Ιωάννης Χατζηκυριάκος: «Οριακή η κατάσταση στην Πυροσβεστική των Δωδεκανήσων – Έκκληση για ενίσχυση προσωπικού και υποδομών»

Κύριε Χατζη­κυ­ριάκο πώς είναι η κατά­σταση που επι­κρα­τεί στις Υπη­ρε­σίες και τα Κλι­μά­κια των νησιών; Δώστε μας μια εικόνα.

Η κατά­σταση στις Πυρο­σβε­στι­κές Υπη­ρε­σίες και Κλι­μά­κια στα Δωδε­κά­νησα είναι οριακή. Αν θέλουμε να είμαστε ειλι­κρι­νείς, δεν μπο­ρούμε να κρυ­βό­μα­στε πίσω από το φιλό­τιμο των συνα­δέλ­φων, οι οποίοι έχουν ξεπε­ρά­σει προ πολλού τα όρια των αντοχών τους λόγω των διαρκών επι­φυ­λα­κών. Υπάρχει σοβαρή υπο­στε­λέ­χωση, που οξύ­νε­ται από τη γήρανση του προ­σω­πι­κού. Το κράτος όμως, για χάρη εντυ­πώ­σεων, υπο­βαθ­μί­ζει επι­πλέον την ασφά­λεια των πολιτών, ιδρύ­ο­ντας νέες, εξει­δι­κευ­μέ­νες δομές στο Πυρο­σβε­στικό Σώμα (δασο­κο­μά­ντος Ε.ΜΟ.Δ.Ε., ομάδες Drones, Πλωτά), δίχως όμως νέες προ­σλή­ψεις, με απο­τέ­λε­σμα να καλεί­ται να τις επαν­δρώ­νει χρη­σι­μο­ποιώ­ντας τους ίδιους πυρο­σβέ­στες (παράλ­ληλα καθή­κο­ντα – πλήρωμα σε πυρο­σβε­στικό όχημα και χει­ρι­στής Drone) από την ήδη άδεια «δεξα­μενή» πυρο­σβε­στών. Φτιά­χνουν δηλαδή νέες υπη­ρε­σίες στα χαρτιά, αδειά­ζο­ντας σε περί­πτωση συμ­βά­ντος τα πυρο­σβε­στικά οχήματα πρώτης γραμμής.

Πρέπει να αντι­λη­φθούμε ότι η νησιω­τι­κό­τητα επι­βάλ­λει ιδιαί­τερη αντι­με­τώ­πιση, σε αντί­θεση με την ηπει­ρω­τική Ελλάδα, όπου η συν­δρομή σε ενι­σχύ­σεις είναι άμεση από όμορες Υπη­ρε­σίες. Ανα­φο­ρικά με την κατά­σταση του στόλου των πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των στα Δωδε­κά­νησα, ενδει­κτικά αναφέρω ότι στη Π.Υ. Ρόδου ο συνο­λι­κός αριθμός των υδρο­φό­ρων πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των (για όλες τις υπη­ρε­σίες και κλι­μά­κια της Ρόδου, Καρ­πά­θου και Σύμης, πλην αερο­λι­μένα) ανέρ­χε­ται στα 38 και ο μ.ο. ηλικίας τους είναι τα 24 έτη, με μόλις 11 εξ αυτών να έχουν ηλικία κάτω των 15 ετών. Ίδια ίσως και χει­ρό­τερη είναι η εικόνα που επι­κρα­τεί στην Π.Υ Κω και στα νησιά αρμο­διό­τη­τάς της (Λέρο, Πάτμο …).

Στα Δωδε­κά­νησα υπάρχει ένα πολύ ισχυρό κίνημα εθε­λο­ντών πυρο­σβε­στών. Πώς κρίνετε τη συνερ­γα­σία μαζί τους και ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος τους;

Η προ­σφορά των εθε­λο­ντι­κών ομάδων στα νησιά μας είναι συγκλο­νι­στική και τους αξίζει κάθε έπαινος. Οι άνθρω­ποι αυτοί αφήνουν τα σπίτια και τις δου­λειές τους για να βοη­θή­σουν τον τόπο τους και η συνερ­γα­σία μας στο πεδίο είναι άριστη. Όμως, ως επίσημο συν­δι­κα­λι­στικό όργανο, οφεί­λουμε να βάλουμε μια ξεκά­θαρη δια­χω­ρι­στική γραμμή, την οποία πρέπει να κατα­λά­βει η Πολι­τεία, ο εθε­λο­ντι­σμός είναι επι­κου­ρι­κός, δεν είναι υπο­κα­τά­στατο του κράτους.

