Δήμος Ρόδου: Η αναίρεση στον Άρειο Πάγο ανοίγει ανοίγει νέο μέτωπο για τα επιδόματα των εργαζομένων

Από την αγωγή του 16-12-2021 έως την απόφαση 3/2026 της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής, η υπόθεση εξε­λίσ­σε­ται σε δοκι­μα­σία αντοχής για τα οικο­νο­μικά του Δήμου και για το νομικό αφήγημα γύρω από την κατάρ­γηση των επι­δο­μά­των από 01-01-2013

Σε έκτακτη συνε­δρί­αση με μικτό τρόπο, η δημο­τική επι­τροπή του Δήμου Ρόδου έβαλε την υπο­γραφή της σε μια απόφαση που μετα­φέ­ρει μια πολυετή δικα­στική αντι­πα­ρά­θεση στο ανώτατο επίπεδο, με αίτηση αναί­ρε­σης προς τον Άρειο Πάγο.

Η υπόθεση αφορά αξιώ­σεις εργα­ζο­μέ­νων του Δήμου για δώρα εορτών και επίδομα άδειας, τα οποία είχαν περι­κο­πεί και στη συνέ­χεια καταρ­γη­θεί, με τους ενά­γο­ντες να επι­μέ­νουν ότι η κατάρ­γηση από 01-01-2013 είναι αντι­συ­νταγ­μα­τική, και τον Δήμο να επα­να­φέ­ρει τώρα στο προ­σκή­νιο κρίσιμα ζητή­ματα ορι­σμέ­νου της αγωγής και ορίων του δεδι­κα­σμέ­νου.

Η απόφαση 3/2026 και το πολι­τικό σήμα της προ­σφυ­γής

Η Δημο­τική Επι­τροπή απο­φά­σισε ομο­φώ­νως να ασκηθεί η αίτηση αναί­ρε­σης της 05-01-2026 κατά της από­φα­σης 652/2025 του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου και κατά των αναι­ρε­σί­βλη­των που ανα­φέ­ρο­νται στο δικό­γραφο, εγκρί­νο­ντας και το περιε­χό­μενό της. Παράλ­ληλα δόθηκε εντολή και πλη­ρε­ξου­σιό­τητα στον έμμισθο δικη­γόρο του Δήμου για τη σύνταξη και υπο­γραφή της αναί­ρε­σης και σε δικη­γόρο Αθηνών για την κατά­θεσή της στον Άρειο Πάγο και τις ανα­γκαίες δια­δι­κα­στι­κές ενέρ­γειες.

Το χρονικό μιας διεκ­δί­κη­σης που δεν έμεινε σε 1 δικα­στή­ριο

Η υπόθεση δεν γεν­νή­θηκε το 2026. Η αφε­τη­ρία, όπως περι­γρά­φε­ται στο υλικό της από­φα­σης, είναι η αγωγή της 16-12-2021, με αριθμό κατά­θε­σης 252/16-12-2021, που κατα­τέ­θηκε στο Ειρη­νο­δι­κείο Ρόδου. Οι ενά­γο­ντες υπο­στή­ρι­ξαν ότι είναι εργα­ζό­με­νοι του Δήμου με σχέση εργα­σίας ιδιω­τι­κού δικαίου αορί­στου χρόνου και ότι οι απο­δο­χές τους δια­μορ­φώ­νο­νται στο πλαίσιο του ενιαίου μισθο­λο­γίου. Το βασικό τους επι­χεί­ρημα ήταν πως οι περι­κο­πές των επι­δο­μά­των ξεκί­νη­σαν από 01-01-2010 με μείωση 30% και κατέ­λη­ξαν σε πλήρη κατάρ­γηση από 01-01-2013, με τη θέση ότι η κατάρ­γηση αυτή είναι αντι­συ­νταγ­μα­τική.

Σε επίπεδο αξιώ­σεων, η διεκ­δί­κηση περι­γρά­φε­ται με συγκε­κρι­μένα ποσά για τα έτη 2020 και 2021, κατά κανόνα 2.000€ ανά εργα­ζό­μενο για επίδομα άδειας και δώρα Πάσχα και Χρι­στου­γέν­νων, με επι­μέ­ρους δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις για ορι­σμέ­νους ενά­γο­ντες. Το Ειρη­νο­δι­κείο Ρόδου εξέδωσε την απόφαση 49/2024, κρί­νο­ντας την αγωγή ορι­σμένη και κάνο­ντας εν μέρει δεκτή την κύρια βάση της, δια­τάσ­σο­ντας κατα­βο­λές με νόμιμο τόκο και κηρύσ­σο­ντας την απόφαση προ­σω­ρινά εκτε­λε­στή ως προς την κατα­ψη­φι­στική της διάταξη.

Ο Δήμος άσκησε έφεση στις 26-04-2024 και η υπόθεση πέρασε στο Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, το οποίο με την απόφαση 652/2025 απέρ­ριψε την έφεση, επι­κυ­ρώ­νο­ντας στην ουσία τη γραμμή ότι η αγωγή είναι ορι­σμένη και νόμιμη ως προς την κύρια βάση. Αυτό το σημείο είναι το κρίσιμο πέρασμα που οδήγησε τώρα στην επιλογή της αναί­ρε­σης.

