Ψηφιακοί νομάδες ψηφίζουν Ελλάδα

Tα φετινά Χρι­στού­γεννα ο 37χρονος Βίκτορ Παστούχα από την Πολωνία και ο 27χρονος Μίρο­σλαβ Κραμάρ από τη Σλο­βα­κία απο­φά­σι­σαν να κάνουν γιορτές για λίγες ημέρες στην πατρίδα τους, παρότι τα Χανιά έχουν εξε­λι­χθεί σε δεύτερο σπίτι τους. Και οι δύο εργά­ζο­νται εξ απο­στά­σεως περ­νώ­ντας πέντε – έξι μήνες τον χρόνο στην όμορφη κρητική πόλη, η οποία «απο­τε­λεί την καλύ­τερη επιλογή που έχουν κάνει», όπως μετα­φέ­ρουν στην «Κ». Ο μεν «τρέχει» από εκεί την εται­ρεία μάρ­κε­τινγκ που ίδρυσε στην Πολωνία, ο δε δου­λεύει από την Κρήτη σε εται­ρεία ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρίου με έδρα την Τσεχία στο­χεύ­ο­ντας να προ­σελ­κύ­σει νέους πελάτες. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσ­σε­ται και η Ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νίδα Μαίρη Δούμα, που έφυγε από τη Νέα Υόρκη τον Δεκέμ­βριο του 2020 για να εγκα­τα­στα­θεί, μόνιμα πλέον, μαζί με την οικο­γέ­νειά της, στα Ιωάν­νινα. Από εκεί δου­λεύει για μια συμ­βου­λευ­τική εται­ρεία αρχι­τε­κτο­νι­κών γρα­φείων στην Αμερική. «Κου­ρά­στηκα, ανα­ζη­τούσα καλύ­τερη ποιό­τητα ζωής», δηλώνει στην «Κ». «Η ζωή στην Aμερική είναι ακριβή. Παρότι και εγώ αλλά και ο σύζυγός μου είχαμε καλές δου­λειές, δεν μπο­ρού­σαμε να αγο­ρά­σουμε σπίτι κοντά στη Νέα Υόρκη». Τώρα ως αρχι­τέ­κτο­νας σχε­διά­ζει το νέο σπίτι στο οποίο θα εγκα­τα­στα­θεί με την οικο­γέ­νειά της στα Ιωάν­νινα. «Η αλήθεια είναι ότι το είχα ονει­ρευ­θεί», μας εκμυ­στη­ρεύ­ε­ται.

Χαμηλό κόστος ζωής

Οι δύο αυτές πόλεις, μαζί με άλλες όπως η Καλα­μάτα, συγκαταλέγoνται ανάμεσα σε εκείνες που τα τελευ­ταία χρόνια, και ιδίως κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας, έχουν προ­σελ­κύ­σει ψηφια­κούς νομάδες και από τρίτες χώρες αλλά και όσους εργά­ζο­νται πλέον εξ απο­στά­σεως (remote workers) για κάποια εται­ρεία ή οργα­νι­σμό. Ο ήλιος, η θάλασσα και οι άνθρω­ποι, σε συν­δυα­σμό με το χαμη­λό­τερο σε σχέση με άλλες χώρες κόστος ζωής –ιδίως για όσους μένουν στην Ελλάδα με απο­λα­βές… εξω­τε­ρι­κού–, απο­τε­λούν βασι­κούς λόγους που η Ελλάδα θεω­ρεί­ται για πολλούς το ιδανικό μέρος. «Ανοίγω το παρά­θυρο, βλέπω πράσινο, μπαίνει ήλιος. Στη Νέα Υόρκη έβλεπες έναν καιρό μουντό», ανα­φέ­ρει η κ. Δούμα, που συμ­φω­νεί πως το κόστος ζωής στην Ελλάδα, σε συν­δυα­σμό με μισθούς που ξεπερ­νούν τα ελλη­νικά δεδο­μένα, καθιστά τη ζωή πιο άνετη.

