Τιμολόγια ρεύματος: Μηδενικές χρεώσεις ΥΚΩ για τα ευάλωτα νοικοκυριά – Τα όρια κατανάλωσης

Το ενερ­γεια­κό τοπίο αλ­λά­ζει – και μαζί του αλ­λά­ζουν και οι κα­νό­νες του παι­χνι­διού και τα τι­μο­λό­για ρεύ­μα­τος. Το νέο νο­μο­σχέ­διο του Υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας (ΥΠΕΝ) φέρ­νει πα­ρεμ­βά­σεις που αγ­γί­ζουν την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα: από ελα­φρύν­σεις στους λο­γα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος για τα πιο ευά­λω­τα νοι­κο­κυ­ριά, μέχρι νέα «ερ­γα­λεία» για την ανά­πτυ­ξη των ΑΠΕ, τις οι­κια­κές μπα­τα­ρί­ες και τη συμ­με­το­χή των πο­λι­τών στην αγορά ενέρ­γειας. Την ίδια στιγ­μή, ανοί­γει τον δρόμο για επεν­δύ­σεις σε το­μείς όπως το υδρο­γό­νο και τα υπε­ρά­κτια αιο­λι­κά.

Ει­δι­κό­τε­ρα, το ΥΠΕΝ με το νέο σχέ­διο νόμου που έθεσε σε δια­βού­λευ­ση το βράδυ της Τρί­της, εν­σω­μα­τώ­νει τις ευ­ρω­παϊ­κές κα­τευ­θύν­σεις, επι­χει­ρώ­ντας ταυ­τό­χρο­να να απα­ντή­σει σε χρό­νιες πα­θο­γέ­νειες της αγο­ράς. Με αιχμή την προ­σαρ­μο­γή στην οδη­γία RED III, αλλά και με κοι­νω­νι­κό και ανα­πτυ­ξια­κό πρό­ση­μο, οι δια­τά­ξεις που προ­ω­θού­νται αγ­γί­ζουν από τους λο­γα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος έως τη βιο­μη­χα­νία, τα κτί­ρια και τις νέες τε­χνο­λο­γί­ες.

Ελα­φρύν­σεις στα τι­μο­λό­για ρεύ­μα­τος με κοι­νω­νι­κό πρό­ση­μο

Ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα δί­νε­ται στην ανα­κού­φι­ση των ευά­λω­των κα­τα­να­λω­τών προ­τεί­νο­ντας την απαλ­λα­γή τους από τις χρε­ώ­σεις Υπη­ρε­σιών Κοι­νής Ωφέ­λειας (ΥΚΩ) στα τι­μο­λό­για ρεύ­μα­τος. Το μέτρο αφορά τόσο τους δι­καιού­χους του Κοι­νω­νι­κού Οι­κια­κού Τι­μο­λο­γί­ου όσο και εκεί­νους του Τι­μο­λο­γί­ου Πο­λυ­τέ­κνων, οι οποί­οι απαλ­λάσ­σο­νται πλή­ρως από τις σχε­τι­κές χρε­ώ­σεις μέχρι τα συ­γκε­κρι­μέ­να όρια κα­τα­νά­λω­σης ανά τε­τρα­μη­νία που τους εντάσ­σουν στις συ­γκε­κρι­μέ­νες κα­τη­γο­ρί­ες. Για την υπερ­βάλ­λου­σα κα­τα­νά­λω­ση, η χρέ­ω­ση επα­νέρ­χε­ται, δια­τη­ρώ­ντας μια στοι­χειώ­δη ισορ­ρο­πία με­τα­ξύ κοι­νω­νι­κής πο­λι­τι­κής και ενερ­γεια­κής υπευ­θυ­νό­τη­τας. Αντί­στοι­χα, για τους δι­καιού­χους Τι­μο­λο­γί­ου Υπη­ρε­σιών Αλ­λη­λεγ­γύ­ης προ­βλέ­πε­ται με­ρι­κή απαλ­λα­γή έως τις 10.000 kWh ανά τε­τρα­μη­νία, με ευ­ε­λι­ξία προ­σαρ­μο­γής όταν η πε­ρί­ο­δος κα­τα­νά­λω­σης δια­φο­ρο­ποιεί­ται.

