Ψηφιακοί νομάδες στην Ελλάδα: Πού ζουν, πώς δουλεύουν, τι αλλάζει – Γιατί κερδίζει έδαφος η χώρα μας

Τα τελευ­ταία χρόνια η Ελλάδα μπαίνει δυνα­μικά στον χάρτη των ψηφια­κών νομάδων. Η ειδική βίζα (Digital Nomad Visa) που θεσπί­στηκε το 2021, οι υπο­δο­μές που βελ­τιώ­θη­καν σε μεγάλες πόλεις και νησιά, αλλά και οι τοπικές πρω­το­βου­λίες φιλο­ξε­νίας, έχουν κατα­στή­σει τη χώρα μια από τις ελκυ­στι­κές επι­λο­γές για όσους εργά­ζο­νται εξ απο­στά­σεως. Στα επόμενα σημεία η ελλη­νική εται­ρεία ViOS που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην Ελλάδα με τρεις συνερ­γα­τι­κούς χώρους συνο­λι­κής χωρη­τι­κό­τη­τας 650 ατόμων κατα­γρά­φει τα δεδο­μένα και τις προ­κλή­σεις.

Παρου­σία των digital nomads στην Ελλάδα τα τελευ­ταία χρόνια-Περιοχές ή πόλεις που ξεχω­ρί­ζουν

Η Ελλάδα είδε σημα­ντική άνοδο μετά την εισα­γωγή του Digital Nomad Visa (2021) και την αύξηση προ­βο­λής μετά το 2023. Το 2022 οι αιτή­σεις από τρίτες χώρες ήταν περίπου 595 για Digital Nomad Visa. Το 2021 ήταν μόλις 10. Οι αιτή­σεις αυξά­νο­νται κάθε χρόνο έκτοτε καθώς η Ελλάδα βελ­τί­ωσε το θεσμικό πλαίσιο και τις τοπικές πρω­το­βου­λίες για προ­σέλ­κυση nomads.

Επι­κε­ντρω­μέ­νοι κόμβοι: Αθήνα και Θεσ­σα­λο­νίκη (υπο­δο­μές, διεθνής σύνδεση), Κρήτη (Ηρά­κλειο, Χανιά), Σύρος/Ερμού­πολη, Καλα­μάτα και μεμο­νω­μέ­νες νησιω­τι­κές κοι­νό­τη­τες που προ­ω­θούν projects “work from” και πλατ­φόρ­μες τοπικής στέ­γα­σης/εργα­σίας (στοι­χεία Global Citizen Solutions, https://www.syros.gr/, https://punta.app/digital-nomad-guides/kalamata)

Τα βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά και προ­τι­μή­σεις των ψηφια­κών νομάδων που επι­λέ­γουν την Ελλάδα: Κατά κανόνα προ­έρ­χο­νται από τρίτες χώρες (εκτός ΕΕ/ΕΟΧ), αλλά υπάρχει ενδια­φέ­ρον και από Eυρωπαίους. Μέση ηλικία γύρω στα 30-40 (millennials κυριαρ­χούν), μεγάλο ποσοστό έχει πτυχίο, κάποιο σημα­ντικό ποσοστό μετα­πτυ­χιακό. Οι τομείς υπη­ρε­σιών που δρα­στη­ριο­ποιού­νται είναι IT, ψηφιακό μάρ­κε­τινγκ, design, freelancing και remote roles σε startups/scaleups. Προ­τι­μούν να έχουν γρήγορη και σταθερή σύνδεση στο δια­δί­κτυο, συνερ­γα­τι­κούς χώρους εργα­σίας, ευέ­λι­κτες λύσεις στέ­γα­σης, αίσθηση κοι­νό­τη­τας και άμεση πρό­σβαση σε φυσικό περι­βάλ­λον, όπως η θάλασσα και η φύση. Η διάρ­κεια κυμαί­νε­ται από μερικές εβδο­μά­δες (του­ρι­στικό/δοκι­μα­στικό) έως 6-12 και περισ­σό­τε­ρους μήνες για εκεί­νους που ζουν με visa. Η Visa επι­τρέ­πει παρα­μονή 12 μηνών για non-EU/EEA.( DataReportal – Global Digital Insights)

