Βαριά ποινή κάθειρξης για σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων σε δομή φιλοξενίας στην Λέρο

• Το Μικτό Ορκωτό επέβαλε κάθειρξη 26 ετών και 30 μηνών με απα­γό­ρευση εξόδου από τη χώρα και υπο­χρέ­ωση μηνιαίας εμφά­νι­σης στο αστυ­νο­μικό τμήμα στον κατη­γο­ρού­μενο

Η υπόθεση που ήρθε στο φως στη Λέρο ανέ­δειξε με σκληρό τρόπο πόσο ευάλωτα γίνο­νται παιδιά με σοβαρά προ­βλή­ματα υγείας και νοητική υστέ­ρηση όταν οι δικλεί­δες προ­στα­σίας δεν λει­τουρ­γούν. Μετά την ακρο­α­μα­τική δια­δι­κα­σία, επι­βλή­θηκε στον κατη­γο­ρού­μενο ποινή κάθειρ­ξης 26 ετών και 30 μηνών. Η έφεση έχει ανα­σταλ­τικό απο­τέ­λε­σμα και συνο­δεύ­ε­ται από αυστη­ρούς όρους, συγκε­κρι­μένα απα­γό­ρευση εξόδου από τη χώρα και υπο­χρέ­ωση εμφά­νι­σης μία φορά κάθε μήνα στο αστυ­νο­μικό τμήμα του τόπου κατοι­κίας. Η απόφαση έρχεται να κλείσει έναν κύκλο ερευνών που ξεκί­νησε το 2020 και επη­ρέ­ασε δρα­μα­τικά την καθη­με­ρι­νό­τητα μιας ολό­κλη­ρης δομής φιλο­ξε­νίας.

Το χρονικό της καταγ­γε­λίας και οι πρώτες ενέρ­γειες

Η αφε­τη­ρία κατα­γρά­φε­ται την 3η Νοεμ­βρίου 2020 όταν αλλο­δαπή που διέμενε στο Π.Ι.Κ.Π.Α. Λέρου απευ­θύν­θηκε στο τοπικό αστυ­νο­μικό τμήμα και κατήγ­γειλε επα­να­λαμ­βα­νό­μενη σεξουα­λική προ­σβολή σε βάρος ανή­λι­κου 17 ετών με δια­γνω­σμένη νοητική υστέ­ρηση καθώς και εξυ­βρί­σεις προς άλλο παιδί 4 ετών. Η ίδια περιέ­γραψε κλίμα φόβου και απο­κλί­νουσα συμπε­ρι­φορά εργα­ζό­με­νου παρου­σία ανη­λί­κων, στοι­χείο που ενερ­γο­ποί­ησε άμεσα τη θεσμική αντί­δραση. Η πλη­ρο­φο­ρία μετα­φέρ­θηκε και στη διοί­κηση της δομής, η οποία προ­χώ­ρησε σε απόλυση του εργα­ζό­με­νου, καθώς η περι­γραφή των περι­στα­τι­κών έδειχνε επα­να­λη­πτι­κό­τητα και θύματα με ιδιαί­τερη ευα­λω­τό­τητα.

Κατα­θέ­σεις ανη­λί­κων και ιατρο­δι­κα­στικά ευρή­ματα

Στο πλαίσιο της προ­δι­κα­σίας, ο 17χρονος εξε­τά­στηκε παρου­σία ψυχο­λό­γου και περιέ­γραψε κατ’ επα­νά­ληψη πράξεις θώπευ­σης, ενώ τοπο­θέ­τησε ένα σοβαρό επει­σό­διο την 2α Νοεμ­βρίου 2020. Ανέφερε ότι ανά­λο­γες ενέρ­γειες υπέ­στη­σαν τα δύο αδέλφια του. Η ιατρο­δι­κα­στική διε­ρεύ­νηση επε­κτά­θηκε στα 7 παιδιά της οικο­γέ­νειας και κατέ­δειξε ευρή­ματα κακο­ποί­η­σης σε 3 και ενδεί­ξεις σε 1, ενι­σχύ­ο­ντας την εικόνα συστη­μα­τι­κό­τη­τας που ήλεγχε η ανά­κριση. Ιδιαί­τερη θέση απέ­κτησε η κατά­θεση ανη­λί­κου με προ­βλή­ματα ακοής και ομιλίας, ο οποίος φέρεται να αντέ­δρασε εντόνως στην επί­δειξη φωτο­γρα­φίας και στην αναφορά του ονό­μα­τος του κατη­γο­ρού­με­νου, ενώπιον Ανα­κριτή επι­βε­βαί­ωσε με νοη­μα­τική πράξεις θώπευ­σης και προσ­διό­ρισε επα­νά­ληψη 3 φορές. Η συνέ­πεια των περι­γρα­φών, ο τρόπος αντί­δρα­σης και η αντι­στοί­χιση με τα ευρή­ματα απο­τέ­λε­σαν βασικές παρα­μέ­τρους στη συγκρό­τηση του κατη­γο­ρη­τη­ρίου.

