Ελληνοτουρκικά: Ετοιμος ο «γκρίζος» νόμος – Τα σενάρια που μελετά η Αθήνα

Όπως η Ελ­λά­δα έχει τον νόμο Μα­νιά­τη, έτσι και η Τουρ­κία ετοι­μά­ζει τον δικό της νόμο». Με αυτό το σκε­πτι­κό αι­τιο­λο­γού­σαν τουρ­κι­κές πηγές την προ­ώ­θη­ση του νο­μο­σχε­δί­ου της «Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας», όπως το χα­ρα­κτή­ρι­σε και η τουρ­κι­κή κρα­τι­κή τη­λε­ό­ρα­ση. Η Αγκυ­ρα δια­μορ­φώ­νει το δικό της νο­μι­κό πλαί­σιο για τις πε­ριο­χές που θε­ω­ρεί ότι εμπί­πτουν στη θα­λάσ­σια δι­καιο­δο­σία της. Ωστό­σο, οι πλη­ρο­φο­ρί­ες ανα­φέ­ρουν ότι η πα­ρέμ­βα­ση δεν θα πε­ριο­ρί­ζε­ται στις θα­λάσ­σιες ζώνες, αλλά θα επι­χει­ρη­θεί να επι­ση­μο­ποι­η­θούν και οι αξιώ­σεις για «γκρί­ζες ζώνες» στο Αι­γαίο.

Πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ» επι­βε­βαιώ­νουν ότι το νο­μο­σχέ­διο είναι έτοι­μο, βρί­σκε­ται στην τε­λι­κή φάση επε­ξερ­γα­σί­ας και έχει εξε­τα­στεί από όλους τους αρ­μό­διους φο­ρείς. Αφού επα­νε­ξε­τα­στεί από το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών και την τουρ­κι­κή προ­ε­δρία, θα κα­τα­τε­θεί προς ψή­φι­ση τον Ιού­νιο, εκτός εάν προ­κύ­ψουν «δι­πλω­μα­τι­κές ανα­βο­λές». Δεν υπάρ­χουν πλη­ρο­φο­ρί­ες για χάρ­τες ή συ­ντε­ταγ­μέ­νες.

«Εμπό­διο» για την Ελ­λά­δα – Aνα­λυ­τής της γει­το­νι­κής χώρας εξη­γεί ότι «ου­σια­στι­κά η Τουρ­κία κάνει νόμο τα 6 μίλια στο Αι­γαίο και πε­ριο­ρί­ζει τις επι­λο­γές της Ελ­λά­δας ως προς τα πι­θα­νά επό­με­να βή­μα­τά της, όπως η επέ­κτα­ση των χω­ρι­κών υδά­των της, τα θα­λάσ­σια πάρκα και άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες».

Με προ­ε­δρι­κή εντο­λή

Εμπει­ρος ανα­λυ­τής της γει­το­νι­κής χώρας εξη­γεί πως «ου­σια­στι­κά η Τουρ­κία κάνει νόμο τα 6 μίλια στο Αι­γαίο και πε­ριο­ρί­ζει τις επι­λο­γές της Ελ­λά­δας ως προς τα πι­θα­νά επό­με­να βή­μα­τά της, όπως η επέ­κτα­ση των χω­ρι­κών υδά­των της, τα θα­λάσ­σια πάρκα και διά­φο­ρες άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες».

Πηγές της γεί­το­νος ανα­φέ­ρουν ότι βα­σι­κός στό­χος του νο­μο­σχε­δί­ου είναι το Αι­γαίο και άλλες δι­πλω­μα­τι­κές πηγές δη­λώ­νουν προς όλα τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης ότι «το νο­μο­σχέ­διο ετοι­μά­στη­κε επει­δή υπάρ­χει ανά­γκη για έναν νόμο-πλαί­σιο που θα ορί­ζει τα δι­καιώ­μα­τα και τα συμ­φέ­ρο­ντα της Τουρ­κί­ας στις θά­λασ­σες σύμ­φω­να με το διε­θνές δί­καιο και θα πα­ρέ­χει νο­μι­κή βάση για αυτές τις εξου­σί­ες στο τουρ­κι­κό εσω­τε­ρι­κό δί­καιο».

