Ιωάννης Χατζηκυριάκος: «Τα Δωδεκάνησα παραμένουν σε αυξημένη ετοιμότητα»

Κύριε Χατζη­κυ­ριάκο, πρό­σφατα επι­σκέ­φθηκε τη Ρόδο, ο πρό­ε­δρος της Π.Ο.Ε.Υ.Π.Σ. και πραγ­μα­το­ποί­ησε περιο­δεία. Ποια ήταν τα θέματα που του θέσατε;

Η επί­σκεψη του προ­έ­δρου της Π.Ο.Ε.Υ.Π.Σ. στη Ρόδο δεν είχε μόνο συμ­βο­λικό χαρα­κτήρα, αντι­θέ­τως ήταν μια ευκαι­ρία ουσια­στι­κής επαφής και ενη­μέ­ρω­σης για τα προ­βλή­ματα και τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της περιο­χής μας. Του θέσαμε όλα τα καίρια ζητή­ματα που απα­σχο­λούν τους συνα­δέλ­φους μας στα Δωδε­κά­νησα και ζητή­σαμε στήριξη για την επίλυσή τους.

Συγκε­κρι­μένα ανα­δεί­ξαμε:

• Την απο­μό­νωση και λει­τουρ­γική αυτο­νο­μία που χαρα­κτη­ρί­ζει τις πυρο­σβε­στι­κές υπη­ρε­σίες και κλι­μά­κια στα νησιω­τικά συμπλέγ­ματα, όπου καλού­νται να αντα­πο­κρι­θούν σε σύνθετα συμ­βά­ντα, χωρίς την άμεση υπο­στή­ριξη όμορων Υπη­ρε­σιών, όπως συμ­βαί­νει στην ηπει­ρω­τική χώρα.

• Την υπο­στε­λέ­χωση των πυρο­σβε­στι­κών υπη­ρε­σιών και κλι­μα­κίων και την ανάγκη ανα­διορ­γά­νω­σης – ανα­διάρ­θρω­σης του προ­σω­πι­κού βάση πραγ­μα­τι­κών αναγκών κάθε υπη­ρε­σίας.

• Το σοβαρό πρό­βλημα στέ­γα­σης για τους πυρο­σβέ­στες που μετα­τί­θε­νται ή απο­σπώ­νται στα νησιά, ειδικά σε περιό­δους του­ρι­στι­κής αιχμής.

• Το γεγονός ότι το Νότιο Αιγαίο παρα­μέ­νει ο «φτωχός συγ­γε­νής» σε αριθμό μονάδων ΕΜΟΔΕ και στε­λε­χών, αφού ενώ σε άλλες περι­φέ­ρειες συστά­θη­καν και λει­τουρ­γούν πολ­λα­πλές μονάδες (Βόρειο Αιγαίο 3 μονάδες, Ιόνια Νησιά 3 μονάδες), στο Νότιο Αιγαίο, που αντι­με­τω­πί­ζει τις πιο απαι­τη­τι­κές επι­χει­ρη­σια­κές συν­θή­κες λόγω γεω­γρα­φι­κής δια­σπο­ράς, έντονης του­ρι­στι­κής επι­βά­ρυν­σης και υψηλού κιν­δύ­νου πυρ­κα­γιών, υπάρχει μόνο μία μονάδα ΕΜΟΔΕ με έδρα τη Ρόδο, καλύ­πτο­ντας 13 περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες και 33 δήμους.

• Τη δυσμενή κατά­σταση των κτη­ρια­κών υπο­δο­μών σε αρκετές Πυρο­σβε­στι­κές Υπη­ρε­σίες και Κλι­μά­κια των Δωδε­κα­νή­σων, με σοβαρές ελλεί­ψεις σε συν­θή­κες υγιει­νής και λει­τουρ­γι­κό­τη­τας.

• Την ανα­γκαιό­τητα αντι­κα­τά­στα­σης του παλαιού στόλου των πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των, που αυξάνει το κόστος συντή­ρη­σης και μειώνει την επι­χει­ρη­σιακή απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα.

• Ότι ο νέος τρόπος προ­σλή­ψεων των πυρο­σβε­στών επο­χι­κής απα­σχό­λη­σης, οδήγησε σε επι­πλέον απο­δυ­νά­μωση των τοπικών Υπη­ρε­σιών.

Τέλος, ανα­φερ­θή­καμε σε γενι­κό­τερα θεσμικά, εργα­σιακά και οικο­νο­μικά θέματα που απα­σχο­λούν συνο­λικά το Πυρο­σβε­στικό Σώμα.

