Αναμονή και ζυμώσεις στα Δωδεκάνησα για την επιστροφή Τσίπρα με νέο φορέα

– Υπό ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις τέτοια κίνηση θα μπο­ρούσε να ανα­τρέ­ψει τις ισορ­ρο­πίες που δια­μορ­φώ­θη­καν στα Δωδε­κά­νησα στις τελευ­ταίες εκλογές – Η Ρόδος και η Κως συγκε­ντρώ­νουν το μεγα­λύ­τερο εκλο­γικό βάρος και κρίνουν την κατα­νομή εδρών – Οι Νομαρ­χια­κές Επι­τρο­πές ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ εμφα­νί­ζουν χαμηλή δρα­στη­ριό­τητα και απουσία από τον δημόσιο διάλογο με τη ΝΔ να επω­φε­λεί­ται  – Η ίδρυση νέου φορέα εντός του έτους αφήνει περιο­ρι­σμένο χρόνο οργά­νω­σης ειδικά στα νησιά

Τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες, τα σενάρια για πολι­τική επι­στροφή του Αλέξη Τσίπρα με τη δημιουρ­γία νέου φορέα επα­νέρ­χο­νται με ένταση στον δημόσιο διάλογο. Δημο­σιεύ­ματα ανα­φέ­ρουν κινή­σεις που μπορεί να ολο­κλη­ρω­θούν έως το τέλος του έτους, ενώ στο τοπικό πολι­τικό παρα­σκή­νιο οι συζη­τή­σεις είναι σε πλήρη εξέλιξη, όπως έχει ήδη παρου­σιά­σει η «δ».

Στελέχη, παλαιοί υπο­στη­ρι­κτές και τοπικοί παρά­γο­ντες εξε­τά­ζουν αν μια τέτοια κίνηση θα μπο­ρούσε να ανα­τρέ­ψει τις ισορ­ρο­πίες που δια­μορ­φώ­θη­καν στις τελευ­ταίες εκλογές, σε μια περι­φέ­ρεια όπου η Νέα Δημο­κρα­τία κυριαρ­χεί, το ΠΑΣΟΚ δια­τη­ρεί την πέμπτη έδρα και ο ΣΥΡΙΖΑ παρα­μέ­νει σε φάση ανα­σύ­ντα­ξης.

Στο παρα­σκή­νιο, οι ζυμώ­σεις είναι έντονες. Σε τοπικές συνα­ντή­σεις, επί­ση­μες και ανε­πί­ση­μες, συζη­τού­νται σενάρια ανάμεσα σε στελέχη του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και σε πρόσωπα που κινού­νται εκτός κομ­μα­τι­κών γραμμών.

«Ορφανά» στελέχη και ψηφο­φό­ροι από τους δύο χώρους, που δεν έχουν βρει σταθερό σημείο ανα­φο­ράς, επι­κοι­νω­νούν μεταξύ τους, ανταλ­λάσ­σουν εκτι­μή­σεις και ανα­ζη­τούν πολι­τική κατεύ­θυνση. Κοινός παρο­νο­μα­στής σε πολλές από αυτές τις συζη­τή­σεις είναι η δια­πί­στωση ότι η Νέα Αρι­στερά δεν δείχνει να αποκτά δυνα­μική, ο Στέ­φα­νος Κασ­σε­λά­κης δεν έχει κατα­φέ­ρει να εμπνεύ­σει ακόμα, ενώ η παρου­σία της Ζωής Κων­στα­ντο­πού­λου προ­κα­λεί συζη­τή­σεις και προ­βλη­μα­τι­σμό σε τμήμα του εκλο­γι­κού σώματος. Μέσα σε αυτό το κλίμα αβε­βαιό­τη­τας, η προ­ο­πτική ενός νέου εγχει­ρή­μα­τος από τον Αλέξη Τσίπρα λει­τουρ­γεί ως αφορμή για να ξανα­νοί­ξουν δίαυλοι επι­κοι­νω­νίας που είχαν παγώσει τα τελευ­ταία χρόνια.

