Η κίνηση Τσίπρα ανακατεύει την πολιτική τράπουλα στα Δωδεκάνησα

• Η Νέα Δη­μο­κρα­τία δια­τη­ρεί την πρω­τιά με μειω­μέ­να πο­σο­στά και φα­νε­ρά ση­μά­δια φθο­ράς • Το ΠΑΣΟΚ πα­ρα­μέ­νει χωρίς σαφή πο­λι­τι­κή ταυ­τό­τη­τα • Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ με εσω­τε­ρι­κές απώ­λειες πα­ρα­κο­λου­θεί με αμη­χα­νία τις εξε­λί­ξεις • Η νέα κι­νη­τι­κό­τη­τα γύρω από τον Αλέξη Τσί­πρα μπο­ρεί να ανα­δια­μορ­φώ­σει τον χώρο της κε­ντρο­α­ρι­στε­ράς στα Δω­δε­κά­νη­σα

Η επα­νεμ­φά­νι­ση του Αλέξη Τσί­πρα δη­μιουρ­γεί νέα δε­δο­μέ­να στον χώρο της αντι­πο­λί­τευ­σης. Στα Δω­δε­κά­νη­σα, όπου ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ υπήρ­ξε ιστο­ρι­κά ισχυ­ρός, οι πο­λι­τι­κές ισορ­ρο­πί­ες φαί­νε­ται πως επα­να­κα­θο­ρί­ζο­νται.

Η πο­λι­τι­κή σκηνή βρί­σκε­ται σε φάση ανα­διά­τα­ξης. Η κό­πω­ση της κυ­βέρ­νη­σης, οι ζυ­μώ­σεις στην αντι­πο­λί­τευ­ση και η ενερ­γο­ποί­η­ση του Αλέξη Τσί­πρα δη­μιουρ­γούν ένα νέο πε­ρι­βάλ­λον, που γί­νε­ται ιδιαί­τε­ρα αι­σθη­τό στα Δω­δε­κά­νη­σα. Η πε­ρι­φέ­ρεια αυτή έχει στα­θε­ρά υψηλή πο­λι­τι­κή συμ­με­το­χή και απο­τε­λεί εν­δει­κτι­κό βα­ρό­με­τρο για τις δια­θέ­σεις της κε­ντρο­α­ρι­στε­ράς. Οι αλ­λα­γές αυτές δεν πε­ριο­ρί­ζο­νται σε το­πι­κό επί­πε­δο. Η φθορά της Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας και η ανα­ζή­τη­ση νέας ισορ­ρο­πί­ας στον χώρο της κε­ντρο­α­ρι­στε­ράς απο­τυ­πώ­νο­νται πλέον και σε πε­ρι­φέ­ρειες που άλ­λο­τε θε­ω­ρού­νταν στα­θε­ρές εκλο­γι­κά.

Η από­φα­ση του Αλέξη Τσί­πρα να είναι υπο­ψή­φιος στα Δω­δε­κά­νη­σα το 2023 είχε συν­δε­θεί με την πρό­θε­σή του να τι­μή­σει τον αεί­μνη­στο Νε­κτά­ριο Σα­ντο­ρι­νιό, στενό του συ­νερ­γά­τη, βου­λευ­τή Δω­δε­κα­νή­σου και υπουρ­γό, που άφησε ισχυ­ρό απο­τύ­πω­μα στην το­πι­κή κοι­νω­νία.

Ο Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός υπήρ­ξε ο άν­θρω­πος που δια­μόρ­φω­σε τη νη­σιω­τι­κή πο­λι­τι­κή του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και λει­τούρ­γη­σε ως γέ­φυ­ρα με ένα ευ­ρύ­τε­ρο κομ­μά­τι του πα­ρα­δο­σια­κού πα­σο­κι­κού χώρου, κυ­ρί­ως στην αυ­το­διοί­κη­ση και στα συν­δι­κά­τα. Μέσα από αυτή τη σύν­δε­ση, ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ απέ­κτη­σε στα Δω­δε­κά­νη­σα ισχυ­ρή κοι­νω­νι­κή βάση, η οποία σε με­γά­λο βαθμό δια­τη­ρεί­ται ακόμη, παρά τις εσω­τε­ρι­κές ανα­κα­τα­τά­ξεις των τε­λευ­ταί­ων ετών.

