Η Καλύμνια ερευνήτρια Κ. Κουρεντζή βραβεύθηκε στο Χιούστον για την έρευνά της στη λευχαιμία

• Το κεντρικό αντι­κεί­μενο της έρευνάς της είναι η ανά­πτυξη ενός ταχύ­τα­του δια­γνω­στι­κού τεστ για την Οξεία Προ­μυ­ε­λο­κυτ­τα­ρική Λευ­χαι­μία που θα σώσει χιλιά­δες ζωές • Η υγεία των ασθενών επι­δει­νώ­νε­ται μέσα σε ώρες από την πρώτη εμφά­νιση συμ­πτω­μά­των, ενώ τα υπάρ­χο­ντα δια­γνω­στικά εργα­λεία απαι­τούν από λίγες ώρες έως αρκετές ημέρες για να δώσουν απο­τέ­λε­σμα

Η Κατε­ρίνα Κου­ρεν­τζή, χημικός μηχα­νι­κός με κατα­γωγή από την Κάλυμνο, βρα­βεύ­τηκε πρό­σφατα από τη Ladies Leukemia League of the Gulf South, μαζί με άλλους πέντε ερευ­νη­τές από κορυ­φαία αμε­ρι­κα­νικά ιδρύ­ματα, στο πλαίσιο προ­γράμ­μα­τος επι­χο­ρη­γή­σεων συνο­λι­κού ύψους 175.000 δολα­ρίων για έρευνα στη λευ­χαι­μία και το λέμφωμα.

Μαζί της βρα­βεύ­τη­καν οι Dr. Matthew Burow και Dr. Zhen Lin από το Tulane Cancer Center, η Dr. Priyanka Sharma από το Πανε­πι­στή­μιο του Χιού­στον και οι Dr. Elizabeth Martin και Dr. Jorge Beigodere, επίσης από το Tulane.

Η διά­κριση έρχεται να επι­βε­βαιώ­σει μια πορεία που χτί­στηκε με υπομονή και συνέ­πεια εδώ και τρεις δεκα­ε­τίες, μια πορεία που ξεκί­νησε από την Κάλυμνο και δια­γρά­φει μια σπου­δαία ερευ­νη­τική δια­δρομή.

Η Κατε­ρίνα Κου­ρεν­τζή απο­φοί­τησε από το Εθνικό Μετσό­βιο Πολυ­τε­χνείο το 1996 με δίπλωμα Χημικού Μηχα­νι­κού και στη συνέ­χεια έφυγε για το Χιού­στον του Τέξας, όπου ολο­κλή­ρωσε το διδα­κτο­ρικό της στη Χημική Μηχα­νική στο Πανε­πι­στή­μιο του Χιού­στον το 2002. Ήταν εκεί, κατά τη διάρ­κεια των διδα­κτο­ρι­κών της σπουδών υπό την καθο­δή­γηση του καθη­γητή Richard C. Willson, που ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τον κόσμο της βιο­μο­ρια­κής ανα­γνώ­ρι­σης και των αλλη­λε­πι­δρά­σεων αντι­σω­μά­των και αντι­γό­νων, έναν κόσμο που έμελλε να γίνει το επι­στη­μο­νικό της σπίτι.

Μετά από σύντομη θητεία στη βιο­τε­χνο­λο­γική βιο­μη­χα­νία, επέ­στρεψε στο ακα­δη­μαϊκό περι­βάλ­λον και από το 2009 είναι Research Professor στο William A. Brookshire Department of Chemical and Biomolecular Engineering, με ενεργές συνερ­γα­σίες με το MD Anderson Cancer Center και το Houston Methodist Hospital, δύο από τα κορυ­φαία ιατρικά ιδρύ­ματα των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών.

«Στόχος μου είναι να ανα­πτύξω νέες δια­γνω­στι­κές τεχνο­λο­γίες βασι­σμέ­νες σε αντι­σώ­ματα και να επι­τρέψω την έγκαιρη ανί­χνευση ασθε­νειών», έχει δηλώσει η ίδια. «Ως μηχα­νι­κός, με ενδια­φέ­ρει πολύ η χρήση της επι­στή­μης και της τεχνο­λο­γίας για την επίλυση κοι­νω­νι­κών προ­βλη­μά­των και για να βοηθώ τους ανθρώ­πους να ζουν καλύ­τερα».

Το κεντρικό αντι­κεί­μενο της έρευνάς της είναι η ανά­πτυξη ενός ταχύ­τα­του δια­γνω­στι­κού τεστ για την Οξεία Προ­μυ­ε­λο­κυτ­τα­ρική Λευ­χαι­μία, έναν τύπο λευ­χαι­μίας που αντι­προ­σω­πεύει το 5 με 8 τοις εκατό των περίπου 20.000 ετήσιων κρου­σμά­των οξείας μυε­λοει­δούς λευ­χαι­μίας στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες.

Η ασθέ­νεια εμφα­νί­ζε­ται σε κάθε ηλικία, αλλά ο μέσος όρος διά­γνω­σης είναι τα 40 χρόνια, πολύ νεό­τε­ρος σε σχέση με άλλες μορφές της νόσου. Σε 4 στους 10 ασθε­νείς συνο­δεύ­ε­ται από σοβαρή, απει­λη­τική για τη ζωή αιμορ­ρα­γία.

