Κρουαζιέρα: Τα ρεκόρ και η «άτσαλη» εφαρμογή του τέλους

Από ρεκόρ σε ρεκόρ κι­νεί­ται η κρουα­ζιέ­ρα στη χώρα μας. Το 2025 ση­μειώ­θη­κε νέα αύ­ξη­ση κατά 5-6% έκλει­σε στον αριθ­μό των αφί­ξε­ων επι­βα­τών σε σύ­γκρι­ση με το 2024, όπως εκτι­μά σε ένα πρώτο απο­λο­γι­σμό, ο επί­τι­μος πρό­ε­δρος της Ένω­σης Εφο­πλι­στών Κρουα­ζιέ­ρας και Φο­ρέ­ων Ναυ­τι­λί­ας (ΕΕΚΦΝ) κ. Θε­ό­δω­ρος Κό­ντες.

Συ­γκε­κρι­μέ­να από τα 7,9 εκα­τομ­μύ­ρια αφί­ξεις το 2024 σε όλα τα λι­μά­νια της επι­κρά­τειας, το 2025 υπο­λο­γί­ζει ότι έκλει­σε με 8,35 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες και πε­ρί­που 5.600 αφί­ξεις πλοί­ων. Για το 2026 ο κ. Κό­ντες «βλέ­πει» μια επι­πλέ­ον άνοδο των αφί­ξε­ων κατά 4 – 5% συ­γκρι­τι­κά με το έτος 2025 για όλη την επι­κρά­τεια και όλους τους 48 προ­ο­ρι­σμούς κρουα­ζιέ­ρας, φθά­νο­ντας τους 8,73 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες και τις 5.880 αφί­ξεις πλοί­ων.

Η κί­νη­ση ανά λι­μά­νι

Ο κ. Κό­ντες προ­βαί­νει σε ένα απο­λο­γι­σμό για τα δέκα με­γα­λύ­τε­ρα λι­μά­νια της επι­κρά­τειας, ση­μειώ­νο­ντας ότι ο Πει­ραιάς είναι το πρώτο λι­μά­νι με πάνω από 1,85 εκα­τομ­μύ­ρια αφί­ξεις επι­βα­τών και πλέον των 860 προ­σεγ­γί­σε­ων πλοί­ων με αυ­ξη­μέ­νη την κί­νη­ση του homeporting. Σα­ντο­ρί­νη και Μύ­κο­νος είναι τα δύο νησιά με άμεσο αντα­γω­νι­σμό ετη­σί­ως και ανα­μέ­νου­με τα απο­τε­λέ­σμα­τα να δούμε ποιος θα έχει τε­λι­κά την δεύ­τε­ρη θέση.

Η δια­κύ­μαν­ση κυ­μαί­νε­ται ανά νησί από 1,5-1,38 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες και πε­ρί­που 790 αφί­ξεις πλοί­ων ανά νησί.

O επί­τι­μος πρό­ε­δρος της Ένω­σης Εφο­πλι­στών Κρουα­ζιέ­ρας και Φο­ρέ­ων Ναυ­τι­λί­ας (ΕΕΚΦΝ) Θε­ό­δω­ρος Κό­ντες.

Ο κ. Κό­ντες εκτι­μά ακόμη ότι τα Χανιά είναι ένας προ­ο­ρι­σμός που ανα­μέ­νε­ται να εμ­φα­νί­σει βελ­τί­ω­ση αρ­κε­τά, λόγω του ό,τι με­ρι­κά πλοία αντι­κα­τέ­στη­σαν την Σα­ντο­ρί­νη με τα Χανιά(Σούδα).

