Ελληνοτουρκικές σχέσεις σε κρίση: Προς ακύρωση η συνάντηση κορυφής Μητσοτάκη – Ερντογάν

Σε νέο “φεγγάρι” κρίσης εισέρ­χο­νται πλέον οι ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις, καθώς η προ­γραμ­μα­τι­σμένη συνά­ντηση των κυρίων Μητσο­τάκη και Ερντο­γάν στη Νέα Υόρκη φαί­νε­ται να βγαίνει ορι­στικά εκτός πλάνου. Αρχικά, λίγες ώρες πριν το ραντε­βού των δύο ηγετών, έγινε γνωστό ότι αυτό ανα­βάλ­λε­ται, μετά από αίτημα της τουρ­κι­κής πλευράς, λόγω των υπο­χρε­ώ­σεων που είχε ο πρό­ε­δρος της γεί­το­νος. Η Άγκυρα επι­κα­λέ­στηκε τη συμ­με­τοχή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν στη συνά­ντηση ηγετών αρα­βι­κών και μου­σουλ­μα­νι­κών χωρών που διορ­γά­νωνε ο πρό­ε­δρος των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών της Αμε­ρι­κής, Ντό­ναλντ Τραμπ. Μία συνά­ντηση που… έπεφτε χρονικά επάνω στο τετ α τετ του Κυριά­κου Μητσο­τάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν. Ωστόσο, στο πέρασμα των ωρών μία νέα διά­σταση της ανα­βο­λής (ή τελικά της ακύ­ρω­σης;) απο­τυ­πώ­θηκε στον τουρ­κικό Τύπο. Σύμφωνα με δημο­σί­ευμα της εφη­με­ρί­δας “Milliyet” η ελλη­νική πλευρά έσπευσε να ανα­κοι­νώ­σει το ραντε­βού των δύο ηγετών πρόωρα και όχι “από κοινού”, όπως είχαν συμ­φω­νή­σει οι δύο πλευρές. Σύμφωνα, πάντα, με το ίδιο δημο­σί­ευμα η πρω­το­βου­λία για μία νέα συνά­ντηση ανάμεσα στον Έλληνα πρω­θυ­πουργό και τον πρόεδρο της Τουρ­κίας ξεκί­νησε από την Αθήνα. Ο διπλω­μα­τι­κός σύμ­βου­λος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, Ακίφ Τσα­γα­τάι Κιλίτς, συζή­τησε το θέμα με τον Έλληνα ομόλογό του την περα­σμένη εβδο­μάδα. Οι δύο πλευρές (σύμφωνα με τους ισχυ­ρι­σμούς της Milliyet) συμ­φώ­νη­σαν να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί το τετ α τετ και να εκδοθεί κοινή ανα­κοί­νωση μετά την ολο­κλή­ρωσή του. Ωστόσο, η ελλη­νική πλευρά προ­χώ­ρησε σε πρόωρη ανα­κοί­νωση του ραντε­βού, γεγονός που, σύμφωνα με την τουρ­κική πλευρά, συνι­στούσε παρα­βί­αση της άτυπης συμ­φω­νίας.

“Κατά την οργά­νωση της συνά­ντη­σης, η δική μας πλευρά ήταν σαφής. Εμείς πάντα προ­α­ναγ­γέλ­λουμε τις συνα­ντή­σεις μας, η Τουρκία συνήθως δεν τις προ­α­ναγ­γέλ­λει. Το ραντε­βού ήταν απο­λύ­τως κανο­νι­σμένο, ήταν συμ­φω­νη­μένο και εμείς ανα­κοι­νώ­σαμε τη συνά­ντηση στο πλαίσιο της Γενικής Συνέ­λευ­σης του ΟΗΕ”, έσπευσε να επι­ση­μά­νει τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρ­της, ανώτατη κυβερ­νη­τική πηγή. “Από εκεί και πέρα, δεν ξέρω αν τελικά θα γίνει η συνά­ντηση. Το βλέπω πολύ δύσκολο αυτή τη στιγμή, με βάση και το πρό­γραμμα  του πρω­θυ­πουρ­γού, το οποίο είναι εξαι­ρε­τικά βαρύ. Αλλά κι αν δεν γίνει, θα υπάρξει ευκαι­ρία να τα πουν οι δύο ηγέτες κάποια άλλη στιγμή. Εξάλλου, ο πρω­θυ­πουρ­γός έχει ήδη συνα­ντη­θεί επτά φορές με τον πρόεδρο Ερντο­γάν και πάντα εμείς επι­διώ­κουμε ανοι­χτούς διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας”, τόνιζε η ίδια πηγή.

