Γιώργος Καββαθάς: «Η κατάσταση στην αγορά θυμίζει έντονα την περίοδο του 2018»

Ο κ. Γιώρ­γος Καβ­βα­θάς είναι πρό­ε­δρος της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Εστια­το­ρι­κών και Συ­να­φών Επαγ­γελ­μά­των (ΠΟΕΣΕ) από το 2012 και πρό­ε­δρος της Γε­νι­κής Συ­νο­μο­σπον­δί­ας Επαγ­γελ­μα­τιών Βιο­τε­χνών Εμπό­ρων Ελ­λά­δας (ΓΣΕ­ΒΕΕ). Στη συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε προς τη «δ» μι­λά­ει για το σχέ­διο της κυ­βέρ­νη­σης με 12 πα­ρεμ­βά­σεις για την ενί­σχυ­ση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, τις προσ­δο­κί­ες της ΔΕΘ και την εμπο­ρι­κή συμ­φω­νία ανά­με­σα στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση και τις ΗΠΑ.

Σχο­λιά­ζο­ντας τις ελ­λεί­ψεις σε ερ­γα­τι­κά χέρια τη φε­τι­νή πε­ρί­ο­δο σε εστί­α­ση και του­ρι­σμό, ο κ. Καβ­βα­θάς επι­ση­μαί­νει ότι το πρό­βλη­μα είναι πολύ σύν­θε­το και πρέ­πει να λη­φθούν μια σειρά από μέτρα που να δί­νουν κί­νη­τρα στους ερ­γα­ζό­με­νους.

• Πρό­σφα­τα ο υπουρ­γός Ανά­πτυ­ξης, Τάκης Θε­ο­δω­ρι­κά­κος, πα­ρου­σί­α­σε στο Κυ­βερ­νη­τι­κό Συµβού­λιο Οι­κο­νοµικής Πο­λι­τι­κής, το σχέ­διο της κυ­βέρ­νη­σης με 12 πα­ρεμ­βά­σεις για την ενί­σχυ­ση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας. Κατά την εκτί­μη­σή σας, μπο­ρεί αυτές οι πα­ρεμ­βά­σεις να απο­τε­λέ­σουν εφαλ­τή­ριο για να γίνει πιο φι­λι­κό το επι­χει­ρη­μα­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον μέχρι το τέλος του 2025 -όπως ανα­φέρ­θη­κε;

Οι επι­χει­ρή­σεις, ιδίως οι μι­κρές και πολύ μι­κρές, έχουν να αντι­με­τω­πί­σουν ένα τα­χέ­ως διο­γκού­με­νο διοι­κη­τι­κό βάρος το οποίο δη­μιουρ­γεί­ται κυ­ρί­ως από τις ρυθ­μί­σεις του Υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μι­κών και Ερ­γα­σί­ας. Μέχρι σή­με­ρα η λε­γό­με­νη ψη­φια­κή με­τά­βα­ση δεν συ­νε­πά­γε­ται μεί­ω­ση της γρα­φειο­κρα­τί­ας