Καύσιμα: Από το πλαφόν στην απεργία – Πίεση στα νησιά πριν το Πάσχα

Με τη βενζίνη και το πετρέ­λαιο κίνησης να έχουν πατήσει ήδη τα 2 ευρώ το λίτρο σε πολλές περιο­χές της χώρας και στις Κυκλά­δες να κινού­νται ακόμη υψη­λό­τερα, η απόφαση για απεργία διαρ­κείας στα πρα­τή­ρια καυ­σί­μων στα νησιά των Κυκλά­δων από τις 23 Μαρτίου εντεί­νει περαι­τέρω την πίεση σε μια αγορά που ήδη δοκι­μά­ζε­ται.

Η εξέλιξη αυτή κατα­γρά­φε­ται μόλις λίγες ημέρες μετά τη συνά­ντηση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο Υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης, υπό τον υπουργό Ανά­πτυ­ξης, Τάκη Θεο­δω­ρι­κάκο, με τη συμ­με­τοχή εκπρο­σώ­πων της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Πρα­τη­ριού­χων Εμπόρων Καυ­σί­μων (ΠΟΠΕΚ) και της Ομο­σπον­δίας Βεν­ζι­νο­πω­λών Ελλάδος (ΟΒΕ). Εκεί, οι εκπρό­σω­ποι της αγοράς απο­δέ­χθη­καν να δια­τη­ρη­θεί το πλαφόν στο περι­θώ­ριο κέρδους ως προ­σω­ρινό μέτρο, ενώ ως αντι­στάθ­μι­σμα οι πρα­τη­ριού­χοι θα λάβουν ενί­σχυση ύψους 3.000 ευρώ για την εγκα­τά­σταση ή ανα­βάθ­μιση των συστη­μά­των εισροών-εκροών.

Βενζίνη: Το νέο σοκ στην αντλία δεν μοιάζει με τα προη­γού­μενα – Τι αλλάζει τώρα

Παρά τη συμ­φω­νία σε κεντρικό επίπεδο και την ανά­κληση της πρό­θε­σης για κινη­το­ποι­ή­σεις, οι ομο­σπον­δίες είχαν επι­ση­μά­νει ότι δεν μπορούν να επι­βάλ­λουν ενιαία στάση σε τοπικό επίπεδο, κάτι που επι­βε­βαιώ­νε­ται λίγα 24ωρα μετά, με τους πρα­τη­ριού­χους στις Κυκλά­δες να προ­α­ναγ­γέλ­λουν απεργία διαρ­κείας.

Το Brent κινεί­ται σε ιδιαί­τερα υψηλά επίπεδα, φτά­νο­ντας τα 112 δολάρια το βαρέλι, ενώ στη χώρα μας νέες αυξή­σεις στη χον­δρική ανα­μέ­νο­νται τις επό­με­νες ημέρες, μετα­φέ­ρο­ντας το βάρος σε αγορά και τους κατα­να­λω­τές λίγο πριν από την πασχα­λινή έξοδο.

Η απεργία διαρ­κείας και η ιδιαι­τε­ρό­τητα των Κυκλά­δων

Η απεργία διαρ­κείας ανα­κοι­νώ­θηκε από την Πρω­το­βου­λία Βεν­ζι­νο­πω­λών Κυκλά­δων και ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σει από τη Δευτέρα 23 Μαρτίου. Στην ανα­κοί­νωσή τους οι πρα­τη­ριού­χοι κάνουν λόγο για κατά­σταση ασφυ­ξίας στην αγορά καυ­σί­μων και απο­δί­δουν την πίεση τόσο στις διε­θνείς εξε­λί­ξεις όσο και στο πλαφόν στο περι­θώ­ριο κέρδους, το οποίο, όπως επι­ση­μαί­νουν, έχει οριστεί στα 0,967 ευρώ ανά λίτρο συν ΦΠΑ και επι­βάλ­λε­ται στον τελευ­ταίο κρίκο της αλυ­σί­δας. Υπο­στη­ρί­ζουν ότι το μέτρο δεν συγκρα­τεί ουσια­στικά τις τιμές, ενώ ταυ­τό­χρονα περιο­ρί­ζει τη δυνα­τό­τητα βιώ­σι­μης λει­τουρ­γίας των πρα­τη­ρίων, ιδιαί­τερα στα νησιά όπου η ζήτηση χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από έντονη επο­χι­κό­τητα και το μετα­φο­ρικό και λει­τουρ­γικό κόστος είναι αυξη­μένο.

