ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ελληνοτουρκικά: Ετοιμος ο «γκρίζος» νόμος – Τα σενάρια που μελετά η Αθήνα

news room 8 λεπτά ανάγνωση
ΤΟΥΡΚΙΑ
✦ Σύνοψη ⌄
  • Η Τουρκία προωθεί το νομο­σχέ­διο «Γαλάζια Πατρίδα» για να καθο­ρί­σει τη θαλάσ­σια δικαιο­δο­σία της, επη­ρε­ά­ζο­ντας τις ελλη­νι­κές επι­λο­γές.
  • Το νομο­σχέ­διο είναι στην τελική φάση επε­ξερ­γα­σίας και ανα­μέ­νε­ται να κατα­τε­θεί προς ψήφιση τον Ιούνιο, εκτός αν υπάρ­ξουν διπλω­μα­τι­κές ανα­βο­λές.
  • Η Τουρκία επι­διώ­κει να νομι­μο­ποι­ή­σει τα 6 μίλια στο Αιγαίο, περιο­ρί­ζο­ντας τις ελλη­νι­κές δυνα­τό­τη­τες επέ­κτα­σης των χωρικών υδάτων.
  • Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν θα απο­κτή­σει εξου­σίες για να κηρύσ­σει θαλάσ­σια πάρκα και να ανα­λαμ­βά­νει οικο­λο­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες χωρίς δια­βού­λευση.
  • Η ελλη­νική πλευρά ανη­συ­χεί για την κλι­μά­κωση της έντασης και περι­μέ­νει να δει αν το νομο­σχέ­διο θα ανα­φέ­ρε­ται σε γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο.

Όπως η Ελλάδα έχει τον νόμο Μανιάτη, έτσι και η Τουρκία ετοι­μά­ζει τον δικό της νόμο». Με αυτό το σκε­πτικό αιτιο­λο­γού­σαν τουρ­κι­κές πηγές την προ­ώ­θηση του νομο­σχε­δίου της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας», όπως το χαρα­κτή­ρισε και η τουρ­κική κρατική τηλε­ό­ραση. Η Αγκυρα δια­μορ­φώ­νει το δικό της νομικό πλαίσιο για τις περιο­χές που θεωρεί ότι εμπί­πτουν στη θαλάσ­σια δικαιο­δο­σία της. Ωστόσο, οι πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι η παρέμ­βαση δεν θα περιο­ρί­ζε­ται στις θαλάσ­σιες ζώνες, αλλά θα επι­χει­ρη­θεί να επι­ση­μο­ποι­η­θούν και οι αξιώ­σεις για «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο.

Πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ» επι­βε­βαιώ­νουν ότι το νομο­σχέ­διο είναι έτοιμο, βρί­σκε­ται στην τελική φάση επε­ξερ­γα­σίας και έχει εξε­τα­στεί από όλους τους αρμό­διους φορείς. Αφού επα­νε­ξε­τα­στεί από το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών και την τουρ­κική προ­ε­δρία, θα κατα­τε­θεί προς ψήφιση τον Ιούνιο, εκτός εάν προ­κύ­ψουν «διπλω­μα­τι­κές ανα­βο­λές». Δεν υπάρ­χουν πλη­ρο­φο­ρίες για χάρτες ή συντε­ταγ­μέ­νες.

«Εμπόδιο» για την Ελλάδα – Aναλυτής της γει­το­νι­κής χώρας εξηγεί ότι «ουσια­στικά η Τουρκία κάνει νόμο τα 6 μίλια στο Αιγαίο και περιο­ρί­ζει τις επι­λο­γές της Ελλάδας ως προς τα πιθανά επόμενα βήματά της, όπως η επέ­κταση των χωρικών υδάτων της, τα θαλάσ­σια πάρκα και άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες».

Με προ­ε­δρική εντολή

Εμπει­ρος ανα­λυ­τής της γει­το­νι­κής χώρας εξηγεί πως «ουσια­στικά η Τουρκία κάνει νόμο τα 6 μίλια στο Αιγαίο και περιο­ρί­ζει τις επι­λο­γές της Ελλάδας ως προς τα πιθανά επόμενα βήματά της, όπως η επέ­κταση των χωρικών υδάτων της, τα θαλάσ­σια πάρκα και διά­φο­ρες άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες».

