Λειψυδρία: Σχέδιο για μονάδες αφαλάτωσης στα μεγάλα ξενοδοχεία στα νησιά

Ακόμη και την εγκα­τά­στα­ση αυ­τό­νο­μων μο­νά­δων αφα­λά­τω­σης σε όλες τις με­γά­λες ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες εξε­τά­ζει, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες του energygame.gr, η κυ­βέρ­νη­ση, ως μέρος ενός διευ­ρυ­μέ­νου πλέγ­μα­τος λύ­σε­ων για την υδρο­δό­τη­ση των νη­σιών, ώστε να μην επι­βα­ρύ­νο­νται τα το­πι­κά δί­κτυα ύδρευ­σης, τα οποία λει­τουρ­γούν στα όριά τους. Σή­με­ρα οι και­νούρ­γιες του­ρι­στι­κές μο­νά­δες, αρ­κε­τές από τις οποί­ες έχουν εντα­χθεί στις στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις, είναι υπο­χρε­ω­μέ­νες να κα­λύ­πτουν συ­γκε­κρι­μέ­νες απαι­τή­σεις για τη χρήση νερού, προ­κει­μέ­νου να λά­βουν πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή αδειο­δό­τη­ση. Δεν ισχύ­ει, όμως, το ίδιο για τα πα­λαιό­τε­ρα ξε­νο­δο­χεια­κά συ­γκρο­τή­μα­τα. Γι’ αυτό και εξε­τά­ζε­ται το μέτρο της υπο­χρε­ω­τι­κής χρή­σης νερού από αφα­λά­τω­ση για την κά­λυ­ψη των ανα­γκών τους.

Η κλι­μα­τι­κή κρίση και ο υπερ­του­ρι­σμός απο­γυ­μνώ­νουν το δια­χρο­νι­κό κενό σε κα­τάλ­λη­λες υπο­δο­μές και την ελ­λι­πή συ­ντή­ρη­ση σε υφι­στά­με­να έργα, την ώρα που ανα­ζη­τού­νται μα­κρο­χρό­νιες και βιώ­σι­μες απα­ντή­σεις. Πηγές ανα­φέ­ρουν πως διαρ­ρο­ές, πα­λαιω­μέ­να δί­κτυα και συ­ντή­ρη­ση ανα­δει­κνύ­ο­νται σε τρία κομ­βι­κά μέ­τω­πα που πρέ­πει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται 12 μήνες τον χρόνο, καθώς «η νη­σιω­τι­κή ζωή δεν είναι επο­χι­κή». Η αφα­λά­τω­ση θέτει ταυ­τό­χρο­να και το ζή­τη­μα των με­γά­λων πο­σο­τή­των ενέρ­γειας που πρέ­πει να βρε­θούν, καθώς είναι αρ­κε­τά ενερ­γο­βό­ρος.

Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες του energygame.gr, έχουν ήδη ξε­κι­νή­σει συ­ζη­τή­σεις με ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες, προ­κει­μέ­νου να προ­χω­ρή­σουν στην εγκα­τά­στα­ση ιδιό­κτη­των, μι­κρής κλί­μα­κας αφα­λα­τώ­σε­ων για κά­λυ­ψη ανα­γκών, απο­συμ­φο­ρώ­ντας τα δη­μο­τι­κά δί­κτυα, καθώς και για κί­νη­τρα για χρήση θα­λασ­σι­νού νερού στις πι­σί­νες (σ.σ. όπως ισχύ­ει με τις νέες ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες των στρα­τη­γι­κών επεν­δύ­σε­ων), με σαφή διά­κρι­ση με­τα­ξύ κοι­νο­τι­κών υπο­δο­μών ύδρευ­σης και ιδιω­τι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων. Αυτή η ει­κό­να ξυπνά και το εν­δια­φέ­ρον των ιδιω­τών γε­νι­κό­τε­ρα γύρω από την αγορά των αφα­λα­τώ­σε­ων, με πολ­λές εται­ρεί­ες να «δια­πραγ­μα­τεύ­ο­νται» συμ­βό­λαια λει­τουρ­γί­ας και συ­ντή­ρη­σης μο­νά­δων αφα­λά­τω­σης με τους δή­μους, με φόντο, όπως λένε, την αδυ­να­μία της το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης σε ορι­σμέ­να νησιά να συ­ντη­ρεί και να λει­τουρ­γεί επαρ­κώς κρί­σι­μες υπο­δο­μές ύδρευ­σης.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως προ ολί­γων ημε­ρών το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας και η Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Αι­γαί­ου και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής ανα­κοί­νω­σαν πως έχουν προ­χω­ρή­σει σε 103 πα­ρεμ­βά­σεις ( έργα επάρ­κειας νερού και αφα­λά­τω­σης) σε 61 νη­σιω­τι­κούς δή­μους και ΔΕΥΑ, με χρη­μα­το­δό­τη­ση 9.073.448 ευρώ από το ΠΔΕ, στο πλαί­σιο του Ει­δι­κού Σχε­δί­ου Δρά­σης για τη Λει­ψυ­δρία 2025. Επι­πλέ­ον, εγκρί­θη­καν 20 εκατ. ευρώ για πε­ριο­χές με άμε­σες ανά­γκες, ενώ απλου­στεύ­τη­κε με fast-track η αδειο­δό­τη­ση μι­κρών αφα­λα­τώ­σε­ων -ήδη 35 νέες μο­νά­δες σε πάνω από 27 νησιά.

Η ΓΓ Αι­γαί­ου πα­ρέ­χει τε­χνι­κή υπο­στή­ρι­ξη και, όπου απαι­τεί­ται, λει­τουρ­γεί ως ανα­θέ­του­σα αρχή (Με­γί­στη, Λει­ψοί, Κί­μω­λος, Δια­πό­ντια, Γαύ­δος, Άγιος Ευ­στρά­τιος, Ι. Μονή Πα­νορ­μί­τη), χρη­μα­το­δο­τώ­ντας πα­ράλ­λη­λα τε­χνι­κούς συμ­βού­λους σε πάνω από 15 δή­μους. Δρο­μο­λο­γού­νται πρό­τυ­πα τεύχη προ­δια­γρα­φών, ενιαία κο­στο­λό­γη­ση έργων αφα­λά­τω­σης και υπο­στή­ρι­ξη αδύ­να­μων δι­καιού­χων σε συ­νερ­γα­σία με ΥΠΕΝ–ΥΠΕΣ–ΥΠΟΙΚ, ενώ στο υπό κα­τάρ­τι­ση Εθνι­κό Σχέ­διο για τα Ύδατα -υπό τον συ­ντο­νι­σμό του αντι­προ­έ­δρου, Κωστή Χα­τζη­δά­κη- η νη­σιω­τι­κό­τη­τα κα­το­χυ­ρώ­νε­ται ως στα­θε­ρό κρι­τή­ριο. Από το 2019 έως σή­με­ρα έχουν χρη­μα­το­δο­τη­θεί πάνω από 400 έργα σε 78 νησιά, με συ­νο­λι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό άνω των 60 εκατ. ευρώ.