αλλά με­τά­θε­σή της από το δη­μό­σιο στις επι­χει­ρή­σεις. Οι δώ­δε­κα πα­ρεμ­βά­σεις που ανα­φέ­ρε­τε ως επί το πλεί­στον είναι θε­τι­κές αλλά δεν αλ­λά­ζουν την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Αυτό που χρειά­ζε­ται και μά­λι­στα άμεσα είναι η μεί­ω­ση του κα­θη­με­ρι­νού δια­χει­ρι­στι­κού βά­ρους των επι­χει­ρή­σε­ων, ιδίως των μι­κρών και πολύ μι­κρών που δεν δια­θέ­τουν ούτε τους πό­ρους ούτε τη στε­λέ­χω­ση για να υπο­στη­ρί­ξουν όλη αυτή τη γρα­φειο­κρα­τία. Η πο­λι­τεία οφεί­λει να ανοί­ξει ένα διά­λο­γο με τον επι­χει­ρη­μα­τι­κό κόσμο, ένα διά­λο­γο ει­λι­κρί­νειας, όπου θα κα­θο­ρι­στούν όλες οι δια­δι­κα­σί­ες, ο χρό­νος και ο τρό­πος με­τά­βα­σης. Ταυ­τό­χρο­να θα πρέ­πει να δια­σφα­λι­στεί ότι θα μειω­θεί άμεσα ο χρό­νος διοι­κη­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης που σή­με­ρα απαι­τεί­ται όπως και ότι θα τε­θούν φραγ­μοί στις νέες χρε­ώ­σεις που επι­βάλ­λουν μο­νο­με­ρώς οι τρά­πε­ζες παρά την υψηλή τους κερ­δο­φο­ρία. Τέλος για να ενι­σχυ­θεί η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα, αυτό που κυ­ρί­ως απαι­τεί­ται σή­με­ρα είναι η μεί­ω­ση του ενερ­γεια­κού κό­στους, του κό­στους χρη­μα­το­δό­τη­σης ώστε να είναι αντί­στοι­χο της υπό­λοι­πης Ευ­ρώ­πης αλλά και η διεύ­ρυν­ση των δυ­να­το­τή­των πρό­σβα­σης σε χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία και ευ­ρω­παϊ­κούς πό­ρους. Εάν η κυ­βέρ­νη­ση επι­θυ­μεί ει­λι­κρι­νά να ενι­σχύ­σει την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα θα πρέ­πει να ξε­κι­νή­σει από τη βελ­τί­ω­ση του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κλί­μα­τος για τις μι­κρές και πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις. Η μέχρι σή­με­ρα πρα­κτι­κή κι­νεί­ται στην ακρι­βώς αντί­θε­τη κα­τεύ­θυν­ση από τις πραγ­μα­τι­κές ανά­γκες της εθνι­κής μας οι­κο­νο­μί­ας.