Πηγές της γεί­το­νος ανα­φέ­ρουν ότι βασικός στόχος του νομο­σχε­δίου είναι το Αιγαίο και άλλες διπλω­μα­τι­κές πηγές δηλώ­νουν προς όλα τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης ότι «το νομο­σχέ­διο ετοι­μά­στηκε επειδή υπάρχει ανάγκη για έναν νόμο-πλαίσιο που θα ορίζει τα δικαιώ­ματα και τα συμ­φέ­ρο­ντα της Τουρ­κίας στις θάλασ­σες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και θα παρέχει νομική βάση για αυτές τις εξου­σίες στο τουρ­κικό εσω­τε­ρικό δίκαιο».

Πάντως, απαι­τεί­ται προ­σε­κτική ανά­γνωση «των μυστι­κών του νομο­σχε­δίου», τα οποία εντο­πί­ζο­νται στις εξου­σίες που παρέ­χο­νται στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, όπως το δικαί­ωμα να κηρύσ­σει θαλάσ­σια πάρκα και να ανα­λαμ­βά­νει οικο­λο­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες σε περιο­χές όπου η Τουρκία θεωρεί ότι εμπί­πτουν στη θαλάσ­σια δικαιο­δο­σία της, χωρίς να απαι­τεί­ται δια­βού­λευση ή δια­πραγ­μά­τευση.

Τι βλέπει η Αθήνα

Η απόφαση της Αγκυρας να ανε­βά­σει εντός του θέρους την ένταση στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις θεω­ρεί­ται από την ελλη­νική πλευρά περιττή κίνηση κλι­μά­κω­σης. Στην Αθήνα ανα­μέ­νε­ται με ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον αν το νομο­σχέ­διο θα περιο­ρί­ζε­ται στη δημιουρ­γία ενός πλαι­σίου που θα απο­τε­λεί συνέ­χεια επι­στο­λών στον ΟΗΕ βάσει των οποίων η Αγκυρα έχει ανα­κοι­νώ­σει εξω­τε­ρικά όρια υφα­λο­κρη­πί­δας, αρμο­διό­τη­τες στο μισό Αιγαίο (ανα­το­λικά του 25ου μεσημ­βρι­νού) και, φυσικά, το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο, ή αν θα περι­λαμ­βά­νει κάποια αναφορά στις γκρίζες ζώνες ως περιο­χές «ειδικού» χει­ρι­σμού και ακα­θό­ρι­στης κυριαρ­χίας.

Στην Τουρκία, κατά τη γνώριμη τακτική του «σκω­τσέ­ζι­κου ντους», επι­χει­ρεί­ται από τη μία πλευρά να δοθεί προς το εσω­τε­ρικό η εικόνα μιας κυβέρ­νη­σης με «σιδηρά θέληση» ώστε να προ­α­σπι­στεί τα «δικαιώ­ματά» της στην περιοχή της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας».

Ελλη­νο­τουρ­κικά: ΑΟΖ 200 μιλίων μόνο με μία υπο­γραφή Ερντο­γάν

Ενώ από την άλλη πλευρά, προς το εκτός Τουρ­κίας κοινό, δηλαδή τους διε­θνείς εταί­ρους και συνο­μι­λη­τές, η Αγκυρα εμφα­νί­ζε­ται ως απλώς κινού­μενη από την ανάγκη δημιουρ­γίας εσω­τε­ρι­κού δικαίου που θα ενσω­μα­τώ­νει και μέρος της Σύμ­βα­σης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασ­σας. Βέβαια, το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο και οι θέσεις ότι το σύνολο των ελλη­νι­κών νησιών δεν δια­θέ­τει καμία άλλη επήρεια πλην αυτής των 6 ναυ­τι­κών μιλίων αιγια­λί­τι­δας ζώνης (κυρίως δεν έχουν δικαί­ωμα σε υφα­λο­κρη­πίδα) κινού­νται σε εκ δια­μέ­τρου αντί­θετη κατεύ­θυνση από αυτή του διε­θνούς δικαίου και της Σύμ­βα­σης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασ­σας.