Εκλο­γικό σημείο  εκκί­νη­σης

Η τελευ­ταία βου­λευ­τική ανα­μέ­τρηση του Ιουνίου 2023 κατέ­γραψε στη Δωδε­κά­νησο ποσοστό 46,97% για τη Νέα Δημο­κρα­τία, 14,52% για το ΠΑΣΟΚ και 13,07% για τον ΣΥΡΙΖΑ, με την έδρα να κατα­λή­γει στο ΠΑΣΟΚ. Η κάλπη του Μαΐου είχε δώσει ακόμη υψη­λό­τερο ποσοστό στη Νέα Δημο­κρα­τία, 49,93%, με τον ΣΥΡΙΖΑ τότε στο 14,89% και το ΠΑΣΟΚ στο 13,42%. Τα στοι­χεία αυτά απο­τυ­πώ­νουν τη σταθερή κυριαρ­χία του πρώτου κόμ­μα­τος και τον αντα­γω­νι­σμό ΠΑΣΟΚ–ΣΥΡΙΖΑ για τη δεύτερη θέση.

Ανθρω­πο­γε­ω­γρα­φία και κατα­νο­μές ισχύος

Η Ρόδος και η Κως συγκε­ντρώ­νουν το μεγα­λύ­τερο εκλο­γικό βάρος και κρίνουν την κατα­νομή εδρών. Στη Ρόδο κυριαρ­χούν μεσαία στρώ­ματα συν­δε­δε­μένα με τον του­ρι­σμό, το εμπόριο και τα ελεύ­θερα επαγ­γέλ­ματα. Στην Κω, το εργα­σιακό σώμα στον του­ρι­σμό και οι δημό­σιες υπη­ρε­σίες έχουν ιδιαί­τερο βάρος. Στα υπό­λοιπα νησιά, όπως Κάλυ­μνος, Κάρ­πα­θος, Λέρος και Πάτμος, οι τοπικοί δεσμοί και οι προ­σω­πι­κές σχέσεις επη­ρε­ά­ζουν καθο­ρι­στικά την ψήφο.

Ο ρόλος Σαντο­ρι­νιού και το κενό που άφησε

Ο Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός υπήρξε κεντρικό πρόσωπο για την εκπρο­σώ­πηση της νησιω­τι­κής ατζέ­ντας. Συν­δύ­αζε πολι­τικό λόγο με πρα­κτι­κές παρεμ­βά­σεις στην καθη­με­ρι­νό­τητα και δια­τη­ρούσε επαφή με επαγ­γελ­μα­τι­κούς και αυτο­διοι­κη­τι­κούς φορείς. Η απουσία του έχει αφήσει εμφανές κενό στη δυνα­τό­τητα συντο­νι­σμού και κινη­το­ποί­η­σης του χώρου της αρι­στε­ράς στα νησιά.

Οργα­νω­τική αδρά­νεια

Οι Νομαρ­χια­κές Επι­τρο­πές ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ εμφα­νί­ζουν χαμηλή δρα­στη­ριό­τητα και απουσία από τον δημόσιο διάλογο. Η αδρά­νεια αυτή περιο­ρί­ζει τη διεισ­δυ­τι­κό­τητα πέρα από τους παρα­δο­σια­κούς κύκλους και καθυ­στε­ρεί την ανα­νέ­ωση στε­λε­χών. Η Νέα Αρι­στερά και το κόμμα Κασ­σε­λάκη δεν έχουν εδραιώ­σει βημα­τι­σμό ούτε στα Δωδε­κά­νησα, στοι­χείο που λει­τουρ­γεί ως πλε­ο­νέ­κτημα για τη Νέα Δημο­κρα­τία.

Πού μπορεί να αντλή­σει ψήφους μια κίνηση Τσίπρα

Από τη σημε­ρινή βάση του ΣΥΡΙΖΑ στα νησιά, ένα νέο σχήμα με σαφές προ­σω­πικό απο­τύ­πωμα μπορεί να αντλή­σει 50–60% της δύναμής του, με έμφαση στη Ρόδο και στην Κω. Από το ΠΑΣΟΚ, πιθανές διαρ­ροές αφορούν 5–8% του σημε­ρι­νού απο­θέ­μα­τος, κυρίως ψηφο­φό­ρους χωρίς οργα­νική ένταξη. Από μικρό­τερα σχήματα και την αποχή, η δεξα­μενή αφορά νεό­τε­ρες ηλικίες, εργα­ζό­με­νους σε εποχικά επαγ­γέλ­ματα και ευαι­σθη­το­ποι­η­μέ­νους σε περι­βαλ­λο­ντικά και κοι­νω­νικά θέματα. Μια τέτοια εκκί­νηση θα μπο­ρούσε να δώσει 8–10% σε Ρόδο και Κω και χαμη­λό­τερα στα μικρά νησιά, με στόχο το 15% που καθιστά διεκ­δι­κή­σιμη την έδρα.