«Κου­ρά­στηκα, ανα­ζη­τούσα καλύ­τερη ποιό­τητα ζωής», δηλώνει στην «Κ» η Μαίρη Δούμα που έφυγε από τη Νέα Υόρκη τον Δεκέμ­βριο του 2020 για να εγκα­τα­στα­θεί, μόνιμα πλέον, μαζί με την οικο­γέ­νειά της, στα Ιωάν­νινα. Από εκεί δου­λεύει για μια συμ­βου­λευ­τική εται­ρεία αρχι­τε­κτο­νι­κών γρα­φείων στην Αμερική. «Η ζωή στην Aμερική είναι ακριβή. Παρότι και εγώ αλλά και ο σύζυγός μου είχαμε καλές δου­λειές, δεν μπο­ρού­σαμε να αγο­ρά­σουμε σπίτι κοντά στη Νέα Υόρκη».

Μετά τη Μάλτα, το «ελλη­νικό δια­βα­τή­ριο», για άλλη μία χρονιά, κατέ­κτησε τη δεύτερη θέση παγκο­σμίως στο Νomad Capitalist Passport Index. Η χώρα μας τη «μοι­ρά­στηκε» με την Ιρλαν­δία αλλά και τη Ρου­μα­νία, η οποία από την προη­γού­μενη μέτρηση ανέβηκε 19 θέσεις. Τόσο φορο­λο­γικά κίνητρα για όσους μετα­φέ­ρουν τη φορο­λο­γική κατοι­κία τους στην Ελλάδα όσο και διά­φο­ρες ελευ­θε­ρίες έχουν ενι­σχύ­σει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά της σε ό,τι αφορά τη διεθνή κινη­τι­κό­τητα. «Η άνοδος της Ελλάδας στη δεύτερη θέση αντι­κα­το­πτρί­ζει μια χώρα που έχει εκσυγ­χρο­νί­σει το “πακέτο” της, δια­τη­ρώ­ντας παράλ­ληλα το πολι­τι­σμικό βάρος και τα γεω­γρα­φικά πλε­ο­νε­κτή­ματα που την καθι­στούν μονα­δικά ελκυ­στική», δήλωσε εκπρό­σω­πος της συμ­βου­λευ­τι­κής εται­ρείας Nomad Capitalist. Αντί­θετα, η Βρε­τα­νία και οι ΗΠΑ κατέ­λα­βαν την 35η και την 43η θέση αντί­στοιχα.

Παραλία και καλός καιρός

Για πολλούς, η πρώτη επαφή με την Ελλάδα ήταν έρωτας με την πρώτη ματιά. «Είχα έρθει για πρώτη φορά το 2015, και ύστερα ερχό­μα­σταν με τη γυναίκα μου συχνά-πυκνά μέσα στην παν­δη­μία. Φαντα­στείτε πως προη­γου­μέ­νως θεω­ρούσα αδύνατη την εξ απο­στά­σεως εργασία», ανα­φέ­ρει ο κ. Παστούχα, ο οποίος τελικά δια­ψεύ­στηκε καθώς έκτοτε περνάει μεγάλα δια­στή­ματα στην κρητική πόλη. «Τα περυ­σινά Χρι­στού­γεννα είχαν έρθει φίλοι μου από επτά δια­φο­ρε­τι­κές χώρες. Ανάμεσά τους και ο αδελφός μου, ο οποίος μετά την επί­σκεψή του απο­φά­σισε να μείνει στα Χανιά μόνιμα. Βρήκε δουλειά σε εται­ρεία που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην Ελλάδα». Για τον ίδιο τα Χανιά απο­τε­λούν τον τέλειο συν­δυα­σμό: μια πόλη που δεν είναι αρκετά μεγάλη, με έντονη ζωή και δρα­στη­ριό­τητα, αλλά και με ευκαι­ρίες να απο­δρά­σει στη φύση. «Εχει παραλία, καλό καιρό, φοβερό φαγητό αλλά και υπέ­ρο­χους ανθρώ­πους», ανα­φέ­ρει. «Στην Ελλάδα έμαθα πώς είναι να δου­λεύ­εις μεν σκληρά, αλλά να βρί­σκεις και μια ισορ­ρο­πία», λέει, εξη­γώ­ντας πως οι ρυθμοί της Πολω­νίας είναι πολύ εντα­τι­κοί και γρή­γο­ροι.

