Νέος εσωτερικός κανονισμός στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου με αυστηρούς κανόνες χρέωσης και ψηφιακή στόχευση

Η ανα­μόρ­φωση της καθη­με­ρι­νής λει­τουρ­γίας μιας εισαγ­γε­λίας δεν είναι τεχνική λεπτο­μέ­ρεια για λίγους. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μετα­φρά­ζε­ται στην πράξη η ταχύ­τητα, η ποιό­τητα και η ισο­νο­μία της ποι­νι­κής δικαιο­σύ­νης, από το πρώτο στάδιο μιας μήνυσης μέχρι τον προσ­διο­ρι­σμό μιας δικα­σί­μου και την εκτέ­λεση μιας από­φα­σης. Με αυτή τη λογική, η Απόφαση 54/2025, με την οποία εγκρί­θηκε η τρο­πο­ποί­ηση, συμπλή­ρωση και κωδι­κο­ποί­ηση του Κανο­νι­σμού Εσω­τε­ρι­κής Υπη­ρε­σίας της Εισαγ­γε­λίας Πρω­το­δι­κών Ρόδου, αποκτά ιδιαί­τερο βάρος, όχι μόνο για τη Ρόδο και την Κάρπαθο, αλλά και ως ενδει­κτικό παρά­δειγμα διοι­κη­τι­κής οργά­νω­σης σε μια πιε­σμένη, νησιω­τική δικα­στική πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Η απόφαση δημο­σιεύ­θηκε στις 15/12/2025 και κυκλο­φό­ρησε στις 17/12/2025, σε τεύχος Β, αριθμό φύλλου 6704. Πρό­κει­ται για κείμενο που περι­γρά­φει με ακρί­βεια αρμο­διό­τη­τες, ροές εργα­σίας και εσω­τε­ρι­κές ισορ­ρο­πίες, επι­χει­ρώ­ντας να βάλει κανόνες εκεί όπου παρα­δο­σιακά κυριαρ­χούσε η εμπει­ρία και η πρα­κτική ευε­λι­ξία. Κεντρική ιδέα είναι η συστη­μα­το­ποί­ηση της χρέωσης των δικο­γρα­φιών, η κατα­νομή του φόρτου με μετρή­σιμα κρι­τή­ρια και η υπο­στή­ριξη μιας πιο ψηφια­κής, στα­τι­στικά παρα­κο­λου­θή­σι­μης εισαγ­γε­λι­κής λει­τουρ­γίας.

Η Ρόδος ως ιδιαί­τερη δικα­στική περι­φέ­ρεια και η ανάγκη «κανόνων νησιού»

Η Εισαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Ρόδου έχει τοπική αρμο­διό­τητα στην περι­φέ­ρεια του Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, με περι­φε­ρειακή έδρα την Κάρπαθο. Αυτό σημαί­νει πρα­κτι­κές δυσκο­λίες που δεν απο­τυ­πώ­νο­νται πάντα σε κεντρι­κούς σχε­δια­σμούς, μετα­κι­νή­σεις, δια­χεί­ριση υπο­θέ­σεων με γεω­γρα­φική δια­σπορά, επο­χι­κό­τητα λόγω του­ρι­σμού και αυξη­μέ­νες υπη­ρε­σια­κές απαι­τή­σεις σε περιό­δους αιχμής.

Ο νέος κανο­νι­σμός δείχνει ότι επι­χει­ρεί να δώσει απά­ντηση σε αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τητα με δύο βασικές επι­λο­γές. Πρώτον, αυστη­ρο­ποιεί τον τρόπο που «μοι­ρά­ζε­ται» η ύλη, ώστε να μην καταρ­ρέει η ισο­μέ­ρεια όταν αυξά­νο­νται μαζικά οι εισερ­χό­με­νες μηνύ­σεις και δικο­γρα­φίες. Δεύ­τε­ρον, βάζει ψηφιακή και στα­τι­στική λογική στη δια­χεί­ριση, ώστε η διοί­κηση της υπη­ρε­σίας να έχει εικόνα όχι μόνο του πλήθους, αλλά και της δυσχέ­ρειας των υπο­θέ­σεων.