Πα­ράλ­λη­λα, προ­ω­θεί­ται ανα­προ­σαρ­μο­γή των χρε­ώ­σε­ων για τα κλι­μά­κια οι­κια­κής κα­τα­νά­λω­σης, με αυ­ξή­σεις που στο­χεύ­ουν κυ­ρί­ως στις υψη­λές κα­τα­να­λώ­σεις, με­τα­φέ­ρο­ντας το βάρος προς όσους κα­τα­να­λώ­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρο.

Μεί­ω­ση ΥΚΩ και στη βιο­μη­χα­νία

Τρο­πο­ποι­ή­σεις ει­σά­γο­νται και για τις χρε­ώ­σεις ΥΚΩ σε επι­χει­ρή­σεις Μέσης Τάσης, μειώ­νο­ντας τη μο­να­διαία χρέ­ω­ση. Για με­γά­λες κα­τα­να­λώ­σεις με­γα­λύ­τε­ρες από 13 GWh η χρέ­ω­ση πέ­φτει στα 4,14 ευρώ/MWh όπως ισχύ­ει και στην Υψηλή Τάση, συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας στους ωφε­λού­με­νους και με­γά­λες εται­ρεί­ες πλη­ρο­φο­ρι­κής και επε­ξερ­γα­σί­ας δε­δο­μέ­νων (data center). Οι αλ­λα­γές στο­χεύ­ουν σε στο­χευ­μέ­νη κοι­νω­νι­κή στή­ρι­ξη και δί­καιη κα­τα­νο­μή των χρε­ώ­σε­ων ΥΚΩ στο σύ­νο­λο των κα­τα­να­λω­τών.

Δια­κρα­τι­κές συ­νερ­γα­σί­ες ΑΠΕ με ευ­ρω­παϊ­κή σφρα­γί­δα

Το νο­μο­σχέ­διο επι­χει­ρεί να κα­λύ­ψει κρί­σι­μα κενά και στην εν­σω­μά­τω­ση της ευ­ρω­παϊ­κής οδη­γί­ας RED III, υπό την πίεση μά­λι­στα της Κο­μι­σιόν που έχει ήδη κι­νή­σει δια­δι­κα­σί­ες πα­ρα­πο­μπής στο ευ­ρω­δι­κα­στή­ριο κατά της Ελ­λά­δας. Στο πλαί­σιο αυτό, θε­σπί­ζε­ται για πρώτη φορά ένα σαφές πλαί­σιο συ­νερ­γα­σί­ας για κοινά έργα Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας (ΑΠΕ) με­τα­ξύ κρα­τών-μελών.

Οι στό­χοι των προ­ω­θού­με­νων ρυθ­μί­σε­ων είναι συ­γκε­κρι­μέ­νοι: του­λά­χι­στον δύο κοινά έργα ΑΠΕ έως το 2030 και τρία έως το 2033, αν η ετή­σια κα­τα­νά­λω­ση ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας ξε­πε­ρά­σει τις 100 TWh (τε­ρα­βα­τώ­ρες). Το εν­δια­φέ­ρον είναι ότι στα έργα αυτά μπο­ρούν να συμ­με­τέ­χουν όχι μόνο ιδιω­τι­κές εται­ρεί­ες, αλλά και το­πι­κές αρχές ή ενερ­γεια­κές κοι­νό­τη­τες (Κοι­νό­τη­τες Ανα­νε­ώ­σι­μης Ενέρ­γειας), ενι­σχύ­ο­ντας τη διά­χυ­ση των ωφε­λειών. Πα­ράλ­λη­λα, τί­θε­ται ως προ­ϋ­πό­θε­ση η δια­σφά­λι­ση της εθνι­κής ασφά­λειας και άμυ­νας πριν από κάθε δια­κρα­τι­κή συμ­φω­νία.