Για τον Βίκτορ Παστούχα από την Πολωνία, τα Χανιά απο­τε­λούν τον τέλειο συν­δυα­σμό: μια πόλη που δεν είναι αρκετά μεγάλη, με έντονη ζωή και δρα­στη­ριό­τητα, αλλά και με ευκαι­ρίες να απο­δρά­σει στη φύση. «Εχει παραλία, καλό καιρό, φοβερό φαγητό αλλά και υπέ­ρο­χους ανθρώ­πους», ανα­φέ­ρει. «Στην Ελλάδα έμαθα πώς είναι να δου­λεύ­εις μεν σκληρά, αλλά να βρί­σκεις και μια ισορ­ρο­πία», ανα­φέ­ρει, εξη­γώ­ντας πως οι ρυθμοί της Πολω­νίας είναι πολύ εντα­τι­κοί και γρή­γο­ροι.

Βγαίνει όμως η δουλειά του εξ απο­στά­σεως; «Εχει τα πάνω και τα κάτω της. Αυτός ο τρόπος εργα­σίας μού δίνει τη δυνα­τό­τητα να προ­σλάβω κόσμο από όλα τα μέρη της χώρας μου, κάτι που είναι εξαι­ρε­τικά χρήσιμο. Επίσης απο­τε­λεί μεγάλο κίνητρο για τους ίδιους τους εργα­ζο­μέ­νους, οπότε βρίσκω κι εγώ πιο εύκολα προ­σω­πικό». Ατομα της γενιάς Z ανα­ζη­τούν διακαώς ευκαι­ρίες ώστε να συν­δυά­σουν τα ταξίδια και την περι­πέ­τεια με τη δουλειά. Σύμφωνα με μελέτες, η νέα αυτή γενιά μπαίνει δυνα­μικά στην αγορά εργα­σίας, γεγονός που απο­δει­κνύει πως σε δύο με τρία χρόνια θα ανα­δει­χθεί σε κυρί­αρχη γενιά ψηφια­κών νομάδων.

Εξ απο­στά­σεως εργασία

Ο κ. Κραμάρ έχει την τύχη να δου­λεύει σε εται­ρεία που έχει αγκα­λιά­σει την εξ απο­στά­σεως εργασία. Σε αυτήν εργά­ζο­νται περίπου 60 άτομα. «Kάποιοι δου­λεύ­ουν από την Ισπανία, ακόμη και από το Μεξικό». Μέσα στην εβδο­μάδα φεύγει για το Πόπραντ της Σλο­βα­κίας, προ­κει­μέ­νου να δει την οικο­γέ­νειά του. Οπως λέει, όμως, θα επι­στρέ­ψει στα Χανιά αμέσως μετά την Πρω­το­χρο­νιά, όπου θα μείνει του­λά­χι­στον μέχρι το Πάσχα. «Αφού μου αρέσει εδώ», εξηγεί στην «Κ». «Μένω στα Χανιά γύρω στα τρία χρόνια, αλλά κάθε χρόνο μένω περίπου έξι μήνες. Τους υπό­λοι­πους έξι είτε μένω στη Σλο­βα­κία είτε κάπου αλλού». Ο κ. Κραμάρ ζούσε προη­γου­μέ­νως στη Δανία, αλλά συνει­δη­το­ποί­ησε πως δεν ήταν το καλύ­τερο μέρος για να εργα­στεί remotely. «Ανα­ζη­τούσα λοιπόν ένα μέρος με ωραίο καιρό, σχετικά λογικό κόστος ζωής και με μια κοι­νό­τητα ψηφια­κών νομάδων. Τα Χανιά λοιπόν πλη­ρού­σαν τα κρι­τή­ρια. Εκλεισα εισι­τή­ρια, ήρθα και τελικά έμεινα, την πρώτη φορά, ένα εξάμηνο». Ο ίδιος εκτιμά πως, σε σύγκριση με την Τσεχία, τη Δανία ή γενι­κό­τερα χώρες της Κεντρι­κής και της Βόρειας Ευρώπης, το κόστος ζωής στην Ελλάδα είναι χαμη­λό­τερο, «κυρίως όσον αφορά τα είδη παντο­πω­λείου». Τσι­μπη­μέ­νες βρίσκει υπη­ρε­σίες όπως το Δια­δί­κτυο, τα ενοίκια αλλά και η εστίαση, «αν και συνο­λικά η ποιό­τητα είναι καλύ­τερη».