Είναι επι­κίν­δυνο να χρη­σι­μο­ποιεί­ται η αυτο­θυ­σία των εθε­λο­ντών ως δικαιο­λο­γία για να μην γίνο­νται μόνιμες προ­σλή­ψεις πυρο­σβε­στών ή για να μη καλύ­πτο­νται τα πραγ­μα­τικά οργα­νικά κενά των Υπη­ρε­σιών μας. Η ασφά­λεια των νησιω­τών είναι συνταγ­μα­τική υπο­χρέ­ωση του κράτους και απαιτεί επαγ­γελ­μα­τίες, μόνιμα στε­λε­χω­μέ­νους θεσμούς. Οι εθε­λο­ντές πρέπει να είναι οι πολύ­τι­μοι συμπα­ρα­στά­τες μας, όχι η εύκολη λύση για να κρύβει η Πολι­τεία τις δικές της ελλεί­ψεις.

Είχαμε μιλήσει επα­νει­λημ­μέ­νως για τις κτη­ρια­κές εγκα­τα­στά­σεις της Πυρο­σβε­στι­κής στη Ρόδο. Έχει βελ­τιω­θεί κάτι και τι πρέπει να γίνει;

Αν θέλουμε να μιλή­σουμε με απόλυτη ειλι­κρί­νεια για το κτη­ριακό συγκρό­τημα της Πυρο­σβε­στι­κής Υπη­ρε­σίας Ρόδου, η κατά­σταση δεν είναι απλώς στάσιμη, αλλά πλέον εγείρει σοβαρά ζητή­ματα ασφά­λειας για τους εργα­ζό­με­νους. Το κτήριο είναι παλαιό, κατα­πο­νη­μένο και παρου­σιά­ζει εμφανή σημάδια φθοράς του χρόνου. Το πιο ανη­συ­χη­τικό, όμως, είναι ότι βρι­σκό­μα­στε σε παρα­τε­τα­μένη αναμονή για τη διε­νέρ­γεια του δευ­τε­ρο­βάθ­μιου προ­σει­σμι­κού ελέγχου. Είναι αδια­νό­ητο οι πυρο­σβέ­στες, που η απο­στολή τους είναι η προ­στα­σία και η διάσωση των πολιτών, να στε­γά­ζο­νται και να εργά­ζο­νται σε μια υποδομή της οποίας η στατική επάρ­κεια δεν έχει πλήρως και επίσημα πιστο­ποι­η­θεί με τις σύγ­χρο­νες μεθό­δους ελέγχου. Δεν μπο­ρούμε να βασι­ζό­μα­στε στην τύχη, ειδικά σε μια σει­σμο­γενή περιοχή όπως τα Δωδε­κά­νησα. Αυτό που πρέπει να γίνει άμεσα, χωρίς άλλη γρα­φειο­κρα­τική καθυ­στέ­ρηση, είναι η ολο­κλή­ρωση αυτού του ελέγχου. Οφεί­λουμε να γνω­ρί­ζουμε με απόλυτη βεβαιό­τητα αν το κτήριο που μας στε­γά­ζει είναι ασφαλές για τις ζωές μας. Η ασφά­λεια του προ­σω­πι­κού είναι αδια­πραγ­μά­τευτη

Επα­νήλθε στον δημόσιο διάλογο το θέμα της μετε­γκα­τά­στα­σης των υπη­ρε­σιών της Πυρο­σβε­στι­κής σε άλλο χώρο. Σας βρίσκει σύμ­φω­νους αυτό και υπό ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις;

