ΤΕΕ – Στασινός για πικροδάφνες και αστική φύτευση: Κάθε συντονισμένη αλλαγή οφείλει να έχει διεπιστημονική προσέγγιση και πολυπαραγοντική ανάλυση

Ο Πρό­ε­δρος του ΤΕΕ Γιώργος Στα­σι­νός δήλωσε:

Σχετικά με το ζήτημα που έχει δημιουρ­γη­θεί τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες και απα­σχο­λεί την κοινή γνώμη και τη δημο­σιό­τητα, σχετικά με την πιθανή μαζική αντι­κα­τά­σταση των φυτών πικρο­δάφ­νης από το αστικό περι­βάλ­λον και ιδιαί­τερα από σχο­λι­κές εκτά­σεις – κτίρια, παι­δι­κές χαρές κλπ, κατόπιν «εγκυ­κλίου» υπη­ρε­σια­κών παρα­γό­ντων του Υπουρ­γείου Παι­δείας μετά από σχε­τι­κές οδηγίες του ΕΟΔΥ (Εθνικού Οργα­νι­σμού Δημό­σιας Υγείας), το ΤΕΕ οφείλει, εκ του θεσμι­κού του ρόλου, να ενη­με­ρώ­σει την κοινή γνώμη:

–      Η επιλογή του τρόπου και των ειδών φύτευ­σης στο αστικό περι­βάλ­λον είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να επα­φί­ε­ται σε μια μονο­διά­στατη εγκύ­κλιο της διοί­κη­σης. Η ανθε­κτι­κό­τητα απέ­να­ντι στην κλι­μα­τική κρίση, η βιο­ποι­κι­λό­τητα στις πόλεις και η ποιό­τητα ζωής των ανθρώ­πων στις πόλεις εξαρ­τά­ται σε μεγάλο βαθμό από το αστικό πράσινο. Κάθε συντο­νι­σμένη αλλαγή οφείλει να έχει διε­πι­στη­μο­νική προ­σέγ­γιση και πολυ­πα­ρα­γο­ντική ανάλυση.

–      Οι συγκε­κρι­μέ­νες συστά­σεις του ΕΟΔΥ απο­τε­λούν οδηγό για τις πιθανές επι­πτώ­σεις, σε θέματα δημό­σιας υγείας, από ατυχή ή κακή χρήση μέρους των φυτών, επο­μέ­νως απο­τε­λεί, του­λά­χι­στον εν μέρει, ανάλυση δια­κιν­δύ­νευ­σης. Ωστόσο σημειώ­νε­ται ότι ελλεί­πει από τις συστά­σεις αυτές, όπως έχουν δημο­σιο­ποι­η­θεί, η ποσο­τική ανάλυση των συμ­βά­ντων, του­λά­χι­στον την τελευ­ταία πεντα­ε­τία, και η απα­ραί­τητη εκτί­μηση κιν­δύ­νου για να κατα­λή­ξει η ανάλυση σε συγκε­κρι­μένα μέτρα, όπως η σύσταση απο­μά­κρυν­σης.

–      Κάθε τέτοια συντο­νι­σμένη ενέρ­γεια, όπως περι­γρά­φε­ται στη «σύσταση» και φέρει το μανδύα διοι­κη­τι­κής κατεύ­θυν­σης βάσει της «εγκυ­κλίου», για συνο­λική απο­μά­κρυνση ενός εκτε­τα­μένα υπάρ­χο­ντος αστικού φυτού, από συγκε­κρι­μέ­νου τύπου κτίρια και εκτά­σεις, προ­σι­διά­ζει σε σχέδιο ή πρό­γραμμα της διοί­κη­σης και ως εκ τούτου οφείλει να έχει προη­γη­θεί δια­δι­κα­σία περι­βαλ­λο­ντι­κής αδειο­δό­τη­σης ή να έχει εγκύρως (κατά την έννοια της εθνικής και ευρω­παϊ­κής νομο­θε­σίας) εκτι­μη­θεί ότι δεν απαι­τεί­ται, γεγονός που δεν ανα­φέ­ρε­ται στην εν λόγω εγκύ­κλιο.

–      Πέραν νομικών ή διοι­κη­τι­κών επι­χει­ρη­μά­των ή πρα­κτι­κών, κάθε ανάλογη ή αντί­στοιχη πρω­το­βου­λία οφείλει, σήμερα, περισ­σό­τερο από ποτέ, να προ­τάσ­σει το αυτο­νό­ητο σήμερα περι­βαλ­λο­ντικό ισο­ζύ­γιο

–      Σε κάθε περί­πτωση, όλοι οι εμπλε­κό­με­νοι οφεί­λουν να ακο­λου­θούν τις προ­βλέ­ψεις της νομο­θε­σίας, οι οποίες υπε­ρι­σχύ­ουν των όποιων εγκυ­κλίων

–      Δεν απο­τε­λεί καλό παρά­δειγμα διοι­κη­τι­κής λει­τουρ­γίας ή κρα­τι­κής απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας η απο­στολή «εγκυ­κλίων» με βαρύ απο­τύ­πωμα σε ουσια­στι­κές και οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις, χωρίς να παρέ­χε­ται κατεύ­θυνση χρη­μα­το­δό­τη­σης των ανα­γκαίων κινή­σεων ή έστω να έχει διε­νερ­γη­θεί του­λά­χι­στον αρχική εκτί­μηση των δημο­σιο­νο­μι­κών επι­πτώ­σεων.