Η ασθέ­νεια είναι θερα­πεύ­σιμη, με ποσοστό μακρο­πρό­θε­σμης επι­βί­ω­σης που φτάνει το 90 τοις εκατό, αρκεί να δια­γνω­στεί έγκαιρα. Το πρό­βλημα είναι ότι οι ασθε­νείς επι­δει­νώ­νο­νται μέσα σε ώρες από την πρώτη εμφά­νιση συμ­πτω­μά­των, ενώ τα υπάρ­χο­ντα δια­γνω­στικά εργα­λεία απαι­τούν από λίγες ώρες έως αρκετές ημέρες για να δώσουν απο­τέ­λε­σμα. Ένα κενό που κοστί­ζει ανθρώ­πι­νες ζωές.

Το τεστ που ανα­πτύσ­σει η ομάδα της μοιάζει ως προς τη λογική του με το γνωστό rapid test του COVID-19, αλλά με πολύ μεγα­λύ­τερη ευαι­σθη­σία. Η ίδια το έχει περι­γρά­ψει ως ένα τεστ εγκυ­μο­σύ­νης για τη διά­γνωση καρ­κί­νου. Η τεχνο­λο­γία βασί­ζε­ται σε νανο­σω­μα­τί­δια βακτη­ριο­φά­γων, αβλαβή ιικά σωμα­τί­δια που «δια­κο­σμού­νται» χημικά με δεκάδες αντι­σώ­ματα για στο­χευ­μένη ανα­γνώ­ριση και εκα­το­ντά­δες ένζυμα για ενί­σχυση του σήματος, επι­τρέ­πο­ντας ανί­χνευση σε εξαι­ρε­τικά χαμηλές συγκε­ντρώ­σεις. Το 2025 η ομάδα δημο­σί­ευσε σχετικά απο­τε­λέ­σματα στο επι­στη­μο­νικό περιο­δικό Sensors and Diagnostics, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι η έρευνα προ­χω­ράει.

Η σχέση της Κατε­ρί­νας Κου­ρεν­τζή με τη Ladies Leukemia League ξεκί­νησε το 2018, όταν ο οργα­νι­σμός της είχε χορη­γή­σει επι­χο­ρή­γηση, μαζί με το πρό­γραμμα GEAR του Πανε­πι­στη­μίου του Χιού­στον, που της επέ­τρεψε να παράγει τα πρώτα δεδο­μένα. Αυτά τα δεδο­μένα έγιναν η βάση για την υποβολή αίτησης σε ομο­σπον­διακό επίπεδο.

Το 2022 το Αμε­ρι­κα­νικό Στρα­τιω­τικό Ιατρικό Ερευ­νη­τικό Ίδρυμα της χορή­γησε για πρώτη φορά ως επι­κε­φα­λής ερευ­νή­τρια χρη­μα­το­δό­τηση ύψους 699.828 δολα­ρίων. Η ίδια είχε δηλώσει τότε ότι είναι ευγνώ­μων για εκείνες τις πρώτες μικρές επι­χο­ρη­γή­σεις που έκαναν εφικτή τη μεγάλη.

Το ερευ­νη­τικό της έργο δεν περιο­ρί­ζε­ται στη λευ­χαι­μία. Η ομάδα της εργά­ζε­ται παράλ­ληλα σε δια­γνω­στι­κές εφαρ­μο­γές για λοι­μώ­ξεις, λύκο, νεφρί­τιδα, ηπα­τί­τιδα Ε και ανί­χνευση παθο­γό­νων σε τρόφιμα, ενώ έχει συνάψει συμ­φω­νία με το Αμε­ρι­κα­νικό Ναυτικό για την ανά­πτυξη τεχνο­λο­γίας ανί­χνευ­σης βιο­λο­γι­κών απειλών, με δυνη­τι­κές εντολές ύψους 1,3 εκα­τομ­μυ­ρίου δολα­ρίων.

Στο ενερ­γη­τικό της κατα­γρά­φο­νται σήμερα 67 επι­στη­μο­νι­κές δημο­σιεύ­σεις, 851 ανα­φο­ρές από άλλους ερευ­νη­τές διεθνώς και συμ­με­τοχή στο editorial board του επι­στη­μο­νι­κού περιο­δι­κού PLOS ONE από το 2011. Το 2007 τιμή­θηκε με το Roche Younger Investigator Award στο διεθνές συνέ­δριο Affinity της International Society for Molecular Recognition.

Το δια­γνω­στικό τεστ για τη λευ­χαι­μία δεν έχει ακόμα φτάσει στα νοσο­κο­μεία.

Ο δρόμος από το εργα­στή­ριο στην κλινική πράξη είναι πάντα μακρύς. Η έρευνα όμως για ένα τεστ που μπορεί να εντο­πί­σει την ασθέ­νεια μέσα σε λεπτά, αντί για ημέρες, προ­χω­ράει. Και αυτό, για τους ασθε­νείς που μετράνε κυριο­λε­κτικά αντί­στροφα τις ώρες, είναι ήδη ένα τερά­στιο βήμα.