Μετά την πρό­ω­ρη απώ­λειά του, το κόμμα έχασε ένα πρό­σω­πο ανα­φο­ράς, κάτι που απο­τυ­πώ­θη­κε στις κάλ­πες. Στις εκλο­γές του Ιου­νί­ου 2023 η Νέα Δη­μο­κρα­τία συ­γκέ­ντρω­σε 46,97%, το ΠΑΣΟΚ 14,52% και ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ 13,07%. Η πε­ρι­φέ­ρεια εκλέ­γει πέντε βου­λευ­τές, επο­μέ­νως ακόμη και μι­κρές δια­φο­ρές λίγων πο­σο­στιαί­ων μο­νά­δων μπο­ρούν να αλ­λά­ξουν τη σύν­θε­ση των εδρών.

Η Νέα Δη­μο­κρα­τία δια­τη­ρεί σαφές προ­βά­δι­σμα, όμως η φθορά της είναι πλέον εμ­φα­νής. Το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος ζωής, η δυ­σκο­λία στη στέ­γα­ση των επο­χι­κών ερ­γα­ζο­μέ­νων, οι ελ­λεί­ψεις στα νο­σο­κο­μεία και οι ακρι­βές με­τα­κι­νή­σεις έχουν πε­ριο­ρί­σει την κυ­βερ­νη­τι­κή απο­δο­χή. Πα­ρό­τι η του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος του 2025 θε­ω­ρεί­ται επι­τυ­χη­μέ­νη, οι κά­τοι­κοι των νη­σιών δεν νιώ­θουν ότι η ευ­η­με­ρία του του­ρι­σμού με­τα­φρά­ζε­ται σε βελ­τί­ω­ση της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας. Η φθορά αυτή δεν έχει ακόμη πάρει τη μορφή μα­ζι­κής με­τα­κί­νη­σης, αλλά δη­μιουρ­γεί πεδίο διεκ­δί­κη­σης για την αντι­πο­λί­τευ­ση.

Το ΠΑΣΟΚ στα Δω­δε­κά­νη­σα πα­ρα­μέ­νει κα­θη­λω­μέ­νο, χωρίς ου­σια­στι­κή ανα­νέ­ω­ση. Οι το­πι­κές του ορ­γα­νώ­σεις είναι υπο­το­νι­κές και απου­σιά­ζουν από τη δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση. Μετά τη διά­σπα­ση του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και τη δη­μιουρ­γία του Κι­νή­μα­τος Δη­μο­κρα­τί­ας από τον Στέ­φα­νο Κασ­σε­λά­κη, ο πα­λιός κομ­μα­τι­κός κορ­μός έχει απο­δυ­να­μω­θεί. Ένα μέρος των μελών έχει με­τα­κι­νη­θεί προς τον νέο σχη­μα­τι­σμό, άλλοι έχουν εντα­χθεί στη Νέα Αρι­στε­ρά, ενώ αρ­κε­τοί πα­ρα­μέ­νουν ανε­νερ­γοί. Στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ υπό τον Σω­κρά­τη Φά­μελ­λο επι­κρα­τεί αμη­χα­νία ως προς τη δια­χεί­ρι­ση της πα­ραί­τη­σης Τσί­πρα και των εξε­λί­ξε­ων που αυτή επι­τα­χύ­νει.

Στο βό­ρειο συ­γκρό­τη­μα της Δω­δε­κα­νή­σου οκτώ από τα έντε­κα μέλη της Νο­μαρ­χια­κής Επι­τρο­πής πα­ραι­τή­θη­καν το 2024, δεί­χνο­ντας τη δυ­σκο­λία του κόμ­μα­τος να δια­τη­ρή­σει συ­νο­χή. Η Νέα Αρι­στε­ρά έχει απο­κτή­σει πα­ρου­σία μέσα από στε­λέ­χη που απο­χώ­ρη­σαν από τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Ο Δη­μή­τρης Γάκης, πρώην βου­λευ­τής, συμ­με­τέ­χει ενερ­γά στο νέο σχήμα ωστό­σο τηρεί στάση ανα­μο­νής για τις εξε­λί­ξεις όλως δη­λώ­νει,  ο Ηλίας Κα­μα­τε­ρός, επί­σης πρώην βου­λευ­τής, δεν έχει το­πο­θε­τη­θεί ακόμα, ο Γιώρ­γος Κασ­σά­ρας, παλιό στέ­λε­χος του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και πρώην βου­λευ­τής ΠΑΣΟΚ, έχει τα­χθεί με το Κί­νη­μα Δη­μο­κρα­τί­ας του Στέ­φα­νου Κασ­σε­λά­κη, επι­χει­ρώ­ντας να εκ­φρά­σει ένα πιο εκ­συγ­χρο­νι­σμέ­νο προ­ο­δευ­τι­κό προ­φίλ.

