Προβληματισμός για το καμπαναριό του Αγίου Τρύφωνα στα Κολύμπια

• Ένα έργο-φάντασμα που παρα­μέ­νει ημι­τε­λές επί 20 χρόνια

Ένα μνημείο που θα έπρεπε να απο­τε­λεί στολίδι για τα Κολύ­μπια, το καμπα­να­ριό του Αγίου Τρύφωνα, έχει μετα­τρα­πεί εδώ και 20 ολό­κληρα χρόνια σε μια εικόνα εγκα­τά­λει­ψης και ντροπής. Οι εργα­σίες απο­κα­τά­στα­σης ξεκί­νη­σαν με ενθου­σια­σμό και με υψηλή χρη­μα­το­δό­τηση στα μέσα της δεκα­ε­τίας του 2000, όμως στα­μά­τη­σαν καθώς το έργο δεν θεω­ρή­θηκε σύννομο από τον επί­τροπο, παρά την ένταξή του στο Πρό­γραμμα «Θησέας» του τότε Δήμου Άφαντου.

Τα πράγ­ματα δεν άλλαξαν και μετά τη συνέ­νωση στον ενιαίο δήμο Ρόδου και τις προ­σπά­θειες που κατέ­λαβε ο πρώην δήμαρ­χος Αφάντου Σάββας Δια­κο­στα­μα­τίου, ανα­ζη­τώ­ντας παρα­θυ­ράκι στη νομο­θε­σία στη βάση της διά­σω­σης της αρχι­τε­κτο­νι­κής και πολι­τι­στι­κής αξίας του συγκρο­τή­μα­τος. Σχεδόν δυο δεκα­ε­τίες το έργο παρα­μέ­νει βαλ­τω­μένο και ημι­τε­λές και περι­τρι­γυ­ρι­σμένο από σκου­ρια­σμέ­νες σκα­λω­σιές, στέκει ως μνημείο της αδυ­να­μίας του κράτους και των τοπικών αρχών να δώσουν λύση.

Τον προ­βλη­μα­τι­σμό του εκφρά­σει με δηλώ­σεις του στη «δ» ο μητρο­πο­λί­της Ρόδου κ. Κύριλ­λος, καθώς το καμπα­να­ριό έχει φθαρεί και με την πάροδο του χρόνου έχει πάρει κλίση το «καπέλο» του, με συνέ­πεια η Ιερά Μητρό­πολη Ρόδου να σκέ­φτε­ται να ανα­στεί­λει και τη λει­τουρ­γία της εκκλη­σίας.

Εργα­σίες που δεν ολο­κλη­ρώ­θη­καν

Η βασική αιτία για το αδιέ­ξοδο ήταν το ιδιο­κτη­σιακό καθε­στώς, αφού ολό­κληρο το συγκρό­τημα όπου περι­λαμ­βά­νε­ται η εκκλη­σία και το καμπα­να­ριό, δηλαδή το «Κέντρο Απο­θε­ρα­πείας Φυσικής και Κοι­νω­νι­κής Απο­κα­τά­στα­σης Ρόδου (Κ.Α.Φ.Κ.Α.)», ανήκε προ­γε­νέ­στερα στο Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και σήμερα στο Υπουρ­γείο Υγείας. Αυτό σημαί­νει ότι ούτε ο Δήμος, ούτε η Περι­φέ­ρεια, αλλά ούτε και η Ιερά Μητρό­πολη μπο­ρού­σαν να προ­χω­ρή­σουν σε ουσια­στι­κές παρεμ­βά­σεις, με απο­τέ­λε­σμα η υπόθεση να παρα­μέ­νει «παγω­μένη» επί δεκα­ε­πτά χρόνια.

Οι πρώτες εργα­σίες ξεκί­νη­σαν το 2005, με μελέτη του μηχα­νι­κού Φ. Ψαρά και ανάθεση στον εργο­λάβο Βασίλη Βαμ­βου­ρέλη. Μέχρι το 2009 επι­σκευά­στηκε μόνο το τμήμα του καμπα­να­ριού έως το επίπεδο που βρί­σκο­νται οι καμπά­νες. Έκτοτε, όλα στα­μά­τη­σαν. Το έργο παρα­δό­θηκε στη σιωπή και στη φθορά του χρόνου.