Πά­ντως, απαι­τεί­ται προ­σε­κτι­κή ανά­γνω­ση «των μυ­στι­κών του νο­μο­σχε­δί­ου», τα οποία εντο­πί­ζο­νται στις εξου­σί­ες που πα­ρέ­χο­νται στον Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν, όπως το δι­καί­ω­μα να κη­ρύσ­σει θα­λάσ­σια πάρκα και να ανα­λαμ­βά­νει οι­κο­λο­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες σε πε­ριο­χές όπου η Τουρ­κία θε­ω­ρεί ότι εμπί­πτουν στη θα­λάσ­σια δι­καιο­δο­σία της, χωρίς να απαι­τεί­ται δια­βού­λευ­ση ή δια­πραγ­μά­τευ­ση.

Τι βλέ­πει η Αθήνα

Η από­φα­ση της Αγκυ­ρας να ανε­βά­σει εντός του θέ­ρους την έντα­ση στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις θε­ω­ρεί­ται από την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά πε­ριτ­τή κί­νη­ση κλι­μά­κω­σης. Στην Αθήνα ανα­μέ­νε­ται με ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον αν το νο­μο­σχέ­διο θα πε­ριο­ρί­ζε­ται στη δη­μιουρ­γία ενός πλαι­σί­ου που θα απο­τε­λεί συ­νέ­χεια επι­στο­λών στον ΟΗΕ βάσει των οποί­ων η Αγκυ­ρα έχει ανα­κοι­νώ­σει εξω­τε­ρι­κά όρια υφα­λο­κρη­πί­δας, αρ­μο­διό­τη­τες στο μισό Αι­γαίο (ανα­το­λι­κά του 25ου με­σημ­βρι­νού) και, φυ­σι­κά, το τουρ­κο­λι­βυ­κό μνη­μό­νιο, ή αν θα πε­ρι­λαμ­βά­νει κά­ποια ανα­φο­ρά στις γκρί­ζες ζώνες ως πε­ριο­χές «ει­δι­κού» χει­ρι­σμού και ακα­θό­ρι­στης κυ­ριαρ­χί­ας.

Στην Τουρ­κία, κατά τη γνώ­ρι­μη τα­κτι­κή του «σκω­τσέ­ζι­κου ντους», επι­χει­ρεί­ται από τη μία πλευ­ρά να δοθεί προς το εσω­τε­ρι­κό η ει­κό­να μιας κυ­βέρ­νη­σης με «σι­δη­ρά θέ­λη­ση» ώστε να προ­α­σπι­στεί τα «δι­καιώ­μα­τά» της στην πε­ριο­χή της «Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας».

Ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά: ΑΟΖ 200 μι­λί­ων μόνο με μία υπο­γρα­φή Ερ­ντο­γάν

Ενώ από την άλλη πλευ­ρά, προς το εκτός Τουρ­κί­ας κοινό, δη­λα­δή τους διε­θνείς εταί­ρους και συ­νο­μι­λη­τές, η Αγκυ­ρα εμ­φα­νί­ζε­ται ως απλώς κι­νού­με­νη από την ανά­γκη δη­μιουρ­γί­ας εσω­τε­ρι­κού δι­καί­ου που θα εν­σω­μα­τώ­νει και μέρος της Σύμ­βα­σης του ΟΗΕ για το Δί­καιο της Θά­λασ­σας. Βέ­βαια, το τουρ­κο­λι­βυ­κό μνη­μό­νιο και οι θέ­σεις ότι το σύ­νο­λο των ελ­λη­νι­κών νη­σιών δεν δια­θέ­τει καμία άλλη επή­ρεια πλην αυτής των 6 ναυ­τι­κών μι­λί­ων αι­για­λί­τι­δας ζώνης (κυ­ρί­ως δεν έχουν δι­καί­ω­μα σε υφα­λο­κρη­πί­δα) κι­νού­νται σε εκ δια­μέ­τρου αντί­θε­τη κα­τεύ­θυν­ση από αυτή του διε­θνούς δι­καί­ου και της Σύμ­βα­σης του ΟΗΕ για το Δί­καιο της Θά­λασ­σας.

Το κύριο αρ­νη­τι­κό όλης αυτής της υπό­θε­σης είναι ότι με την ενερ­γο­ποί­η­ση των ταγών της κοι­νής γνώ­μης στην Τουρ­κία δη­μιουρ­γεί­ται τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες ένα κλίμα ενα­ντί­ον της Ελ­λά­δας. Δεν πρέ­πει να λη­σμο­νεί­ται ότι λίγο νω­ρί­τε­ρα είχε προη­γη­θεί η επι­κοι­νω­νια­κή έντα­ξη της Ελ­λά­δας και της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας στον «άξονα του κακού» υπό το Ισ­ρα­ήλ.

