Τουρισμός: Η σεζόν ξεκίνησε με 20% ελλείψεις προσωπικού στα ξενοδοχεία – Tα στοιχεία για το Νότιο Αιγαίο

Οι ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού παρα­μέ­νει το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα στα ξενο­δο­χεία στην έναρξη της νέα σεζόν ενώ οι αγκυ­λώ­σεις της εργα­τι­κής νομο­θε­σίας σε συν­δυα­σμό με την χρήση του «εργα­λείου» της ψηφια­κής κάρτας φέρνουν την μαύρη εργασία από το παρά­θυρο στον κλάδο.

Η Πρό­ε­δρος του Ινστι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων (ΙΤΕΠ), Κων­στα­ντίνα Σβύνου μιλώ­ντας στον ot.gr επι­ση­μαί­νει ότι οι ελλεί­ψεις σε προ­σω­πικό στον ξενο­δο­χειακό τομέα θα φτάσουν και φέτος στα περυ­σινά επίπεδα περίπου στο 20% όπου σύμφωνα με σχετική μελέτη του ΙΤΕΠ, οι ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού εκτι­μή­θη­καν στις 53.817 έναντι των 278.188 θέσεων εργα­σίας που προ­βλέ­πο­νται στο οργα­νό­γραμμα. Επο­μέ­νως το ποσοστό των ελλεί­ψεων εκτι­μή­θηκε στο 19%, παρου­σιά­ζο­ντας οριακή μείωση σε σχέση με την προη­γού­μενη χρονιά.

Ο του­ρι­σμός και οι μετα­κλή­σεις εργα­ζο­μέ­νων

Η κα. Σβύνου σημειώ­νει ότι μετά από ένα αρχικό πάγωμα των μετα­κλή­σεων εργα­ζο­μέ­νων από άλλες χώρες στη συνέ­χεια η πολι­τεία κινή­θηκε πιο γρήγορα και έχει αρχίσει η πρό­σληψη μετα­κλη­τών αλλά οι δια­δι­κα­σίες μπλο­κά­ρουν ακόμη σε γρα­φειο­κρα­τικά θέματα όπως έκδοση ΑΦΜ κ.λ.π.

ΟΙ περιο­χές από τις οποίες προ­σλαμ­βά­νο­νται εργα­ζό­με­νοι είναι η Ινδία, Οι Φιλιπ­πί­νες και η Αίγυ­πτος ενώ όπως σημειώ­νει είναι εκπαι­δευ­μέ­νοι και προ­σθέ­τουν αξία στην παροχή υπη­ρε­σιών.

Όσον αφορά την ψηφιακή κάρτα εργα­σίας είναι ένα χρήσιμο εργα­λείο με τους ξενο­δό­χους να δηλώ­νουν υπέρ της εφαρ­μο­γής της ωστόσο θεωρούν ότι το πρό­βλημα έγκει­ται στην εργα­σιακή νομο­θε­σία και τις αγκυ­λώ­σεις που παρου­σιά­ζει, όταν αφορά μια επο­χιακή εργασία όπως είναι ο του­ρι­σμός.

Σύμφωνα με τους ξενο­δό­χους υπάρ­χουν πολλοί εργα­ζό­με­νοι π.χ. καμα­ριέ­ρες που θέλουν να δου­λέ­ψουν επτά ημέρες της εβδο­μάδα αλλά δεν μπορούν, είτε σε μία επι­χεί­ρηση είτε σε δυο επι­χει­ρή­σεις καθώς δεν μπορούν να δου­λέ­ψουν στη μια πεν­θή­μερο και σε μία άλλη να καλύ­ψουν τα ρεπό των εκεί εργα­ζό­με­νων. Σε καθε­στώς έλλει­ψης ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού αυτό είναι ένα πρό­βλημα.

Πάντως η κ. Σβύνου ξεκα­θα­ρί­ζει ότι δεν υπάρ­χουν περι­θώ­ρια εξα­να­γκα­σμού του εργα­ζό­με­νου καθώς υπάρχει λίγη προ­σφορά εργασία και μεγάλη ζήτηση.

Όπως περι­γρά­φουν οι ξενο­δό­χοι σε πολλές περι­πτώ­σεις κατα­γρά­φε­ται ένας «πλει­στη­ρια­σμός» μεταξύ επι­χει­ρή­σεων για την προ­σέλ­κυση εργα­ζό­με­νων. Επίσης οι απα­γο­ρεύ­σεις που ισχύουν στο πλαίσιο της προ­στα­σίας του εργα­ζό­με­νου οδηγεί πολλές φορές στο καθε­στώς της «μαύρης εργα­σίας» αφού όπως προ­α­να­φέρ­θηκε ο εργα­ζό­με­νος δεν μπορεί να καλύψει «ρεπό» σε μια άλλη επι­χεί­ρηση από εκείνη που συμπλή­ρωσε το πεν­θή­μερο.

Η πολι­τεία σε συνερ­γα­σία με τον ξενο­δο­χειακό τομέα και τους εργα­ζό­με­νους θα πρέπει να ξαναδεί το πρό­βλημα αυτό σύμφωνα με παρά­γο­ντες του κλάδου.

