­κής λύσης απέ­να­ντι στην κυβέρ­νηση. Η Νέα Δημο­κρα­τία βρί­σκε­ται στον έβδομο χρόνο δια­κυ­βέρ­νη­σης και καλεί­ται να δώσει μια κρίσιμη μάχη για να διεκ­δι­κή­σει τρίτη θητεία, ει δυνατόν από τον πρώτο γύρο. Η σύμ­πτωση των χρο­νο­δια­γραμ­μά­των, η στό­χευση του ανα­σχη­μα­τι­σμού, η ανα­διά­ταξη του αντι­πο­λι­τευ­τι­κού χώρου και η προ­ε­τοι­μα­σία της παρου­σί­α­σης του σχεδίου για την Ελλάδα του 2030 συν­θέ­τουν μια εικόνα που, για όλο και περισ­σό­τε­ρους στο κυβερ­νη­τικό στρα­τό­πεδο, οδηγεί στο ίδιο συμπέ­ρα­σμα. Η απόφαση πάντως δεν θεω­ρεί­ται ειλημ­μένη. Οι δημο­σκό­ποι σημειώ­νουν ότι τα νούμερα μένει να επα­λη­θευ­τούν το φθι­νό­πωρο, ενώ κάθε βια­στική κίνηση ενέχει τον κίνδυνο να εκλη­φθεί ως δείγμα πανικού. Η τελική επιλογή παρα­μέ­νει απο­κλει­στικά στα χέρια του πρω­θυ­πουρ­γού, ο οποίος έχει δείξει επα­νει­λημ­μένα ότι κρατά τις απο­φά­σεις του για την τελευ­ταία στιγμή, σταθ­μί­ζο­ντας το σύνολο των δεδο­μέ­νων και όχι μόνο τις εκλο­γι­κές παρα­μέ­τρους.