• Κάθε χρόνο, η εκά­στο­τε κυ­βέρ­νη­ση δίνει «ρα­ντε­βού» στην ΔΕΘ όπου ανα­μέ­νο­νται και οι σχε­τι­κές εξαγ­γε­λί­ες που δί­νουν το στίγ­μα της οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής που θα ακο­λου­θη­θεί στο επό­με­νο έτος. Τι πε­ρι­μέ­νου­με και μπο­ρούν η μι­κρο­με­σαία τάξη και οι ΜμΕ να έχουν βά­σι­μες ελ­πί­δες ότι θα αλ­λά­ξει κάτι;

Η κυ­βέρ­νη­ση ως ένα βαθμό έχει ήδη διαρ­ρεύ­σει τις βα­σι­κές κα­τευ­θύν­σεις των εξαγ­γε­λιών της ΔΕΘ που δυ­στυ­χώς στο με­γα­λύ­τε­ρο βαθμό φαί­νε­ται να μην αφο­ρούν στη συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία των μι­κρών και πολύ μι­κρών επι­χει­ρή­σε­ων, το 99% δη­λα­δή του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κό­σμου. Το ύψος των πα­ρεμ­βά­σε­ων φαί­νε­ται ότι θα πε­ριο­ρι­στεί μόλις στο 10% της υπέρ­βα­σης των στό­χων του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, απέ­χουν πολύ επο­μέ­νως από το να χα­ρα­κτη­ρι­στούν οι πο­λι­τι­κές που θα ανα­κοι­νω­θούν ανα­πτυ­ξια­κές. Η κα­τά­στα­ση στην αγορά θυ­μί­ζει έντο­να την πε­ρί­ο­δο του 2018, όταν και η ασκού­με­νη τότε οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή ευ­νο­ού­σε τα δη­μό­σια τα­μεία αλλά προ­κα­λού­σε ασφυ­ξία στην ελ­λη­νι­κή αγορά. Προ­φα­νώς κάθε μέτρο ελά­φρυν­σης των φόρων είναι θε­τι­κό. Η εμ­μο­νή όμως να φο­ρο­λο­γού­νται οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τί­ες όχι για τα κα­θα­ρά τους έσοδα αλλά τεκ­μαρ­τά, είναι η πλέον εχθρι­κή ενέρ­γεια σε βάρος της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας. Ο τεκ­μαρ­τός προσ­διο­ρι­σμός φο­ρο­λο­γη­τέ­ου ει­σο­δή­μα­τος όπως και το τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος πρέ­πει να κα­ταρ­γη­θούν άμεσα. Αντί­στοι­χα πρέ­πει να υπάρ­ξουν αλ­λα­γές αν δεν είναι εφι­κτή η κα­τάρ­γη­ση της προ­κα­τα­βο­λής φόρου. Επί­σης απαι­τεί­ται μια με­γά­λη πα­ρέμ­βα­ση συ­γκρά­τη­σης και μεί­ω­σης των ενοι­κί­ων για επαγ­γελ­μα­τι­κή χρήση, ο εξορ­θο­λο­γι­σμός του ΦΠΑ με μεί­ω­ση των υψη­λών συ­ντε­λε­στών και ει­δι­κά στην εστί­α­ση η επα­να­φο­ρά του χα­μη­λού συ­ντε­λε­στή και στα σερ­βι­ρι­ζό­με­να αγαθά. Ο δρα­στι­κός πε­ριο­ρι­σμός των τρα­πε­ζι­κών προ­μη­θειών, που τε­λι­κά έχουν αυ­ξη­θεί παρά τον μη­δε­νι­σμό ορι­σμέ­νων χρε­ώ­σε­ων. Τέλος κο­ρυ­φαίο ζή­τη­μα που χρή­ζει άμε­σης ρύθ­μι­σης είναι η αλ­λα­γή του μη­χα­νι­σμού κα­θο­ρι­σμού των τιμών στην ηλε­κτρι­κή ενέρ­γεια. Οι λο­γα­ρια­σμοί ρεύ­μα­τος για νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις πρέ­πει να μειω­θούν του­λά­χι­στον κατά 50%, στο ύψος δη­λα­δή που ήταν έως τα μέσα του 2021. Οτι­δή­πο­τε άλλο δεν μπο­ρεί παρά να θε­ω­ρεί­ται απο­τυ­χία και από τη σκο­πιά των επι­χει­ρή­σε­ων και των κα­τα­να­λω­τών αλλά και από την προ­ο­πτι­κή ανά­πτυ­ξης της εθνι­κής οι­κο­νο­μί­ας. Συ­μπε­ρα­σμα­τι­κά, όταν ση­μειώ­νο­νται, και μά­λι­στα επα­να­λαμ­βα­νό­με­να, τόσο με­γά­λες υπερ­βά­σεις σε σχέση με τους στό­χους του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, απο­δει­κνύ­ε­ται ότι η οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή βα­σί­ζε­ται σε λάθος πα­ρα­δο­χές. Η τε­ρά­στια υπέρ­βα­ση των στό­χων δεν συ­νε­πά­γε­ται υπε­ρα­πό­δο­ση της οι­κο­νο­μί­ας και ανά­πτυ­ξη, αλλά αντί­θε­τα υπερ­φο­ρο­λό­γη­ση και φτω­χο­ποί­η­ση της με­σαί­ας τάξης.

• Πώς εί­δα­τε την εμπο­ρι­κή συμ­φω­νία ανά­με­σα στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση και τις ΗΠΑ; Πόσο θα επη­ρε­ά­σει αυτό την αγορά στη χώρα μας;

