Βία ανηλίκων: Τι οπλίζει το χέρι των 14xρονων

Προ­σβλη­τι­κούς χαρα­κτη­ρι­σμούς όπως «πρεζάκι» και «βρω­μιάρα» είχε δεχτεί η 16χρονη μαθή­τρια της Γ’ Γυμνα­σίου που το πρωί της Δευ­τέ­ρας επι­τέ­θηκε και μαχαί­ρωσε 14χρονη συμ­μα­θή­τριά της στο 15ο Γυμνά­σιο στην Κυψέλη.

Αυτό υπο­στή­ριξε η αδελφή της, σε δηλώ­σεις που έκανε στο πρα­κτο­ρείο ειδή­σεων Orange Press. «Δεν είναι τρελή να πάει και να της επι­τε­θεί. Είναι μια χαρά κοπέλα, εγώ δεν βλέπω κάτι περί­εργο. Γενικά, δεν κάνει κάτι χωρίς να την προ­κα­λέ­σουν», πρό­σθεσε.

Ηταν η πρώτη ημέρα της 16χρονης στο 15ο Γυμνά­σιο της Κυψέλης. Της είχε επι­βλη­θεί αλλαγή σχο­λι­κού περι­βάλ­λο­ντος διότι, σύμφωνα με την αδελφή της, πέταξε καφέ σε καθη­γή­τρια.

Οι επι­στή­μο­νες εντο­πί­ζουν αλλαγές στη νεανική παρα­βα­τι­κό­τητα, η οποία γίνεται πιο σκληρή και πιο εξευ­τε­λι­στική για το θύμα.

Η σημε­ρινή επίθεση με μαχαίρι μαθή­τριας της Γ΄ Γυμνα­σίου σε συμ­μα­θή­τριά της σε σχολείο της Κυψέλης ήταν η πιο πρό­σφατη μιας αλυ­σί­δας εξαι­ρε­τικά βίαιων περι­στα­τι­κών που κατα­γρά­φο­νται μεταξύ εφήβων το τελευ­ταίο διά­στημα.

Λίγες μέρες πριν από το σημε­ρινό περι­στα­τικό που είχε ως απο­τέ­λε­σμα τον τραυ­μα­τι­σμό της 14χρονης στην κοιλιά, ένας 14χρονος είχε χτυ­πη­θεί με μαχαίρι έξω από σχολείο του Χολαρ­γού. Ο δράστης, μάλιστα, είχε αναρ­τή­σει βίντεο στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης στο οποίο ομο­λο­γούσε την πράξη του χωρίς ίχνος μετα­μέ­λειας.

Η νέα μορφή της νεα­νι­κής παρα­βα­τι­κό­τη­τας χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από υπερ­βο­λική σκλη­ρό­τητα, εξευ­τε­λι­σμό του άλλου.

«Σε σχέση με παλαιό­τε­ρες εποχές, η νέα μορφή της νεα­νι­κής παρα­βα­τι­κό­τη­τας χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από υπερ­βο­λική σκλη­ρό­τητα, εξευ­τε­λι­σμό του άλλου κυρίως μέσω αναρ­τή­σεων στα social media, είσοδο των γυναι­κών σε παρα­βα­τι­κές συμπε­ρι­φο­ρές και συχνό­τερη χρήση -και όχι απλώς εμφά­νιση για εκφοβισμό-  μαχαι­ριών», λέει στην «Κ» ο ομό­τι­μος καθη­γη­τής Εγκλη­μα­το­λο­γίας του ΕΚΠΑ Γιάννης Πανού­σης. 

«Στα Επεί­γο­ντα γιατί… έβαλε γκολ»

Ο κ. Πανού­σης εκτιμά ότι αυτού του τύπου οι επι­θέ­σεις κατά πάσα πιθα­νό­τητα δεν προ­δί­δουν ανθρω­πο­κτόνο βούληση και απο­τε­λούν περισ­σό­τερο μια έκφραση της αίσθη­σης ανω­τε­ρό­τη­τας που έχει ο θύτης και της πρό­θε­σής του να δείξει ότι μπορεί να φτάσει στα άκρα. «Κάπου εκεί όμως χάνεται ο έλεγχος, διότι μια επίθεση με μαχαίρι είναι εξαι­ρε­τικά επι­κίν­δυνη, ιδίως αν ο δράστης δεν γνω­ρί­ζει πώς να το χρη­σι­μο­ποι­ή­σει. Σε γενικές γραμμές πάντως η πράξη φαί­νε­ται στον δράστη πιο διε­γερ­τική από τον φόβο για το ρίσκο που ανα­λαμ­βά­νει», λέει.

Η αύξηση αυτών των βίαιων περι­στα­τι­κών, λέει ο καθη­γη­τής Εγκλη­μα­το­λο­γίας, μαρτυρά μια δια­δρομή αντι-αξιών. Συμπλη­ρώ­νει, επίσης, ότι κάθε πράξη έχει τον δικό της ξεχω­ρι­στό κώδικα και εξηγεί ότι «η είσοδος των νέων παιδιών νωρί­τερα στο κοι­νω­νικό γίγνε­σθαι τους φέρνει και πιο κοντά στην αντι­κοι­νω­νία. Συνεπώς, αυξά­νε­ται και η παρα­βα­τι­κό­τητα».

Η τακτική επι­στη­μο­νική συνερ­γά­τιδα του Κέντρου Μελέτης του Εγκλή­μα­τος Αγγε­λική Καρδαρά λέει στην «Κ» ότι οι επι­στή­μο­νες έχουν κρούσει τον κώδωνα του κιν­δύ­νου για το κλι­μα­κού­μενο φαι­νό­μενο της νεα­νι­κής παρα­βα­τι­κό­τη­τας.