Πε­ριο­χές επι­τά­χυν­σης ΑΠΕ: θε­σμός σε ανα­μο­νή

Παρά το γε­γο­νός ότι η Ελ­λά­δα έχει ήδη νο­μο­θε­τή­σει από το 2023 την έν­νοια των «Πε­ριο­χών Πρώ­της Επι­λο­γής» για την ανά­πτυ­ξη έργων ΑΠΕ, η εφαρ­μο­γή πα­ρα­μέ­νει σε εκ­κρε­μό­τη­τα. Η βα­σι­κή αιτία είναι η κα­θυ­στέ­ρη­ση στο νέο Ει­δι­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Πλαί­σιο, ένα χρό­νιο ζή­τη­μα που συ­νε­χί­ζει να λει­τουρ­γεί ως τρο­χο­πέ­δη.

Η ευ­ρω­παϊ­κή οδη­γία RED III θέτει σαφή προ­θε­σμία έως τον Φε­βρουά­ριο του 2026 για τον κα­θο­ρι­σμό αυτών των πε­ριο­χών. Σε αυτές, η αδειο­δό­τη­ση θα είναι τα­χύ­τε­ρη, με προ­α­ξιο­λο­γη­μέ­να πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά δε­δο­μέ­να και χα­μη­λό­τε­ρο ρίσκο. Οι προ­τει­νό­με­νες από το ΥΠΕΝ ρυθ­μί­σεις απο­κλεί­ουν προ­στα­τευό­με­νες πε­ριο­χές από τις «πε­ριο­χές επι­τά­χυν­σης» και δί­νουν προ­τε­ραιό­τη­τα σε τε­χνη­τές επι­φά­νειες, όπως στέ­γες, βιο­μη­χα­νι­κές ζώνες ή υπο­βαθ­μι­σμέ­να εδάφη. Το ΥΠΕΝ πα­ρα­θέ­τει μια λίστα κα­τάλ­λη­λων χώρων όπως αγρο­κτή­μα­τα, χώροι απο­βλή­των, βιο­μη­χα­νι­κοί χώροι, ορυ­χεία, τε­χνη­τά εσω­τε­ρι­κά υδα­τι­κά συ­στή­μα­τα, λί­μνες ή τα­μιευ­τή­ρες, χώροι επε­ξερ­γα­σί­ας αστι­κών λυ­μά­των κλπ. Ωστό­σο, πα­ρα­πέ­μπει σε Υπουρ­γι­κή Από­φα­ση για τον ακρι­βή κα­θο­ρι­σμό τους και το μέ­γε­θός τους. Τα έργα ΑΠΕ εντός των πε­ριο­χών επι­τά­χυν­σης θα απαλ­λάσ­σο­νται από τη δια­δι­κα­σία πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής αδειο­δό­τη­σης.

Αδειο­δο­τή­σεις: αυ­στη­ροί κα­νό­νες, χα­λα­ρή εφαρ­μο­γή

Παρά το γε­γο­νός ότι το υφι­στά­με­νο νο­μι­κό πλαί­σιο στην Ελ­λά­δα προ­βλέ­πει ήδη τα­χύ­τε­ρες δια­δι­κα­σί­ες από αυτές που απαι­τεί η RED III, στην πράξη οι κα­θυ­στε­ρή­σεις πα­ρα­μέ­νουν ο κα­νό­νας. Πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς επι­ση­μαί­νουν ότι οι προ­θε­σμί­ες συ­στη­μα­τι­κά πα­ρα­βιά­ζο­νται, συχνά για μήνες ή και χρό­νια.

Το νο­μο­σχέ­διο επι­χει­ρεί να απα­ντή­σει με ακόμη αυ­στη­ρό­τε­ρες προ­θε­σμί­ες, τόσο για νέα έργα όσο και για ανα­νε­ώ­σεις υφι­στά­με­νων εγκα­τα­στά­σε­ων. Το κρί­σι­μο ερώ­τη­μα ωστό­σο πα­ρα­μέ­νει για το ένα αυτές θα εφαρ­μο­στούν.