–      Η αντι­με­τώ­πιση τέτοιων προ­βλη­μά­των, όπως για παρά­δειγμα νέα επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα ή νέες εκτι­μή­σεις επι­κιν­δυ­νό­τη­τας, και τυχόν «λύσεις» που προ­τεί­νο­νται, ιδιαί­τερα όταν έχουν να κάνουν με θέμα ιδιαί­τερα μεγάλης έκτασης εφαρ­μο­γής, δεν μπορεί να απο­τε­λούν προϊόν μονο-επιστημονικής προ­σέγ­γι­σης αλλά αντί­θετα είναι απα­ραί­τητο να τίθεται υπό μελέτη, εκτί­μηση και σύσταση πολύ-επιστημονικής ομάδας.

–      Είναι προ­φα­νές σε κάθε καλό­πι­στο ότι η ορθο­λο­γική προ­σέγ­γιση του θέματος απαιτεί τον σαφή δια­χω­ρι­σμό των τυχόν ανε­πι­θύ­μη­των επι­δρά­σεων  του φυτού πικρο­δάφνη (Nerium oleander), γνωστών στον άνθρωπο από την αρχαιό­τητα, που απο­τε­λεί ιατρικό θέμα, από τους απο­δε­κτούς κανόνες φύτευ­σης, δια­τή­ρη­σης, δια­χεί­ρι­σης και προ­στα­σίας της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας σε αστι­κούς χώρους, που είναι τεχνικό και περι­βαλ­λο­ντικό θέμα. Η ορθο­λο­γική προ­σέγ­γιση για την επίλυση τέτοιων ζητη­μά­των είναι η διε­πι­στη­μο­νική προ­σέγ­γιση ιδιαί­τερα προς την κατεύ­θυνση της περι­βαλ­λο­ντι­κής ενη­μέ­ρω­σης, εκπαί­δευ­σης και εξοι­κεί­ω­σης για να ζει ο σύγ­χρο­νος άνθρω­πος ασφαλώς στις συν­θή­κες του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος, όπως συμ­βαί­νει επί αιώνες.

–      Τόσο το ΤΕΕ όσο, πιστεύ­ουμε, και άλλοι φορείς, όπως το ΓΕΩΤΕΕ και άλλοι ειδικοί επι­στη­μο­νι­κοί φορείς, είναι πάντα στη διάθεση της διοί­κη­σης και της Πολι­τείας γενι­κό­τερα για να βρί­σκο­νται κάθε φορά οι κατάλ­λη­λες λύσεις σε σύνθετα προ­βλή­ματα.

–      Το ΤΕΕ επι­ση­μαί­νει ότι κάθε αστική φύτευση απο­τε­λεί λύση βασι­σμένη στη φύση (nature-based solution) και συμ­βάλ­λει στην περι­βαλ­λο­ντική ανα­βάθ­μιση του αστικού ιστού. Είναι απα­ραί­τητη διότι μπορεί να συνει­σφέ­ρει ταυ­τό­χρονα σε περι­βαλ­λο­ντι­κούς, ενερ­γεια­κούς, υγειο­νο­μι­κούς, κοι­νω­νι­κούς και οικο­νο­μι­κούς στόχους, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ορθού σχε­δια­σμού, κατα­σκευής και συντή­ρη­σης. Επο­μέ­νως κάθε εκτε­τα­μέ­νου τύπου αλλαγή πρέπει να εκτιμά τις σχε­τι­κές επι­πτώ­σεις και ως στοι­χείο του δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος.

–      Σε κάθε περί­πτωση, οι υπη­ρε­σίες του Δημο­σίου οφεί­λουν να είναι πιο προ­σε­κτι­κές στις δια­τυ­πώ­σεις που χρη­σι­μο­ποιούν στα κείμενά τους και στους συμ­βο­λι­σμούς που δίνουν στην κοι­νω­νία με τις επι­λο­γές τους. Το ΤΕΕ επα­να­λαμ­βά­νει με έμφαση ότι η φύτευση στις πόλεις μας είναι όρος επι­βί­ω­σης και ποιό­τη­τας ζωής.

Ο Πρό­ε­δρος του ΤΕΕ Γιώργος Στα­σι­νός, κατέ­ληξε:

«Και αν όλα τα παρα­πάνω λογικά και επι­στη­μο­νι­κής προ­σέγ­γι­σης επι­χει­ρή­ματα δεν πιάσουν τόπο, πρέπει να προ­σθέσω και αυτό που τρα­γουδά ο λαός μας στον τόπο μου, στην Ήπειρο, ως δημο­τικό τρα­γούδι: Στης πικρο­δάφ­νης τον ανθό έγειρα ν’ απο­κοι­μηθώ…»

—