Το Πρωτοδικείο Ρόδου ανέτρεψε απόφαση του Ειρηνοδικείου και έσωσε την περιουσία υπερχρεωμένης οικογένειας!

Μια οι­κο­γέ­νεια που αντι­με­τώ­πι­ζε τον κίν­δυ­νο να χάσει τα πάντα από δά­νεια που δεν μπο­ρού­σε πλέον να εξυ­πη­ρε­τή­σει βγήκε νι­κή­τρια στον δεύ­τε­ρο γύρο της δι­κα­στι­κής δια­μά­χης. Το Μο­νο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, δι­κά­ζο­ντας ως δευ­τε­ρο­βάθ­μιο δι­κα­στή­ριο κα­τό­πιν έφε­σης που είχαν ασκή­σει οι ίδιοι οι αι­τού­ντες, εξα­φά­νι­σε πρω­τό­δι­κη από­φα­ση του Ει­ρη­νο­δι­κεί­ου Ρόδου και ρύθ­μι­σε ορι­στι­κά τα χρέη και των 3 αι­τού­ντων, δια­τάσ­σο­ντας πα­ράλ­λη­λα την εξαί­ρε­ση από κάθε εκ­ποί­η­ση ολό­κλη­ρης της κι­νη­τής και ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας τους.

Μια υπό­θε­ση που ξε­κί­νη­σε ως ήττα

Πρω­τα­γω­νι­στές είναι ένας ημε­δα­πός 56 ετών, η σύ­ζυ­γός του, ημε­δα­πή 56 ετών, μα­κρο­χρό­νια άνερ­γη από τα τέλη του 2018, και η μη­τέ­ρα της τε­λευ­ταί­ας, ημε­δα­πή 84 ετών, συ­ντα­ξιού­χος. Οι τρεις είχαν κα­τα­φύ­γει στο Ει­ρη­νο­δι­κείο Ρόδου ζη­τώ­ντας υπα­γω­γή τους στις δια­τά­ξεις του νόμου Κα­τσέ­λη, επι­κα­λού­με­νοι μό­νι­μη αδυ­να­μία πλη­ρω­μής των λη­ξι­πρό­θε­σμων χρεών τους προς την Εθνι­κή Τρά­πε­ζα και τη Συ­νε­ται­ρι­στι­κή Τρά­πε­ζα Δω­δε­κα­νή­σου.

Το Ει­ρη­νο­δι­κείο τους γύ­ρι­σε την πλάτη. Με την υπ’ αριθμ. 360/2022 από­φα­σή του, δέ­χθη­κε ως βά­σι­μη την έν­στα­ση δόλου που είχαν προ­βά­λει οι πι­στω­τές και απέρ­ρι­ψε κατ’ ου­σί­αν την αί­τη­ση, κρί­νο­ντας ότι οι αι­τού­ντες είχαν πε­ριέλ­θει δο­λί­ως σε αδυ­να­μία πλη­ρω­μής. Εκεί­νη η από­φα­ση υπήρ­ξε η αφε­τη­ρία για μια νέα νο­μι­κή εκ­στρα­τεία.

Ο δρό­μος προς το Πρω­το­δι­κείο

Με αριθ­μό κα­τά­θε­σης 84/2023, οι αι­τού­ντες άσκη­σαν έφεση ενώ­πιον του Μο­νο­με­λούς Πρω­το­δι­κεί­ου Ρόδου κατά της πρω­τό­δι­κης από­φα­σης του Ει­ρη­νο­δι­κεί­ου, εκ­προ­σω­πού­με­νοι από τον δι­κη­γό­ρο κ. Σπυ­ρί­δω­να Σα­λα­μα­στρά­κη. Απέ­να­ντί τους πα­ρέ­στη η τρίτη εφε­σί­βλη­τη, εται­ρεία δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σε­ων. Η πρώτη και δεύ­τε­ρη εφε­σί­βλη­τη, η Εθνι­κή Τρά­πε­ζα και η υπό εκ­κα­θά­ρι­ση Συ­νε­ται­ρι­στι­κή Τρά­πε­ζα Δω­δε­κα­νή­σου, δι­κά­στη­καν ερή­μην, καθώς δεν εμ­φα­νί­στη­καν στο ακρο­α­τή­ριο παρά τη νό­μι­μη κλή­τευ­σή τους.

