• Το κεντρικό αντικείμενο της έρευνάς της είναι η ανάπτυξη ενός ταχύτατου διαγνωστικού τεστ για την Οξεία Προμυελοκυτταρική Λευχαιμία που θα σώσει χιλιάδες ζωές • Η υγεία των ασθενών επιδεινώνεται μέσα σε ώρες από την πρώτη εμφάνιση συμπτωμάτων, ενώ τα υπάρχοντα διαγνωστικά εργαλεία απαιτούν από λίγες ώρες έως αρκετές ημέρες για να δώσουν αποτέλεσμα
Η Κατερίνα Κουρεντζή, χημικός μηχανικός με καταγωγή από την Κάλυμνο, βραβεύτηκε πρόσφατα από τη Ladies Leukemia League of the Gulf South, μαζί με άλλους πέντε ερευνητές από κορυφαία αμερικανικά ιδρύματα, στο πλαίσιο προγράμματος επιχορηγήσεων συνολικού ύψους 175.000 δολαρίων για έρευνα στη λευχαιμία και το λέμφωμα.
Μαζί της βραβεύτηκαν οι Dr. Matthew Burow και Dr. Zhen Lin από το Tulane Cancer Center, η Dr. Priyanka Sharma από το Πανεπιστήμιο του Χιούστον και οι Dr. Elizabeth Martin και Dr. Jorge Beigodere, επίσης από το Tulane.
Η διάκριση έρχεται να επιβεβαιώσει μια πορεία που χτίστηκε με υπομονή και συνέπεια εδώ και τρεις δεκαετίες, μια πορεία που ξεκίνησε από την Κάλυμνο και διαγράφει μια σπουδαία ερευνητική διαδρομή.
Η Κατερίνα Κουρεντζή αποφοίτησε από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο το 1996 με δίπλωμα Χημικού Μηχανικού και στη συνέχεια έφυγε για το Χιούστον του Τέξας, όπου ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στη Χημική Μηχανική στο Πανεπιστήμιο του Χιούστον το 2002. Ήταν εκεί, κατά τη διάρκεια των διδακτορικών της σπουδών υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Richard C. Willson, που ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τον κόσμο της βιομοριακής αναγνώρισης και των αλληλεπιδράσεων αντισωμάτων και αντιγόνων, έναν κόσμο που έμελλε να γίνει το επιστημονικό της σπίτι.
Μετά από σύντομη θητεία στη βιοτεχνολογική βιομηχανία, επέστρεψε στο ακαδημαϊκό περιβάλλον και από το 2009 είναι Research Professor στο William A. Brookshire Department of Chemical and Biomolecular Engineering, με ενεργές συνεργασίες με το MD Anderson Cancer Center και το Houston Methodist Hospital, δύο από τα κορυφαία ιατρικά ιδρύματα των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Στόχος μου είναι να αναπτύξω νέες διαγνωστικές τεχνολογίες βασισμένες σε αντισώματα και να επιτρέψω την έγκαιρη ανίχνευση ασθενειών», έχει δηλώσει η ίδια. «Ως μηχανικός, με ενδιαφέρει πολύ η χρήση της επιστήμης και της τεχνολογίας για την επίλυση κοινωνικών προβλημάτων και για να βοηθώ τους ανθρώπους να ζουν καλύτερα».
Το κεντρικό αντικείμενο της έρευνάς της είναι η ανάπτυξη ενός ταχύτατου διαγνωστικού τεστ για την Οξεία Προμυελοκυτταρική Λευχαιμία, έναν τύπο λευχαιμίας που αντιπροσωπεύει το 5 με 8 τοις εκατό των περίπου 20.000 ετήσιων κρουσμάτων οξείας μυελοειδούς λευχαιμίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ασθένεια εμφανίζεται σε κάθε ηλικία, αλλά ο μέσος όρος διάγνωσης είναι τα 40 χρόνια, πολύ νεότερος σε σχέση με άλλες μορφές της νόσου. Σε 4 στους 10 ασθενείς συνοδεύεται από σοβαρή, απειλητική για τη ζωή αιμορραγία.