Περιο­ρι­σμέ­νος χρόνος

Η ίδρυση νέου φορέα εντός του έτους αφήνει περιο­ρι­σμένο χρόνο οργά­νω­σης πριν από πιθανή εκλο­γική ανα­μέ­τρηση. Στα νησιά, όπου η διά ζώσης παρου­σία και οι προ­σω­πι­κές σχέσεις έχουν βαρύ­τητα, απαι­τού­νται του­λά­χι­στον έξι μήνες για να στηθεί δίκτυο, να δοκι­μα­στούν μηνύ­ματα και να υπάρξει ανα­γνω­ρι­σι­μό­τητα.

Σχέσεις με ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αρι­στερά

Ο κατα­κερ­μα­τι­σμός της αρι­στε­ράς σε τρία σχήματα μειώνει τις πιθα­νό­τη­τες ανα­τρο­πής των ισορ­ρο­πιών. Συνερ­γα­σίες σε αυτο­διοι­κη­τικό επίπεδο και κοινά ψηφο­δέλ­τια θα μπο­ρού­σαν να διευ­ρύ­νουν το ακρο­α­τή­ριο, αλλά απαι­τούν συνεν­νό­ηση σε πρόσωπα και ατζέντα.

Τι απαι­τεί­ται για να απει­λη­θεί η έδρα

Με τα σημε­ρινά δεδο­μένα, η πέμπτη έδρα παρα­μέ­νει στον ισχυ­ρό­τερο του δεύ­τε­ρου πόλου. Για να τη διεκ­δι­κή­σει ένας νέος φορέας, απαι­τεί­ται σύγκλιση δυνά­μεων και ενί­σχυση της τοπικής παρου­σίας.

Ενδια­φέ­ρον και κινη­τι­κό­τητα

Το σενάριο επι­στρο­φής Τσίπρα προ­κα­λεί ενδια­φέ­ρον και κινη­τι­κό­τητα. Η εικόνα του δεύ­τε­ρου πόλου στα Δωδε­κά­νησα παρα­μέ­νει κατα­κερ­μα­τι­σμένη. Ο Στέ­φα­νος Κασ­σε­λά­κης δεν έχει κατα­φέ­ρει να στα­θε­ρο­ποι­ή­σει παρου­σία στα νησιά ούτε να ενερ­γο­ποι­ή­σει τις τοπικές δομές, ενώ η Νέα Αρι­στερά κινεί­ται χαμηλά και χωρίς εμφανή οργα­νω­τική ετοι­μό­τητα. Η Ζωή Κων­στα­ντο­πού­λου δεν είναι αδιά­φορη στην περιοχή, έχει πραγ­μα­το­ποι­ή­σει επι­σκέ­ψεις και παρεμ­βά­σεις για νησιω­τικά θέματα, δια­τη­ρώ­ντας έναν μικρό αλλά δρα­στή­ριο πυρήνα υπο­στη­ρι­κτών, κυρίως σε Ρόδο και Κω με περιο­ρι­σμένη όμως περαι­τέρω διείσ­δυση.

Σε αυτό το περι­βάλ­λον, η Νέα Δημο­κρα­τία εξα­κο­λου­θεί να επω­φε­λεί­ται από την έλλειψη συγκρο­τη­μέ­νου και ενο­ποι­η­μέ­νου αντι­πο­λι­τευ­τι­κού μετώπου. Αν το εγχεί­ρημα Τσίπρα προ­χω­ρή­σει, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα προ­σελ­κύ­σει ψηφο­φό­ρους, αλλά αν θα μπο­ρέ­σει να γεφυ­ρώ­σει τις δια­φο­ρές μεταξύ διά­σπαρ­των δυνά­μεων της κεντρο­α­ρι­στε­ράς και της αρι­στε­ράς, δια­μορ­φώ­νο­ντας μια συνε­κτική παρου­σία στα νησιά. Μόνο έτσι μπορεί να αλλάξει ουσια­στικά η εκλο­γική ισορ­ρο­πία στη Δωδε­κά­νησο.