Βλέ­πουμε περι­πτώ­σεις γονέων που δεν θέτουν όρια και αφήνουν τα παιδιά τους ανε­ξέ­λεγ­κτα, χωρίς επί­βλεψη και χωρίς γνώση για το τι κάνουν και πού βρί­σκο­νται.

«Πίσω από έναν ανήλικο που θα φτάσει στο σημείο να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει μαχαίρι υπάρχει μια οικο­γέ­νεια με ορατές και μη ορατές δυσλει­τουρ­γίες. Υπάρχει έλλειψη επι­κοι­νω­νίας, απάθεια, αδια­φο­ρία, παρα­μέ­ληση. Βλέ­πουμε περι­πτώ­σεις γονέων που δεν θέτουν όρια και αφήνουν τα παιδιά τους ανε­ξέ­λεγ­κτα, χωρίς επί­βλεψη και χωρίς γνώση για το τι κάνουν και πού βρί­σκο­νται. Συνεπώς, δεν βοηθούν το παιδί να θωρα­κι­στεί με αξίες ή να μάθει τον σεβασμό και τα όρια».

Εθνική Στρα­τη­γική για τη βία των ανη­λί­κων: Ποια μέτρα προ­χω­ρούν και τι έχει μείνει πίσω

Η κ. Καρδαρά εκτιμά ότι η υπερ­προ­βολή ειδή­σεων που αφορούν περι­στα­τικά νεα­νι­κής παρα­βα­τι­κό­τη­τας μπορεί να οδη­γή­σει και σε φαι­νό­μενα μιμη­τι­σμού. «Αν αυτό συν­δυα­στεί με την αλό­γι­στη χρήση των μέσων κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης φτά­νουμε σε σημείο που συχνά ηρω­ο­ποιεί­ται ο δράστης τέτοιων περι­στα­τι­κών», προ­σθέ­τει.

Υπο­χρε­ω­τι­κές εκπαι­δεύ­σεις γονέων

Απα­ραί­τητη θεω­ρεί­ται από την κ. Καρδαρά η εμπλοκή του σχο­λείου και της πολι­τείας στην προ­σπά­θεια ενη­μέ­ρω­σης και εκπαί­δευ­σης τόσο των γονιών όσο και των μαθητών στην αντι­με­τώ­πιση των φαι­νο­μέ­νων νεα­νι­κής παρα­βα­τι­κό­τη­τας. «Το σχολείο δεν πρέπει να μένει αμέτοχο απέ­να­ντι σε τέτοιες εξε­λί­ξεις. Οι εκπαι­δευ­τι­κοί πρέπει να μάθουν πώς να ενη­με­ρώ­νουν τους μαθητές για αυτά τα φαι­νό­μενα. Υπάρ­χουν στο­χευ­μέ­νες δράσεις που πρέπει να υλο­ποι­η­θούν στον χώρο του σχο­λείου. Ισως θα πρέπει να γίνο­νται υπο­χρε­ω­τι­κές εκπαι­δεύ­σεις γονέων για το πώς να επι­κοι­νω­νή­σουν και πώς θα θωρα­κί­σουν τα παιδιά τους», λέει.

Ενα εφηβικό πάρτι που δεν έχει καλό τέλος

Ο ψυχο­λό­γος και ψυχα­να­λυ­τι­κός ψυχο­θε­ρα­πευ­τής Θεό­δω­ρος Παπα­γα­θο­νί­κου συμ­φω­νεί ότι σήμερα η κατά­σταση είναι δια­φο­ρε­τική σε σύγκριση με το παρελ­θόν και ότι κατα­γρά­φε­ται αύξηση των βίαιων περι­στα­τι­κών μεταξύ των εφήβων. Οπως εξηγεί στην «Κ», τις περισ­σό­τε­ρες φορές οι παρα­βα­τι­κοί είναι αυτοί που έχουν βιώσει τραύ­ματα, βία, κακο­ποί­ηση και παρα­μέ­ληση στην παιδική ηλικία τους.

Ανε­ξάρ­τητα από τη νομική εξέλιξη της υπό­θε­σης, είναι σημα­ντικό η δράστις να λάβει ψυχο­θε­ρα­πευ­τική υπο­στή­ριξη.

«Αυτά γεννούν βία η οποία εκφρά­ζε­ται από νωρίς και ειδικά στην εφηβεία, που το άτομο έχει χαμηλή ικα­νό­τητα ελέγχου των παρορ­μή­σεών του», λέει.

Ο κ. Παπα­γα­θο­νί­κου ανα­ρω­τιέ­ται αν η δράστις είχε δεχτεί υπο­στή­ριξη από το προη­γού­μενο σχολείο της, δεδο­μέ­νου ότι και στο παρελ­θόν είχε επι­δεί­ξει παρα­βα­τική συμπε­ρι­φορά. «Η πολι­τεία δεν δίνει την πρέ­πουσα σημασία σε τέτοια περι­στα­τικά. Βλέ­πουμε ένα ιστο­ρικό βίας και δεν ξέρουμε αν η κοπέλα είχε δεχτεί υπο­στή­ριξη, αν μίλησε κάποιος στους γονείς της, αν παρα­με­λή­θηκε από την κοι­νω­νία και το σχολείο. Ανε­ξάρ­τητα από τη νομική εξέλιξη της υπό­θε­σης, είναι σημα­ντικό η δράστις να λάβει ψυχο­θε­ρα­πευ­τική υπο­στή­ριξη, να επε­ξερ­γα­στεί την οργή που έχει και μελ­λο­ντικά να εντα­χθεί στην κοι­νω­νία», σημειώ­νει.

Πηγή: kathimerini.gr