Βασικοί λόγοι που επι­λέ­γουν την Ελλάδα ως προ­ο­ρι­σμό εργα­σίας: Στα βασικά κίνητρα συγκα­τα­λέ­γο­νται η ποιό­τητα ζωής (κλίμα, θάλασσα, πολι­τι­σμός), το αντα­γω­νι­στικό κόστος ζωής σε σχέση με πολλές δυτικές πόλεις, οι βελ­τιω­μέ­νες ψηφια­κές υπο­δο­μές στις πόλεις, η εύκολη πρό­σβαση σε νησιά και εμπει­ρι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες όπως υπάρ­χου­σες κοι­νό­τη­τες ψηφια­κών νομάδων, συνερ­γα­τι­κών χώρων εργα­σίας που φέρνουν ανθρώ­πους κοντά, γεγο­νότα, meetups. Η nomad visa επι­τρέ­πει νόμιμη παρα­μονή, υπάρχει φορο­λο­γικό καθε­στώς που είναι ελκυ­στικό.

Υπη­ρε­σίες ή υπο­δο­μές είναι πιο σημα­ντι­κές για τους ψηφια­κούς νομάδες: Οι προ­τε­ραιό­τη­τες για τους ψηφια­κούς νομάδες είναι το σταθερό fibre/5G internet με επι­πλέον backup λύσεων, ποιο­τι­κοί συνερ­γα­τι­κοί χώροι εργα­σίες (ήσυχες ζώνες, meeting rooms, events space), αξιό­πι­στη μακρο­χρό­νια στέγη, υπο­στή­ριξη σε θεσμικά/φορο­λο­γικά θέματα, γρήγορη πρό­σβαση σε υγειο­νο­μική περί­θαλψη και τοπικές κοι­νό­τη­τες. Οι συνερ­γα­τι­κοί χώροι εργα­σίας με πιστο­ποι­ή­σεις ευεξίας/ESG ή με πρότυπα WELL αυξά­νουν την ελκυ­στι­κό­τητα. Επίσης, σημα­ντικά είναι οι υπο­δο­μές μετα­φο­ρών / προ­σβα­σι­μό­τητα (π.χ. προς αερο­δρό­μια, νησιά).

Δια­φο­ρές ανάμεσα στους nomads που έρχο­νται για λίγες εβδο­μά­δες και σε εκεί­νους που μένουν μήνες ή χρόνια: Όσοι ψηφια­κοί νομάδες μένουν μόνον μερικές εβδο­μά­δες συχνά επι­λέ­γουν πιο του­ρι­στικά σημεία, με όμορφα τοπία, εγγύ­τητα σε δρα­στη­ριό­τη­τες. Όσοι μένουν μήνες ή πάνω από 6-12 μήνες, ζητούν καλύ­τερη στα­θε­ρό­τητα σε διαμονή, φορο­λο­γι­κές διευ­κο­λύν­σεις, πιο άνετους συνερ­γα­τι­κούς χώρους εργα­σίας ίσως και χώρους co-living. Υπάρχει διαφορά στην κατα­νά­λωση υπη­ρε­σιών: οι μακρο­χρό­νιοι ζουν πιο τοπικά, δια­λέ­γουν τοπικά κατα­στή­ματα, δημό­σιες μετα­φο­ρές, κοι­νω­νική ενσω­μά­τωση, ενώ οι βρα­χυ­χρό­νιοι είναι ουσια­στικά πιο πολύ του­ρί­στες.