Πρά­σι­να πι­στο­ποι­η­τι­κά και υδρο­γό­νο

Ση­μα­ντι­κή τομή απο­τε­λεί ο εκ­συγ­χρο­νι­σμός του πλαι­σί­ου για τις εγ­γυ­ή­σεις προ­έ­λευ­σης (τα λε­γό­με­να «πρά­σι­να» πι­στο­ποι­η­τι­κά που απο­δει­κνύ­ουν ότι μια συ­γκε­κρι­μέ­νη πο­σό­τη­τα ενέρ­γειας που κα­τα­να­λώ­νει μια εται­ρεία, φο­ρέ­ας κλπ. πα­ρά­χθη­κε από ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ή από συ­μπα­ρα­γω­γή υψη­λής από­δο­σης). Πλέον, το σύ­στη­μα επε­κτεί­νε­ται ώστε να κα­λύ­πτει και αέρια καύ­σι­μα όπως το πρά­σι­νο υδρο­γό­νο και το βιο­με­θά­νιο. Κάθε πι­στο­ποι­η­τι­κό αντι­στοι­χεί σε μία με­γα­βα­τώ­ρα (MWh), με δυ­να­τό­τη­τα επι­με­ρι­σμού, ενι­σχύ­ο­ντας την ευ­ε­λι­ξία της αγο­ράς. Ταυ­τό­χρο­να, ενι­σχύ­ε­ται η δια­φά­νεια, καθώς οι προ­μη­θευ­τές υπο­χρε­ού­νται να απο­δει­κνύ­ουν το ενερ­γεια­κό μείγ­μα τους στους κα­τα­να­λω­τές.

Οι­κια­κές μπα­τα­ρί­ες στο προ­σκή­νιο και συμ­με­το­χή στην αγορά

Από τα πιο και­νο­τό­μα στοι­χεία του νο­μο­σχε­δί­ου είναι και η ενί­σχυ­ση της συμ­με­το­χής απο­κε­ντρω­μέ­νων ενερ­γεια­κών πόρων. Οι­κια­κές μπα­τα­ρί­ες, ηλε­κτρι­κά οχή­μα­τα και μι­κρές μο­νά­δες απο­κτούν ενερ­γό ρόλο στην αγορά, μέσω φο­ρέ­ων σω­ρευ­τι­κής εκ­προ­σώ­πη­σης, των λε­γό­με­νων ΦΟΣΕ. Πα­ράλ­λη­λα, δί­νε­ται η δυ­να­τό­τη­τα στον δια­χει­ρι­στή του δι­κτύ­ου να αξιο­ποιεί αυτές τις πηγές για υπη­ρε­σί­ες ευ­ε­λι­ξί­ας, μειώ­νο­ντας την ανά­γκη για νέες επεν­δύ­σεις σε υπο­δο­μές (νέα δί­κτυα κλπ). Επι­πλέ­ον, προ­ω­θεί­ται η ανά­πτυ­ξη έξυ­πνων δι­κτύ­ων και η κα­λύ­τε­ρη αξιο­ποί­η­ση της απο­κε­ντρω­μέ­νης πα­ρα­γω­γής και απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας.

Βιο­μη­χα­νία: πρά­σι­νη με­τά­βα­ση με στό­χους

Το νο­μο­σχέ­διο ει­σά­γει σα­φείς στό­χους για τη διείσ­δυ­ση των ΑΠΕ στη βιο­μη­χα­νία, με ετή­σια αύ­ξη­ση του με­ρι­δί­ου κατά 1,6% για τις πε­ριό­δους 2021–2025 και 2026–2030. Πα­ράλ­λη­λα, τί­θε­νται φι­λό­δο­ξοι στό­χοι για το υδρο­γό­νο, που κα­λεί­ται να κα­λύ­ψει το 42% της κα­τα­νά­λω­σης έως το 2030 και το 60% έως το 2035. Οι νέες ρυθ­μί­σεις προ­ω­θούν επί­σης τον εξη­λε­κτρι­σμό των βιο­μη­χα­νι­κών διερ­γα­σιών και στα­δια­κή απε­ξάρ­τη­ση από τα ορυ­κτά καύ­σι­μα.

