Νίκος Παπαευσταθίου: Στη μάχη της πρόληψης με «ηλεκτρονικά μάτια» και ανθρώπινες ασπίδες

Γενικέ, κατά την πρό­σφατη ευρεία σύσκεψη, στην οποία συμ­με­τεί­χατε με τον υπουργό κ. Κεφα­λο­γιάννη στη Ρόδο, για την προ­ε­τοι­μα­σία της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, ανα­κοι­νώ­θηκε ότι ενι­σχύ­ε­ται η αντι­πυ­ρική θωρά­κιση στη Ρόδο με τρία drones με θερ­μι­κές κάμερες και ομάδες δασο­κο­μά­ντος. Η κλι­μα­τική κρίση δεν επι­τρέ­πει εφη­συ­χα­σμό κατα­λα­βαίνω, και πόσο μάλλον σε μία περιοχή όπως η Ρόδος, που έχει υποστεί τερά­στιες κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές, με τις μνήμες να έρχο­νται στο καλο­καίρι του ’23…

Η κλι­μα­τική κρίση απο­τε­λεί μια οδυνηρή πραγ­μα­τι­κό­τητα κα Παμπρή. Τις συνέ­πειές της τις βιώνει όλος ο πλα­νή­της και δυστυ­χώς και η χώρα μας. Όπως είναι φυσικό, λοιπόν, η λέξη εφη­συ­χα­σμός είναι απα­γο­ρευ­τική.

Γι’ αυτό κι έχει τερά­στια σημασία η συστη­μα­τική και ορθή προ­ε­τοι­μα­σία, ώστε να αντι­με­τω­πί­σουμε έγκαιρα και απο­τε­λε­σμα­τικά κάθε εκδή­λωση ακραίων φυσικών φαι­νο­μέ­νων.

Στην πρό­σφατη σύσκεψη που έγινε στη Ρόδο, υπό τον υπουργό τον κ. Κεφα­λο­γιάννη, ανα­λύ­σαμε διε­ξο­δικά τους άξονες της προ­ε­τοι­μα­σίας μας για τη φετινή περίοδο, για τα νησιά του Ν. Αιγαίου.

Πράγ­ματι, όπως σωστά ανα­φέ­ρετε κι εσείς κα Παμπρή, για πρώτη φορά η Περι­φέ­ρεια Ν. Αιγαίου θα δια­θέ­τει τρία drones με δυνα­τό­τητα 24ωρης επι­τή­ρη­σης και άμεση μετά­δοση εικόνας στο ΕΣΚΕΔΙΚ και στο ΠΕΚΕ Ρόδου. Δύο απ’ αυτά θα βρί­σκο­νται στη Ρόδο κι ένα στην Άνδρο. Στόχος μας είναι να ενι­σχύ­σουμε την πρόληψη, αλλά και να αυξή­σουμε την ταχύ­τητα της αντί­δρα­σής μας.

Από την άλλη μεριά έχουμε ενι­σχύ­σει σημα­ντικά και τις επί­γειες δυνά­μεις. Για την παρούσα αντι­πυ­ρική περίοδο θα επι­χει­ρούν 700 πυρο­σβέ­στες, προ­ερ­χό­με­νοι από το μόνιμο προ­σω­πικό, τις Ειδικές Μονάδες Δασικών Επι­χει­ρή­σεων, τους πεντα­ε­τούς υπο­χρέ­ω­σης και τους επο­χι­κούς πυρο­σβέ­στες. Επίσης δώσαμε ιδιαί­τερη έμφαση στην 11η ΕΜΟΔΕ Ρόδου, η οποία στε­λε­χώ­νε­ται με 36 εξει­δι­κευ­μέ­νους πυρο­σβέ­στες. Εξαι­ρε­τικά σημα­ντική είναι και η συμβολή των εθε­λο­ντών: 232 του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος και 382 της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, από 22 εθε­λο­ντι­κές ομάδες. Κάθε σχέδιο δράσης μας για την ευρύ­τερη περιοχή του Ν. Αιγαίου έχει επι­και­ρο­ποι­η­θεί. Σκοπός μας είναι να προ­στα­τεύ­σουμε ανθρώ­πι­νες ζωές, περιου­σίες, υπο­δο­μές, αλλά και το φυσικό μας περι­βάλ­λον.

Σχετικά με τα εναέρια μέσα κ. Παπα­ευ­στα­θίου, ο υπουρ­γός ανα­κοί­νωσε ότι, όπως και πέρυσι, θα επι­χει­ρούν περίπου 80-85 πτητικά μέσα. Πόσα εναέρια θα έχουμε στο αερο­δρό­μιο της Ρόδου και από πότε;

Η ενί­σχυση των ενα­έ­ριων μέσων απο­τε­λεί βασική προ­τε­ραιό­τητά μας, καθώς η συν­δρομή τους είναι καθο­ρι­στική για την αντι­με­τώ­πιση των δασικών πυρ­κα­γιών.