Κοι­νό­τητα στα Χανιά

Η κοι­νό­τητα των ψηφια­κών νομάδων – remote workers στα Χανιά θεω­ρεί­ται από τις πιο ενεργές στην Ελλάδα, όπως μαρτυρά και το γκρουπ Digital Nomads and Remote Workers Chania-Crete, το οποίο συγκε­ντρώ­νει στο Facebook πάνω από 15.000 μέλη. «Μερικοί από όσους έχουν χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τον χώρο μας, έχουν γυρίσει όλο τον κόσμο και έχουν κατα­λή­ξει να μετα­φέ­ρουν την έδρα τους στα Χανιά», εξηγεί στην «Κ» η Εφη Πούλη, ιδιο­κτή­τρια του coworking space, Workhub, το οποίο ίδρυσε τον Μάιο του 2020, προ­σφέ­ρο­ντας «επαγ­γελ­μα­τική στέγη» και υπο­δο­μές σε ψηφια­κούς νομάδες. «Δημιούρ­γησα τον χώρο από προ­σω­πική ανάγκη. Στην αρχή είχαμε λίγο κόσμο, κυρίως Αγγλους και Γερ­μα­νούς, με τον καιρό μαθεύ­τηκε. Ο ένας το έλεγε στον άλλον», ανα­φέ­ρει. «Από εδώ έχουν περάσει υψη­λό­βαθμα στελέχη μεγάλων δικη­γο­ρι­κών εται­ρειών αλλά και εται­ρειών τεχνο­λο­γίας», τονίζει σκια­γρα­φώ­ντας το προφίλ όσων κατά καιρούς αξιο­ποιούν τις υπη­ρε­σίες του coworking space. Αρκετοί είναι νέοι από περίπου 30 ετών μέχρι και 50, οι περισ­σό­τε­ροι κατά­γο­νται από την Αγγλία, τη Γερ­μα­νία, την Ολλαν­δία, την Ισπανία, ενώ υπάρχει μεγάλο ενδια­φέ­ρον και από Αμε­ρι­κα­νούς. «Ανα­γκα­στή­καμε να παρά­σχουμε 24ωρη υπη­ρε­σία για να τους εξυ­πη­ρε­τή­σουμε λόγω time zone», ανα­φέ­ρει η κ. Πούλη, η οποία, μετά τη δεκαετή παρα­μονή της στην Αγγλία, εκπλή­ρωσε το όνειρό της και ήρθε στην Κρήτη, όπου έχει ρίζες. Οπως τονίζει, η τάση του remote working στη μετά COVID εποχή δεν φαί­νε­ται πως φθίνει.

Οι τάσεις

Σύμφωνα με έρευνα της ΜΒΟ Partners για τις ΗΠΑ, ο αριθμός των ψηφια­κών νομάδων που είναι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες σημεί­ωσε πτώση 7% το 2025. Αντί­θετα, όσοι είναι ψηφια­κοί νομάδες, αλλά δου­λεύ­ουν ως εργα­ζό­με­νοι σε παρα­δο­σια­κές θέσεις εργα­σίας, κατέ­γρα­ψαν άνοδο 10% την τρέ­χουσα χρονιά, μετά την πτώση των δύο προη­γού­με­νων ετών, όταν οι εται­ρείες άρχιζαν να εφαρ­μό­ζουν πολι­τι­κές επι­στρο­φής των εργα­ζο­μέ­νων στο γραφείο. Συνο­λικά στην Αμερική οι ψηφια­κοί νομάδες υπο­λο­γί­ζο­νται σε 18,5 εκα­τομ­μύ­ρια. «Ενώ την περίοδο 2020-2023 το 70% των εργα­ζο­μέ­νων που μπoρούσαν να εργα­στούν εξ απο­στά­σεως το έκαναν, τα τελευ­ταία δύο χρόνια πολλές εται­ρείες έχουν υιο­θε­τή­σει αυστη­ρό­τε­ρες πολι­τι­κές επι­στρο­φής στο γραφείο», σημειώ­νει η έρευνα. Σύμφωνα με την Gallup, σήμερα μόλις το 28% των εργα­ζο­μέ­νων σε παρα­δο­σια­κές θέσεις εργα­σίας έχει την επιλογή να δου­λεύει πλήρως εξ απο­στά­σεως. Ενα επι­πλέον 51% δου­λεύει με υβρι­δικό μοντέλο, με τον μέσο εργα­ζό­μενο να περνάει 2,3 ημέρες την εβδο­μάδα στο γραφείο.

Πηγή: kathimerini.gr