Από την πλευρά τους ανα­φέ­ρουν ότι, πριν από την πρό­σφατη άνοδο των διεθνών τιμών και τις εξε­λί­ξεις στην αγορά καυ­σί­μων, η απλή αμό­λυ­βδη στις Κυκλά­δες κινού­νταν περίπου στα 1,95 ευρώ το λίτρο και το πετρέ­λαιο κίνησης στα 1,76 ευρώ, ενώ σήμερα, ύστερα από την εφαρ­μογή του πλαφόν, οι τιμές έχουν δια­μορ­φω­θεί κοντά στα 2,07 ευρώ για την αμό­λυ­βδη και στα 2,03 ευρώ για το diesel, με συνεχή ανοδική τάση.

Νησιά χωρίς καύσιμα – Τι σημαί­νει στην πράξη μια απεργία στα πρα­τή­ρια

Στα νησιά, τα καύσιμα δεν αφορούν μόνο την κίνηση των οχη­μά­των, αλλά απο­τε­λούν κρίσιμο κρίκο για ολό­κληρη την τοπική οικο­νο­μία και την καθη­με­ρινή λει­τουρ­γία. Η εφο­δια­στική αλυσίδα δεν δια­κό­πτε­ται άμεσα, καθώς τα φορτηγά μπορούν να ανε­φο­δια­στούν στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα πριν μετα­βούν στα νησιά. Ωστόσο, η πίεση μετα­φέ­ρε­ται στο εσω­τε­ρικό των νησιών, όπου η τοπική διανομή εξαρ­τά­ται από τα πρα­τή­ρια. Τα οχήματα που πραγ­μα­το­ποιούν τις εσω­τε­ρι­κές μετα­φο­ρές, από τα λιμάνια προς τα σούπερ μάρκετ, τις επι­χει­ρή­σεις και τα ξενο­δο­χεία, χρειά­ζο­νται συνεχή ανε­φο­δια­σμό, ενώ σε περί­πτωση παρα­τε­τα­μέ­νης απερ­γίας μπορεί να προ­κύ­ψουν καθυ­στε­ρή­σεις, περιο­ρι­σμοί και πίεση στα απο­θέ­ματα.

Παράλ­ληλα, η έναρξη της του­ρι­στι­κής περιό­δου εντεί­νει τη σημασία της επάρ­κειας. Οι μετα­κι­νή­σεις επι­σκε­πτών, οι ενοι­κιά­σεις οχη­μά­των, οι θαλάσ­σιες δρα­στη­ριό­τη­τες και η καθη­με­ρινή λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σεων αυξά­νουν τη ζήτηση, καθι­στώ­ντας τα καύσιμα βασική προ­ϋ­πό­θεση για την ομαλή λει­τουρ­γία των προ­ο­ρι­σμών.

Η επί­δραση δεν περιο­ρί­ζε­ται μόνο στα καύσιμα κίνησης. Σε αρκετές περι­πτώ­σεις, ειδικά σε μετα­βα­τι­κές περιό­δους, εξα­κο­λου­θεί να υπάρχει χρήση πετρε­λαίου θέρ­μαν­σης, με την επάρ­κεια να εξαρ­τά­ται επίσης από την εύρυθμη λει­τουρ­γία της αγοράς.

Σε αυτό το πλαίσιο, ακόμη και μια τοπική απεργία μπορεί να λει­τουρ­γή­σει πολ­λα­πλα­σια­στικά, επη­ρε­ά­ζο­ντας όχι μόνο την καθη­με­ρι­νό­τητα, αλλά και την εφο­δια­στική στα­θε­ρό­τητα και τη συνο­λική εικόνα των νησιών στην αρχή της σεζόν.

Η «πρόβα» του του­ρι­σμού σε κρίσιμο timing

Η χρονική συγκυ­ρία είναι καθο­ρι­στική. Η Μεγάλη Εβδο­μάδα ξεκινά στις 6 Απρι­λίου, με τη μαζική έξοδο να αρχίζει λίγες ημέρες νωρί­τερα. Η περί­ο­δος αυτή λει­τουρ­γεί ως η πρώτη «πρόβα» της του­ρι­στι­κής σεζόν, όπου επι­βε­βαιώ­νο­νται κρα­τή­σεις, ανοί­γουν επι­χει­ρή­σεις και ξεκι­νούν οι πρώτες μαζικές αφίξεις. Η απεργία σε αυτή τη φάση μπορεί να επη­ρε­ά­σει τη δυνα­μική της ζήτησης και τη λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σεων, ενώ σε περί­πτωση προ­βλη­μά­των επάρ­κειας ενδέ­χε­ται να επη­ρε­α­στεί και η εικόνα των προ­ο­ρι­σμών.

