Βιώσιμος Τουρισμός και ο Ρόλος του Υπεύθυνου Σύγχρονου Επισκέπτη – Το Παράδειγμα της Ρόδου

Ο του­ρι­σμός είναι μια από τις ισχυ­ρό­τε­ρες κινη­τή­ριες δυνά­μεις της οικο­νο­μίας της Ελλάδας και ειδικά της Ρόδου. Η Ρόδος, με την ιστο­ρική της κλη­ρο­νο­μιά και τις φυσικές ομορ­φιές, απο­τε­λεί σημείο ανα­φο­ράς για τον του­ρι­στικό χάρτη της Μεσο­γείου.  Το 2024 υπο­δέ­χτηκε 3,5 εκατ. επι­σκέ­πτες, με αύξηση 14% από το 2023. Η δυνα­μι­κό­τητα ξεπερνά τις 100.000 κλίνες με απο­τέ­λε­σμα κατά τους θερι­νούς μήνες να πιέ­ζο­νται ακόμη και οι βασικές υπο­δο­μές του νησιού. Παράλ­ληλα οι πυρ­κα­γιές του 2023 κατέ­δει­ξαν τον βαθμό ευα­λω­τό­τη­τας της περιο­χής στην κλι­μα­τική αλλαγή.

Τα νησί μας, όπως και πολλά  του­ρι­στικά νησιά, βρί­σκε­ται σήμερα μπροστά σε σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις όπως είναι η υπερ­συ­γκέ­ντρωση δρα­στη­ριο­τή­των σε δημο­φι­λείς περιο­χές με συνέ­πεια τη συμ­φό­ρηση και πολλές φορές την υπο­βάθ­μιση της εμπει­ρίας, η πίεση στο περι­βάλ­λον (απορ­ρίμ­ματα, κυκλο­φο­ρία κλπ) και η έλλειψη νερού, ειδικά κατά την υψηλή του­ρι­στική περίοδο.

Η ανάγκη για την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και το σεβασμό της τοπικής κοι­νό­τη­τας είναι επι­τα­κτική, ενώ ο βιώ­σι­μος του­ρι­σμός και ο ρόλος του σύγ­χρο­νου υπεύ­θυ­νου επι­σκέ­πτη είναι πιο σημα­ντι­κοί από ποτέ.

Η βιώσιμη προ­σέγ­γιση  του του­ρι­σμού δεν αφορά μόνο στην οικο­λο­γία, αλλά και τη δια­τή­ρηση της ποιό­τη­τας ζωής των κατοί­κων και της αυθε­ντι­κό­τη­τας του του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού ενώ η διαρκώς αυξα­νό­μενη του­ρι­στική ροή φέρνει μαζί της και ευθύνες όχι μόνο για τις τοπικές αρχές και τους επαγ­γελ­μα­τίες του του­ρι­σμού, αλλά και για τον σύγ­χρονο επι­σκέ­πτη που το προφίλ του εξε­λίσ­σε­ται διαρκώς τα τελευ­ταία χρόνια.

Ο βιώ­σι­μος του­ρι­σμός στο­χεύει στο να δια­σφα­λί­σει πως η φιλο­ξε­νία του σήμερα δεν θέτει σε κίνδυνο τις προ­ο­πτι­κές του αύριο έχοντας κύριους άξονες :

·       Το σεβασμό στο περι­βάλ­λον,  τους φυσι­κούς πόρους και τη βιο­ποι­κι­λό­τητα.

·       Την υπο­στή­ριξη της πολι­τι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας της περιο­χής,  την οικο­νο­μία (πέρα από το all-inclusive) και τις τοπικές κοι­νό­τη­τες

·       Την ελα­χι­στο­ποί­ηση των αρνη­τι­κών επι­πτώ­σεων που μπορεί να προ­κα­λέ­σει ο μαζικός του­ρι­σμός, όπως η ρύπανση, η υπερ­κα­τα­νά­λωση νερού ή η αλλοί­ωση του πολι­τι­στι­κού τοπίου.

