Ε. Λέκκας: Η λειψυδρία δεν θα είναι παροδική, χρειάζεται εθνικό σχέδιο – Μείζον το πρόβλημα στις τουριστικές περιοχές

Τα νησιά «για πολλούς και διά­φο­ρους λόγους», η Πελο­πόν­νη­σος, η ηπει­ρω­τική χώρα, η Στερεά και ορι­σμέ­νες περιο­χές της Μακε­δο­νίας έχουν το εντο­νό­τερο πρό­βλημα, σύμφωνα με τον καθη­γητή

Τα πρώτα κρίσιμα απο­τυ­πώ­ματα της κλι­μα­τι­κής αλλαγής έχουμε ήδη αρχίσει να τα βιώ­νουμε, όπως σημεί­ωσε σε συνέ­ντευξή του ο καθη­γη­τής Δυνα­μι­κής Τεκτο­νι­κής και Εφαρ­μο­σμέ­νης Γεω­λο­γίας Ευθύ­μιος Λέκκας.

Ανα­φε­ρό­με­νος στο πρό­βλημα της λει­ψυ­δρίας που πλήττει φέτος το καλο­καίρι πολλές περιο­χές της Ελλάδας, επι­σή­μανε ότι είναι ζήτημα που πρέπει «να αντι­με­τω­πί­σουμε σαν μια κανο­νι­κό­τητα λόγω της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. Με άλλα λόγια, η λει­ψυ­δρία ήρθε και θα παρα­μεί­νει. Δεν είναι ένα παρο­δικό φαι­νό­μενο, όπως γινόταν στο παρελ­θόν».

Μιλώ­ντας στο Πρώτο Πρό­γραμμα της ΕΡΑ, ο Ευθύ­μιος Λέκκας επι­σή­μανε ότι «υπο­λο­γί­ζαμε ότι η κλι­μα­τική κρίση θα έρθει τη δεκα­ε­τία του ’40, του ’50 και στο Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών και οι επι­στη­μο­νι­κοί φορείς της Ελλάδας αλλά και σε παγκό­σμιο επίπεδο αυτό θεω­ρού­σαν. Όμως, έχουμε αρχίσει να βιώ­νουμε ήδη από το ’17 με ’18 τα πρώτα κρίσιμα απο­τυ­πώ­ματα της κλι­μα­τι­κής κρίσης». Εξήγησε ότι αυτά δεν «δεν είναι μόνο η λει­ψυ­δρία, η οποία είναι ένα από τα δεδο­μένα τα οποία υπάρ­χουν, είναι επίσης και οι φυσικές κατα­στρο­φές, οι ξηρα­σίες, οι δασικές πυρ­κα­γιές, τα έντονα πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα, οι κατο­λι­σθή­σεις».

Κατά τον ίδιο, κυρί­αρχο ζήτημα είναι και η λει­ψυ­δρία, «που σημαί­νει ότι υπάρχει έλλειμμα ισο­ζυ­γίου, δεν υπάρ­χουν βρο­χο­πτώ­σεις ή όταν υπάρ­χουν οι βρο­χο­πτώ­σεις πέφτουν με τέτοια ραγδαιό­τητα που δεν μπορεί το έδαφος να απορ­ρο­φή­σει το νερό και αντί­θετα, δημιουρ­γεί κατα­στρο­φικά πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα. Συνεπώς δεν έχουμε εμπλου­τι­σμό των υπό­γειων υδρο­φό­ρων ορι­ζό­ντων και ούτε την πλήρωση των ταμιευ­τή­ρων. Και το τελευ­ταίο χρονικό διά­στημα, και κυρίως το χειμώνα, ουσια­στικά εκείνο το οποίο είχαμε ήταν η έντονη λει­ψυ­δρία, η απουσία βρο­χο­πτώ­σεων και χιο­νο­πτώ­σεων, με απο­τέ­λε­σμα να αντι­με­τω­πί­σουμε από τους πρώτους μήνες το πρό­βλημα που είναι επι­τα­κτικό».