Το νέο μοντέλο χρέωσης με κατώ­τατα και ανώτατα όρια και κλίμακα 1 έως 5

Η πιο «ηχηρή» παρέμ­βαση του κανο­νι­σμού αφορά στη χρέωση δικο­γρα­φιών και τη δια­χεί­ριση των μηνύ­σεων, εγκλή­σεων και ανα­φο­ρών. Καθο­ρί­ζο­νται κατώ­τατα και ανώτατα μηνιαία όρια, με ρητή αναφορά σε αριθ­μούς, που λει­τουρ­γούν ως πλαίσιο διοι­κη­τι­κής πει­θαρ­χίας. Ορί­ζε­ται, μεταξύ άλλων, κατώ­τατο όριο 200 και ανώτατο 500 για μηνύ­σεις, εγκλή­σεις και ανα­φο­ρές σε συγκε­κρι­μέ­νες περι­πτώ­σεις υπη­ρε­σια­κής χρέωσης, ενώ για εισαγ­γε­λι­κούς λει­τουρ­γούς προ­βλέ­πο­νται κλί­μα­κες όπως 10 έως 30 για μηνύ­σεις, εγκλή­σεις και ανα­φο­ρές και 30 έως 70 για δικο­γρα­φίες προ­κα­ταρ­κτι­κές, προ­α­να­κρι­τι­κές και ανα­κρι­τι­κές. Η υπέρ­βαση του ανώ­τα­του ορίου προ­βλέ­πε­ται μόνο σε εξαι­ρε­τι­κές περι­πτώ­σεις, όπως υπο­στε­λέ­χωση ή ασυ­νή­θι­στα μαζική ροή δικο­γρα­φιών.

Το σημα­ντι­κό­τερο, όμως, είναι η καθιέ­ρωση συστή­μα­τος ταξι­νό­μη­σης σοβα­ρό­τη­τας και δυσχέ­ρειας από 1 έως 5. Σε αυτή την κλίμακα, η κατη­γο­ρία 1 αφορά απλού­στε­ρες υπο­θέ­σεις, που μπορεί να περαιώ­νο­νται άμεσα ή να οδη­γού­νται γρήγορα σε αρχειο­θέ­τηση. Η κατη­γο­ρία 2 ανε­βαί­νει σε υπο­θέ­σεις με ανάγκη προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης χωρίς ιδιαί­τερα σύνθετα ζητή­ματα. Η κατη­γο­ρία 3 αφορά πιο σύν­θε­τες υπο­θέ­σεις, συχνά με ογκώδες υλικό ή περισ­σό­τε­ρους κατη­γο­ρού­με­νους, όπου απαι­τού­νται διώξεις και ενδε­χο­μέ­νως κύρια ανά­κριση. Η κατη­γο­ρία 4 περι­γρά­φει ιδιαί­τερα σοβαρές και περί­πλο­κες υπο­θέ­σεις με πολλούς εμπλε­κό­με­νους και δυσχερή νομικά ζητή­ματα. Η κατη­γο­ρία 5 κορυ­φώ­νει την κλίμακα με ενέρ­γειες όπως άσκηση αναί­ρε­σης ή προ­τά­σεις σε δικα­στικό συμ­βού­λιο σε υπο­θέ­σεις εξαι­ρε­τι­κής δυσχέ­ρειας.

Το κλειδί βρί­σκε­ται στον τρόπο εφαρ­μο­γής. Ο βαθμός δυσκο­λίας τίθεται από τον Εισαγ­γε­λέα Πρω­το­δι­κών που χρεώνει την υπόθεση και κατα­γρά­φε­ται εμφανώς στη δικο­γρα­φία, ενώ μπορεί να τρο­πο­ποι­η­θεί αν η εξέλιξη της υπό­θε­σης το δικαιο­λο­γεί. Παράλ­ληλα, επειδή υπάρχει ηλε­κτρο­νικό σύστημα κατα­γρα­φής, η κατά­ταξη προ­βλέ­πε­ται να απο­τυ­πώ­νε­ται και ψηφιακά, ώστε να παρά­γο­νται στα­τι­στικά στοι­χεία. Εδώ ο κανο­νι­σμός δείχνει καθαρά ότι θέλει μια υπη­ρε­σία που να διοι­κεί­ται με μετρή­σι­μους δείκτες, όχι με γενικές εντυ­πώ­σεις.