Τουρ­κία: Το νο­μο­σχέ­διο για τη «Γα­λά­ζια Πα­τρί­δα» – Υπε­ρε­ξου­σί­ες στον Ερ­ντο­γάν για ΑΟΖ, εξο­ρύ­ξεις και θα­λάσ­σια πάρκα

Η τουρ­κι­κή εφη­με­ρί­δα Oksijen ανα­φέ­ρει ότι «η Τουρ­κία υπο­στη­ρί­ζει ότι, λόγω της ιδιο­μορ­φί­ας του Αι­γαί­ου, η Ελ­λά­δα και η Τουρ­κία θα πρέ­πει να επι­λύ­σουν όλα τα ζη­τή­μα­τα –συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της υφα­λο­κρη­πί­δας– μέσω δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων, με ολι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση».

Η εφη­με­ρί­δα Milliyet ση­μειώ­νει πως «το νέο νο­μο­σχέ­διο πα­ρέ­χει στον πρό­ε­δρο την εξου­σία να κη­ρύσ­σει θα­λάσ­σιες πε­ριο­χές ει­δι­κού κα­θε­στώ­τος για αλιεία, προ­στα­σία του θα­λάσ­σιου πε­ρι­βάλ­λο­ντος και άλ­λους σκο­πούς σε πε­ριο­χές όπου δεν έχει κη­ρυ­χθεί Απο­κλει­στι­κή Οι­κο­νο­μι­κή Ζώνη (ΑΟΖ). Αυτό θα δώσει στην Τουρ­κία πε­ρι­θώ­ριο ελιγ­μών τόσο ως προς τα θα­λάσ­σια δι­καιώ­μα­τά της όσο και ένα­ντι των τε­τε­λε­σμέ­νων της Ελ­λά­δας. Θα­λάσ­σιες πε­ριο­χές ει­δι­κού κα­θε­στώ­τος μπο­ρούν επί­σης να κη­ρυ­χθούν από τον πρό­ε­δρο σε πε­ριο­χές όπου δεν έχει κη­ρυ­χθεί ΑΟΖ. Ο κα­νο­νι­σμός πα­ρέ­χει στον πρό­ε­δρο μία ακόμη ση­μα­ντι­κή εξου­σία: το προ­σχέ­διο ορί­ζει τους θε­με­λιώ­δεις κα­νό­νες για τον κα­θο­ρι­σμό του εύ­ρους και των ορίων των πε­ριο­χών θα­λάσ­σιας δι­καιο­δο­σί­ας της Τουρ­κί­ας, ενώ πα­ράλ­λη­λα πα­ρέ­χει στην προ­ε­δρία την εξου­σία να κα­θο­ρί­σει τα όρια αυτά».

Το non paper

Σύμ­φω­να με το non paper που διέ­νει­με το κυ­βερ­νών Κόμμα ∆ικαιο­σύ­νης και Ανά­πτυ­ξης (AKP) σε όλα τα τουρ­κι­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης και δη­μο­σιο­ποι­ή­θη­κε και από την κρα­τι­κή τη­λε­ό­ρα­ση της Τουρ­κί­ας, στο νο­μο­σχέ­διο θα συ­μπε­ρι­λη­φθεί και η αμ­φι­σβή­τη­ση της κυ­ριαρ­χί­ας νη­σιών, νη­σί­δων και βρα­χο­νη­σί­δων στο Αι­γαίο.

Ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά: Η Αθήνα πε­ρι­μέ­νει θερμό κα­λο­καί­ρι με την Αγκυ­ρα

«Στο νο­μο­σχέ­διο που ετοι­μά­στη­κε εξε­τά­ζε­ται επί­σης το νο­μι­κό κα­θε­στώς των νήσων, νη­σί­δων και βρα­χο­νη­σί­δων που απο­κα­λού­νται “γκρί­ζες ζώνες” και προ­κα­λούν κατά και­ρούς εντά­σεις με­τα­ξύ Τουρ­κί­ας και Ελ­λά­δας, ιδιαί­τε­ρα στο Αι­γαίο Πέ­λα­γος. Ο προσ­διο­ρι­σμός και το κα­θε­στώς των εν λόγω γε­ω­γρα­φι­κών σχη­μα­τι­σμών θα συ­μπε­ρι­λη­φθούν στον “Νόμο της Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας” στο πλαί­σιο των αρχών του Διε­θνούς Δι­καί­ου της Θά­λασ­σας», ανα­φέ­ρουν οι πλη­ρο­φο­ρί­ες.