Το κύριο αρνη­τικό όλης αυτής της υπό­θε­σης είναι ότι με την ενερ­γο­ποί­ηση των ταγών της κοινής γνώμης στην Τουρκία δημιουρ­γεί­ται τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες ένα κλίμα ενα­ντίον της Ελλάδας. Δεν πρέπει να λησμο­νεί­ται ότι λίγο νωρί­τερα είχε προη­γη­θεί η επι­κοι­νω­νιακή ένταξη της Ελλάδας και της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας στον «άξονα του κακού» υπό το Ισραήλ.

Τουρκία: Το νομο­σχέ­διο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» – Υπε­ρε­ξου­σίες στον Ερντο­γάν για ΑΟΖ, εξο­ρύ­ξεις και θαλάσ­σια πάρκα

Η τουρ­κική εφη­με­ρίδα Oksijen ανα­φέ­ρει ότι «η Τουρκία υπο­στη­ρί­ζει ότι, λόγω της ιδιο­μορ­φίας του Αιγαίου, η Ελλάδα και η Τουρκία θα πρέπει να επι­λύ­σουν όλα τα ζητή­ματα –συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της υφα­λο­κρη­πί­δας– μέσω δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, με ολι­στική προ­σέγ­γιση».

Η εφη­με­ρίδα Milliyet σημειώ­νει πως «το νέο νομο­σχέ­διο παρέχει στον πρόεδρο την εξουσία να κηρύσ­σει θαλάσ­σιες περιο­χές ειδικού καθε­στώ­τος για αλιεία, προ­στα­σία του θαλάσ­σιου περι­βάλ­λο­ντος και άλλους σκοπούς σε περιο­χές όπου δεν έχει κηρυ­χθεί Απο­κλει­στική Οικο­νο­μική Ζώνη (ΑΟΖ). Αυτό θα δώσει στην Τουρκία περι­θώ­ριο ελιγμών τόσο ως προς τα θαλάσ­σια δικαιώ­ματά της όσο και έναντι των τετε­λε­σμέ­νων της Ελλάδας. Θαλάσ­σιες περιο­χές ειδικού καθε­στώ­τος μπορούν επίσης να κηρυ­χθούν από τον πρόεδρο σε περιο­χές όπου δεν έχει κηρυ­χθεί ΑΟΖ. Ο κανο­νι­σμός παρέχει στον πρόεδρο μία ακόμη σημα­ντική εξουσία: το προ­σχέ­διο ορίζει τους θεμε­λιώ­δεις κανόνες για τον καθο­ρι­σμό του εύρους και των ορίων των περιο­χών θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας της Τουρ­κίας, ενώ παράλ­ληλα παρέχει στην προ­ε­δρία την εξουσία να καθο­ρί­σει τα όρια αυτά».

Το non paper

Σύμφωνα με το non paper που διέ­νειμε το κυβερ­νών Κόμμα ∆ικαιο­σύ­νης και Ανά­πτυ­ξης (AKP) σε όλα τα τουρ­κικά μέσα ενη­μέ­ρω­σης και δημο­σιο­ποι­ή­θηκε και από την κρατική τηλε­ό­ραση της Τουρ­κίας, στο νομο­σχέ­διο θα συμπε­ρι­λη­φθεί και η αμφι­σβή­τηση της κυριαρ­χίας νησιών, νησίδων και βρα­χο­νη­σί­δων στο Αιγαίο.

Ελλη­νο­τουρ­κικά: Η Αθήνα περι­μέ­νει θερμό καλο­καίρι με την Αγκυρα

«Στο νομο­σχέ­διο που ετοι­μά­στηκε εξε­τά­ζε­ται επίσης το νομικό καθε­στώς των νήσων, νησίδων και βρα­χο­νη­σί­δων που απο­κα­λού­νται “γκρίζες ζώνες” και προ­κα­λούν κατά καιρούς εντά­σεις μεταξύ Τουρ­κίας και Ελλάδας, ιδιαί­τερα στο Αιγαίο Πέλαγος. Ο προσ­διο­ρι­σμός και το καθε­στώς των εν λόγω γεω­γρα­φι­κών σχη­μα­τι­σμών θα συμπε­ρι­λη­φθούν στον “Νόμο της Γαλά­ζιας Πατρί­δας” στο πλαίσιο των αρχών του Διε­θνούς Δικαίου της Θάλασ­σας», ανα­φέ­ρουν οι πλη­ρο­φο­ρίες.