Τα νησιά του Ιο­νί­ου (Κε­φα­λο­νιά, Ζά­κυν­θος κλπ.) μαζί με το Κα­τά­κο­λο είναι αρ­κε­τά ψηλά στην λίστα προ­τί­μη­σης αλλά και αντα­γω­νι­σμού με­τα­ξύ τους για πλοία που έρ­χο­νται από Ιτα­λία. Για το Κα­τά­κο­λο ανα­μέ­νε­ται πε­ρί­που ένας αριθ­μός 450,000 επι­βα­τών, για την Κε­φα­λο­νιά 180,000 με Ιθάκη και Ζά­κυν­θο ει­δι­κό­τε­ρα στις 105.000, ενώ η Κέρ­κυ­ρα που είναι ένα ει­δι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος νησί ανα­μέ­νε­ται κί­νη­ση homeporting και σύ­νο­λο 990,000 επι­βά­τες συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας transit και homeporting.

Το Ηρά­κλειο στην Κρήτη εμ­φα­νί­ζει ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον με επι­σκέ­πτες πε­ρί­που στους 550,000.

Η Ρόδος στα Δω­δε­κά­νη­σα έχει ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον και ανα­μέ­νου­με έναν αριθ­μό επι­βα­τών στους 490.000.

Το Λαύ­ριο που ίσως λόγω των απο­στά­σε­ων και λόγου του ό,τι βρί­σκε­ται πλη­σιέ­στε­ρα στο αε­ρο­δρό­μιο, είναι ένα κυ­ρί­ως homeporting λι­μά­νι αντα­γω­νι­στι­κό με τον Πει­ραιά και ανα­μέ­νου­με στους 195.000 επι­βά­τες και 158 αφί­ξεις πλοί­ων, ενώ προ­βλέ­πε­ται για το 2026 να αυ­ξη­θούν σε 250 και πλέον οι προ­σεγ­γί­σεις.

Η «άτσα­λη» εφαρ­μο­γή του τέ­λους κρουα­ζιέ­ρας

Ανα­λύ­ο­ντας τα τε­κται­νό­με­να στον κλάδο κρουα­ζιέ­ρας στη χώρα μας για το 2025 ο κ. Κό­ντες εστιά­ζει τόσο στις σει­σμι­κές δο­νή­σεις στη Σα­ντο­ρί­νη στην αρχή της πε­ρυ­σι­νής χρο­νιάς και στην επι­βο­λή του τέ­λους κρουα­ζιέ­ρας.

Οι σει­σμι­κές δο­νή­σεις στο νησί, δη­μιούρ­γη­σαν αρ­χι­κά σο­βα­ρούς προ­βλη­μα­τι­σμούς στους tour operators γε­νι­κά για την του­ρι­στι­κή κί­νη­ση στο νησί αλλά και στην κρουα­ζιέ­ρα, που είχαν ως απο­τέ­λε­σμα συ­νε­χείς ακυ­ρώ­σεις κρα­τή­σε­ων. Η το­πι­κή κοι­νω­νία και οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες προ­βλη­μα­τί­στη­καν ιδιαί­τε­ρα καθώς είχαν με­γά­λες αμ­φι­βο­λί­ες για την σεζόν του 2025 που ξε­κι­νού­σε με αρ­κε­τά ερω­τη­μα­τι­κά για το μέλ­λον της συ­γκε­κρι­μέ­νης πε­ριό­δου.

 

Για τα κρουα­ζιε­ρό­πλοια στην αρχή της πε­ριό­δου, οι εται­ρεί­ες και οι operators πήραν απο­φά­σεις να ακυ­ρώ­σουν αρ­κε­τές προ­σεγ­γί­σεις στο νησί και να κα­τευ­θυν­θούν προς άλ­λους προ­ο­ρι­σμούς. Τα Χανιά, το Ηρά­κλειο και άλλα κυ­κλα­δί­τι­κα νησιά είναι οι πιο συ­νη­θι­σμέ­νοι εναλ­λα­κτι­κοί προ­ο­ρι­σμοί που δέ­χθη­καν αρ­κε­τά από τα πλοία, αυτά που άλ­λα­ξαν πο­ρεία.