Σήμερα, το μνημείο παρου­σιά­ζει εικόνα επι­κίν­δυ­νης εγκα­τά­λει­ψης. Κομ­μά­τια σοβά πέφτουν κατά καιρούς, και θεω­ρεί­ται πλέον απειλή, ιδιαί­τερα όταν φυσούν δυνατοί άνεμοι να καταρ­ρεύ­σουν και οι σκου­ρια­σμέ­νες σκα­λω­σιές που ζώνουν τον πύργο.

Η υπόθεση έχει απα­σχο­λή­σει αρκετές φορές την τοπική κοι­νω­νία, το 2013 μάλιστα κατα­τέ­θηκε μηνυ­τή­ρια αναφορά στην Εισαγ­γε­λία Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου, καταγ­γέλ­λο­ντας την απα­ρά­δε­κτη και επι­κίν­δυνη εικόνα του μνη­μείου.

Οι πλη­ρο­φο­ρίες λένε ότι ακόμη παρα­μέ­νει σε εκκρε­μό­τητα η δια­δι­κα­σία της πλη­ρω­μής και ο εργο­λά­βος του έργου έχει προ­σφύ­γει για την ικα­νο­ποί­ηση των αιτη­μά­των του στη δικαιο­σύνη. Το καμπα­να­ριό βρί­σκε­ται αρι­στερά της εισόδου του ναού στη ΒΑ πλευρά.

Ο πύργος της βάσης είναι με καμάρα και εφά­πτε­ται στη μια του πλευρά με το κτήριο του συγκρο­τή­μα­τος, ενώ στην απέ­να­ντι πλευρά εφά­πτε­ται γωνιακά με τον ναό. Ακο­λου­θεί ο κύριος πύργος που φέρει κυκλικά ανοίγ­ματα ύψους 15 μέτρων. Πάνω από αυτόν υψώ­νε­ται δεύ­τε­ρος πύργος με τοξωτά ανοίγ­ματα που χωρί­ζο­νται με στρογ­γυλή κολώνα στη μέση, ύψους 2,5 μέτρων. Στον πύργο αυτό βρί­σκο­νται και οι καμπά­νες στη­ρι­ζό­με­νες σε μεταλ­λική κατα­σκευή. Ακο­λου­θεί μικρός πύργος σε σχήμα οκτά­γωνο ύψους 1,80 μ. πάνω στον οποίο στη­ρί­ζε­ται η οκτά­γωνη πυρα­μι­δοει­δής σκεπή ύψους 3,70 μ. Το συνο­λικό ύψος του καμπα­να­ριού ανέρ­χε­ται στα 23 μέτρα.

Δυο δεκα­ε­τίες μετά, η εικόνα του Αγίου Τρύφωνα εξα­κο­λου­θεί να πλη­γώ­νει. Σκου­ρια­σμέ­νες σκα­λω­σιές, μαδέρια και οικο­δο­μικά «κου­ρέ­λια» περι­βάλ­λουν τον ιερό χώρο, επι­σκιά­ζο­ντας κάθε γιορτή και κάθε λει­τουρ­γία. Μια εικόνα που αντί να τιμά την ιστορία και την παρά­δοση, δυσφη­μεί την περιοχή και μετα­τρέ­πει το καμπα­να­ριό σε σύμβολο αδρά­νειας.

Το καμπα­να­ριό του Αγίου Τρύφωνα δεν μπορεί να μείνει άλλο όμηρος γρα­φειο­κρα­τι­κών αγκυ­λώ­σεων. Η επίλυση του ιδιο­κτη­σια­κού ζητή­μα­τος (αν ακόμη υφί­στα­ται, καθώς έχει αλλάξει η νομο­θε­σία) είναι απα­ραί­τητη, ώστε να ολο­κλη­ρω­θεί η απο­κα­τά­σταση και να απο­δο­θεί όπως επι­βάλ­λε­ται ακέραιο το μνημείο στην τοπική κοι­νω­νία. Τόσα χρόνια αδρά­νειας είναι πολλά. Το καμπα­να­ριό δεν αντέχει άλλη αναβολή.