Κτί­ρια: προς ένα νέο ενερ­γεια­κό πρό­τυ­πο

Για πρώτη φορά ει­σά­γο­νται συ­γκε­κρι­μέ­νοι στό­χοι για τη χρήση ΑΠΕ στα κτί­ρια, με ορό­ση­μο το 49% έως το 2030. Το νο­μο­σχέ­διο δίνει έμ­φα­ση στην επι­τό­πια πα­ρα­γω­γή, αλλά και στη συ­νερ­γα­σία με κοι­νό­τη­τες. Τα δη­μό­σια κτί­ρια κα­λού­νται να λει­τουρ­γή­σουν ως πρό­τυ­πα, ενώ προ­ω­θού­νται ερ­γα­λεία όπως ενερ­γεια­κές ετι­κέ­τες και πι­στο­ποι­η­τι­κά.

Υπε­ρά­κτια αιο­λι­κά: πιο ενερ­γός ρόλος του κρά­τους

Στον τομέα των υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών, ενι­σχύ­ε­ται ο ρόλος της Ελ­λη­νι­κής Εται­ρεί­ας Δια­χεί­ρι­σης Υδρο­γο­ναν­θρά­κων και Ενερ­γεια­κών Πόρων (ΕΔΕΥ­ΕΠ), η οποία πλέον μπο­ρεί να ανα­θέ­τει έρευ­νες σε εται­ρεία ει­δι­κού σκο­πού, στην οποία θα συμ­με­τέ­χει με­το­χι­κά. Με τον τρόπο αυτό, το Δη­μό­σιο δια­τη­ρεί έλεγ­χο, αλλά επι­τα­χύ­νει τις δια­δι­κα­σί­ες συλ­λο­γής και αξιο­λό­γη­σης δε­δο­μέ­νων που απαι­τού­νται για τον σχε­δια­σμό, την ανά­πτυ­ξη, την εγκα­τά­στα­ση και τη λει­τουρ­γία υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών έργων στις πε­ριο­χές ορ­γα­νω­μέ­νης ανά­πτυ­ξης, όπως προ­βλέ­πε­ται στο Εθνι­κό Πρό­γραμ­μα Ανά­πτυ­ξης Υπε­ρά­κτιων Θα­λάσ­σιων Πάρ­κων. Πα­ράλ­λη­λα, επι­λύ­ο­νται εκ­κρε­μό­τη­τες που σχε­τί­ζο­νται με τις αδειο­δο­τή­σεις και τις δια­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σί­ες για τα υπε­ρά­κτια αιο­λι­κά έργα, ανοί­γο­ντας τον δρόμο για την ανά­πτυ­ξη του κλά­δου.

Νέος ενερ­γεια­κός στό­χος για το 2030

Τέλος, το νο­μο­σχέ­διο ανε­βά­ζει τον εθνι­κό στόχο για τη συμ­με­το­χή των ΑΠΕ στην τε­λι­κή κα­τα­νά­λω­ση ενέρ­γειας από το 32% στο 42,5%. Πρό­κει­ται για μια φι­λό­δο­ξη ανα­θε­ώ­ρη­ση που ευ­θυ­γραμ­μί­ζε­ται με τις ευ­ρω­παϊ­κές επι­διώ­ξεις, αλλά απαι­τεί τα­χύ­τη­τα, συ­νέ­πεια και –κυ­ρί­ως– εφαρ­μο­γή. Όπως άλ­λω­στε επι­ση­μαί­νουν και πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς, το πραγ­μα­τι­κό στοί­χη­μα δεν είναι οι νόμοι που ψη­φί­ζο­νται, αλλά εκεί­νοι που τε­λι­κά εφαρ­μό­ζο­νται.

Πηγή:  ot.gr