Παρα­μέ­νει το casus belli – Τούρκοι αξιω­μα­τού­χοι επι­μέ­νουν πως με την κατά­θεση του νομο­σχε­δίου δεν ανα­τρέ­πε­ται η απόφαση του casus belli του 1995, με την οποία η Εθνο­συ­νέ­λευση απο­φά­σισε ότι οποιο­δή­ποτε βήμα επέ­κτα­σης των χωρικών υδάτων από την Ελλάδα θα θεω­ρείτο αιτία πολέμου.

Αξιω­μα­τού­χοι της γει­το­νι­κής χώρας επι­μέ­νουν πως με την κατά­θεση του νομο­σχε­δίου δεν ανα­τρέ­πε­ται η απόφαση του casus belli του 1995, με την οποία η τουρ­κική Εθνο­συ­νέ­λευση απο­φά­σισε ότι οποιο­δή­ποτε βήμα επέ­κτα­σης των χωρικών υδάτων από την Ελλάδα θα θεω­ρείτο αιτία πολέμου. Υπο­στη­ρί­ζουν ότι με τη νομο­θέ­τηση της τουρ­κι­κής αιγια­λί­τι­δας ζώνης στα 6 μίλια ενι­σχύ­ε­ται νομικά η τουρ­κική θέση για την ιδιαι­τε­ρό­τητα του Αιγαίου.

Τα μηνύ­ματα

Τα πρώτα σημάδια πως κάτι ετοι­μα­ζό­ταν είχαν εμφα­νι­στεί όταν ο κυβερ­νη­τι­κός εταίρος του κ. Ερντο­γάν, πρό­ε­δρος του MHP Ντεβλέτ Μπα­χτσελί, την περα­σμένη εβδο­μάδα, κατά τη διάρ­κεια συνε­δρί­α­σης της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ομάδας του, είχε δηλώσει ότι «εάν οι συμ­μα­χίες στο­χεύ­ουν στην περι­κύ­κλωση της Τουρ­κίας, στην άσκηση πίεσης στους Τουρ­κο­κυ­πρί­ους, στη δια­τά­ραξη της υπάρ­χου­σας ισορ­ρο­πίας στο Αιγαίο ή στη δημιουρ­γία μιας de facto κατά­στα­σης στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο ενάντια στη θέληση της Τουρ­κίας, δεν μπο­ρούμε να παρα­μεί­νουμε αδιά­φο­ροι».

Η Τουρκία επι­λέ­γει τη θερμή σύγκρουση

Τα θαλάσ­σια πάρκα που ανα­κοί­νωσε η Ελλάδα, καθώς και ο θαλάσ­σιος χωρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός, είχαν ήδη κινη­το­ποι­ή­σει την τουρ­κική διπλω­μα­τία, χωρίς ωστόσο να οδη­γή­σουν σε μεγα­λύ­τερα βήματα. Τα τουρ­κικά μέσα ενη­μέ­ρω­σης δίνουν έμφαση και στη χρονική στιγμή της ανα­κοί­νω­σης του νομο­σχε­δίου, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «η ανά­πτυξη πολε­μι­κών αερο­σκα­φών και πλοίων στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο από ορι­σμέ­νες ευρω­παϊ­κές χώρες στην Κυπριακή Δημο­κρα­τία, καθώς και η αυξα­νό­μενη συνερ­γα­σία μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ, φαί­νε­ται να έχουν προ­κα­λέ­σει ανη­συ­χία στην Αγκυρα. Ο Γάλλος πρό­ε­δρος Εμα­νουέλ Μακρόν υπο­γράμ­μισε επίσης, κατά την επί­σκεψή του στην Αθήνα, ότι θα “σταθεί στο πλευρό της Ελλάδας” εάν αμφι­σβη­τη­θεί η ελλη­νική κυριαρ­χία στο Αιγαίο».