Η μετε­γκα­τά­σταση της Πυρο­σβε­στι­κής Υπη­ρε­σίας Ρόδου σε νέο χώρο όχι μόνο μας βρίσκει σύμ­φω­νους, αλλά απο­τε­λεί πάγιο και επι­τα­κτικό αίτημά μας. Το υφι­στά­μενο κτήριο έχει κλείσει τον κύκλο του. Ωστόσο, δεν θα δεχτούμε μια πρό­χειρη «λύση ανάγκης». Ο νέος χώρος πρέπει να εξα­σφα­λί­ζει άμεση και απρό­σκο­πτη έξοδο των οχη­μά­των προς τους κεντρι­κούς οδικούς άξονες του νησιού και να πληροί στο ακέραιο τις προ­δια­γρα­φές στα­τι­κής επάρ­κειας, υγιει­νής και αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης του προ­σω­πι­κού. Δεν ανα­ζη­τούμε μια απλή μετα­κό­μιση, αλλά ένα σύγ­χρονο Πυρο­σβε­στικό Μέγαρο που θα ανα­βαθ­μί­σει την ασφά­λεια όλου του νησιού, χωρίς να αφήσει ακά­λυ­πτη την πόλη της Ρόδου. Απα­ρά­βα­τος όρος για εμάς είναι η μόνιμη ύπαρξη στε­λε­χω­μέ­νου οχή­μα­τος σε κατά­σταση ετοι­μό­τη­τας (standby) εντός του κέντρου της Ρόδου, ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται η άμεση επέμ­βαση στον αστικό ιστό.

Η Πολι­τεία και η Τοπική Αυτο­διοί­κηση οφεί­λουν να κινη­θούν με σοβα­ρό­τητα.

Το πρό­βλημα στην εύρεση στέγης είναι ένα πρό­βλημα για το πυρο­σβε­στικό προ­σω­πικό στην περιοχή μας;

Το στε­γα­στικό πρό­βλημα στα Δωδε­κά­νησα δεν είναι απλώς υπαρκτό, αλλά έχει εξε­λι­χθεί σε μείζονα επι­χει­ρη­σιακή απειλή για το Πυρο­σβε­στικό Σώμα. Η ραγδαία εξά­πλωση των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων (Airbnb) και η κατα­κό­ρυφη αύξηση των ενοι­κίων έχουν κατα­στή­σει την εύρεση αξιο­πρε­πούς και οικο­νο­μι­κής στέγης σχεδόν αδύνατη για έναν πυρο­σβέ­στη.

Το πρό­βλημα χτυπάει κυρίως τους νέους συνα­δέλ­φους που μετα­τί­θε­νται στα νησιά μας, καθώς και τους επο­χι­κούς πυρο­σβέ­στες. Όταν ένας εργα­ζό­με­νος καλεί­ται να δια­θέ­σει πάνω από το μισό του μισθό μόνο για το ενοίκιο, τα νησιά μας μετα­τρέ­πο­νται αυτό­ματα σε “προ­ο­ρι­σμούς τιμω­ρίας”. Αυτό οδηγεί σε απρο­θυ­μία στε­λέ­χω­σης και διαρκή αιτή­ματα απο­μά­κρυν­σης, εντεί­νο­ντας την υπο­στε­λέ­χωση. Ως Ένωση, ασκούμε έντονη κριτική στην Πολι­τεία για την έλλειψη μέρι­μνας, δεν μπορεί να απαι­τείς από τον πυρο­σβέ­στη να ρισκά­ρει τη ζωή του, όταν δεν του εξα­σφα­λί­ζεις τα στοι­χειώδη για να ζήσει. Πρότασή μας είναι η άμεση θεσμο­θέ­τηση επι­δό­μα­τος στέ­γα­σης ή η αξιο­ποί­ηση δημό­σιων ή δημο­τι­κών κτηρίων, μέσω ΕΣΠΑ – Ταμείου Ανά­καμ­ψης, για τη δημιουρ­γία σύγ­χρο­νων εστιών στέ­γα­σης του προ­σω­πι­κού. Η ασφά­λεια των νησιών προ­ϋ­πο­θέ­τει αξιο­πρέ­πεια για αυτούς που την εγγυώ­νται.

Η Ρόδος (και τα άλλα νησιά) βρί­σκο­νται σε επαρκή βαθμό ετοι­μό­τη­τας προ­κει­μέ­νου να αντα­πο­κρι­θούν σε οποιεσ­δή­ποτε έκτα­κτες ανάγκες;