Μαζί με τα μισθω­μένα πτητικά μέσα ο στόλος μας θα κυμαί­νε­ται μεταξύ 80-85, που θα είναι δια­θέ­σιμα και θα επι­χει­ρούν ανά ημέρα.

Η περυ­σινή εμπει­ρία μας έχει διδάξει ότι η άμεση εικόνα από τις έμφορ­τες περι­πο­λίες, κυρίως τις ημέρες υψηλού κιν­δύ­νου, έχει βοη­θή­σει σημα­ντικά στο προ­λά­βουμε μεγάλες κατα­στρο­φές.

Όσον αφορά στο Νότιο Αιγαίο και τη Ρόδο, θα επι­τη­ρούν, αλλά και θα συν­δρά­μουν στην κατά­σβεση, καθ’ όλη τη διάρ­κεια της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου, ένα ελι­κό­πτερο Mi-8, που θα έχει ως βάση τη Νάξο, ένα Augusta Bell, τρία Air Tractor και ένα Chinook, τα οποία θα βρί­σκο­νται στη Ρόδο.

Οφείλω να επι­ση­μάνω σε αυτό το σημείο, ότι ο στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός του Π.Σ. προ­βλέ­πει διαρκή αξιο­λό­γηση και κατα­νομή των δυνά­μεων, βάσει επι­χει­ρη­σια­κών δεδο­μέ­νων και αναγκών. Αυτό σημαί­νει ότι τα δεδο­μένα αλλά­ζουν, ανάλογα με τις συν­θή­κες και την επι­κιν­δυ­νό­τητα της κατά­στα­σης που θα αντι­με­τω­πί­ζουμε.

Προ­σφά­τως ο υπουρ­γός δήλωσε ότι τα Canadair 50 ετών, παρά τη συντή­ρησή τους, δεν μπορούν πλέον να απο­τε­λούν τη ραχο­κο­κα­λιά της αντι­πυ­ρι­κής άμυνας της χώρας και ο παλαιός εξο­πλι­σμός αντι­με­τω­πί­ζε­ται μέσα από ένα φιλό­δοξο πρό­γραμμα ανα­νέ­ω­σης, παράλ­ληλα και με τα επίγεια μέσα. Τι ακριβώς προ­βλέ­πε­ται για τον εκσυγ­χρο­νι­σμό τους, τόσο στα επίγεια όσο και στα εναέρια μέσα; Θα αυξηθεί και ο αριθμός των drones για την ευρύ­τερη και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη επι­τή­ρηση;

O εκσυγ­χρο­νι­σμός των πτη­τι­κών μέσων απο­τε­λεί βασικό πυλώνα της εθνικής προ­σπά­θειας για την πρόληψη και την αντι­με­τώ­πιση των φυσικών κατα­στρο­φών.

Στο πλαίσιο αυτής της λογικής προ­χω­ράει με γοργούς ρυθμούς η ανα­βάθ­μιση των υπαρ­χό­ντων CL-415, ενώ η χώρα μας, μαζί με τη Γαλλία, θα παρα­λά­βει επτά νέα Canadair CL-515, εξο­πλι­σμένα με προηγ­μένα συστή­ματα και ικανά να επι­χει­ρούν σε πιο δύσκο­λες και­ρι­κές συν­θή­κες, με την πρώτη παρα­λαβή να ανα­μέ­νε­ται στις αρχές του 2028.

Αυτό σημαί­νει, με απλά λόγια, ότι η Ελλάδα θα δια­θέ­τει πλέον έναν από τους μεγα­λύ­τε­ρους στόλους πυρό­σβε­σης στην Ευρώπη, συν­δυά­ζο­ντας εθνικά μέσα και ενοι­κια­ζό­μενο στόλο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε και την υπο­γραφή μέσω του προ­γράμ­μα­τος «ΑΙΓΙΣ», για την από­κτηση 8 νέων ελι­κο­πτέ­ρων, τα οποία θα ενι­σχύ­σουν τις επι­χει­ρή­σεις δασο­πυ­ρό­σβε­σης και τη μετα­φορά προ­σω­πι­κού. Τα πρώτα δύο ελι­κό­πτερα θα παρα­δο­θούν μέχρι τον Ιούνιο του 2026, ενώ τα υπό­λοιπα έξι σε βάθος τετρα­ε­τίας.