Ευ­τυ­χώς το συ­γκε­κρι­μέ­νο γε­γο­νός που ανη­σύ­χη­σε ιδιαί­τε­ρα τους κα­τοί­κους/επι­χει­ρη­μα­τί­ες και κυ­βερ­νη­τι­κούς, δεν είχε ιδιαί­τε­ρα με­γά­λη χρο­νι­κή διάρ­κεια αλλά επη­ρέ­α­σε μόνο ένα σχε­τι­κά μικρό χρο­νι­κό διά­στη­μα της σεζόν. Συ­νο­λι­κά ο προ­βλη­μα­τι­σμός δεν κρά­τη­σε πε­ρισ­σό­τε­ρο από τους δύο μήνες της άνοι­ξης (αρχή του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου).

Έτσι λοι­πόν από τον Ιού­νιο και μετά, άρ­χι­σε να επι­στρέ­φει η κα­νο­νι­κό­τη­τα και τα χα­μό­γε­λα της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας και των operators, με απο­τέ­λε­σμα να επα­νέρ­χο­νται οι λα­μπρές καλές ημέ­ρες του τόσο αξιό­λο­γου προ­ο­ρι­σμού της του­ρι­στι­κής Ελ­λά­δος.

Ο κ. Κό­ντες χα­ρα­κτη­ρί­ζει ως θε­τι­κό και το μέτρο του ορίου των 8.000 επι­σκε­πτών ημε­ρη­σί­ως στη Σα­ντο­ρί­νη μέτρο που προ­τεί­νει ανα­λο­γι­κά να εφαρ­μο­στεί και σε άλ­λους προ­ο­ρι­σμούς.

Σε ότι αφορά την επι­βο­λή του τέ­λους στους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς με άμεση εφαρ­μο­γή ο κ. Κό­ντες εκτι­μά όιτι δη­μιούρ­γη­σε ένα σο­βα­ρό πρό­βλη­μα στις εται­ρεί­ες και στους tour operators αφού οι προ­πλη­ρω­μέ­νες δια­κο­πές με κρουα­ζιέ­ρα ανά­γκα­σαν τους operators και τις Πλοιο­κτή­τριες Εται­ρεί­ες να επι­βα­ρυν­θούν με ένα επι­πλέ­ον σο­βα­ρό έξοδο που εφαρ­μό­στη­κε από τα μέσα Ιου­λί­ου, και που θα συ­νε­χί­σει να έχει εφαρ­μο­γή και στο μέλ­λον.

Ωστό­σο προ­σθέ­τει ότι ένα τέλος θα έπρε­πε λο­γι­κά να είχε επι­βλη­θεί εδώ και αρ­κε­τά χρό­νια, όπως άλ­λω­στε εφαρ­μό­ζε­ται σε όλες τις Ευ­ρω­παϊ­κές και άλλες του­ρι­στι­κές χώρες.

Η αντί­δρα­ση των εται­ρειών υπήρ­ξε λόγω της ξαφ­νι­κής εφαρ­μο­γής αυτού του τέ­λους αλλά και λόγω του δυ­σα­νά­λο­γου κό­στους σε διά­φο­ρους προ­ο­ρι­σμούς.

Όπως ση­μειώ­νει ότι το έξτρα κό­στος τέ­λους €20- για τη Σα­ντο­ρί­νη και τη Μύ­κο­νο και €5- για όλους τους άλ­λους προ­ο­ρι­σμούς την κυ­ρί­ως του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο και μειω­μέ­να ποσά την Άνοι­ξη, το Φθι­νό­πω­ρο και τον Χει­μώ­να, δεν αντα­πο­κρί­νε­ται σε λο­γι­κή αξιο­λό­γη­ση.

Για τον ίδιο δεν μπο­ρεί ο Πει­ραιάς ως πρώ­τος προ­ο­ρι­σμός να εφαρ­μό­ζει τέλος €5-, δη­λα­δή το ίδιο με τους μι­κρούς και απο­μα­κρυ­σμέ­νους προ­ο­ρι­σμούς, και την Σα­ντο­ρί­νη και Μύ­κο­νος να έχουν τε­τρα­πλά­σια χρέ­ω­ση.

