Διακοπές με ταπεράκι και σούπερ μάρκετ – Ζημιωμένη η εστίαση από την ακρίβεια και το airbnb

Βρι­σκό­μα­στε στην κο­ρυ­φή της του­ρι­στι­κής σεζόν και θε­ω­ρη­τι­κά η εστί­α­ση δια­νύ­ει τη χρυσή της εποχή. Είναι η πε­ρί­ο­δος που τα μα­γα­ζιά προσ­δο­κούν να κά­νουν τους με­γα­λύ­τε­ρους τζί­ρους της χρο­νιάς, για να «ρε­φά­ρουν» πι­θα­νόν και τις απώ­λειες των προη­γού­με­νων μηνών. Άλ­λω­στε το 2025 δεν ξε­κί­νη­σε με το δεξί για την εστί­α­ση.

Παρά τον πλη­θω­ρι­σμό υπήρ­ξε μεί­ω­ση του τζί­ρου σε εστια­τό­ρια-καφέ κ.λπ., κατά -7,6% το πρώτο τρί­μη­νο, σε σύ­γκρι­ση με πέ­ρυ­σι, με απώ­λειες πε­ρισ­σό­τε­ρων από 152 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ για το σύ­νο­λο του κλά­δου (στα 1,84 δισ. ευρώ από  1,99 το 2024).

Οι αι­τί­ες της πτώ­σης είναι πολ­λα­πλές. Η ακρί­βεια κάνει τους Έλ­λη­νες κα­τα­να­λω­τές να πε­ριο­ρί­ζουν τις εξό­δους, προ­τι­μώ­ντας πιο φθη­νές λύ­σεις. Η κατ’ οίκον δια­σκέ­δα­ση με φί­λους, η κα­τα­νά­λω­ση καφέ και αλ­κο­όλ στο σπίτι, τα ημι-έτοι­μα γεύ­μα­τα, η στρο­φή στο συ­γκρι­τι­κά φθη­νό­τε­ρο γρή­γο­ρο φα­γη­τό, με ντε­λί­βε­ρι και take away, αντί για τα­βέρ­νες, αλ­λά­ζουν τις ισορ­ρο­πί­ες στην αγορά.

Πα­ράλ­λη­λα, η ρα­γδαία εξά­πλω­ση του Αirbnb, έχει οδη­γή­σει σε έναν νέο τύπο του­ρί­στα, που θα προ­τι­μή­σει να ψω­νί­σει από το σού­περ μάρ­κετ και να κά­τσει μέσα να μα­γει­ρέ­ψει ή να πιει, αντί να βγαί­νει κάθε βράδυ έξω.

Αυτό δε ση­μαί­νει ότι η εστί­α­ση δεν δου­λεύ­ει, ιδίως σε του­ρι­στι­κές ζώνες ή ότι δεν υπάρ­χει επι­σκε­ψι­μό­τη­τα. Ση­μαί­νει όμως ότι πε­ριο­ρί­ζε­ται τόσο η συ­χνό­τη­τα των εξό­δων όσο και η πο­σό­τη­τα της κα­τα­νά­λω­σης εκτός σπι­τιού, σε μια προ­σπά­θεια συ­γκρά­τη­σης των δα­πα­νών.

Αμ­φι­λε­γό­με­να μη­νύ­μα­τα για την εστί­α­ση

Σύμ­φω­να με τον Ιω­άν­νη Δα­βε­ρώ­νη, πρό­ε­δρο της Ένω­σης Εστια­το­ρί­ων και Συ­να­φών Ατ­τι­κής (ΕΕΣΑ) και γε­νι­κό γραμ­μα­τέα της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Εστια­το­ρί­ων και Συ­να­φών Επαγ­γελ­μά­των (ΠΟΕΣΕ), είναι ακόμα νωρίς για να βγουν συ­μπε­ρά­σμα­τα για την πο­ρεία του κλά­δου τη φε­τι­νή σεζόν. Ο τε­λι­κός λο­γα­ρια­σμός θα γίνει προς τα μέσα του Οκτω­βρί­ου, και όλοι ευ­ελ­πι­στούν σε ένα θε­τι­κό απο­τέ­λε­σμα.

Προς το παρόν όμως τα μη­νύ­μα­τα είναι αμ­φι­λε­γό­με­να, και απο­τυ­πώ­νουν μια αγορά πολ­λα­πλών τα­χυ­τή­των.