Νο­μί­ζω ότι το τε­λι­κό απο­τέ­λε­σμα των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων απέ­χει πολύ από το να χα­ρα­κτη­ρι­στεί επω­φε­λής συμ­φω­νία και για τα δύο μέρη. Η ΕΕ υπο­χώ­ρη­σε ατά­κτως και τε­λι­κά κα­λεί­ται να πλη­ρώ­σει πολύ με­γά­λο τί­μη­μα. Ει­δι­κά στο σκέ­λος της ενέρ­γειας οι όροι που πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται το μόνο απο­τέ­λε­σμα που μπο­ρεί να έχουν εάν εφαρ­μο­στούν θα είναι ακόμα με­γα­λύ­τε­ρο κό­στος ενέρ­γειας για όλους μας. Από εκεί και πέρα η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία θα επη­ρε­α­στεί σε ορι­σμέ­νους μόνο αλλά πολύ βα­σι­κούς κλά­δους της οι­κο­νο­μί­ας μας, καθώς αφορά στον πρω­το­γε­νή τομέα και στη με­τα­ποί­η­ση των προ­ϊ­ό­ντων του. Το προ­φα­νές είναι ότι ο όγκος των εξα­γω­γών αυτών των κλά­δων στις ΗΠΑ θα μειω­θεί. Καθώς όμως πρό­κει­ται για ιδιαί­τε­ρα δυ­να­μι­κούς κλά­δους, η προ­στι­θέ­με­νη αξία των οποί­ων εδρά­ζε­ται κυ­ρί­ως στην ποιό­τη­τά τους, εκτι­μώ ότι με τις κα­τάλ­λη­λες κι­νή­σεις μπο­ρούν να διο­χε­τευ­τούν σε άλλες αγο­ρές και να πε­ριο­ρι­στούν οι συ­νέ­πειες των πο­λι­τι­κών προ­στα­τευ­τι­σμού που ανα­πτύσ­σουν οι ΗΠΑ. Για να επι­τα­χυν­θεί όμως αυτή η ανα­κα­τεύ­θυν­ση σε αγο­ρές απαι­τεί­ται και η συν­δρο­μή της κυ­βέρ­νη­σης ώστε να επι­τευ­χθούν δι­με­ρείς συμ­φω­νί­ες με άλλες αγο­ρές. Εάν πε­ρι­μέ­νου­με την ΕΕ να εξε­τά­σει τις εναλ­λα­κτι­κές και να πε­τύ­χει συμ­φω­νί­ες για το σύ­νο­λο της ευ­ρω­παϊ­κής οι­κο­νο­μί­ας, νο­μί­ζω ότι θα χαθεί πο­λύ­τι­μος χρό­νος και κυ­ρί­ως θα υπη­ρε­τη­θούν κατά προ­τε­ραιό­τη­τα τα συμ­φέ­ρο­ντα των με­γά­λων βιο­μη­χα­νι­κών κρα­τών και δευ­τε­ρευό­ντως της εθνι­κής μας οι­κο­νο­μί­ας που έχει δια­φο­ρε­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά και άλλες ανά­γκες.

• Οι ελ­λεί­ψεις σε ερ­γα­τι­κά χέρια και μά­λι­στα σε εστί­α­ση και του­ρι­σμό, είναι φέτος πολ­λές. Τι θα μπο­ρού­σε να γίνει κατά την εκτί­μη­σή σας, προ­κει­μέ­νου να ανα­νε­ω­θεί το εν­δια­φέ­ρον στην αγορά ερ­γα­σί­ας;

Το πρό­βλη­μα της έλ­λει­ψης του ανα­γκαί­ου αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού στην εστί­α­ση και στον του­ρι­σμό είναι πολύ σύν­θε­το καθώς πρό­κει­ται για δρα­στη­ριό­τη­τες έντο­νης ερ­γα­σί­ας. Τα κενά εντο­πί­ζο­νται κυ­ρί­ως σε θέ­σεις ελά­χι­στης εξει­δί­κευ­σης. Μια λύση θα μπο­ρού­σε να είναι η ανά­πτυ­ξη μιας ου­σιώ­δους με­τα­να­στευ­τι­κής πο­λι­τι­κής στη βάση των ανα­γκών του κλά­δου. Η βελ­τί­ω­ση επί­σης της φο­ρο­λο­γι­κής αντι­με­τώ­πι­σης των ερ­γα­ζό­με­νων στον επι­σι­τι­σμό και στον του­ρι­σμό, ιδίως τον επο­χι­κό, θα μπο­ρού­σε να κάνει πιο ελ­κυ­στι­κές αυτές τις διε­ξό­δους, του­λά­χι­στον για τους νε­ό­τε­ρους. Θα πρέ­πει επί­σης να ανα­πτυ­χθούν πο­λι­τι­κές σε συ­νέρ­γεια το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης με τις επι­χει­ρή­σεις για την προ­σφο­ρά κα­λύ­τε­ρων όρων δια­βί­ω­σης σε όσους με­τα­κι­νού­νται εκτός της μό­νι­μης κα­τοι­κί­ας τους για να ερ­γα­στούν στον του­ρι­σμό και στην εστί­α­ση. Η ανά­πτυ­ξη τέλος εξο­πλι­σμού και τε­χνο­λο­γί­ας που να επι­τρέ­πουν τη λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σε­ων με λι­γό­τε­ρο προ­σω­πι­κό θα δια­μόρ­φω­νε και μια νέα οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα με δυ­να­τό­τη­τες μά­λι­στα εξω­στρε­φούς ανά­πτυ­ξης.