Η πα­ραί­τη­ση του Αλέξη Τσί­πρα από τη Βουλή και η πρό­θε­σή του να ανα­λά­βει νέα πο­λι­τι­κή πρω­το­βου­λία έχουν επα­να­φέ­ρει κι­νη­τι­κό­τη­τα στον ευ­ρύ­τε­ρο προ­ο­δευ­τι­κό χώρο. Στα Δω­δε­κά­νη­σα, όπου δια­τη­ρεί προ­σω­πι­κή απο­δο­χή και πα­λιούς πο­λι­τι­κούς δε­σμούς, η κί­νη­ση αυτή θε­ω­ρεί­ται ικανή να επη­ρε­ά­σει συ­σχε­τι­σμούς. Αν το εγ­χεί­ρη­μά του πάρει ορ­γα­νω­τι­κή μορφή, είναι πι­θα­νό να συ­γκε­ντρώ­σει στε­λέ­χη που απο­στα­σιο­ποι­ή­θη­καν τα τε­λευ­ταία δύο χρό­νια και να διεκ­δι­κή­σει με­ρί­διο από το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Ένα ακόμα ερω­τη­μα­τι­κό είναι, αν όσα στε­λέ­χη απο­φα­σί­σουν να στη­ρί­ξουν την κί­νη­ση Τσί­πρα προ­ερ­χό­με­να από το ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ αλλά και τα κόμ­μα­τα που προ­έ­κυ­ψαν από τη τη διά­σπα­ση του, θα έχουν θέση στο σκη­νι­κό της επό­με­νης μέρας καθώς σί­γου­ρα η πρό­θε­ση του πρώην πρω­θυ­πουρ­γού δεν είναι να φτιά­ξει έναν νέο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Κάθε άλλο μά­λι­στα, φαί­νε­ται πως θέλει να κρα­τή­σει απο­στά­σεις από το πο­λι­τι­κό του πα­ρελ­θόν και να πα­ρου­σιά­σει κάτι νέο. Ή κάτι που θα πα­ρου­σιά­σει ως νέο.

Η πο­λι­τι­κή επιρ­ροή στα νησιά δεν κα­θο­ρί­ζε­ται μόνο από τα κόμ­μα­τα αλλά και από τα πρό­σω­πα. Οι αυ­το­διοι­κη­τι­κοί, οι εκ­πρό­σω­ποι των επαγ­γελ­μα­τι­κών ενώ­σε­ων και οι κοι­νω­νι­κοί φο­ρείς δια­μορ­φώ­νουν ισορ­ρο­πί­ες. Στις πε­ντα­ε­δρι­κές πε­ρι­φέ­ρειες, η προ­σω­πι­κή ψήφος μπο­ρεί να κρί­νει την έδρα. Η επι­τυ­χία κάθε κόμ­μα­τος θα εξαρ­τη­θεί από το κατά πόσο θα εντά­ξει στα ψη­φο­δέλ­τιά του πρό­σω­πα που δια­θέ­τουν ανα­γνω­ρι­σι­μό­τη­τα και κοι­νω­νι­κή απή­χη­ση.

