Ο κύβος ερρίφθη και πρόεδρος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής και Καλλιτεχνικός Διευθυντής, κι ας μην προβλέπεται σύμφωνα με τον ΟΕΥ. Με διαδικασία απευθείας ανάθεσης κι όχι μέσω δημόσιας προκήρυξης, όπως προβλέπεται διεθνώς για θέσεις καλλιτεχνικής διεύθυνσης σε μουσεία, εγκρίθηκε δαπάνη έως 20.000 ευρώ (με ΦΠΑ) για «Υπηρεσίες Ιστορικού Τέχνης» στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Ρόδου, με ισχύ έως τις 31 Αυγούστου 2026.
Η απόφαση, που υπογράφεται από την πρόεδρο του Δ.Σ. Σουζάνα Καρδούλια, δεν πέρασε από συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου, γεγονός που -σύμφωνα με νομικούς κύκλους- υποβαθμίζει τον θεσμικό ρόλο του συλλογικού οργάνου και εγείρει ζητήματα τυπικής νομιμότητας. Η ανάθεση έγινε στην ΑΜΚΕ «Artefact Athens», ενώ εκδόθηκε και σχετικό δελτίο Tύπου που αναφέρεται στην απόφαση.
«Ιστορικός Τέχνης» ή Καλλιτεχνικός Διευθυντής;
Ενώ η δαπάνη εντάσσεται στον κωδικό «Υπηρεσίες Ιστορικού Τέχνης», το περιεχόμενο της απόφασης περιγράφει καθήκοντα που υπερβαίνουν κατά πολύ την επιστημονική επιμέλεια εκθέσεων. Στις τέσσερις φάσεις επανέκθεσης του Νεστορίδειου Μελάθρου (Μάρτιος- Αύγουστος 2026) περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων. Πλήρης επιμελητική και επιστημονική ευθύνη, στρατηγικός σχεδιασμός εκθεσιακής πολιτικής, διαμόρφωση δημόσιας εικόνας και επικοινωνιακής στρατηγικής, εκπροσώπηση και δικτύωση του Μουσείου, ανάπτυξη συνεργασιών και αύξηση επισκεψιμότητας. Μάλιστα γίνεται ρητή αναφορά σε «Επιπρόσθετες Ευθύνες και Αρμοδιότητες Καλλιτεχνικού Διευθυντή (ongoing)», όρος που παραπέμπει σε διαρκή υπηρεσία. Το «ongoing» δημιουργεί ερωτήματα. Πρόκειται για προσωρινή σύμβαση ή για de facto άσκηση καθηκόντων καλλιτεχνικής διεύθυνσης που θα ανανεώνεται;
Σύμφωνα με τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας, θέση Καλλιτεχνικού Διευθυντή δεν προβλέπεται. Ακόμη όμως κι αν επιλεγόταν η θεσμοθέτησή της, η πλήρωση μιας τέτοιας θέσης -λόγω εύρους αρμοδιοτήτων και πλήρους απασχόλησης- θα όφειλε να γίνει με δημόσια προκήρυξη και όχι με απευθείας ανάθεση βάσει του Ν.4412/2016. Επισημαίνεται ότι η ανάθεση καθηκόντων στρατηγικού σχεδιασμού και διοίκησης μέσω σύμβασης παροχής υπηρεσιών ενδέχεται να θεωρηθεί κάλυψη πάγιων και διαρκών αναγκών, κάτι που δεν επιτρέπεται. Παράλληλα, εξωτερικός συνεργάτης δεν μπορεί να ασκεί διοίκηση ή να δεσμεύει το Νομικό Πρόσωπο χωρίς ειδική απόφαση του Δ.Σ.
Ανησυχίες για την εξέλιξη του
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τις επιφυλάξεις που είχε διατυπώσει ο πρώην πρόεδρος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής και ομότιμος καθηγητής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μάνος Στεφανίδης. Ο κ.Στεφανίδης παραιτήθηκε καταγγέλλοντας ότι η Καλλιτεχνική Επιτροπή δεν συνεδρίασε ούτε μία φορά, ότι οι εισηγήσεις του αγνοήθηκαν και ότι το Μουσείο έχει περιέλθει «σε ακατάλληλα χέρια». Η παραίτησή του, όπως ο ίδιος ανέφερε, έγινε αποδεκτή διά περιφοράς χωρίς συζήτηση στο Δ.Σ. Στο μεταξύ, η επέκταση της Πινακοθήκης στην Πλατεία Σύμης παραμένει ημιτελής.
Ο πρώην πρόεδρος του Μουσείου Νίκος Φρόνας έχει επισημάνει ότι, παρά την ολοκλήρωση μουσειολογικής μελέτης και την εξασφάλιση αρχικής χρηματοδότησης, το έργο δεν έχει προχωρήσει, ζητώντας σαφές χρονοδιάγραμμα. Την ίδια στιγμή, η ίδρυση Ομίλου Φίλων του Μουσείου το καλοκαίρι του 2025 αποτυπώνει την ανησυχία φιλότεχνων πολιτών για την πορεία του ιδρύματος. Το σωματείο, όπως αναφέρει, έχει καταθέσει προτάσεις για την αναβάθμιση της λειτουργίας και της εξωστρέφειας, χωρίς μέχρι στιγμής ουσιαστική ανταπόκριση. Η απευθείας ανάθεση με διευρυμένες αρμοδιότητες καλλιτεχνικής διεύθυνσης, η απουσία απόφασης Δ.Σ. και η εκκρεμότητα σημαντικών έργων συνθέτουν μια εικόνα θεσμικής ασάφειας για έναν πολιτιστικό οργανισμό με εξηντάχρονη ιστορία στην πολιτιστική ζωή της Ρόδου. Το ερώτημα πλέον δεν αφορά μόνο τη νομιμότητα της διαδικασίας, αλλά και τη στρατηγική κατεύθυνση του Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Ρόδου ως μοντέλο διοίκησης μέσω διαδοχικών απευθείας αναθέσεων…
Το ίδιο πρόσωπο και πρόεδρος και Καλλιτεχνικός Διευθυντής στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Ρόδου