Καύσιμα σε τριπλό «μέτωπο»: Πίεση σε πολίτες, αγορά και κυβέρ­νηση

Η πίεση που κατα­γρά­φε­ται είναι πλέον τριπλή. Αρχικά, ασκεί­ται προς τους κατα­να­λω­τές, που βλέπουν το κόστος μετα­κί­νη­σης και δια­μο­νής να αυξά­νε­ται, προς τις επι­χει­ρή­σεις, τους πρα­τη­ριού­χους, τις του­ρι­στι­κές μονάδες, τις μετα­φο­ρι­κές εται­ρείες και το λια­νε­μπό­ριο, που καλού­νται να λει­τουρ­γή­σουν σε περι­βάλ­λον αυξη­μέ­νου κόστους και ενδε­χο­μέ­νως στε­νό­τη­τας στην αγορά καυ­σί­μων, εφόσον στηθεί το απερ­γιακό μέτωπο, και προς την κυβέρ­νηση, η οποία καλεί­ται να ισορ­ρο­πή­σει μεταξύ δημο­σιο­νο­μι­κής αυστη­ρό­τη­τας και κοι­νω­νι­κής συνοχής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η συζή­τηση για παρεμ­βά­σεις επα­νέρ­χε­ται με μεγα­λύ­τερη ένταση. Πρα­τη­ριού­χοι και εται­ρείες εμπο­ρίας καυ­σί­μων επι­μέ­νουν στη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατα­νά­λω­σης, ενώ από κυβερ­νη­τι­κής πλευράς δια­φαί­νε­ται μια πιο ευέ­λι­κτη προ­σέγ­γιση σε σχέση με το προη­γού­μενο διά­στημα όσον αφορά στη μείωση της φορο­λο­γίας. Ο πρω­θυ­πουρ­γός, Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, σε συνέ­ντευξή του στο Bloomberg, άφησε ανοιχτό το ενδε­χό­μενο εξέ­τα­σης μειώ­σεων στους ειδι­κούς φόρους, υπό την προ­ϋ­πό­θεση μιας ευρω­παϊ­κής από­φα­σης, ενώ και ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος, Παύλος Μαρι­νά­κης, σημεί­ωσε ότι, επί της αρχής, μια τέτοια παρέμ­βαση δεν απο­κλεί­ε­ται εφόσον υπάρξει σχετικό ευρω­παϊκό πλαίσιο.

Παράλ­ληλα, στο τραπέζι παρα­μέ­νουν άμεσα εφαρ­μό­σιμα μέτρα, με βασική επιλογή ένα νέο fuel pass, το οποίο σε πρώτη φάση θα μπο­ρούσε να λει­τουρ­γή­σει ως εργα­λείο στο­χευ­μέ­νης στή­ρι­ξης για τα πιο ευάλωτα νοι­κο­κυ­ριά. Την ίδια στιγμή, εξε­τά­ζε­ται, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, και η δυνα­τό­τητα μιας χρονικά περιο­ρι­σμέ­νης μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατα­νά­λω­σης, εφόσον το επι­τρέ­ψουν οι δημο­σιο­νο­μι­κές συν­θή­κες και το ευρω­παϊκό πλαίσιο.

Μέσα σε αυτό το περι­βάλ­λον, η αγορά καυ­σί­μων κινεί­ται διαρκώς μεταξύ πίεσης και προ­σω­ρι­νών εκτο­νώ­σεων. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα απο­τε­λεί η Λέσβος, όπου είχε απο­φα­σι­στεί απεργία, η οποία τελικά ανε­στάλη μετά τη συνά­ντηση των εκπρο­σώ­πων του κλάδου στο Υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης την προη­γού­μενη εβδο­μάδα. Οι εναλ­λα­γές αυτές απο­τυ­πώ­νουν μια αγορά που αναζητά διέξοδο χωρίς να έχει ακόμη βρει σταθερό σημείο ισορ­ρο­πίας.

Και αυτό ακριβώς είναι το κρίσιμο στοι­χείο της συγκυ­ρίας, οι πιέσεις δεν έχουν εκτο­νω­θεί, απλώς μετα­το­πί­ζο­νται, και όσο οι βασικές αιτίες παρα­μέ­νουν, το ενδε­χό­μενο νέων εστιών έντασης στην αγορά καυ­σί­μων παρα­μέ­νει ανοιχτό.

Πηγή: insider.gr