Η δράση του Ε.Ε.Σ. κατά την έναρξη του έπους του ’40

03:00 το πρωί της 28ης Οκτω­βρίου 1940 στο άθλιο τελε­σί­γραφο που επι­δί­δει ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα στον Ιωάννη Μεταξά, ο τελευ­ταίος απαντά με σθένος αρνη­τικά και η χώρα μας επίσημα παίρνει μέρος στο 2ο Παγκό­σμιο Πόλεμο. Το ένοπλο τμήμα του Έθνους μας ρίχνε­ται στις χιο­νι­σμέ­νες βου­νο­κορ­φές της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδος για να γράψει «το έπος του ’40»! Την ίδια στιγμή ο Ελλη­νι­κός Ερυθρός Σταυρός ανα­γνω­ρι­σμέ­νος ως «επί­κου­ρος του κράτους στον ανθρω­πι­στικό τομέα» σπεύδει να παρά­σχει στο αγω­νι­ζό­μενο Έθνος την ανα­γκαία ανθρω­πι­στική βοήθεια με υλι­κο­τε­χνική υποδομή, ιατρικό προ­σω­πικό και την ανε­κτί­μητη προ­σφορά και αυτα­πάρ­νηση των Διπλω­μα­τού­χων και Εθε­λο­ντριών Αδελφών Νοσο­κό­μων του και του λοιπού Εθε­λο­ντι­κού προ­σω­πι­κού του.

Συγκε­κρι­μένα, όπως κατέ­γραψε ο Ξενοφών Παντα­ζί­δης στο βιβλίο του για την Ιστορία του Ε.Ε.Σ., με την έναρξη του Ελλη­νοϊ­τα­λι­κού πολέμου, ο Ε.Ε.Σ. συγκρο­τεί ταχύ­τατα και απο­στέλ­λει στην ζώνη επι­χει­ρή­σεων, σε συνερ­γα­σία με τη Δνση Υγιο­νο­μι­κής Υπη­ρε­σίας του Υπουρ­γείου Στρα­τιω­τι­κών, δύο πλήρως εξο­πλι­σμένα Κινητά Χει­ρουρ­γεία Μετώπου, πλαι­σιω­μένα από ικα­νό­τατο νοση­λευ­τικό προ­σω­πικά. Παράλ­ληλα, καταρ­τί­ζει στην Άρτα Μόνιμο Νοσο­κο­μείο δια­κο­μι­δής τραυ­μα­τιών και ασθενών του μετώπου, εγκα­θι­στά στο Αργίνιο Νοσο­κο­μείο Εκστρα­τείας για την υγειο­νο­μική περί­θαλψη των τραυ­μα­τιών και παγο­πλή­κτων, οργα­νώ­νει στο Κορ­για­λέ­νειο – Μπε­νά­κειο Νοσο­κο­μείο του στην Αθήνα τμήματα θερα­πείας βαριά τραυ­μα­τι­σμέ­νων αξιω­μα­τι­κών και οπλιτών. Επι­πλέον, συμπλη­ρώ­νει τις ελλεί­ψεις σε υγειο­νο­μικό υλικό και νοση­λευ­τικό προ­σω­πικό των Στρα­τιω­τι­κών Νοσο­κο­μείων με Αδελφές Νοσο­κό­μες και ενι­σχύει τους υγειο­νο­μι­κούς σχη­μα­τι­σμούς του στρα­τεύ­μα­τος στη ζώνη επι­χει­ρή­σεων.

  Ταυ­τό­χρονα, ιδρύει ειδική μονάδα δια­τη­ρού­με­νου αίματος στην Αθήνα για τις ανάγκες του μαχό­με­νου στρα­τεύ­μα­τος συμ­βάλ­λο­ντας στη διάσωση μεγάλου αριθμού τραυ­μα­τιών από βέβαιο θάνατο. Σε συνερ­γα­σία με την Υγειο­νο­μική Υπη­ρε­σία Στρατού, ανα­λαμ­βά­νει να μετα­τρέ­ψει σιδη­ρο­δρο­μι­κούς συρμούς σε υγειο­νο­μι­κούς, ενώ συμ­βάλ­λει και στη μετα­τροπή πλοίων σε πλωτά νοσο­κο­μεία εξο­πλί­ζο­ντάς τα με νοση­λευ­τικό προ­σω­πικό και υγειο­νο­μικό υλικό. Κινη­το­ποιεί το Σώμα Τραυ­μα­τιο­φο­ρέων (μετέ­πειτα Σώμα Εθε­λο­ντών Σαμα­ρει­τών) για τη μετα­φορά των τραυ­μα­τιών του μετώπου από τους υγειο­νο­μι­κούς συρμούς και τα πλωτά νοσο­κο­μεία στα νοσο­κο­μεία της Αθήνας. Στην Κεντρική Αποθήκη του Ε.Ε.Σ. στην Αθήνα δημιουρ­γεί­ται χώρος για Εθε­λο­ντικά συνερ­γεία ραφής ιμα­τι­σμού και δημιουρ­γίας επι­δε­σμι­κού υλικού, με σκοπό τον εφο­δια­σμό στρα­τιω­τι­κών, αλλά και δικών του νοσο­κο­μείων.