Χρειά­ζε­ται μια ανα­θε­ώ­ρη­ση των τελών ώστε να προ­σαρ­μό­ζο­νται ανά­λο­γα με την κί­νη­ση, τα οφέλη, τα αξιο­θέ­α­τα και τις υπη­ρε­σί­ες που μπο­ρεί να εξα­σφα­λί­σει ο κάθε τόπος.

Η γε­νι­κό­τε­ρη ει­κό­να του κλά­δου

Στον απο­λο­γι­σμό του ο κ. Κό­ντες ανα­φέ­ρε­ται και σε μια γε­νι­κό­τε­ρη ει­κό­να της κρουα­ζιέ­ρας ση­μειώ­νο­ντας ότι το 2025 κα­τα­γρά­φη­καν πα­γκο­σμί­ως 52 εται­ρεί­ες κρουα­ζιέ­ρας που δια­χει­ρί­ζο­νται 400 πλοία και 744.500 κλί­νες (lower berths). Τo 62% αυτών των πλοί­ων είναι μι­κρού – με­σαί­ου με­γέ­θους με 80.000 κλί­νες και 250 πλοία εκ των οποί­ων τα 100 πλοία είναι μικρά με λι­γό­τε­ρες από 1.000 κλί­νες, ενώ τα 150 πλοία είναι με­σαί­ου με­γέ­θους με 1.000-3.000 κλί­νες.

Επί­σης υπάρ­χουν 150 με­γά­λου με­γέ­θους πλοία τα οποία έχουν από 3.000 κλί­νες και πάνω. Επι­προ­σθέ­τως, υπάρ­χουν 90 ακόμη πλοία με ένα συ­νο­λο κλι­νών 126.000, τα οποία είναι υπό κα­τα­σκευή και έχουν συμ­βό­λαια που προ­βλέ­πουν ολο­κλή­ρω­ση της κα­τα­σκευ­ής τους μέχρι το 2032.

Από τα ανω­τέ­ρω στοι­χεία των εν λόγω πλοί­ων αλλά και των πλοί­ων υπό κα­τα­σκευή, η πλειο­νό­τη­τα δεί­χνει ότι τα μικρά και με­σαί­ου με­γέ­θους πλοία προ­τι­μού­νται μελ­λο­ντι­κά. Αυτό από ό,τι δεί­χνουν τα στοι­χεία έχει ξε­κι­νή­σει από την μετά-covid εποχή και συ­νή­θως αφορά πλοία ει­δι­κών προ­ο­ρι­σμών(expeditions).

Τέλος αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι τα νε­ό­τε­ρα πλοία και τα πλοία υπό κα­τα­σκευή, πλη­ρούν όλες τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την βελ­τί­ω­ση του πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

Αυτές οι κα­τα­σκευ­ές χρη­σι­μο­ποιούν μη­χα­νές δι­πλού καυ­σί­μου με κύριο καύ­σι­μο το LNG, ιδιαί­τε­ρα στα με­γά­λα πλοία. Με­γά­λη ώθηση υπάρ­χει τώρα στα νέα πλοία αλλά και στα υπάρ­χο­ντα, να εγκα­τα­στή­σουν συ­στή­μα­τα ηλε­κτρο­δό­τη­σης από τη στε­ριά (shore power electrical supply).

Έχει προ­βλε­φθεί εγκα­τά­στα­ση shore power για πε­ρί­που 167 πλοία και 90 νέες κα­τα­σκευ­ές πλοί­ων, ενώ 30 λι­μά­νια στην Ευ­ρώ­πη και 72 λι­μά­νια πα­γκο­σμί­ως έχουν εγκα­τα­στά­σεις shore power ενώ θε­ω­ρεί­ται σχε­δόν υπο­χρε­ω­τι­κή αυτή η υπη­ρε­σία από το 2035.

Πηγή: ot.gr