Συγ­χρό­νως ο  σημε­ρι­νός ταξι­διώ­της δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται σαν κατα­να­λω­τής εμπει­ριών αλλά ζητού­μενο είναι να απο­τε­λέ­σει έναν ενεργό συμ­με­τέ­χο­ντα που:

Ενη­με­ρώ­νε­ται για τον προ­ο­ρι­σμό του: μαθαί­νει για την τοπική κουλ­τούρα, τα ήθη και τις ανάγκες της τοπικής κοι­νό­τη­τας.

Σέβεται τον φυσικό και πολι­τι­στικό πλούτο του τόπου.

Προτιμά τοπικά προ­ϊ­ό­ντα και επι­χει­ρή­σεις, ενι­σχύ­ο­ντας την οικο­νο­μία της περιο­χής.

Περιο­ρί­ζει το περι­βαλ­λο­ντικό του απο­τύ­πωμα, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας μέσα μετα­φο­ράς χαμηλών ρύπων, μειώ­νο­ντας τη χρήση πλα­στι­κών και κατα­να­λώ­νο­ντας υπεύ­θυνα νερό και ενέρ­γεια.

Απο­φεύ­γει την του­ρι­στική υπερ­φόρ­τωση, επι­λέ­γο­ντας μη δημο­φι­λείς περιό­δους  για την επί­σκεψη του

Η πορεία προς το βιώσιμο του­ρι­σμό είναι επιλογή που αφορά όλους τους εμπλε­κό­με­νους στην παρα­γωγή του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος με κάθε έναν να φέρει τη δική του ευθύνη. Απο­τε­λεί  μια συλ­λο­γική δια­δι­κα­σία και μόνο έτσι μπορεί να έχει απο­τέ­λε­σμα.

Οι κάτοι­κοι και οι επαγ­γελ­μα­τίες του του­ρι­σμού θα πρέπει να  επεν­δύ­ουν σε υπο­δο­μές φιλικές προς το περι­βάλ­λον και να προ­ω­θούν την τοπική ταυ­τό­τητα. Ειδικά οι επαγ­γελ­μα­τίες θα πρέπει  σχε­διά­ζουν με μακρο­πρό­θε­σμη οπτική, όχι μόνο με βάση την επόμενη σεζόν και να προ­σφέ­ρουν υπη­ρε­σίες με γνώμονα την ποιό­τητα και την αρμονία και όχι το γρήγορο και ευκαι­ριακό κέρδος.

Οι επι­σκέ­πτες οφεί­λουν να συμ­με­τέ­χουν με σεβασμό, ενη­μέ­ρωση και ευαι­σθη­σία αφή­νο­ντας θετικό απο­τύ­πωμα.

Τέλος οι τοπικές αρχές θα πρέπει να  ενι­σχύ­ουν τις πολι­τι­κές για ήπια του­ρι­στική ανά­πτυξη και επι­μόρ­φωση όλων των εμπλε­κο­μέ­νων.

Η Ρόδος σήμερα δεν είναι απλώς ένας του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός. Αξιο­ποιώ­ντας την  υπάρ­χουσα πολυετή εμπει­ρία μπορεί  να απο­τε­λέ­σει εργα­στήρι μετά­βα­σης σε ένα ποιο­τι­κό­τερο και φιλικό στο περι­βάλ­λον του­ρι­σμό για ολό­κληρη την Ελλάδα.

Να τεκ­μη­ριώ­σει πως αυτό που χρεια­ζό­μα­στε δεν είναι  περισ­σό­τε­ρος του­ρι­σμός. Αυτό που χρεια­ζό­μα­στε είναι «καλύ­τε­ρος» του­ρι­σμός εκπαι­δευ­μέ­νος στο σεβασμό και την εκτί­μηση σε αυτό που του προ­σφέ­ρε­ται και απο­λαμ­βά­νει.

Δρ Δέσποινα Π. Μπρόκου

Aγρ. Τοπο­γρά­φος Μηχα­νι­κός ΕΜΠ,

Διδά­κτωρ Χαρ­το­γρα­φίας και Γεω­πλη­ρο­φο­ρι­κής ΕΜΠ, Msc ΜΒΑ

Συνι­διο­κτή­τρια AVALON BOUTIQUE SUITES HOTEL