Η ασθένεια είναι θεραπεύσιμη, με ποσοστό μακροπρόθεσμης επιβίωσης που φτάνει το 90 τοις εκατό, αρκεί να διαγνωστεί έγκαιρα. Το πρόβλημα είναι ότι οι ασθενείς επιδεινώνονται μέσα σε ώρες από την πρώτη εμφάνιση συμπτωμάτων, ενώ τα υπάρχοντα διαγνωστικά εργαλεία απαιτούν από λίγες ώρες έως αρκετές ημέρες για να δώσουν αποτέλεσμα. Ένα κενό που κοστίζει ανθρώπινες ζωές.
Το τεστ που αναπτύσσει η ομάδα της μοιάζει ως προς τη λογική του με το γνωστό rapid test του COVID-19, αλλά με πολύ μεγαλύτερη ευαισθησία. Η ίδια το έχει περιγράψει ως ένα τεστ εγκυμοσύνης για τη διάγνωση καρκίνου. Η τεχνολογία βασίζεται σε νανοσωματίδια βακτηριοφάγων, αβλαβή ιικά σωματίδια που «διακοσμούνται» χημικά με δεκάδες αντισώματα για στοχευμένη αναγνώριση και εκατοντάδες ένζυμα για ενίσχυση του σήματος, επιτρέποντας ανίχνευση σε εξαιρετικά χαμηλές συγκεντρώσεις. Το 2025 η ομάδα δημοσίευσε σχετικά αποτελέσματα στο επιστημονικό περιοδικό Sensors and Diagnostics, επιβεβαιώνοντας ότι η έρευνα προχωράει.
Η σχέση της Κατερίνας Κουρεντζή με τη Ladies Leukemia League ξεκίνησε το 2018, όταν ο οργανισμός της είχε χορηγήσει επιχορήγηση, μαζί με το πρόγραμμα GEAR του Πανεπιστημίου του Χιούστον, που της επέτρεψε να παράγει τα πρώτα δεδομένα. Αυτά τα δεδομένα έγιναν η βάση για την υποβολή αίτησης σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Το 2022 το Αμερικανικό Στρατιωτικό Ιατρικό Ερευνητικό Ίδρυμα της χορήγησε για πρώτη φορά ως επικεφαλής ερευνήτρια χρηματοδότηση ύψους 699.828 δολαρίων. Η ίδια είχε δηλώσει τότε ότι είναι ευγνώμων για εκείνες τις πρώτες μικρές επιχορηγήσεις που έκαναν εφικτή τη μεγάλη.
Το ερευνητικό της έργο δεν περιορίζεται στη λευχαιμία. Η ομάδα της εργάζεται παράλληλα σε διαγνωστικές εφαρμογές για λοιμώξεις, λύκο, νεφρίτιδα, ηπατίτιδα Ε και ανίχνευση παθογόνων σε τρόφιμα, ενώ έχει συνάψει συμφωνία με το Αμερικανικό Ναυτικό για την ανάπτυξη τεχνολογίας ανίχνευσης βιολογικών απειλών, με δυνητικές εντολές ύψους 1,3 εκατομμυρίου δολαρίων.
Στο ενεργητικό της καταγράφονται σήμερα 67 επιστημονικές δημοσιεύσεις, 851 αναφορές από άλλους ερευνητές διεθνώς και συμμετοχή στο editorial board του επιστημονικού περιοδικού PLOS ONE από το 2011. Το 2007 τιμήθηκε με το Roche Younger Investigator Award στο διεθνές συνέδριο Affinity της International Society for Molecular Recognition.
Το διαγνωστικό τεστ για τη λευχαιμία δεν έχει ακόμα φτάσει στα νοσοκομεία.
Ο δρόμος από το εργαστήριο στην κλινική πράξη είναι πάντα μακρύς. Η έρευνα όμως για ένα τεστ που μπορεί να εντοπίσει την ασθένεια μέσα σε λεπτά, αντί για ημέρες, προχωράει. Και αυτό, για τους ασθενείς που μετράνε κυριολεκτικά αντίστροφα τις ώρες, είναι ήδη ένα τεράστιο βήμα.