Περιο­χές σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης

Σύμφωνα με τον καθη­γητή Γεω­λο­γίας, αυτός είναι ο λόγος που «πολλές περιο­χές της χώρας τέθηκαν σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης. Και αυτές είναι τα νησιά για πολλούς και διά­φο­ρους λόγους, η Πελο­πόν­νη­σος, η ηπει­ρω­τική χώρα, η Στερεά, ορι­σμέ­νες περιο­χές της Μακε­δο­νίας», που έχουν το εντο­νό­τερο πρό­βλημα.

Οπως είπε, πρό­βλημα λει­ψυ­δρίας αντι­με­τω­πί­ζουν επίσης και κάποιες περιο­χές στη Δυτική Ελλάδα, «όπου κι εκεί τα πρώτα σημάδια, στην Κέρκυρα για παρά­δειγμα, έχουν αρχίσει να δια­φαί­νο­νται».

Πρό­κει­ται για «σύνθετο πρό­βλημα, γιατί δεν οφεί­λε­ται μόνο στην απουσία των βρο­χο­πτώ­σεων τη χει­με­ρινή περίοδο, την περίοδο που μας πέρασε, αλλά οφεί­λε­ται και στη μη προ­σαρ­μογή της κατα­νά­λω­σης. Ειδικά στα νησιά του Αιγαίου, επειδή η κατα­νά­λωση αυξά­νε­ται, θα έλεγε κανένας ότι λόγω του­ρι­στών και λόγω του του­ρι­σμού». Χαρα­κτή­ρισε μάλιστα το πρό­βλημα στις του­ρι­στι­κές περιο­χές «μείζον».

Απο­θή­κευση και εξοι­κο­νό­μηση νερού

Για τον καθη­γητή Γεω­λο­γίας πρέπει «να κατα­νο­ή­σουμε ακριβώς τι συμ­βαί­νει στην ατμό­σφαιρα και να κατα­νο­ή­σουμε ακριβώς την κλι­μα­τική κρίση, από τι συνί­στα­ται και στη συνέ­χεια να προ­σπα­θή­σουμε με μεθο­δο­λο­γίες και να εμπλου­τί­σουμε περισ­σό­τερο τους υδρο­φό­ρους υπό­γειους ορί­ζο­ντες και τους ταμιευ­τή­ρες».

Περιέ­γραψε δε δύο δια­δι­κα­σίες: «η μία κατη­γο­ρία είναι ουσια­στικά αυτή της απο­θή­κευ­σης του νερού. Και η άλλη κατη­γο­ρία είναι αυτή της εξοι­κο­νό­μη­σης του νερού, που είναι και αυτή πολύ σημα­ντική, γιατί πρέπει ουσια­στικά σε πολλές περιο­χές τα δίκτυα να αντι­κα­τα­στα­θούν γιατί έχουμε πολλές διαρ­ροές».

Ωστόσο, «δεν υπάρ­χουν άμεσες λύσεις. Δηλαδή εάν εγκλω­βι­στούμε στη λύση των άμεσων προ­βλη­μά­των που προ­κύ­πτουν, που είναι επι­τα­κτικά, δεν το συζη­τάμε και δεν κάνουμε σχε­δια­σμό δεκα­ε­τίας, του­λά­χι­στον για τη δια­χεί­ριση του νερού σε εθνικό επίπεδο, δεν θα κάνουμε απο­λύ­τως τίποτα κάθε έτος και θα αντι­με­τω­πί­ζουμε ακόμα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα».