Οι λόγοι της έφε­σης επι­κε­ντρώ­θη­καν στη λαν­θα­σμέ­νη, κατά τους εκ­κα­λού­ντες, εκτί­μη­ση των απο­δει­κτι­κών μέσων από το Ει­ρη­νο­δι­κείο και στην πα­ρά­λει­ψή του να συ­νυ­πο­λο­γί­σει επαρ­κώς τις επι­πτώ­σεις της πα­ρα­τε­τα­μέ­νης οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης στη δια­μόρ­φω­ση της οι­κο­νο­μι­κής θέσης της οι­κο­γέ­νειας.

Το οι­κο­νο­μι­κό ιστο­ρι­κό που έκρι­νε την υπό­θε­ση

Κε­ντρι­κό ζή­τη­μα στην επα­νε­κτί­μη­ση της υπό­θε­σης από το Πρω­το­δι­κείο απο­τέ­λε­σε η δια­χρο­νι­κή εξέ­λι­ξη του ει­σο­δή­μα­τος του πρώ­του αι­τού­ντος. Τα απο­δει­κτι­κά στοι­χεία κα­τέ­δει­ξαν σαφή πτω­τι­κή πο­ρεία από το 2011 και έπει­τα. Από κα­θα­ρό μη­νιαίο ει­σό­δη­μα που αγ­γί­ζει τα 1.393 ευρώ εκεί­νη τη χρο­νιά, το ποσό συρ­ρι­κνώ­θη­κε βαθ­μιαία μέχρι τα 947 ευρώ μη­νιαί­ως κατά την κα­τά­θε­ση της αί­τη­σης, για να υπο­χω­ρή­σει ακόμη πε­ραι­τέ­ρω στη συ­νέ­χεια. Απο­φα­σι­στι­κό ρόλο στην πτώση έπαι­ξε η από­λυ­σή του τον Ιού­λιο του 2016 από εται­ρεία τη­λε­πι­κοι­νω­νιών λόγω της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης, μετά την οποία ερ­γά­ζε­ται πλέον σπο­ρα­δι­κά.

Η σύ­ζυ­γός του βρί­σκε­ται σε μα­κρο­χρό­νια ανερ­γία με μη­δε­νι­κό ει­σό­δη­μα από τα τέλη του 2014. Η ηλι­κιω­μέ­νη μη­τέ­ρα της αντι­με­τω­πί­ζει και αυτή συ­νε­χώς μειού­με­νη σύ­ντα­ξη, από πε­ρί­που 11.000 ευρώ ετη­σί­ως στα κα­λύ­τε­ρα έτη, σε κάτω από 8.000 ευρώ ετη­σί­ως κατά την κα­τά­θε­ση της αί­τη­σης. Το Πρω­το­δι­κείο δια­πί­στω­σε ότι η συ­νο­λι­κή δα­νεια­κή επι­βά­ρυν­ση της οι­κο­γέ­νειας, από στε­γα­στι­κά και κα­τα­να­λω­τι­κά δά­νεια καθώς και από εγ­γυ­ή­σεις, ξε­περ­νά κατά πολύ κάθε δυ­να­τό­τη­τα απο­πλη­ρω­μής.

Για τον σύ­ζυ­γο, μετά την αφαί­ρε­ση των δα­πα­νών δια­βί­ω­σης ύψους 530 ευρώ μη­νιαί­ως, η υπο­λει­πό­με­νη ρευ­στό­τη­τα ανερ­χό­ταν κατά μέσο όρο σε 417 ευρώ, ενώ η δόση εξυ­πη­ρέ­τη­σης των δα­νεί­ων ξε­περ­νού­σε τα 586 ευρώ. Για την ηλι­κιω­μέ­νη συ­ντα­ξιού­χο, τα έξοδα δια­βί­ω­σης κα­θο­ρί­στη­καν στα 670 ευρώ μη­νιαί­ως, λαμ­βα­νο­μέ­νων υπόψη των αυ­ξη­μέ­νων ανα­γκών υγεί­ας λόγω ηλι­κί­ας.