Τι προη­γή­θηκε

Νωρί­τερα και πριν τη νέα διά­σταση που έφεραν στο προ­σκή­νιο τουρ­κικά δημο­σιεύ­ματα, το τετ α τετ των Κυριά­κου Μητσο­τάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν βρι­σκό­ταν στον… αέρα. Ένα τετ α τετ που ήταν αρχικά προ­γραμ­μα­τι­σμένο για την ενάτη βραδινή της Τρίτης, παρου­σία των δύο υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών Ελλάδας-Τουρκίας και των διπλω­μα­τι­κών συμ­βού­λων των δύο ηγετών, αλλά τελικά ανα­βλή­θηκε τέσ­σε­ρις ώρες πριν την αυλαία του. Και ανα­βλή­θηκε με πρω­το­βου­λία της πλευράς της Άγκυρας, η οποία επι­κα­λέ­στηκε τη συμ­με­τοχή του προ­έ­δρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν στη συνά­ντηση ηγετών αρα­βι­κών και μου­σουλ­μα­νι­κών χωρών, που διορ­γά­νωσε ο πρό­ε­δρος των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών της Αμε­ρι­κής, Ντό­ναλντ Τραμπ.

Τα επι­τε­λεία των κυρίων Μητσο­τάκη και Ερντο­γάν ανα­ζη­τού­σαν “παρά­θυρο” στα σημε­ρινά προ­γράμ­ματα του πρω­θυ­πουρ­γού και του προ­έ­δρου της Τουρ­κίας, προ­κει­μέ­νου να κατα­στεί εφικτή η συνά­ντηση των δύο στο… σκηνικό της Νέας Υόρκης. Το γεγονός ότι το προ­γραμ­μα­τι­σμένο για χθες ραντε­βού “ακου­μπούσε” χρονικά τη σύνοδο που διορ­γά­νωνε ο πρό­ε­δρος Τραμπ δεν άφηνε μεγάλα περι­θώ­ρια για ουσια­στι­κές συνο­μι­λίες ανάμεσα στον Κυριάκο Μητσο­τάκη και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν και πλέον τα βλέμ­ματα είναι εστια­σμένα στο τι μέλλει γενέ­σθαι μέχρι σήμερα το από­γευμα. Οπότε και ο πρό­ε­δρος του εξ’ ανα­το­λών γείτονα θα ανα­χω­ρή­σει από τη Νέα Υόρκη για την Ουά­σινγ­κτον, όπου το πρωί της Πέμπτης θα συνα­ντή­σει στο Λευκό Οίκο τον Αμε­ρι­κανό πρόεδρο. Σε κάθε περί­πτωση, άλλωστε, η ανά­γνωση για την επόμενη σελίδα στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις, υπό το πρίσμα του νέας ανα­θε­ω­ρη­τι­κής έξαρσης της Άγκυρας θα τεθεί σε άλλες βάσεις, εφόσον το τετ α τετ κορυφής περάσει από το φάσμα της ανα­βο­λής στο φάσμα της ακύ­ρω­σης, σε μία χρονική συγκυ­ρία που η Αθήνα έχει εξα­κο­λου­θη­τικά στο μικρο­σκό­πιο τον εκνευ­ρι­σμό της Τουρ­κίας για μία σειρά από γεω­πο­λι­τι­κές κινή­σεις της χώρας μας σε Αιγαίο και Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Ένα εκνευ­ρι­σμό που ο πρό­ε­δρος Ερντο­γάν φρό­ντισε να… ταΐσει μέσα από τις βερ­μπα­λι­στι­κές κορώνες του από το βήμα της Γενικής Συνέ­λευ­σης του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών.

Το γεγονός ότι η πλευρά της Τουρ­κίας ενη­μέ­ρωσε για την αναβολή της συνά­ντη­σης κορυφής μόλις λίγες ώρες πριν αυτή ξεκι­νή­σει προ­κά­λεσε έντονο εκνευ­ρι­σμό στην ελλη­νική απο­στολή στη Νέα Υόρκη.

Ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος, Παύλος Μαρι­νά­κης, εξήγησε ότι η εμπλοκή προ­έ­κυψε λόγω της πρό­σκλη­σης του Τούρκου προ­έ­δρου σε έκτακτη διά­σκεψη του κ. Τραμπ με ηγέτες αρα­βι­κών χωρών, η οποία χρονικά συνέ­πεσε με το τετ α τετ κορυφής. “Να πάρουμε το ενδε­χό­μενο ότι είναι παρελ­κυ­στική η αναβολή, είναι για τα μάτια του κόσμου και στην πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι μια ακύρωση. Ότι έψαχνε να βρει δικαιο­λο­γία η Τουρκία. Να το δεχτούμε αυτό για την οικο­νο­μία της συζή­τη­σης. Αυτό σημαί­νει ότι τα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης σε μία κίνηση η οποία θα συνιστά μια απρε­πέ­στατη ενέρ­γεια κατά μιας άλλης χώρας -άλλο αναβολή, άλλο ακύρωση- και κατά της χώρας μας από την Τουρκία πρέπει να πάρουν ουσια­στικά με ένα τρόπο ένα μέρος κατά της χώρας μας, της κυβέρ­νη­σης και να επι­τε­θούν, πριν καλά-καλά μάθουν τι συνέβη και δούμε τι συμ­βαί­νει, στην Ελλάδα; Έστω λοιπόν ότι η Τουρκία απο­φά­σισε να ακυ­ρώ­σει αυτήν τη συνά­ντηση. Αυτό τι σημαί­νει; Αυτό σημαί­νει ότι είναι κάτι για το οποίο πρέπει να απο­λο­γη­θεί η κυβέρ­νηση; Ότι είναι μια διπλω­μα­τική ήττα της κυβέρ­νη­σης; Ή μήπως μπορεί να σημαί­νει ότι οι θέσεις μας, η στάση μας, μπορεί να ενο­χλούν;” επε­σή­μανε (One) ο κ. Μαρι­νά­κης. Τα περι­θώ­ρια για ένα τετ α τετ γίνο­νται πλέον στενά. Και όχι μόνο. Πέρα από τα χρονικά παρά­θυρα που στε­νεύ­ουν, το ραντε­βού των Κυριά­κου Μητσο­τάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν (εφόσον τελικά πραγ­μα­το­ποι­η­θεί) ιονί­ζε­ται αρνη­τικά από το νέο ανα­θε­ω­ρη­τικό κρε­σέ­ντο του προ­έ­δρου της γεί­το­νος. Το κλίμα στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις βάρυνε ακόμα περισ­σό­τερο μετά την ομιλία του Τούρκου προ­έ­δρου στον ΟΗΕ. Μία ομιλία μέσω της οποίας ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν θέλησε (και πάλι) να ξεδι­πλώ­σει το σύνολο του τουρ­κι­κού ανα­θε­ω­ρη­τι­σμού, αγνο­ώ­ντας το δρόμο της καλής γει­το­νίας, του Διε­θνούς Δικαίου, αλλά και τα σινιάλα των Βρυ­ξελ­λών για το γεγονός ότι ο δρόμος της Άγκυρας προς την Ευρώπη περνάει μέσα από τις σχέσεις της με την Αθήνα και τη Λευ­κω­σία. Η προ­κλη­τική ομιλία του προ­έ­δρου Ερντο­γάν περιείχε απειλές για το έργο της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελλάδας-Κύπρου. “Η Τουρκία έχει δικαιώ­ματα και δικαιο­δο­σία δυτικά της Κύπρου, ενώ οι Τουρ­κο­κύ­πριοι έχουν νόμιμα δικαιώ­ματα γύρω από το νησί. Δε θα ευο­δω­θούν τα έργα που απο­κλεί­ουν την Τουρκία και την “Τουρ­κική Δημο­κρα­τία της Βόρειας Κύπρου” στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο”, ανέφερε και τράβηξε περαι­τέρω το σκοινί των προ­κλή­σεων, εστια­σμέ­νος στο Κυπριακό. “Υπάρ­χουν δύο ξεχω­ρι­στά κράτη και δύο ξεχω­ρι­στοί λαοί στο νησί. Οι Τουρ­κο­κύ­πριοι είναι ισό­τι­μοι ιδιο­κτή­τες και δεν θα δεχθούν ποτέ να είναι μειο­νό­τητα”, σημεί­ωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν προ­σκα­λώ­ντας (όπως συνη­θί­ζει να πράττει από το βήμα της Γενικής Συνέ­λευ­σης του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών) τη διεθνή κοι­νό­τητα να προ­χω­ρή­σει “στην επίσημη ανα­γνώ­ριση της “Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας της Βόρειας Κύπρου” και στη σύναψη διπλω­μα­τι­κών, πολι­τι­κών και οικο­νο­μι­κών σχέσεων μαζί της”.

Η πρώτη αντί­δραση από την πλευρά της Αθήνας και της Λευ­κω­σίας ήρθε (ουσια­στικά) με το πέρας της συνά­ντη­σης που είχαν στη Νέα Υόρκη ο πρω­θυ­πουρ­γός με τον πρόεδρο της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας. Ο κ. Χρι­στο­δου­λί­δης ενη­μέ­ρωσε τον κ. Μητσο­τάκη για τις προ­τε­ραιό­τη­τες της Κυπρια­κής Προ­ε­δρίας του Συμ­βου­λίου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, ενώ συζη­τή­θη­καν ακόμη οι θεμα­τι­κές που θα τεθούν στην επι­κεί­μενη Δια­κυ­βερ­νη­τική Σύνοδο Κύπρου-Ελλάδας που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί τον ερχό­μενο Νοέμ­βριο στη χώρα μας. Σε σχέση με το έργο ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελλάδας-Κύπρου, οι δύο ηγέτες  επα­νέ­λα­βαν ότι Αθήνα και Λευ­κω­σία παρα­μέ­νουν απο­λύ­τως προ­ση­λω­μέ­νες στην υλο­ποί­ηση αυτού του έργου στρα­τη­γι­κής σημα­σίας, όπως επίσης η πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου που είναι πλήρως ενή­με­ροι και στη­ρί­ζουν την υλο­ποί­ηση του έργου.

Πηγή: capital.gr