Μιλήστε μας για το πρό­βλημα στέ­γα­σης του πυρο­σβε­στι­κού προ­σω­πι­κού στα νησιά των Δωδε­κα­νή­σων. Πόσο δύσκολη είναι η εύρεση στέγης για τους ένστο­λους και τι μπορεί να γίνει;

Το πρό­βλημα της στέ­γα­σης στα Δωδε­κά­νησα των πυρο­σβε­στών που μετα­τί­θε­νται από την Ηπει­ρω­τική Ελλάδα ή καλού­νται να υπη­ρε­τή­σουν εποχικά, είναι σοβαρό και διαρκώς εντει­νό­μενο. Η εύρεση κατοι­κίας είναι όχι μόνο δύσκολη, αλλά συχνά και αδύνατη τους καλο­και­ρι­νούς μήνες, αφού η του­ρι­στική ζήτηση ακι­νή­των για βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση εκτο­ξεύει τις τιμές ενοι­κί­α­σης, καθι­στώ­ντας σχεδόν αδύνατο για έναν ένστολο να βρει αξιο­πρεπή και οικο­νο­μικά προσιτή κατοι­κία.

Το κράτος ζητά από εμάς να υπη­ρε­τούμε μακριά από τον τόπο μας, χωρίς να εξα­σφα­λί­ζει τις ελά­χι­στες συν­θή­κες δια­βί­ω­σης. Προ­τεί­νουμε:

• Χρη­μα­το­δο­τού­με­νες παρεμ­βά­σεις στέ­γα­σης, με επι­δό­τηση ενοι­κίου για πυρο­σβέ­στες που τοπο­θε­τού­νται σε νησιω­τι­κές Πυρο­σβε­στι­κές Υπη­ρε­σίες.

• Κατα­γραφή και αξιο­ποί­ηση αδρανών δημο­τι­κών ή κρα­τι­κών ακι­νή­των, που μπορούν να ανα­και­νι­στούν και να μετα­τρα­πούν σε κατοι­κίες για χρήση από ένστολο προ­σω­πικό.

• Δημιουρ­γία μόνιμων κατοι­κιών, τύπου “οικι­στι­κών μονάδων μικρής κλί­μα­κας”, σε κάθε Περι­φε­ρειακό Δήμο, απο­κλει­στικά για την κάλυψη αναγκών των Σωμάτων Ασφα­λείας και των πυρο­σβε­στών.

Οι παρεμ­βά­σεις αυτές μπορούν να χρη­μα­το­δο­τη­θούν μέσα από προ­γράμ­ματα του ΕΣΠΑ 2021–2027, το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας, καθώς και τα Περι­φε­ρειακά Επι­χει­ρη­σιακά Προ­γράμ­ματα Νοτίου Αιγαίου. Το ζητού­μενο είναι η πολι­τική βούληση και η θεσμική συνερ­γα­σία μεταξύ Πολι­τείας, Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης και των Υπη­ρε­σιών. Σε τελική ανάλυση, η στέγαση των πυρο­σβε­στών στα νησιά δεν είναι πολυ­τέ­λεια, αλλά ανα­γκαία προ­ϋ­πό­θεση για την εύρυθμη λει­τουρ­γία του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος σε μια ευαί­σθητη γεω­γρα­φικά και επι­χει­ρη­σιακά περιοχή.

Έχετε επα­νει­λημ­μένα ζητήσει την άμεση ενί­σχυση των Πυρο­σβε­στι­κών Υπη­ρε­σιών Δωδε­κα­νή­σου με ανθρώ­πινο δυνα­μικό και εξο­πλι­σμό. Γιατί δεν προ­χω­ρούν οι δια­δι­κα­σίες για να ικα­νο­ποι­η­θούν τα αιτή­ματα;

Το πρό­βλημα ξεκινά από τη θεσμική ανα­ντι­στοι­χία ανάμεσα στις πραγ­μα­τι­κές επι­χει­ρη­σια­κές ανάγκες και στους αριθ­μούς που απο­τυ­πώ­νο­νται “στα χαρτιά”. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, κάθε χρόνο η οργα­νική δύναμη κάθε Πυρο­σβε­στι­κής Υπη­ρε­σίας ορί­ζε­ται με απόφαση του Αρχηγού του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος. Δηλαδή, καθο­ρί­ζε­ται κατά το δοκούν πόσοι υπάλ­λη­λοι “αρκούν” για την ομαλή λει­τουρ­γία της κάθε Υπη­ρε­σίας ή Κλι­μα­κίου.

Με βάση αυτούς τους αριθ­μούς, οι Υπη­ρε­σίες και τα Κλι­μά­κια στα Δωδε­κά­νησα εμφα­νί­ζο­νται πλήρως στε­λε­χω­μένα, κάτι που φυσικά απέχει παρα­σάγ­γας από την πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Η εκτί­μησή μας είναι πως αυτό το μοντέλο υπο­λο­γι­σμού

• Δεν λαμ­βά­νει υπόψη τις νησιω­τι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, τις απο­στά­σεις, την ανάγκη αυτο­νο­μίας κάθε νησιού.

• Αγνοεί την εποχική επι­βά­ρυνση λόγω του­ρι­σμού, που υπερ­πολ­λα­πλα­σιά­ζει τις ανάγκες σε προ­σω­πικό και οχήματα.