Προ­κλή­σεις που αντιμετωπίζουν-βελτιώσεις σε επίπεδο υπο­στή­ρι­ξης ή πολι­τι­κής: Κύριες προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ψηφια­κοί νομάδες είναι η ασάφεια φορο­λο­γι­κής κατοι­κίας και δηλώ­σεων για όσους μένουν πάνω από 183 μέρες, η γρα­φειο­κρα­τία και ασυ­νέ­πεια στην εφαρ­μογή visa/αδειών και η ανε­παρ­κής δικτύ­ωση/backup internet σε απο­μα­κρυ­σμένα νησιά. Επίσης η πίεση σε τιμές στέ­γα­σης σε δημο­φιλή σημεία, η έλλειψη αξιό­πι­στης αγγλό­φω­νης εξυ­πη­ρέ­τη­σης σε κάποιες υπη­ρε­σίες (δημό­σιες, υγείας, μετα­νά­στευ­σης). Στις προ­τει­νό­με­νες ενέρ­γειες συγκα­τα­λέ­γο­νται η απλο­ποί­ηση δια­δι­κα­σιών (one-stop digital hub), σαφείς φορο­λο­γι­κοί κανόνες ή ειδικά καθε­στώτα για ψηφια­κούς νομάδες, επεν­δύ­σεις σε ψηφιακή υποδομή και στο­χευ­μένα κίνητρα/προ­γράμ­ματα συνερ­γα­σίας με δήμους και ιδιω­τικό τομέα. Ειδικά στον τομέα της φορο­λο­γίας αν κάποιος γίνει φορο­λο­γι­κός κάτοι­κος Ελλάδας (παρα­μονή > 183 ημερών), πρέπει να δηλώνει παγκό­σμιο εισό­δημα γεγονός που θέτει προ­κλή­σεις.

Παρα­δείγ­ματα συνερ­γα­σιών που έχουν βοη­θή­σει την ανά­πτυξη του οικο­συ­στή­μα­τος των digital nomads: Τοπικά σχέδια, όπως “Work From Syros/Καλα­μάτα” που συγκε­ντρώ­νουν προ­σφορά κατα­λυ­μά­των και υπη­ρε­σιών, συνερ­γα­σίες coworking με του­ρι­στι­κούς φορείς για πακέτα φιλο­ξε­νίας και εκδη­λώ­σεων, καθώς και πρω­το­βου­λίες δήμων για πιλο­τικά πακέτα υπο­δο­μών. Η ενσω­μά­τωση προ­τύ­πων WELL/ESG σε συνερ­γα­τι­κούς χώρους εργα­σίας και η προ­ώ­θηση της ευεξίας ενι­σχύ­ουν την αξιο­πι­στία και τη ζήτηση. Σε επίπεδο αγοράς, τα δεδο­μένα διεθνώς δεί­χνουν ισχυρή ανά­πτυξη του flex office, στοι­χείο που ευνοεί τις τοπικές συνερ­γα­σίες. Για παρά­δειγμα, εκτός από τις συνή­θεις αίθου­σες συνε­δριά­σεων που είναι εξο­πλι­σμέ­νες για βιντε­ο­κλή­σεις, η ViOS, η οποία θα ανοίξει ένα συνερ­γα­τικό χώρο εργα­σίας στο Ψυχικό, προ­σφέ­ρει παροχές όπως γυμνα­στή­ριο, ήσυχους χώρους, αίθουσα μασάζ, ακόμη και σάουνα – όλες αυτές οι παροχές είναι σε ζήτηση από τους Digital Nomads, οι οποίοι είναι όλο και πιο απαι­τη­τι­κοί ανα­φο­ρικά με τις προ­σφε­ρό­με­νες υπη­ρε­σίες που ανα­ζη­τούν.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, η Ελλάδα έχει πλέον κερ­δί­σει ορα­τό­τητα στον παγκό­σμιο χάρτη των ψηφια­κών νομάδων, με σαφείς ενδεί­ξεις αυξα­νό­με­νης ζήτησης. Η συνέ­χεια θα κριθεί από το πόσο σταθερά θα βελ­τιώ­νο­νται οι υπο­δο­μές, το θεσμικό πλαίσιο και οι τοπικές πρω­το­βου­λίες, ώστε η χώρα να παρα­μεί­νει ελκυ­στική επιλογή για όσους εργά­ζο­νται εξ απο­στά­σεως.

Πηγή: protothema.gr