Για να κατα­νο­ή­σουν καλύ­τερα και οι συμπο­λί­τες μας τι είναι το πρό­γραμμα «ΑΙΓΙΣ», συνο­λι­κού ύψους άνω των 2,1 δισ. ευρώ, αυτό, μεταξύ άλλων, αφορά στη συνεχή ενί­σχυση τόσο των ενα­έ­ριων και επί­γειων μέσων, όσο και των επι­κοι­νω­νια­κών και τεχνο­λο­γι­κών υπο­δο­μών της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας.

Επεν­δύ­ουμε, δηλαδή, σε νέες τεχνο­λο­γίες και και­νο­το­μίες, που ουσια­στικά θα βοη­θή­σουν στον επι­χει­ρη­σιακό σχε­δια­σμό μας. Κι αφού μιλή­σαμε για νέες τεχνο­λο­γίες, θα ήταν παρά­λειψη να μην κάνουμε ιδιαί­τερη αναφορά στην αύξηση του αριθμού των drones επι­τή­ρη­σης με θερ­μι­κές κάμερες, που διπλα­σιά­ζε­ται, από 45 σε 82, λει­τουρ­γώ­ντας σε 24ωρη βάση. Αυτά τα «ηλε­κτρο­νικά μάτια» μας παρέ­χουν πλη­ρο­φο­ρίες, μας δίνουν εικόνα σε real time και μας βοηθούν στον άμεσο εντο­πι­σμό πιθανών εστιών, πριν εξε­λι­χθούν σε πυρ­κα­γιές.

Οι πυρο­σβε­στι­κές δυνά­μεις φέτος είναι περισ­σό­τερο ενι­σχυ­μέ­νες σε μόνιμο και εποχικό προ­σω­πικό σε όλη τη χώρα;

Ο επι­χει­ρη­σια­κός σχε­δια­σμός του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος ενι­σχύ­ε­ται σε όλες τις Περι­φέ­ρειες. Για πρώτη φορά ο αριθμός των πυρο­σβε­στών ανέρ­χε­ται σε 18.000, μαζί με τους 2.500 επο­χι­κούς, οι οποίοι θα έχουν οκτά­μηνη κι όχι εξάμηνη σύμβαση. Επι­πλέον, θα ενι­σχύ­σουν τις δυνά­μεις μας περίπου 10.500 εκπαι­δευ­μέ­νοι εθε­λο­ντές από οργα­νώ­σεις πολι­τι­κής προ­στα­σίας και εθε­λο­ντές πυρο­σβέ­στες.

Παράλ­ληλα, υιο­θε­τώ­ντας τα διδάγ­ματα των προη­γου­μέ­νων ετών, έχουμε προ­χω­ρή­σει στην εκπαί­δευση και στην επι­μόρ­φωση των πυρο­σβε­στών, αξιο­ποιώ­ντας την επι­στη­μο­νική γνώση, εντός κι εκτός συνόρων.

Οι πυρο­σβέ­στες είναι οι μαχητές της πρώτης γραμμής, αυτοί που αντι­με­τω­πί­ζουν, πολλές φορές από μειο­νε­κτική θέση, τη μανία της φύσης. Γι’ αυτό το λόγο φρο­ντί­ζουμε να έχουν τον κατάλ­ληλο εξο­πλι­σμό, έχουμε ανα­νε­ώ­σει τον επίγειο στόλο των οχη­μά­των, ώστε να ρίχνο­νται στη μάχη με όσο το δυνατόν καλύ­τε­ρες προ­ϋ­πο­θέ­σεις και ταυ­τό­χρονα να είναι οι ίδιοι ασφα­λείς.

Γενικέ έχετε επι­ση­μά­νει την ανάγκη καθα­ρι­σμού οικο­πέ­δων, απευ­θύ­νο­ντας έκκληση προς τους πολίτες καθώς πρό­κει­ται για μια απλή πράξη με σημα­ντική συμβολή στην πρόληψη. Όμως παρά την χρη­μα­το­δό­τηση ύψους 40.000.000 ευρώ στους Δήμους για τη μετα­φορά και απόθεση των υλικών, η πραγ­μα­τική κατά­σταση απο­τυ­πώ­νει δεκάδες μικρές χωμα­τε­ρές που απο­τε­λούν βασική αιτία ανά­φλε­ξης πυρ­κα­γιών. Αυτό πόσο εύκολα αντι­με­τω­πί­ζε­ται;

Στις συσκέ­ψεις που έγιναν σε όλες τις Περι­φέ­ρειες της χώρας, ενόψει της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου, θέσαμε στην κορυφή των προ­τε­ραιο­τή­των μας το ζήτημα της ανάγκης καθα­ρι­σμού των οικο­πέ­δων.