«Στην Ατ­τι­κή υπάρ­χει ικα­νο­ποι­η­τι­κή ει­κό­να για το κέ­ντρο της Αθή­νας και στο νότιο κομ­μά­τι, του πα­ρα­λια­κού με­τώ­που. Στις υπό­λοι­πες πε­ριο­χές η κα­τά­στα­ση είναι στα­θε­ρή. Σί­γου­ρα υπάρ­χει αντα­γω­νι­σμός από τα σού­περ μάρ­κετ, γιατί ο κό­σμος δυ­σκο­λεύ­ε­ται οι­κο­νο­μι­κά. Όμως και στην εστί­α­ση υπάρ­χουν με­γά­λες αυ­ξή­σεις σε πρώ­τες ύλες, λει­τουρ­γι­κά έξοδα – ιδίως το ρεύμα –  προ­σω­πι­κό, φο­ρο­λο­γία. Δεν μπο­ρεί να κρα­τή­σει τις τιμές χα­μη­λά όπως θέλει ο κό­σμος, όταν στο τέλος πρέ­πει να υπάρ­ξει κερ­δο­φο­ρία», δη­λώ­νει στο in πρό­ε­δρος της ΕΕΣΑ.

Ο ίδιος επι­βε­βαιώ­νει τη γε­νι­κή αί­σθη­ση ότι τα μα­γα­ζιά που ακόμα «δου­λεύ­ουν καλά» είναι εκεί­να που δί­νουν και φα­γη­τό στο χέρι, το σου­βλά­κι, η πίτσα, ενώ και το ντε­λί­βε­ρι λει­τουρ­γεί αρ­κε­τά. Πε­ρισ­σό­τε­ρο ζο­ρί­ζο­νται τα με­γα­λύ­τε­ρα κα­τα­στή­μα­τα, με πολλά τρα­πέ­ζια, που έχουν υψη­λό­τε­ρα έξοδα.

Οι Έλ­λη­νες στις δια­κο­πές μα­γει­ρεύ­ουν και ψω­νί­ζουν τρό­φι­μα από φούρ­νους και σού­περ μάρ­κετ – Πηγή: ΙΕΛΚΑ

Μέ­νουν μέσα και στις δια­κο­πές

«Τα μη­νύ­μα­τα που ει­σπράτ­του­με από τους συ­να­δέλ­φους στα νησιά, μέσω της ΠΟΕΣΕ, είναι ότι ο κό­σμος έρ­χε­ται, απο­λαμ­βά­νει το ωραίο μέρος, αλλά τα πράγ­μα­τα στην εστί­α­ση είναι πε­σμέ­να».

Ο κύ­ριος Δα­βε­ρώ­νης, πα­ρα­δέ­χε­ται ότι οι του­ρί­στες που δια­μέ­νουν σε Airbnb στρέ­φο­νται στις αγο­ρές από κα­τα­στή­μα­τα τρο­φί­μων και κα­τα­να­λώ­νουν εντός των ενοι­κια­ζό­με­νων κα­τα­λυ­μά­των.

«Όμως η ουσία των δια­κο­πών δεν είναι να πη­γαί­νεις κάθε μέρα στο σού­περ μάρ­κετ και να μέ­νεις σπίτι να μα­γει­ρεύ­εις. Η ουσία είναι να απο­λαύ­σεις τα το­πι­κά τα­βερ­νά­κια και στέ­κια», επι­μέ­νει ο εκ­πρό­σω­πος των εστια­το­ρί­ων.

Πλέον έχει αλ­λά­ξει η ανα­λο­γία με­τα­ξύ του έξω και του μέσα και στις δια­κο­πές. Εκεί που οι αδειού­χοι μπο­ρεί να έτρω­γαν μια φορά τη μέρα, ή μέρα πάρα μέρα έξω, τώρα η πλά­στιγ­γα γέρ­νει υπέρ της κα­τα­νά­λω­σης κατ’οίκον ή στα όρθια.  Το γε­γο­νός αυτό σε συν­δυα­σμό με τις λι­γό­τε­ρες ημέ­ρες δια­κο­πών, μειώ­νει και τους τζί­ρους της εστί­α­σης, ακόμα και σε πε­ριό­δους υψη­λής επι­σκε­ψι­μό­τη­τας. «Αν πάνε πέντε μέρες δια­κο­πές, θα μεί­νουν μέσα τις τρεις και θα φάνε έξω τις δύο. Εκεί που πα­ράγ­γελ­ναν δύο σου­βλά­κια ο κα­θέ­νας, τώρα θα πά­ρουν ένα και μια μπύρα και θα φύ­γουν», μας λέει ο εκ­πρό­σω­πος των εστια­τό­ρων Ατ­τι­κής.