Τι δείχνει η έρευνα για την απα­σχό­ληση

Το Ινστι­τούτο Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων διε­ξά­γει, για λογα­ρια­σμό του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος, για τέταρτη συνε­χό­μενη χρονιά την έρευνα για την εκτί­μηση της Απα­σχό­λη­σης και των ελλεί­ψεων στα Ελλη­νικά Ξενο­δο­χεία. Το διά­στημα διε­ξα­γω­γής της έρευνας είναι από 7 έως 9 Νοεμ­βρίου 2024 και η περί­ο­δος ανα­φο­ράς είναι το έτος 2024.

Στην έρευνα αυτή συμ­με­τεί­χαν σε 597 ξενο­δο­χεία με πλήρως ολο­κλη­ρω­μένα και ελεγ­μένα ηλε­κτρο­νικά ερω­τη­μα­το­λό­για. Τα στοι­χεία αφορούν 37 ειδι­κό­τη­τες, για κάθε μία από τις οποίες ανα­φέ­ρε­ται ο αριθμός των εργα­ζο­μέ­νων που προ­βλέ­πο­νται στο οργα­νό­γραμμα, ο αριθμός των θέσεων που καλύ­φθηκε και υπο­λο­γί­ζο­νται οι ελλεί­ψεις που τελικά προ­έ­κυ­ψαν. Ως έλλειψη θεω­ρεί­ται η διαφορά του πραγ­μα­τι­κού αριθμού των εργα­ζο­μέ­νων στα ξενο­δο­χεία από αυτόν που προ­βλέ­πε­ται στο οργα­νό­γραμμα του κάθε ξενο­δο­χείου. Ως ποσοστό έλλει­ψης ορί­ζε­ται ο λόγος του αριθμού έλλει­ψης των εργα­ζο­μέ­νων ως προς τον αριθμό των προ­βλε­πό­με­νων θέσεων στο οργα­νό­γραμμα.

Από την έρευνα προ­κύ­πτει ότι για το έτος 2024, οι ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού εκτι­μώ­νται στις 53.817 έναντι των 278.188 θέσεων εργα­σίας που προ­βλέ­πο­νται στο οργα­νό­γραμμα. Επο­μέ­νως το ποσοστό των ελλεί­ψεων εκτι­μά­ται στο 19%, παρου­σιά­ζο­ντας οριακή μείωση σε σχέση με την προη­γού­μενη χρονιά. Σε σχέση με την κατη­γο­ρία των ξενο­δο­χείων το μεγα­λύ­τερο ποσοστό ελλεί­ψεων παρα­τη­ρεί­ται στα ξενο­δο­χεία 2* (38%) και το μικρό­τερο τα ξενο­δο­χεία 5* (12%). Σε από­λυ­τους αριθ­μούς οι περισ­σό­τε­ρες ελλεί­ψεις κατα­γρά­φο­νται στα 4* ξενο­δο­χεία (13.583).

Περι­ζή­τητη η καμα­ριέρα

Από τις 37 εξε­τα­ζό­με­νες ειδι­κό­τη­τες η κατε­ξο­χήν περι­ζή­τητη δια­χρο­νικά είναι αυτής της καμα­ριέ­ρας καθώς απο­τε­λεί το 16% των προ­βλε­πό­με­νων θέσεων βάσει οργα­νο­γράμ­μα­τος, το 17% των θέσεων που καλύ­φθη­καν και το 9% του συνόλου των ελλεί­ψεων. Το 61% του συνόλου των θέσεων βάσει οργα­νο­γράμ­μα­τος καλύ­πτουν οι ειδι­κό­τη­τες της Καμα­ριέ­ρας, του Σερ­βι­τό­ρου, του Receptionist, του Βοηθού Σερ­βι­τό­ρου, του Barista, του Λαν­τζέρη της Τεχνι­κής Υπο­στή­ρι­ξης και του Μάγειρα (όλων των βαθ­μί­δων) . Οι ειδι­κό­τη­τες αυτές αντι­στοι­χούν στο 63% των θέσεων που καλύ­φθη­καν και το 52% του συνόλου των ελλεί­ψεων. Ελλεί­ψεις ωστόσο παρα­τη­ρού­νται και σε εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό και στελέχη σημα­ντι­κών για την οργά­νωση, τη δια­χεί­ριση και την εύρυθμη λει­τουρ­γία των σύγ­χρο­νων ξενο­δο­χείων.

Οι θέσεις του Γενικού Διευ­θυ­ντή, Front Office Manager, Λογιστή και Βοηθού Λογιστή, Sales Manager, Housekeeping Director, Προϊ­στα­μέ­νης Ορόφου, Marketing Manager, πληροφορικάριoυ (ΙΤ) και του Sommelier παρου­σιά­ζουν υψηλά ποσοστά έλλει­ψης ανά ειδι­κό­τητα. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα ο Sommelier που εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί την ειδι­κό­τητα με τη μεγα­λύ­τερη ποσο­στιαία έλλειψη (51%) με σημα­ντική διαφορά από τις υπό­λοι­πες. Γενικά στα εξει­δι­κευ­μένα στελέχη το ποσοστό ελλεί­ψεων ανά ειδι­κό­τητα είναι υψηλό, γεγονός που δείχνει την ανάγκη για τη δημιουρ­γία τέτοιων στε­λε­χών μέσω προ­γραμ­μά­των εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης.