Ο ρόλος του Διευ­θύ­νο­ντος και η γραμμή διοί­κη­σης στην πράξη

Ο κανο­νι­σμός απο­δί­δει ευρύ φάσμα αρμο­διο­τή­των στον Διευ­θύ­νο­ντα την Εισαγ­γε­λία. Εκτός από την εκπρο­σώ­πηση της υπη­ρε­σίας, προ­βλέ­πει επο­πτεία σε όλο το προ­σω­πικό της γραμ­μα­τείας και σύνδεση με τις αντί­στοι­χες περι­φε­ρεια­κές υπη­ρε­σίες της Δικα­στι­κής Αστυ­νο­μίας, δίνο­ντας εικόνα μιας ενιαίας διοι­κη­τι­κής αλυ­σί­δας.

Ιδιαί­τερη σημασία έχει ότι ο Διευ­θύ­νων μπορεί να εκδίδει δεσμευ­τι­κές εγκύ­κλιες οδηγίες για θέματα λει­τουρ­γίας, να καθο­ρί­ζει εσω­τε­ρι­κές υπη­ρε­σίες και ωράριο και να ρυθ­μί­ζει τον τρόπο επι­κοι­νω­νίας. Πρό­κει­ται για ένα μοντέλο διοί­κη­σης που επι­διώ­κει ενιαία γραμμή, ώστε να περιο­ρί­ζο­νται οι τριβές και η ανο­μοιο­γέ­νεια. Ταυ­τό­χρονα, δια­τη­ρεί­ται η αρχή της εισαγ­γε­λι­κής ανε­ξαρ­τη­σίας ως προς την ουσια­στική κρίση κάθε υπό­θε­σης, αφού η ενη­μέ­ρωση του Διευ­θύ­νο­ντος δεν σημαί­νει δέσμευση του χει­ρι­στή εισαγ­γε­λι­κού λει­τουρ­γού.

Στο πλαίσιο της καθη­με­ρι­νής δικα­στι­κής λει­τουρ­γίας, περι­γρά­φε­ται και ο ρόλος του Εισαγ­γε­λέα Υπη­ρε­σίας, με αρμο­διό­τη­τες που εκτεί­νο­νται από αυτό­φωρα και ακρο­ά­σεις μέχρι ζητή­ματα ακού­σιας νοση­λείας, εκτέ­λε­σης ποινών, περιο­ρι­στι­κών όρων και δια­χεί­ρι­σης αιτη­μά­των πολιτών και δικη­γό­ρων. Η εικόνα που προ­κύ­πτει είναι ένα υπη­ρε­σιακό κέντρο πρώτης γραμμής, όπου η πίεση χρόνου είναι μόνιμος παρά­γο­ντας.

Νέο Γραφείο Έρευνας και Νομο­λο­γίας και η ψηφιακή κατεύ­θυνση

Μια από τις πιο ενδια­φέ­ρου­σες θεσμι­κές κινή­σεις είναι η σύσταση Γρα­φείου Έρευνας και Νομο­λο­γίας, που υπά­γε­ται απευ­θείας στη Διεύ­θυνση της Γραμ­μα­τείας. Περι­γρά­φε­ται ως δομή που θα οργα­νώ­νει βιβλιο­θήκη και θα παρα­κο­λου­θεί τη νομο­λο­γιακή βάση δεδο­μέ­νων όταν αυτή υλο­ποι­η­θεί. Πρό­κει­ται για επιλογή που δείχνει ότι η εισαγ­γε­λία θέλει να «χτίσει» μνήμη και τεκ­μη­ρί­ωση, κάτι κρίσιμο για υπη­ρε­σίες που δια­χει­ρί­ζο­νται μεγάλο όγκο υπο­θέ­σεων με επα­να­λαμ­βα­νό­μενα νομικά ζητή­ματα.

Παράλ­ληλα, προ­βλέ­πε­ται δυνα­τό­τητα ορισμού εισαγ­γε­λι­κού λει­τουρ­γού για συμ­με­τοχή σε ομάδες εργα­σίας που αφορούν δράσεις ηλε­κτρο­νι­κής δικαιο­σύ­νης. Η αναφορά στην ψηφιακή πύλη και στο σύστημα «ΣΟΛΩΝ» εμφα­νί­ζε­ται ως προ­ε­τοι­μα­σία για μετά­βαση σε πιο ολο­κλη­ρω­μέ­νες ροές, όπου η κατα­χώ­ριση, η δια­κί­νηση και η παρα­κο­λού­θηση υπο­θέ­σεων θα είναι πιο αυτο­μα­το­ποι­η­μένη.