Airbnb και All Inclusive

Αν και από με­γά­λα του­ρι­στι­κά νησιά όπως η Κρήτη, η Κέρ­κυ­ρα, η Ρόδος, αλλά και μι­κρό­τε­ρα όπως η Τήνος, έρ­χο­νται εν­θαρ­ρυ­ντι­κά μη­νύ­μα­τα, οι επαγ­γελ­μα­τί­ες της εστί­α­σης είναι προ­βλη­μα­τι­σμέ­νοι. Εκτός από τους του­ρί­στες των Airbnb που στρέ­φο­νται στα σού­περ μάρ­κετ, συ­νε­χί­ζε­ται και η τάση του «Αll Inclusive». Οι πε­λά­τες των με­γά­λων τα­ξι­διω­τι­κών πρα­κτο­ρεί­ων, που προ­σφέ­ρουν φουλ «πα­κέ­τα δια­κο­πών»,  μέ­νουν μα­ντρω­μέ­νοι μέσα, χωρίς να ξο­δεύ­ουν εκτός ξε­νο­δο­χεί­ου, αφή­νο­ντας  επι­πλέ­ον χρή­μα­τα στην το­πι­κή οι­κο­νο­μία.

Το γε­νι­κό συ­μπέ­ρα­σμα, είναι ότι η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων της εστί­α­σης έχει επη­ρε­α­στεί ση­μα­ντι­κά από τις αλ­λα­γές που έχουν επέλ­θει – από την παν­δη­μία και μετά, τόσο στα κόστη λει­τουρ­γί­ας όσο και στις κα­τα­να­λω­τι­κές συ­νή­θειες.  Ενώ υπάρ­χουν «θύ­λα­κες» που λει­τουρ­γούν ίσως και κα­λύ­τε­ρα από ό,τι πριν,  αυτοί είναι η εξαί­ρε­ση. «Αν υπάρ­χουν 1000 επι­χει­ρή­σεις σε όλη την Ελ­λά­δα που κά­νουν τη δια­φο­ρά, αυτό δεν αντι­προ­σπεύ­ει τη συ­νο­λι­κή ει­κό­να του κλά­δου, των 80.000 επι­χει­ρή­σε­ων πα­νελ­λα­δι­κά», κα­τα­λή­γει ο κ. Δα­βε­ρώ­νης.

Έσοδα ρεκόρ για τα σού­περ μάρ­κετ στις του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές

Τη στρο­φή των του­ρι­στών – ντό­πιων και ξένων –  σε αγο­ρές από σού­περ μάρ­κετ, επι­βε­βαιώ­νουν και τα τε­λευ­ταία στοι­χεία της εται­ρεί­ας έρευ­νας αγο­ράς Circana, για τους τζί­ρους του Ιου­νί­ου.

Ενώ πα­νελ­λα­δι­κά ο τζί­ρος των σού­περ μάρ­κετ έχει αυ­ξη­θεί το πρώτο εξά­μη­νο του 2025 κατά 6,6%, στη νησιά και στην Κρήτη ση­μειώ­θη­κε πολύ με­γα­λύ­τε­ρη αύ­ξη­ση, κατά 9,5% και 8,1% αντί­στοι­χα. Στην Πε­λο­πόν­νη­σο, που επί­σης έχει ανέ­βει ως του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός για τους ντό­πιους η αύ­ξη­ση του τζί­ρου των σού­περ μάρ­κετ κι­νή­θη­κε στο 6,8%.

Αντί­θε­τα, στην Κε­ντρι­κή και Βό­ρεια Ελ­λά­δα η αύ­ξη­ση του τζί­ρου ήταν ση­μα­ντι­κά μι­κρό­τε­ρη από τον πα­νελ­λα­δι­κό μέσο όρο (4,2% και 4,1%). Χα­μη­λό­τε­ρη από τον πα­νελ­λα­δι­κό μέσο όρο ήταν η αύ­ξη­ση του τζί­ρου σε Ατ­τι­κή και Θεσ­σα­λο­νί­κη, με 5,6% και 5,7% αντί­στοι­χα.

Τα πα­ρα­πά­νω συ­γκλί­νουν στο συ­μπέ­ρα­σμα, ότι για όσους τε­λι­κά πάνε δια­κο­πές, το ελ­λη­νι­κό κα­λο­καί­ρι και φέτος, δεν ση­μαί­νει τόσο «μπιτς-μπαρ, τα­βέρ­να και κλα­μπά­κι», αλλά «εξο­χι­κό, μα­γεί­ρε­μα και τα­πε­ρά­κι» – άντε και ένα σου­βλά­κι στο χέρι ή street cocktail στα όρθια.

Πηγή: in.gr