Πα­ρα­μέ­νει το casus belli – Τούρ­κοι αξιω­μα­τού­χοι επι­μέ­νουν πως με την κα­τά­θε­ση του νο­μο­σχε­δί­ου δεν ανα­τρέ­πε­ται η από­φα­ση του casus belli του 1995, με την οποία η Εθνο­συ­νέ­λευ­ση απο­φά­σι­σε ότι οποιο­δή­πο­τε βήμα επέ­κτα­σης των χω­ρι­κών υδά­των από την Ελ­λά­δα θα θε­ω­ρεί­το αιτία πο­λέ­μου.

Αξιω­μα­τού­χοι της γει­το­νι­κής χώρας επι­μέ­νουν πως με την κα­τά­θε­ση του νο­μο­σχε­δί­ου δεν ανα­τρέ­πε­ται η από­φα­ση του casus belli του 1995, με την οποία η τουρ­κι­κή Εθνο­συ­νέ­λευ­ση απο­φά­σι­σε ότι οποιο­δή­πο­τε βήμα επέ­κτα­σης των χω­ρι­κών υδά­των από την Ελ­λά­δα θα θε­ω­ρεί­το αιτία πο­λέ­μου. Υπο­στη­ρί­ζουν ότι με τη νο­μο­θέ­τη­ση της τουρ­κι­κής αι­για­λί­τι­δας ζώνης στα 6 μίλια ενι­σχύ­ε­ται νο­μι­κά η τουρ­κι­κή θέση για την ιδιαι­τε­ρό­τη­τα του Αι­γαί­ου.

Τα μη­νύ­μα­τα

Τα πρώτα ση­μά­δια πως κάτι ετοι­μα­ζό­ταν είχαν εμ­φα­νι­στεί όταν ο κυ­βερ­νη­τι­κός εταί­ρος του κ. Ερ­ντο­γάν, πρό­ε­δρος του MHP Ντε­βλέτ Μπα­χτσε­λί, την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα, κατά τη διάρ­κεια συ­νε­δρί­α­σης της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ομά­δας του, είχε δη­λώ­σει ότι «εάν οι συμ­μα­χί­ες στο­χεύ­ουν στην πε­ρι­κύ­κλω­ση της Τουρ­κί­ας, στην άσκη­ση πί­ε­σης στους Τουρ­κο­κυ­πρί­ους, στη δια­τά­ρα­ξη της υπάρ­χου­σας ισορ­ρο­πί­ας στο Αι­γαίο ή στη δη­μιουρ­γία μιας de facto κα­τά­στα­σης στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο ενά­ντια στη θέ­λη­ση της Τουρ­κί­ας, δεν μπο­ρού­με να πα­ρα­μεί­νου­με αδιά­φο­ροι».

Η Τουρ­κία επι­λέ­γει τη θερμή σύ­γκρου­ση

Τα θα­λάσ­σια πάρκα που ανα­κοί­νω­σε η Ελ­λά­δα, καθώς και ο θα­λάσ­σιος χω­ρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός, είχαν ήδη κι­νη­το­ποι­ή­σει την τουρ­κι­κή δι­πλω­μα­τία, χωρίς ωστό­σο να οδη­γή­σουν σε με­γα­λύ­τε­ρα βή­μα­τα. Τα τουρ­κι­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης δί­νουν έμ­φα­ση και στη χρο­νι­κή στιγ­μή της ανα­κοί­νω­σης του νο­μο­σχε­δί­ου, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «η ανά­πτυ­ξη πο­λε­μι­κών αε­ρο­σκα­φών και πλοί­ων στο Αι­γαίο και στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο από ορι­σμέ­νες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες στην Κυ­πρια­κή Δη­μο­κρα­τία, καθώς και η αυ­ξα­νό­με­νη συ­νερ­γα­σία με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και Ισ­ρα­ήλ, φαί­νε­ται να έχουν προ­κα­λέ­σει ανη­συ­χία στην Αγκυ­ρα. Ο Γάλ­λος πρό­ε­δρος Εμα­νου­έλ Μα­κρόν υπο­γράμ­μι­σε επί­σης, κατά την επί­σκε­ψή του στην Αθήνα, ότι θα “στα­θεί στο πλευ­ρό της Ελ­λά­δας” εάν αμ­φι­σβη­τη­θεί η ελ­λη­νι­κή κυ­ριαρ­χία στο Αι­γαίο».