Πόσες εται­ρείες αντι­με­τω­πί­ζουν πρό­βλημα

Από το σύνολο των ξενο­δο­χείων, το 30% εμφα­νί­ζει έλλειψη σε του­λά­χι­στον μία θέση καμα­ριέ­ρας, το 23% εμφα­νί­ζει έλλειψη σε του­λά­χι­στον μία θέση receptionist, το 22% εμφα­νί­ζει έλλειψη σε του­λά­χι­στον μία θέση σερ­βι­τό­ρου, το 18% εμφα­νί­ζει έλλειψη σε του­λά­χι­στον μία θέση καθα­ρι­στή εσω­τε­ρι­κών και εξω­τε­ρι­κών χώρων και το 17% εμφα­νί­ζει έλλειψη σε του­λά­χι­στον μία θέση Barista/Barman-Barwoman.και Τεχνι­κής Υπο­στή­ρι­ξης. Σε επίπεδο τμη­μά­των τα τμήματα F&B, Ορο­φο­κο­μίας και Κου­ζί­νας απο­τε­λούν το 43% των προ­βλε­πό­με­νων θέσεων εργα­σίας με βάση το οργα­νό­γραμμα. Το τμήμα Υπο­στη­ρι­κτι­κών υπη­ρε­σιών παρου­σιά­ζει το μεγα­λύ­τερο ποσοστό ελλεί­ψεων (24%), ακο­λου­θού­μενο από τα τμήμα Διοι­κη­τι­κών υπη­ρε­σίες, πωλή­σεων, μάρ­κε­τινγκ & ΙΤ (23%). Το ποσοστό ελλεί­ψεων σε Κουζίνα και Υποδοχή και F&B εκτι­μά­ται κοντά στο 20%, και για το τμήμα Ορο­φο­κο­μίας στο 15%.

Κερ­δί­ζει έδαφος το outsourcing

Παρα­τη­ρεί­ται μια τάση ανόδου του ποσο­στού των ξενο­δο­χείων που χρη­σι­μο­ποιούν υπη­ρε­σίες outsourcing. Παρα­τη­ρεί­ται μείωση του ποσο­στού των ξενο­δο­χείων που δεν χρη­σι­μο­ποιούν καμία εξω­τε­ρική υπη­ρε­σία από 32% το 2021 σε 21% το 2024, δεί­χνο­ντας μια σαφή αλλαγή στρα­τη­γι­κής στον τρόπο λει­τουρ­γίας του κλάδου. Η πιο συχνή υπη­ρε­σία που παρέ­χε­ται από εξω­τε­ρικό συνερ­γάτη για το 59% των ξενο­δο­χείων είναι η τήρηση των λογι­στι­κών τους βιβλίων. To 47% των ξενο­δο­χείων προ­τί­θε­ται να προ­σλά­βει προ­σω­πικό από τρίτες χώρες. Ο συνο­λι­κός αριθμός προ­σλή­ψεων προ­σω­πι­κού από τρίτες χώρες που οι ξενο­δό­χοι που έχουν κάνει αίτηση για πρό­σληψη αντι­στοι­χεί στο 13% των ελλεί­ψεων που παρα­τη­ρή­θηκε το 2024 και αφορά κυρίως μη εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό. Το 81% των ξενο­δο­χείων αυτών ενδια­φέ­ρο­νται για την ειδι­κό­τητα της καμα­ριέ­ρας, η οποία και αντι­στοι­χεί στο 36% του συνόλου των προ­σλή­ψεων από τρίτες χώρες.

Στο Νότιο Αιγαίο οι περισ­σό­τε­ρες ελλεί­ψεις

Σχετικά με την περιοχή του ξενο­δο­χείου οι περισ­σό­τε­ρες ελλεί­ψεις σε από­λυ­τους αριθ­μούς σημειώ­νο­νται στο Νότιο Αιγαίο (11.705, 15,5%) και ως ποσοστό στην Κεντρική Ελλάδα (4.608 θέσεις, 31%). Οι νησιω­τι­κές περιο­χές παρου­σιά­ζουν τα υψη­λό­τερα ποσοστά στην πρόθεση πρό­σλη­ψης προ­σω­πι­κού από τρίτες χώρες, με κορυ­φαία τα Νησιά Νοτίου Αιγαίου (68,9%) πιθανόν λόγω της αυξη­μέ­νης του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και των υψηλών αναγκών σε εργα­τικό δυνα­μικό. Οι ηπει­ρω­τι­κές περιο­χές εμφα­νί­ζουν σαφώς χαμη­λό­τερα ποσοστά, πιθανόν λόγω μικρό­τε­ρης του­ρι­στι­κής εξάρ­τη­σης και καλύ­τε­ρης πρό­σβα­σης σε εγχώριο εργα­τικό δυνα­μικό.

Πηγή: ot.gr