Τα ρε­α­λι­στι­κά σε­νά­ρια

Με βάση τα ση­με­ρι­νά δε­δο­μέ­να, προ­κύ­πτουν τρία ρε­α­λι­στι­κά σε­νά­ρια. Στο πρώτο, η κε­ντρο­α­ρι­στε­ρά πα­ρα­μέ­νει κα­τα­κερ­μα­τι­σμέ­νη, με απο­τέ­λε­σμα η Νέα Δη­μο­κρα­τία να δια­τη­ρεί τις τρεις από τις πέντε έδρες, ενώ ΠΑΣΟΚ και ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ μοι­ρά­ζο­νται τις υπό­λοι­πες. Στο δεύ­τε­ρο, ένα νέο σχήμα υπό τον Αλέξη Τσί­πρα κα­τορ­θώ­νει να ανα­κτή­σει μέρος της πα­λιάς του επιρ­ρο­ής. Στην πε­ρί­πτω­ση αυτή, η ΝΔ πε­ριο­ρί­ζε­ται σε δύο έδρες, με το ΠΑΣΟΚ, τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και τη νέα κί­νη­ση να μοι­ρά­ζο­νται τις άλλες τρεις. Στο τρίτο, οι δυ­νά­μεις του προ­ο­δευ­τι­κού χώρου κι­νού­νται πα­ράλ­λη­λα με κοινή ατζέ­ντα και χωρίς έντο­νη αντι­πα­ρά­θε­ση με­τα­ξύ τους, κάτι που μπο­ρεί να πε­ριο­ρί­σει το προ­βά­δι­σμα της ΝΔ και να οδη­γή­σει σε απώ­λεια μιας έδρας. Τα σε­νά­ρια αυτά δεν βα­σί­ζο­νται σε πρό­βλε­ψη συ­νερ­γα­σί­ας, αλλά σε εκλο­γι­κή σύ­γκλι­ση ψη­φο­φό­ρων και ομοιο­μορ­φία ρη­το­ρι­κής γύρω από κοι­νω­νι­κά και οι­κο­νο­μι­κά ζη­τή­μα­τα.

Η νη­σιω­τι­κή ατζέ­ντα πα­ρα­μέ­νει στα­θε­ρά κα­θο­ρι­στι­κή. Η υγεία στα μικρά νησιά, η στε­λέ­χω­ση των νο­σο­κο­μεί­ων, οι με­τα­φο­ρές, ο ΦΠΑ νη­σιών και η στέ­γα­ση των ερ­γα­ζο­μέ­νων είναι θέ­μα­τα που θα επη­ρε­ά­σουν άμεσα την ψήφο. Οι κά­τοι­κοι ζη­τούν ρε­α­λι­στι­κές λύ­σεις, όχι συν­θή­μα­τα. Όποιο κόμμα δώσει συ­γκε­κρι­μέ­νες απα­ντή­σεις για τα ζη­τή­μα­τα αυτά, έχει προ­βά­δι­σμα ανε­ξάρ­τη­τα από τη γε­νι­κή πο­λι­τι­κή του ει­κό­να.

Η συ­νο­λι­κή ει­κό­να δεί­χνει μια Νέα Δη­μο­κρα­τία που δια­τη­ρεί την πρω­τιά με μειω­μέ­να πο­σο­στά, ένα ΠΑΣΟΚ που δεν έχει απο­κτή­σει σαφή ταυ­τό­τη­τα, έναν ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ με εσω­τε­ρι­κές απώ­λειες και μια νέα κι­νη­τι­κό­τη­τα γύρω από τον Αλέξη Τσί­πρα που μπο­ρεί να ανα­δια­μορ­φώ­σει τον χώρο της κε­ντρο­α­ρι­στε­ράς.

Στα Δω­δε­κά­νη­σα, όπου οι πο­λι­τι­κές συ­μπε­ρι­φο­ρές συχνά προ­α­ναγ­γέλ­λουν εθνι­κές τά­σεις, η τρά­που­λα ανα­κα­τεύ­ε­ται ξανά. Στα νησιά, οι με­τα­βο­λές δεν εκ­δη­λώ­νο­νται γρή­γο­ρα, αλλά όταν συμ­βαί­νουν είναι κα­θο­ρι­στι­κές. Η επό­με­νη εκλο­γι­κή ανα­μέ­τρη­ση θα δεί­ξει αν οι Δω­δε­κα­νή­σιοι θα μεί­νουν σε γνώ­ρι­μες επι­λο­γές ή θα στρα­φούν προς τις νέες πο­λι­τι­κές εκ­δο­χές που δια­μορ­φώ­νο­νται.