Οι δύο κύ­κλοι και οι πα­ρεμ­βά­σεις

Πηγές με γνώση του θέ­μα­τος ανα­φέ­ρουν πως για το 2025 ο προ­γραμ­μα­τι­σμός ξε­κί­νη­σε από τον Νο­έμ­βριο του 2024 και «έτρε­ξε» σε δύο κύ­κλους απο­φά­σε­ων, με τις πρώ­τες να έχουν υπο­γρα­φεί ήδη πριν από τρεις έως τέσ­σε­ρις μήνες. Το συ­νο­λι­κό ύψος των πα­ρεμ­βά­σε­ων προ­σεγ­γί­ζει τα 9 εκατ. ευρώ και προ­έρ­χε­ται εξ ολο­κλή­ρου από το Πρό­γραμ­μα Δη­μο­σί­ων Επεν­δύ­σε­ων. Ο πρώ­τος κύ­κλος, ύψους πε­ρί­που 4,8 εκατ. ευρώ, πε­ριέ­λα­βε 48 έργα: δε­κα­εν­νέα πα­ρεμ­βά­σεις σε αφα­λα­τώ­σεις (πέντε μι­σθώ­σεις και δε­κα­τέσ­σε­ρις δρά­σεις συ­ντή­ρη­σης/λει­τουρ­γί­ας και ανα­βάθ­μι­σης υφι­στά­με­νων μο­νά­δων), επτά έργα γε­ω­τρή­σε­ων (ανό­ρυ­ξη ή θέση σε λει­τουρ­γία), πέντε έργα δε­ξα­με­νών, δώ­δε­κα πα­ρεμ­βά­σεις σε δί­κτυα ύδρευ­σης και τρεις με­λέ­τες ωρί­μαν­σης.

Ο δεύ­τε­ρος κύ­κλος, ύψους πε­ρί­που 4,292 εκατ. ευρώ, πε­ριέ­λα­βε 55 έργα: εί­κο­σι αφα­λα­τώ­σεις -κυ­ρί­ως μι­σθώ­σεις, συ­ντη­ρή­σεις και ανταλ­λα­κτι­κά-, δε­κα­τέσ­σε­ρις γε­ω­τρή­σεις, δύο δε­ξα­με­νές, έξι δί­κτυα ύδρευ­σης, εννέα με­λέ­τες και δύο ενερ­γεια­κές ανα­βαθ­μί­σεις. Συ­νο­λι­κά, στους δύο κύ­κλους υπο­στη­ρί­χθη­καν 41 πα­ρεμ­βά­σεις σε αφα­λα­τώ­σεις, γε­γο­νός που δεν ση­μαί­νει κατ’ ανά­γκην εγκα­τά­στα­ση νέων μο­νά­δων, αλλά κυ­ρί­ως στή­ρι­ξη της απρό­σκο­πτης λει­τουρ­γί­ας των υφι­στά­με­νων.

Η γε­ω­γρα­φι­κή δια­σπο­ρά κα­λύ­πτει το σύ­νο­λο των πε­ριο­χών αρ­μο­διό­τη­τας: Ιόνιο, Βό­ρειο και Νότιο Αι­γαίο, Κρήτη, Γαύδο και Αρ­γο­σα­ρω­νι­κό. Σε νησιά με οξυ­μέ­νο πρό­βλη­μα ή διοι­κη­τι­κή αδυ­να­μία -όπως το Κα­στελ­λό­ρι­ζο, η Κί­μω­λος, οι Λει­ψοί και, πρό­σφα­τα, η Άν­δρος (Μπα­τσί)- το υπουρ­γείο Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής λει­τούρ­γη­σε ως ανα­θέ­του­σα αρχή, «τρέ­χο­ντας» κε­ντρι­κά τις δια­δι­κα­σί­ες. Πα­ράλ­λη­λα, ενερ­γο­ποι­ή­θη­κε fast track σχήμα προ­σω­ρι­νών αδειο­δο­τή­σε­ων διε­τούς διάρ­κειας, που επέ­τρε­ψε την εγκα­τά­στα­ση/λει­τουρ­γία δε­κά­δων μο­νά­δων, οι οποί­ες, με βάση το ισχύ­ον πλαί­σιο, δεν θα είχαν προ­χω­ρή­σει εγκαί­ρως. Η συ­νει­σφο­ρά του μη­χα­νι­σμού απο­τι­μά­ται σε ισο­δύ­να­μο πε­ρί­που 17.000 κυ­βι­κών μέ­τρων την ημέρα, ενί­σχυ­ση κρί­σι­μη για την αιχμή της ζή­τη­σης.

Το ενερ­γεια­κό κό­στος των μο­νά­δων αφα­λά­τω­σης κα­τα­γρά­φε­ται ως ο δεύ­τε­ρος με­γά­λος «πο­νο­κέ­φα­λος».

Πηγή: powergame.gr