Ο χώρος των περι­στα­τι­κών και τα κενά επι­τή­ρη­σης

Στη δικο­γρα­φία απο­τυ­πώ­νο­νται περι­γρα­φές για νυχτε­ρι­νές πράξεις σε απο­μο­νω­μένο σημείο πίσω από κτήριο με στέ­γα­στρο και μαν­δρό­τοιχο. Ο χώρος αυτός δεν φυλασ­σό­ταν από προ­σω­πικό ασφα­λείας, γεγονός που κατά το δικα­στικό συμ­βού­λιο και το ακρο­α­τή­ριο εξηγεί πώς μια συμπε­ρι­φορά θα μπο­ρούσε να δια­φύ­γει της προ­σο­χής σε μια κατά τα άλλα μικρής έκτασης δομή. Η χωρική απο­μό­νωση σε συν­δυα­σμό με τις ώρες τέλεσης και την ευα­λω­τό­τητα των φερό­με­νων ως θυμάτων προ­σέ­δω­σαν αυξη­μένο βάρος στην αξιο­λό­γηση των περι­στά­σεων.

Η υπε­ρα­σπι­στική θέση και η κρίση των δικα­στι­κών αρχών

Ο κατη­γο­ρού­με­νος, ημε­δα­πός εργα­ζό­με­νος καθα­ριό­τη­τας, αρνή­θηκε όλες τις πράξεις. Υπο­στή­ριξε ότι λόγω του περιο­ρι­σμέ­νου μεγέ­θους της δομής θα γινόταν άμεσα αντι­λη­πτός αν επι­χει­ρούσε οτι­δή­ποτε και ότι οι καταγ­γε­λίες υπα­γο­ρεύ­θη­καν από σκο­πι­μό­τη­τες που σχε­τί­ζο­νταν με μετε­γκα­τά­σταση. Η κρίση των δικα­στι­κών αρχών στάθηκε σε δύο στοι­χεία. Πρώτον, το γεγονός ότι η αρχική αναφορά δεν έγινε από τους γονείς αλλά από άλλη δια­μέ­νουσα, γεγονός που απο­δυ­νά­μωσε τον ισχυ­ρι­σμό περί επι­δί­ω­ξης οφέλους. Δεύ­τε­ρον, η σύμ­πτωση μαρ­τυ­ρι­κών περι­γρα­φών με ιατρο­δι­κα­στι­κές ενδεί­ξεις και με τον τόπο και τον χρόνο που προσ­διό­ρι­σαν μάρ­τυ­ρες για νυχτε­ρινή δρα­στη­ριό­τητα στον προ­αύ­λιο χώρο. Η συνο­λική συνε­κτί­μηση οδήγησε στο βαρύ κατη­γο­ρη­τή­ριο για βιασμό κατ’ εξα­κο­λού­θηση και κατά συρροή, γενε­τή­σιες πράξεις με ανήλικο που δεν είχε συμπλη­ρώ­σει τα 12 έτη κατ’ εξα­κο­λού­θηση και κατά συρροή, κατά­χρηση σε ασέλ­γεια κατ’ εξα­κο­λού­θηση και ασέλ­γεια με κατά­χρηση εξου­σίας κατ’ εξα­κο­λού­θηση και κατά συρροή.

Οι επι­πτώ­σεις στη δομή και το απο­τύ­πωμα της υπό­θε­σης

Πέρα από την ποινική διά­σταση, η υπόθεση ανα­δει­κνύει την ανάγκη αυστη­ρό­τε­ρων πρω­το­κόλ­λων στις δομές φιλο­ξε­νίας. Η απουσία επι­τή­ρη­σης σε συγκε­κρι­μένα σημεία, οι νυχτε­ρι­νές βάρδιες με περιο­ρι­σμένο προ­σω­πικό και η ελλιπής κατα­γραφή κινή­σεων σε χώρους εκτός κεντρι­κής επο­πτείας δημιουρ­γούν συν­θή­κες που ευνοούν την αορα­τό­τητα συμπε­ρι­φο­ρών υψηλού κιν­δύ­νου. Το θεσμικό απο­τύ­πωμα οφείλει να είναι διπλό. Πρώτον, ενί­σχυση του προ­σω­πι­κού ασφα­λείας με σαφές πλάνο περι­πο­λιών και φωτι­σμού. Δεύ­τε­ρον, εκπαί­δευση όλων των εργα­ζό­με­νων στη δια­χεί­ριση καταγ­γε­λιών και στην ανα­γνώ­ριση ενδεί­ξεων κακο­ποί­η­σης ειδικά όταν εμπλέ­κο­νται ανή­λι­κοι με ανα­πη­ρίες ή δια­τα­ρα­χές επι­κοι­νω­νίας.

Ως συνή­γο­ρος υπε­ρά­σπι­σης του παρέστη ο κ. Πανα­γιώ­της Αβρίθης.