Δικα­στική Αστυ­νο­μία και ειδικές θεμα­τι­κές αρμο­διό­τη­τες

Ο κανο­νι­σμός προ­βλέ­πει περι­φε­ρειακή υπη­ρε­σία Δικα­στι­κής Αστυ­νο­μίας Αστυ­νο­μι­κού Τομέα, με 1 προϊ­στά­μενο τμή­μα­τος και 3 φρου­ρούς, στοι­χείο που εντάσ­σε­ται στη γενι­κό­τερη αρχι­τε­κτο­νική του ν. 5049/2023 για τη Δικα­στική Αστυ­νο­μία. Η ουσία για την τοπική λει­τουρ­γία είναι ότι ενι­σχύ­ε­ται το πλέγμα υπο­στή­ρι­ξης μέσα στο δικα­στικό μέγαρο και γύρω από αυτό, από επι­δό­σεις έως ζητή­ματα ασφα­λείας και εκτέ­λε­σης.

Ταυ­τό­χρονα, δίνεται στον Διευ­θύ­νο­ντα η δυνα­τό­τητα να ανα­θέ­τει ειδικά καθή­κο­ντα σε Αντει­σαγ­γε­λείς Πρω­το­δι­κών, σε θεμα­τικά πεδία όπως ρατσι­στική βία, ηλε­κτρο­νικό έγκλημα, προ­στα­σία ζώων, περι­βάλ­λον, ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία, αθλη­τική βία, τυχερά παίγνια και οργα­νω­μένο έγκλημα. Αυτή η λογική «τομε­ο­ποί­η­σης» απο­τυ­πώ­νει μια τάση εξει­δί­κευ­σης, ώστε οι πιο απαι­τη­τι­κές κατη­γο­ρίες υπο­θέ­σεων να απο­κτούν σταθερή εστίαση και συνέ­πεια χει­ρι­σμού.

Το στοί­χημα της ισο­μέ­ρειας και οι πιέσεις των αριθμών

Η εισα­γωγή αριθ­μη­τι­κών ορίων και κλί­μα­κας δυσχέ­ρειας έχει διπλή ανά­γνωση. Από τη μία, δημιουρ­γεί μηχα­νι­σμό ισο­μέ­ρειας και λογο­δο­σίας, περιο­ρί­ζο­ντας παρά­πονα για άνιση κατα­νομή και παρέ­χο­ντας βάση για στα­τι­στική απο­τί­μηση του έργου. Από την άλλη, οι αριθμοί μπορεί να λει­τουρ­γή­σουν ως «διοι­κη­τι­κός στόχος» που πιέζει προς ταχύ­τητα, ειδικά σε περιό­δους υψηλής εισροής. Η πρό­βλεψη ότι οι δικο­γρα­φίες μετά από δεύτερη ή περισ­σό­τε­ρες παραγ­γε­λίες χρε­ώ­νο­νται χωρίς αριθ­μη­τικό περιο­ρι­σμό στον λει­τουργό που τις διέταξε, φωτίζει ακριβώς αυτό το ρίσκο, την πιθα­νό­τητα συσ­σώ­ρευ­σης εργα­σίας σε όσους χει­ρί­ζο­νται τις πιο σύν­θε­τες, μακρό­χρο­νες υπο­θέ­σεις.

Επι­πλέον, σε νησιω­τι­κές περι­φέ­ρειες, η επο­χι­κό­τητα και η υπο­στε­λέ­χωση μπορούν να μετα­τρέ­ψουν την «εξαι­ρε­τική περί­πτωση» σε συχνό φαι­νό­μενο. Εκεί θα κριθεί στην πράξη αν οι δικλεί­δες ευε­λι­ξίας, όπως η δυνα­τό­τητα αιτιο­λο­γη­μέ­νης μειω­μέ­νης χρέωσης ή η ανα­προ­σαρ­μογή της κατη­γο­ρίας δυσχέ­ρειας, μπορούν να απορ­ρο­φή­σουν τους κρα­δα­σμούς χωρίς να χαθεί η ισορ­ρο­πία που υπό­σχε­ται το κείμενο.