• Δεν ενσω­μα­τώ­νει στα­τι­στικά δεδο­μένα προη­γού­με­νων ετών, όπως τον συνεχή περιο­ρι­σμό της δια­θε­σι­μό­τη­τας σε προ­σω­πικό, λόγω μετα­θέ­σεων, συντα­ξιο­δο­τή­σεων, αναρ­ρω­τι­κών αδειών ή απο­δυ­νά­μω­σης από απο­σπά­σεις.

• Δεν απο­τυ­πώ­νει το γεγονός ότι απο­δε­δειγ­μένα έχουν μειωθεί αισθητά τα πυρο­σβε­στικά οχήματα που περι­πο­λούν το καλο­καίρι σε όλο το νησί.

• Δεν λαμ­βά­νει εντέ­χνως υπόψη την έμμεση μείωση του προ­σω­πι­κού, αφού ανα­κοι­νώ­νο­νται δράσεις «εκσυγ­χρο­νι­σμού» του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος, όπως η δημιουρ­γία ομάδων drone ή χει­ρι­στών ταχυ­πλόων, δίχως η τεχνο­λο­γική αυτή ανα­βάθ­μιση να συνο­δεύ­ε­ται από ενί­σχυση προ­σω­πι­κού. Αντι­θέ­τως, οι ίδιοι πυρο­σβέ­στες που στε­λε­χώ­νουν τα πυρο­σβε­στικά οχήματα καλού­νται ταυ­τό­χρονα να λει­τουρ­γούν ως χει­ρι­στές drone, και σύντομα ως χει­ρι­στές ταχυ­πλόων.

Αντι­λαμ­βά­νε­στε λοιπόν ότι με αυτού του είδους την προ­σέγ­γιση, το πρό­βλημα δεν είναι ότι οι δια­δι­κα­σίες καθυ­στε­ρούν αλλά ότι δεν ξεκι­νούν καν, αφού επι­σή­μως “δεν υπάρ­χουν κενά”.

Ως Ένωση, ζητάμε:

• Την καθιέ­ρωση δια­φα­νούς μηχα­νι­σμού αξιο­λό­γη­σης των πραγ­μα­τι­κών αναγκών κάθε Υπη­ρε­σίας, βάσει των ιδιαι­τε­ρο­τή­των που παρου­σιά­ζει κάθε νομός.

• Άμεση ενί­σχυση με νέο προ­σω­πικό, τόσο μόνιμο όσο και εποχικό, κατα­νε­μη­μένο με δίκαια και επι­χει­ρη­σιακά κρι­τή­ρια.

• Στε­λέ­χωση ειδικών ομάδων (drone, ταχύ­πλοα) με νέο προ­σω­πικό και όχι να ορί­ζο­νται οι πυρο­σβέ­στες σε διπλά και τριπλά καθή­κο­ντα, προ­κει­μέ­νου να υλο­ποι­η­θούν τα προ­βλε­πό­μενα από το Επι­χει­ρη­σιακό Σχέδιο Αντι­με­τώ­πι­σης Δασικών Πυρ­κα­γιών του έτους 2025.

Χρεια­ζό­μα­στε ένα Πυρο­σβε­στικό Σώμα σύγ­χρονο, λει­τουρ­γικό και ανθρώ­πινο — όχι μια εικο­νική εικόνα “πλη­ρό­τη­τας”, που καταρ­ρέει μπροστά στην πρώτη μεγάλη κρίση.

Άλλες περιο­χές της χώρας είναι αντι­μέ­τω­πες με πολλά προ­βλή­ματα από πυρ­κα­γιές ή άλλα φυσικά φαι­νό­μενα. Σε ποιο βαθμό ετοι­μό­τη­τας βρί­σκε­ται η Ρόδος προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πί­σει κάποιο έκτακτο περι­στα­τικό;

Η Ρόδος, όπως και τα υπό­λοιπα νησιά του νομού, δια­θέ­τει εμπει­ρία και επι­χει­ρη­σιακή ετοι­μό­τητα, κυρίως χάρη στην αυτο­θυ­σία και την επαγ­γελ­μα­τική επάρ­κεια των πυρο­σβε­στών που υπη­ρε­τούν εδώ. Ωστόσο, η ανθε­κτι­κό­τητα ενός μηχα­νι­σμού δεν μπορεί να στη­ρί­ζε­ται μόνο στην αυτα­πάρ­νηση του προ­σω­πι­κού. Χρειά­ζο­νται ενι­σχύ­σεις, διαρκής εκπαί­δευση, προ­λη­πτικά έργα και συνερ­γα­σία με την Τοπική Αυτο­διοί­κηση και τους πολίτες.

Τα Δωδε­κά­νησα παρα­μέ­νουν σε αυξη­μένη ετοι­μό­τητα, αλλά η Πολι­τεία οφείλει να μην επα­να­παύ­ε­ται, να μαθαί­νει από τα λάθη και να επεν­δύει στην πρόληψη και την προ­στα­σία. Μόνο έτσι θα μπο­ρέ­σουμε να αντι­με­τω­πί­σουμε έγκαιρα τα φαι­νό­μενα που, δυστυ­χώς, λόγω της κλι­μα­τι­κής κρίσης, είναι ολοένα και πιο συχνά και έντονα.