     Πέραν της δράσης στο υγειο­νο­μικό τομέα, ο Ε.Ε.Σ. δημιουρ­γεί «Επι­τροπή και Τμήμα Βοη­θείας Μαχο­μέ­νων» το γνωστό «Δέμα του Στρα­τιώ­του», στην οποία Εθε­λο­ντές έφτια­χναν για τους μαχό­με­νους στο μέτωπο πακέτα, που περιεί­χαν μάλλινα ενδύ­ματα και χρήσιμα είδη. Σπου­δαία ήταν όμως και η δράση της νεο­σύ­στα­της «Επι­τρο­πής κυριών και του Τμή­μα­τος Ψυχα­γω­γίας του Στρα­τιώ­του», που εφο­δί­α­ζαν τα στρα­τιω­τικά νοσο­κο­μεία με γραμ­μό­φωνα και ραδιό­φωνα, ψυχα­γω­γού­σαν τους νοση­λευ­μέ­νους τραυ­μα­τίες του πολέμου και διέ­νει­μαν πακέτα με δώρα, ενώ συνέ­βαλε στην επι­κοι­νω­νία με τα συγ­γε­νικά τους πρόσωπα. Στη δε επι­τυ­χη­μένη δράση του ως άνω Τμή­μα­τος, συνέ­βαλε απο­φα­σι­στικά και η Σοφία Βέμπο η τρα­γου­δί­στρια της νίκης! Με τη συμβολή του Τμή­μα­τος Θεσ­σα­λο­νί­κης ιδρύει πρό­τυ­πους σταθ­μούς ψυχα­γω­γίας και περί­θαλ­ψής, τις γνωστές «Γωνίες του Τραυ­μα­τιού».

Τέλος, επα­νι­δρύει το «Γραφείο Αιχ­μα­λώ­των», το οποίο χάρει στην άψογη λει­τουρ­γία του ανα­γνω­ρί­ζε­ται από το Ελλη­νικό Κράτος ως το επίσημο Γραφείο Αιχ­μα­λώ­των, όπως ορίζει η Σύμβαση της Γενεύης για τη βελ­τί­ωση της τύχης των τραυ­μα­τιών, των ασθενών και ναυαγών των ενόπλων δυνά­μεων. Σκοπός του ήταν η σύνταξη κατα­στά­σεων Ελλήνων και Ιταλών στρα­τιω­τι­κών αιχ­μα­λώ­των, η παροχή σχε­τι­κών πλη­ρο­φο­ριών, η μετα­φορά της αλλη­λο­γρα­φίας τους στους συγ­γε­νείς τους και η παροχή δεμάτων με είδη πρώτης ανάγκης.

Μεγάλος αριθμός του προ­σω­πι­κού του Ε.Ε.Σ. έχασε τη ζωή του κατά τη διάρ­κεια του Β’ Παγκο­σμίου Πολέμου, ενώ ήταν τέτοια η προ­σφορά του που συμπο­λί­τες μας που πέθαι­ναν άκληροι άφηναν την περιου­σία τους στον Ε.Ε.Σ. με σκοπό να συνε­χί­σει την πολύ­πλευρή δράση του, το δε επίσημο κράτος για να τιμήσει τη συμβολή του Ε.Ε.Σ. και στους δύο παγκο­σμί­ους πολέ­μους, έχει τιμη­τικά ανα­θέ­σει στον Ε.Ε.Σ. να «ανοίγει» τις παρε­λά­σεις (παλαιό­τερα με τις Εθε­λό­ντριες Νοση­λευ­τι­κής να μετα­φέ­ρουν τους ανα­πή­ρους πολέμου σε τρο­χή­λατα αμα­ξί­δια).

Σπυ­ρί­δων Σαλα­μα­στρά­κης