Το «δεδι­κα­σμένο» ως μοχλός πίεσης και ως πεδίο σύγκρου­σης

Στην καρδιά της υπό­θε­σης υπάρχει η αναφορά σε προ­γε­νέ­στερη τελε­σί­δικη απόφαση 10/2019 του Ειρη­νο­δι­κείου Ρόδου, που αφο­ρούσε προη­γού­μενα χρονικά δια­στή­ματα και κρίθηκε ότι παράγει δεδι­κα­σμένο, στοι­χείο που, σύμφωνα με το σκε­πτικό που απο­τυ­πώ­νε­ται στο υλικό, επη­ρέ­ασε την κρίση στην επόμενη δίκη. Η ύπαρξη μιας τελε­σί­δι­κης κρίσης λει­τουρ­γεί πρα­κτικά σαν επι­τα­χυ­ντής. Μειώνει την αβε­βαιό­τητα για τους ενά­γο­ντες και πιέζει τον Δήμο να μετα­φέ­ρει τη μάχη σε ανώτερο επίπεδο, ειδικά όταν το δια­κύ­βευμα δεν είναι μόνο τα συγκε­κρι­μένα ποσά αλλά και η ευρύ­τερη νομο­λο­γιακή επί­δραση.

Ταυ­τό­χρονα, η επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία της αίτησης αναί­ρε­σης όπως ενσω­μα­τώ­νε­ται στην εισή­γηση, δείχνει ότι ο Δήμος επι­χει­ρεί να «κόψει» τη δεσμευ­τι­κό­τητα που απο­δό­θηκε στο δεδι­κα­σμένο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η κρίση περί αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας δεν παράγει δεδι­κα­σμένο με την ίδια έννοια που παράγει μια κρίση για ύπαρξη ή ανυ­παρ­ξία έννομης σχέσης ή δικαιώ­μα­τος. Με άλλα λόγια, ο Δήμος δεν αμφι­σβη­τεί απλώς το απο­τέ­λε­σμα, αμφι­σβη­τεί τον τρόπο που το απο­τέ­λε­σμα θεμε­λιώ­θηκε και μετα­φέρ­θηκε ως δεδο­μένο στη νέα δίκη.

Ο πρώτος λόγος αναί­ρε­σης και το «όριο 3.000€» που αλλάζει τον υπο­λο­γι­σμό

Ένα από τα πιο τεχνικά αλλά καθο­ρι­στικά σημεία αφορά στο άρθρο 16 του ν. 4024/2011 και τη σύνδεση των επι­δο­μά­των με το όριο των 3.000€ μηνιαίων απο­δο­χών σε δωδε­κά­μηνη βάση. Η θέση που ανα­πτύσ­σε­ται είναι ότι τα επι­δό­ματα δεν χορη­γού­νται αυτο­μά­τως σε όλους, αλλά υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Ειδικά, αν με την κατα­βολή των επι­δο­μά­των οι απο­δο­χές υπερ­βαί­νουν το όριο, τότε τα επι­δό­ματα μειώ­νο­νται και κατα­βάλ­λο­νται μέχρι το πλαφόν. Ο Δήμος υπο­στη­ρί­ζει ότι στην αγωγή δεν εξει­δι­κεύ­τηκε επαρκώς αν στο όριο που επι­κα­λού­νται οι ενά­γο­ντες περι­λαμ­βά­νο­νται και τα αιτού­μενα επι­δό­ματα, άρα υπήρχε ζήτημα ορι­σμέ­νου.

Η πρα­κτική σημασία είναι απλή και πολι­τικά εκρη­κτική. Αν το ανώτατο δικα­στή­ριο δεχθεί ότι απαι­τεί­ται τέτοια εξει­δί­κευση για το παρα­δε­κτό και το ορι­σμένο, τότε δεν κρί­νε­ται μόνο η συγκε­κρι­μένη υπόθεση, αλλά επα­να­χα­ράσ­σο­νται οι κανόνες του παι­χνι­διού για αντί­στοι­χες αγωγές. Για έναν Δήμο, αυτό μετα­φρά­ζε­ται σε δια­φο­ρε­τικό επίπεδο κιν­δύ­νου, τόσο σε πιθανές κατα­βο­λές όσο και σε δυνα­τό­τητα άμυνας με δια­δι­κα­στικά όπλα.

Τι δια­κυ­βεύ­ε­ται οικο­νο­μικά και θεσμικά για τον Δήμο

Τα ποσά που περι­γρά­φο­νται αφορούν κυρίως στα έτη 2020 και 2021, με τυπικό αίτημα 2.000€ ανά εργα­ζό­μενο και με ειδικές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις για ορι­σμέ­νους. Όμως το πραγ­μα­τικό δια­κύ­βευμα δεν περιο­ρί­ζε­ται στο άθροι­σμα των συγκε­κρι­μέ­νων κατα­βο­λών. Στο παρα­σκή­νιο υπάρχει το ερώτημα αν η δικα­στική κρίση θα λει­τουρ­γή­σει ως οδηγός για περαι­τέρω διεκ­δι­κή­σεις, είτε χρονικά είτε ως προς ομάδες εργα­ζο­μέ­νων. Ακόμη και όταν τα ποσά ανά άτομο μοιά­ζουν δια­χει­ρί­σιμα, η πολ­λα­πλα­σια­στική δυνα­μική μιας τέτοιας υπό­θε­σης μπορεί να πιέσει έναν δημο­τικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.