Γι’ αυτό το λόγο και η Πολι­τεία παρείχε φέτος χρη­μα­το­δό­τηση ύψους 40 εκ. ευρώ προς τους Δήμους, απο­κλει­στικά για υλο­ποί­ηση δράσεων πυρο­προ­στα­σίας ενώ, παράλ­ληλα, έχουν οριο­θε­τη­θεί σαφή σημεία για τη μετα­φορά και απόθεση των υλικών. Εκτός όμως από τον επι­χει­ρη­σιακό σχε­δια­σμό του Υπουρ­γείου και γενικά της Πολι­τείας, πρέπει να μας γίνει συνεί­δηση ότι η πολι­τική προ­στα­σία δεν είναι μόνο συλ­λο­γική υπόθεση. Είναι σε μεγάλο βαθμό και ατομική. Πρέπει να ενσω­μα­τώ­σουμε την αντί­ληψη ότι ένα καθα­ρι­σμένο οικό­πεδο προ­στα­τεύει τόσο την ίδια την ιδιο­κτη­σία όσο και τις γει­το­νι­κές. Κι είναι αλήθεια ότι πολλές φορές παρα­τη­ρούμε να υπάρ­χουν «αυτο­σχέ­διες» χωμα­τε­ρές, που απο­τε­λούν αιτία εκδή­λω­σης πυρ­κα­γιάς. Γι’ αυτό κι έχουμε επι­στή­σει την προσοχή στους Δήμους, αλλά πρέπει να κατα­λά­βουν κι οι πολίτες, ότι η προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος είναι ευθύνη όλων μας.

Επίσης, δεν πρέπει να παρα­βλέ­ψουμε ότι για τέταρτη συνεχή χρονιά υλο­ποιεί­ται το πρό­γραμμα AntiNero, στο πλαίσιο του οποίου πραγ­μα­το­ποιού­νται παρεμ­βά­σεις συνο­λι­κού ύψους περίπου 210 εκ. ευρώ για το 2025. Οι δράσεις περι­λαμ­βά­νουν καθα­ρι­σμούς δασών και δασικών εκτά­σεων, συντή­ρηση του δασικού οδικού δικτύου και των αντι­πυ­ρι­κών ζωνών με στόχο την ενί­σχυση της πρό­λη­ψης και της απο­τε­λε­σμα­τι­κής δια­χεί­ρι­σης των πυρ­κα­γιών. Για τη Ρόδο έχει δια­τε­θεί στο πλαίσιο του παρα­πάνω προ­γράμ­μα­τος ένα ποσό που υπερ­βαί­νει τα 6 εκ. ευρώ.

Φαντά­ζο­μαι ότι η Πολι­τική Προ­στα­σία συμ­βου­λεύ­ε­ται κλι­μα­το­λό­γους και ειδι­κούς επι­στή­μο­νες στην πρό­βλεψη των φυσικών φαι­νο­μέ­νων. Εκτι­μάτε ότι με τον «βιασμό» του περι­βάλ­λο­ντος, φέτος θα έχουμε επα­νά­ληψη φαι­νο­μέ­νων, όπως υψηλές θερ­μο­κρα­σίες έντο­νους ανέμους, λει­ψυ­δρία κλπ στα νησιά;

Οφεί­λουμε να είμαστε ρεα­λι­στές, ζούμε σε μια εποχή κλι­μα­τι­κής κρίσης, όπου τα ακραία καιρικά φαι­νό­μενα, δυστυ­χώς, θα απο­τε­λούν ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της ζωής μας. Κι αυτό αφορά όλη τη χώρα και την ηπει­ρω­τική και τη νησιω­τική. Αυτό σημαί­νει ότι θα έχουμε πυρ­κα­γιές, πλημ­μύ­ρες και γενικά ακραίες μετα­βο­λές του καιρού, κατά περιό­δους καθ’ όλη τη διάρ­κεια του χρόνου.

Γι’ αυτό και σημα­ντικό κομμάτι του έργου που επι­τε­λούμε είναι και η αγαστή συνερ­γα­σία με τους μετε­ω­ρο­λό­γους κι άλλους επι­στή­μο­νες, όπου υπάρχει καθη­με­ρινή ενη­μέ­ρωση για τα καιρικά φαι­νό­μενα που ανα­πτύσ­σο­νται στη χώρα μας. Προς αυτήν την κατεύ­θυνση κινού­μα­στε και για την ανα­βάθ­μιση υφι­στά­με­νου εθνικού δικτύου μετε­ω­ρο­λο­γι­κών σταθμών σε συνερ­γα­σία με την Εθνική Μετε­ω­ρο­λο­γική Υπη­ρε­σία. Στόχος μας είναι η βελ­τί­ωση ακόμα περαι­τέρω της ποιό­τη­τας των προ­γνώ­σεων του καιρού, που απο­τε­λεί σημα­ντικό εργα­λείο στο έργο της πρό­λη­ψης αλλά και κατά τη διάρ­κεια ενός συμ­βά­ντος.