Ο διευ­θυ­ντής του Εθνικού Κέντρου Eρευνας για το Ναυτικό Δίκαιο (DEHUKAM) του Πανε­πι­στη­μίου της Aγκυρας –που συμ­με­τείχε στον σχε­δια­σμό του νομο­σχε­δίου– Μου­σταφά Μπα­σκάρα, σε συνέ­ντευξη Τύπου εξήγησε ότι «το νομο­σχέ­διο παρέχει στη Δημο­κρα­τία της Τουρ­κίας απο­κλει­στικά κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα στη δια­χεί­ριση έμβιων και μη έμβιων πόρων, ορυκτών, υδρο­γο­ναν­θρά­κων και πηγών ενέρ­γειας –όπως τα ρεύματα, οι παλίρ­ροιες, η αιολική και η ηλιακή ενέρ­γεια– στον βυθό, στο υπέ­δα­φος και στα υδάτινα σώματα των περιο­χών που απο­τε­λούν την τουρ­κική απο­κλει­στική οικο­νο­μική ζώνη».

Διπλω­μα­τι­κές πηγές που μίλησαν στα τουρ­κικά μέσα ενη­μέ­ρω­σης σχο­λί­α­σαν: «Ο νόμος ορίζει ότι όλες οι δρα­στη­ριό­τη­τες που σχε­τί­ζο­νται με τον βυθό και το υπέ­δα­φος στην τουρ­κική υφα­λο­κρη­πίδα, καθώς και όλες οι οικο­νο­μι­κές, επι­στη­μο­νι­κές και περι­βαλ­λο­ντι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες στη δηλω­μένη τουρ­κική απο­κλει­στική οικο­νο­μική ζώνη, υπό­κει­νται στην άδεια ή/και στη συγκα­τά­θεση της Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας».

Είχαν προει­δο­ποι­ή­σει

Τούρκοι αξιω­μα­τού­χοι που στις αρχές Μαΐου είχαν μιλήσει στην «Κ» –με δηλώ­σεις που δημο­σιο­ποι­ή­θη­καν την 4η Μαΐου– είχαν επι­ση­μά­νει: «Να ξέρετε ότι μόλις ολο­κλη­ρω­θούν οι εξε­λί­ξεις με τον πόλεμο και τις δια­βου­λεύ­σεις για το Ιράν, τότε όλη η προσοχή του υπουρ­γείου Aμυνας και του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών μας θα στραφεί στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και στο Αιγαίο. Τα βήματα που έγιναν στο διά­στημα αυτό στα νησιά και στην Κύπρο θα εξε­τα­στούν ανα­λυ­τικά και θα ζητηθεί η αντι­στροφή τους».

Από τα πλέον χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα της διττής τουρ­κι­κής συμπε­ρι­φο­ράς είναι οι εξε­λί­ξεις μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν και στον Περσικό Κόλπο. Η Ελλάδα ανέ­πτυξε συστή­ματα Patriot στην Κάρπαθο για την παροχή πρό­σθε­της προ­στα­σίας σε νατοϊ­κές βάσεις και πλοία, ενώ αξιο­ποί­ησε τα F-16 της 130 Σμη­ναρ­χίας Μάχης στη Λήμνο για την προ­στα­σία του ενα­έ­ριου χώρου της Βουλ­γα­ρίας, πλέον της πυρο­βο­λαρ­χίας Patriot που μετα­κι­νή­θηκε στο Διδυ­μό­τειχο.

Ενώ η Aγκυρα επι­χεί­ρησε να δια­μαρ­τυ­ρη­θεί εντός ΝΑΤΟ, απέτυχε διότι απλού­στατα οι Ελλη­νι­κές Δυνά­μεις μετα­κι­νή­θη­καν λόγω ανα­διά­τα­ξης της Συμ­μα­χίας για την προ­στα­σία των μελών της. Αυτή η λεπτο­μέ­ρεια παρα­λεί­πε­ται στη συζή­τηση που γίνεται εντός της Τουρ­κίας, με το νομο­σχέ­διο να παρου­σιά­ζε­ται, μεταξύ άλλων, και ως «απά­ντηση» στη «στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση» του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου.

Πηγή: kathimerini.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.