Η διαμάχη για την κατα­νά­λωση του νερού

Ο Ευθύ­μιος Λέκκας εξήγησε ότι «το πρώτο θέμα είναι να δούμε τι ποσά μπο­ρούμε να απο­θη­κεύ­σουμε σε μια περίοδο εξε­λισ­σό­με­νης κλι­μα­τι­κής κρίσης που τα πράγ­ματα θα δυσκο­λεύ­ουν όσο περνάει ο χρόνος. Το δεύτερο είναι να δούμε πώς θα δια­κι­νη­θεί όλος αυτός ο όγκος του νερού και με τι συν­θή­κες. Δεν είναι μόνο το θέμα των διαρ­ροών, είναι και το θέμα της υγιει­νής του νερού. Το τρίτο βεβαίως είναι να καθο­ρι­στούν στρα­τη­γικά το πού θα πρέπει να ξοδεύ­ουμε το νερό».

Παράλ­ληλα ανα­φέρ­θηκε και στην «υπο­βό­σκουσα διαμάχη μεταξύ του αγρο­τι­κού τομέα, μεταξύ του του­ρι­σμού, μεταξύ των κατοί­κων. Για παρά­δειγμα, πάρτε ένα του­ρι­στικό νησί αυτή την εποχή, στην Κρήτη ή σε άλλες περιο­χές όπου εκεί πρέπει να ισορ­ρο­πή­σει η όλη δια­δι­κα­σία μεταξύ του τι νερό θα δώσουμε, θα προ­ω­θή­σουμε στον αγρο­τικό τομέα, που είναι κρί­σι­μος τομέας. Δεν το συζη­τάμε. Και είναι κρίσιμο αυτό γιατί στον αγρο­τικό τομέα στη­ρί­ζε­ται ή είναι ο πρω­το­γε­νής τομέας στον οποίο στη­ρί­ζε­ται ένα μεγάλο τμήμα της οικο­νο­μίας. Στη συνέ­χεια έχουμε τον του­ρι­σμό. Ο του­ρί­στας της Φιν­λαν­δίας, της Σου­η­δίας, της Γερ­μα­νίας, του Βελγίου δεν έχει ασκηθεί στην εξοι­κο­νό­μηση του νερού γιατί το έχει άφθονο. Ούτε κι εμείς βέβαια το έχουμε σκεφτεί. Είναι και αυτό που λέτε για το πλύσιμο των αυτο­κι­νή­των. Όλα αυτά λοιπόν, δημιουρ­γούν τερά­στιες πιέσεις και θα έλεγα και υπάρ­χουν και υπο­βό­σκου­σες και κοι­νω­νι­κές αντι­θέ­σεις μεταξύ των παρα­γω­γι­κών τάξεων.

Εθνικό στρα­τη­γικό πλάνο

Σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, αυτό που πρέπει να γίνει είναι να «αρχί­σουμε με ένα εθνικό στρα­τη­γικό πλάνο δια­χεί­ρι­σης των νερών σε περίοδο εξε­λισ­σό­με­νης κλι­μα­τι­κής κρίσης, για να θέσουμε κανόνες και προ­τε­ραιό­τη­τες. Εκεί είναι το θέμα. Δηλαδή, αν δεν σχε­διά­σουμε έγκαιρα και με βάση τα νέα δεδο­μένα που προ­κύ­πτουν και που αλλά­ζουν προς το χει­ρό­τερο, δεν θα κάνουμε τίποτα. Κάθε χρόνο θα έχουμε όλη αυτή την ανη­συ­χία, αλλά και τις αντι­πα­λό­τη­τες που υπάρ­χουν μεταξύ των φορέων για το ποιος φταίει, ποιος ξοδεύει, τι πήρε ο καθένας και όλα τα σχετικά (…)».

Η πρότασή του περι­λαμ­βά­νει δύο άξονες: «Αμεσες λύσεις και άμεσος σχε­δια­σμός σε εθνικό επίπεδο. Και ευτυχώς που υπάρχει αυτή η πρω­το­βου­λία εκ μέρους της κυβέρ­νη­σης, αυτήν τη στιγμή, για να δούμε πού πάμε και τι πρέπει να κάνουμε. Ενας εθνικός σχε­δια­σμός λοιπόν, ο οποίος θα πρέπει να στη­ρί­ζε­ται στα νέα δεδο­μένα».

Πηγή kathimerini.gr