Γιατί κα­ταρ­ρί­φθη­κε η έν­στα­ση δόλου

Η κρί­σι­μη νο­μι­κή αντι­πα­ρά­θε­ση αφο­ρού­σε το αν οι αι­τού­ντες πε­ρι­ήλ­θαν εκ δόλου σε αδυ­να­μία πλη­ρω­μής, γε­γο­νός που θα απο­κλεί­ει εξ ορι­σμού την υπα­γω­γή τους στον νόμο Κα­τσέ­λη. Το Πρω­το­δι­κείο απέρ­ρι­ψε πλή­ρως τον σχε­τι­κό ισχυ­ρι­σμό.

Για τον σύ­ζυ­γο, εκτι­μή­θη­κε ότι είχε ανα­λά­βει τα δά­νεια σε πε­ρί­ο­δο κατά την οποία τα ει­σο­δή­μα­τά του ήταν επαρ­κή για την εξυ­πη­ρέ­τη­σή τους, και πράγ­μα­τι τα απο­πλή­ρω­νε κα­νο­νι­κά για δέκα πε­ρί­που χρό­νια, από το 2007 έως και τις 23 Μαΐου 2017. Η αδυ­να­μία ανέ­κυ­ψε αρ­γό­τε­ρα, ως άμεσο απο­τέ­λε­σμα της απώ­λειας της ερ­γα­σί­ας του και της πα­ράλ­λη­λης μα­κρο­χρό­νιας ανερ­γί­ας της συ­ζύ­γου του — συν­θή­κες που δεν μπο­ρού­σε να προ­βλέ­ψει κατά τη σύ­να­ψη των συμ­βά­σε­ων.

Για τη σύ­ζυ­γο, το δι­κα­στή­ριο επε­σή­μα­νε ότι είχε συμ­βλη­θεί ως εγ­γυ­ή­τρια σε δά­νεια για τα οποία είχε εγ­γρα­φεί προ­ση­μεί­ω­ση υπο­θή­κης στην κύρια κα­τοι­κία της αντι­κει­με­νι­κής αξίας 112.028 ευρώ. Αυτό απο­δει­κνύ­ει, κατά την κρίση του δι­κα­στη­ρί­ου, ότι δεν είχε πρό­θε­ση να μη σε­βα­στεί τις υπο­χρε­ώ­σεις της, καθώς είχε θέσει σε κίν­δυ­νο το ίδιο της το σπίτι ως εγ­γύ­η­ση. Το ίδιο σκε­πτι­κό εφαρ­μό­στη­κε και για την ηλι­κιω­μέ­νη συ­ντα­ξιού­χο, η οποία είχε επί­σης συμ­βλη­θεί ως εγ­γυ­ή­τρια με την ίδια λο­γι­κή εξα­σφά­λι­σης.

Οι ρυθ­μί­σεις που επέ­βα­λε το δι­κα­στή­ριο

Ανοί­γο­ντας ο δρό­μος για την ου­σια­στι­κή εφαρ­μο­γή του νόμου Κα­τσέ­λη, το Πρω­το­δι­κείο προ­χώ­ρη­σε σε ορι­στι­κή ρύθ­μι­ση των χρεών και των 3 αι­τού­ντων. Ο σύ­ζυ­γος υπο­χρε­ώ­νε­ται να κα­τα­βάλ­λει μη­νιαί­ως για 3 χρό­νια συ­νο­λι­κά 174,43 ευρώ στις πι­στώ­τριές του — ήτοι 35,40 ευρώ στην Εθνι­κή Τρά­πε­ζα και 139 ευρώ στη Συ­νε­ται­ρι­στι­κή Τρά­πε­ζα Δω­δε­κα­νή­σου — ποσό που έχει υπο­λο­γι­στεί αφαι­ρου­μέ­νων και των 3.556,74 ευρώ που είχε ήδη κα­τα­βά­λει με βάση προ­σω­ρι­νή δια­τα­γή από τον Αύ­γου­στο του 2019.