Αν με ρωτάτε για την ετοι­μό­τητα, τον επαγ­γελ­μα­τι­σμό και την ψυχική δύναμη των πυρο­σβε­στών, η απά­ντηση είναι κατη­γο­ρη­μα­τικά ναι. Οι συνά­δελ­φοι στα Δωδε­κά­νησα βρί­σκο­νται 24 ώρες το 24ωρο στην πρώτη γραμμή, έτοιμοι να δώσουν και την τελευ­ταία ικμάδα των δυνά­μεών τους, όπως το έχουν απο­δεί­ξει αμέ­τρη­τες φορές στο παρελ­θόν. Αν όμως με ρωτάτε για την ετοι­μό­τητα του συστη­μα­τι­κού κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού, η απά­ντηση δεν μπορεί να είναι η ίδια. Όταν οι Υπη­ρε­σίες και τα Κλι­μά­κιά μας λει­τουρ­γούν με μεγάλα οργα­νικά κενά, με εξου­θε­νω­μένο προ­σω­πικό από τις συνε­χείς επι­φυ­λα­κές και με έναν στόλο οχη­μά­των που χρειά­ζε­ται άμεση ανα­νέ­ωση, δεν μπο­ρούμε να μιλάμε για “επαρκή βαθμό ετοι­μό­τη­τας”. Η κλι­μα­τική κρίση είναι εδώ και οι έκτα­κτες ανάγκες στα νησιά απαι­τούν πλέον πλε­ό­να­σμα δυνά­μεων, όχι οριακή δια­χεί­ριση.

Η ετοι­μό­τητα δεν μπορεί να είναι ένα επι­κοι­νω­νιακό πυρο­τέ­χνημα στην έναρξη της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου, αλλά απο­τέ­λε­σμα ουσια­στι­κής θωρά­κι­σης με μόνιμο προ­σω­πικό και σύγ­χρονα μέσα. Εκεί η Πολι­τεία εξα­κο­λου­θεί να υπο­λεί­πε­ται.

Μαθαί­νουμε ότι ανοίγει ένα νέο, ιδιαί­τερα σοβαρό μέτωπο διεκ­δι­κή­σεων που αφορά στην υγεία των πυρο­σβε­στών. Ποιο είναι αυτό;

Πράγ­ματι πρό­κει­ται για μια κορυ­φαία και ιστο­ρική διεκ­δί­κηση που ξεκί­νησε με πρω­το­βου­λία της Ομο­σπον­δίας μας (ΠΟΕΥΠΣ) και αφορά στην ανα­γνώ­ριση συγκε­κρι­μέ­νων μορφών καρ­κί­νου ως επαγ­γελ­μα­τική ασθέ­νεια των πυρο­σβε­στών. Ως Ένωση Δωδε­κα­νή­σου, στε­κό­μα­στε από την πρώτη στιγμή αλλη­λέγ­γυοι και συμπα­ρα­στά­τες σε αυτόν τον δίκαιο αγώνα, γιατί αρνού­μα­στε να κλεί­νουμε τα μάτια στην πραγ­μα­τι­κό­τητα και ήδη το έχουμε μετα­φέ­ρει και στους βου­λευ­τές μας κατά τις πρό­σφα­τες συνα­ντή­σεις μας μαζί τους στη Βουλή των Ελλήνων.

Οι πυρο­σβέ­στες δεν κιν­δυ­νεύ­ουν μόνο από τις φλόγες, αλλά από τα επι­κίν­δυνα τοξικά αέρια και τα χημικά κοκτέιλ που απορ­ροφά ο οργα­νι­σμός τους σε κάθε συμβάν. Την ώρα που ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας (WHO) κατα­τάσ­σει επίσημα το επάγ­γελμα του πυρο­σβέ­στη στα “καρ­κι­νο­γόνα για τον άνθρωπο” και διεθνώς θεσμο­θε­τού­νται αυστη­ροί νόμοι προ­στα­σίας, στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη καμία σχετική πρόνοια.

Η διεκ­δί­κηση αυτή δεν αφορά επι­δό­ματα, αλλά στην ίδια μας τη ζωή. Απαι­τούμε θεσμική θωρά­κιση, εξει­δι­κευ­μέ­νες προ­λη­πτι­κές εξε­τά­σεις και πλήρη κάλυψη για τους συνα­δέλ­φους που νοσούν εξαι­τίας της υπη­ρε­σίας τους. Είναι η ώρα το κράτος να αφου­γκρα­στεί την αγωνία μας και να δείξει τα αντα­να­κλα­στικά του. Ο αγώνας αυτός της Ομο­σπον­δίας μας είναι και δικός μας αγώνας, και θα τον στη­ρί­ξουμε μέχρι τέλους