Ο διευ­θυ­ντής του Εθνι­κού Κέ­ντρου Eρευ­νας για το Ναυ­τι­κό Δί­καιο (DEHUKAM) του Πα­νε­πι­στη­μί­ου της Aγκυ­ρας –που συμ­με­τεί­χε στον σχε­δια­σμό του νο­μο­σχε­δί­ου– Μου­στα­φά Μπα­σκά­ρα, σε συ­νέ­ντευ­ξη Τύπου εξή­γη­σε ότι «το νο­μο­σχέ­διο πα­ρέ­χει στη Δη­μο­κρα­τία της Τουρ­κί­ας απο­κλει­στι­κά κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα στη δια­χεί­ρι­ση έμ­βιων και μη έμ­βιων πόρων, ορυ­κτών, υδρο­γο­ναν­θρά­κων και πηγών ενέρ­γειας –όπως τα ρεύ­μα­τα, οι πα­λίρ­ροιες, η αιο­λι­κή και η ηλια­κή ενέρ­γεια– στον βυθό, στο υπέ­δα­φος και στα υδά­τι­να σώ­μα­τα των πε­ριο­χών που απο­τε­λούν την τουρ­κι­κή απο­κλει­στι­κή οι­κο­νο­μι­κή ζώνη».

Δι­πλω­μα­τι­κές πηγές που μί­λη­σαν στα τουρ­κι­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης σχο­λί­α­σαν: «Ο νόμος ορί­ζει ότι όλες οι δρα­στη­ριό­τη­τες που σχε­τί­ζο­νται με τον βυθό και το υπέ­δα­φος στην τουρ­κι­κή υφα­λο­κρη­πί­δα, καθώς και όλες οι οι­κο­νο­μι­κές, επι­στη­μο­νι­κές και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες στη δη­λω­μέ­νη τουρ­κι­κή απο­κλει­στι­κή οι­κο­νο­μι­κή ζώνη, υπό­κει­νται στην άδεια ή/και στη συ­γκα­τά­θε­ση της Τουρ­κι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας».

Είχαν προει­δο­ποι­ή­σει

Τούρ­κοι αξιω­μα­τού­χοι που στις αρχές Μαΐου είχαν μι­λή­σει στην «Κ» –με δη­λώ­σεις που δη­μο­σιο­ποι­ή­θη­καν την 4η Μαΐου– είχαν επι­ση­μά­νει: «Να ξέ­ρε­τε ότι μόλις ολο­κλη­ρω­θούν οι εξε­λί­ξεις με τον πό­λε­μο και τις δια­βου­λεύ­σεις για το Ιράν, τότε όλη η προ­σο­χή του υπουρ­γεί­ου Aμυνας και του υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών μας θα στρα­φεί στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και στο Αι­γαίο. Τα βή­μα­τα που έγι­ναν στο διά­στη­μα αυτό στα νησιά και στην Κύπρο θα εξε­τα­στούν ανα­λυ­τι­κά και θα ζη­τη­θεί η αντι­στρο­φή τους».

Από τα πλέον χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πα­ρα­δείγ­μα­τα της διτ­τής τουρ­κι­κής συ­μπε­ρι­φο­ράς είναι οι εξε­λί­ξεις μετά την έναρ­ξη του πο­λέ­μου στο Ιράν και στον Περ­σι­κό Κόλπο. Η Ελ­λά­δα ανέ­πτυ­ξε συ­στή­μα­τα Patriot στην Κάρ­πα­θο για την πα­ρο­χή πρό­σθε­της προ­στα­σί­ας σε να­τοϊ­κές βά­σεις και πλοία, ενώ αξιο­ποί­η­σε τα F-16 της 130 Σμη­ναρ­χί­ας Μάχης στη Λήμνο για την προ­στα­σία του ενα­έ­ριου χώρου της Βουλ­γα­ρί­ας, πλέον της πυ­ρο­βο­λαρ­χί­ας Patriot που με­τα­κι­νή­θη­κε στο Δι­δυ­μό­τει­χο.

Ενώ η Aγκυρα επι­χεί­ρη­σε να δια­μαρ­τυ­ρη­θεί εντός ΝΑΤΟ, απέ­τυ­χε διότι απλού­στα­τα οι Ελ­λη­νι­κές Δυ­νά­μεις με­τα­κι­νή­θη­καν λόγω ανα­διά­τα­ξης της Συμ­μα­χί­ας για την προ­στα­σία των μελών της. Αυτή η λε­πτο­μέ­ρεια πα­ρα­λεί­πε­ται στη συ­ζή­τη­ση που γί­νε­ται εντός της Τουρ­κί­ας, με το νο­μο­σχέ­διο να πα­ρου­σιά­ζε­ται, με­τα­ξύ άλλων, και ως «απά­ντη­ση» στη «στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση» του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου.

Πηγή: kathimerini.gr