Η άνερ­γη σύ­ζυ­γος ρυθ­μί­ζε­ται με μη­δε­νι­κές μη­νιαί­ες κα­τα­βο­λές για τριε­τία, λόγω της μα­κρο­χρό­νιας ανερ­γί­ας της. Ο νόμος επι­τρέ­πει κάτι τέ­τοιο, με την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι θα ακο­λου­θή­σει η ρύθ­μι­ση για τη διά­σω­ση της κύ­ριας κα­τοι­κί­ας. Πράγ­μα­τι, το δι­κα­στή­ριο επέ­βα­λε στη σύ­ζυ­γο μη­νιαί­ες δό­σεις 270 ευρώ για 35 χρό­νια προς απο­πλη­ρω­μή ποσού 113.400 ευρώ, που αντι­στοι­χεί στην εκτι­μη­θεί­σα εμπο­ρι­κή αξία του ακι­νή­του της. Η έναρ­ξη των κα­τα­βο­λών αυτών το­πο­θε­τεί­ται 3 χρό­νια μετά τη δη­μο­σί­ευ­ση της από­φα­σης, ώστε να της δοθεί πε­ρί­ο­δος χά­ρι­τος ισό­χρο­νη της βα­σι­κής ρύθ­μι­σης.

Για την ηλι­κιω­μέ­νη συ­ντα­ξιού­χο, το δι­κα­στή­ριο όρισε μη­νιαία δόση 95,45 ευρώ για 3 χρό­νια και στη συ­νέ­χεια μη­νιαία δόση 120 ευρώ για 15 χρό­νια για τη διά­σω­ση της κύ­ριας κα­τοι­κί­ας της, με το συ­νο­λι­κό αντάλ­λαγ­μα να ανέρ­χε­ται στα 21.600 ευρώ — ποσό που ορί­στη­κε χα­μη­λό­τε­ρα από την εμπο­ρι­κή αξία του ακι­νή­του, λόγω της πε­ριο­ρι­σμέ­νης οι­κο­νο­μι­κής δυ­να­τό­τη­τάς της.

Ολό­κλη­ρη η πε­ριου­σία σώ­ζε­ται από την εκ­ποί­η­ση

Ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα έχει η από­φα­ση να εξαι­ρέ­σει από κάθε εκ­ποί­η­ση όλη την κι­νη­τή και ακί­νη­τη πε­ριου­σία και των 3 αι­τού­ντων. Για τον σύ­ζυ­γο εξαι­ρεί­ται μο­το­πο­δή­λα­το έτους 2002 αξίας 300 ευρώ, το μο­να­δι­κό όχημα της οι­κο­γέ­νειας. Για τη σύ­ζυ­γο εξαι­ρεί­ται η κύρια κα­τοι­κία τους αλλά και 3 επι­πλέ­ον ακί­νη­τα, πο­σο­στά συ­γκυ­ριό­τη­τας σε δια­μέ­ρι­σμα και οι­κό­πε­δα, τα οποία κρί­θη­κε ότι δεν θα προ­κα­λέ­σουν αγο­ρα­στι­κό εν­δια­φέ­ρον λόγω ψιλής συ­γκυ­ριό­τη­τας σε πο­σο­στό μόλις 18,75%. Για την ηλι­κιω­μέ­νη συ­ντα­ξιού­χο εξαι­ρού­νται η κύρια κα­τοι­κία της και επι­πλέ­ον 3 ακί­νη­τα, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου ενός μι­κρού δια­με­ρί­σμα­τος 25 τε­τρα­γω­νι­κών μέ­τρων στην Αθήνα και πο­σο­στών σε οι­κό­πε­δα υπό ανα­γκα­στι­κή απαλ­λο­τρί­ω­ση, για τα οποία εκτι­μή­θη­κε ομοί­ως ότι δεν θα απο­φέ­ρουν αξιό­λο­γο αντάλ­λαγ­μα.

Η απαλ­λα­γή των αι­τού­ντων από κάθε υφι­στά­με­νο υπό­λοι­πο οφει­λής θα επέλ­θει, σύμ­φω­να με τον νόμο, μετά την κα­νο­νι­κή εκτέ­λε­ση όλων των υπο­χρε­ώ­σε­ων που τους επι­βάλ­λο­νται με την από­φα­ση. Το Πρω­το­δι­κείο διέ­τα­ξε επί­σης την επι­στρο­φή στους αι­τού­ντες του πα­ρά­βο­λου κα­τά­θε­σης της έφε­σης, ενώ δεν επι­βλή­θη­καν δι­κα­στι­κά έξοδα, σύμ­φω­να με τις δια­τά­ξεις του νόμου Κα­τσέ­λη.