Στην τελευταία θέση της Ε.Ε. η Ελλάδα, λόγω έλλειψης νοσηλευτών

Aφανείς ήρωες του Εθνικού Συστή­μα­τος Υγείας οι νοση­λευ­τές και νοση­λεύ­τριες, βρί­σκο­νται καθη­με­ρινά αντι­μέ­τω­ποι με ένα δια­λυ­μένο, εξου­θε­νω­μένο και υπο­στε­λε­χω­μένο σύστημα υγείας. Καλύ­πτουν τερά­στια κενά, εργά­ζο­νται υπό εξο­ντω­τι­κές συν­θή­κες, με άκαμπτα κυκλικά ωράρια και πενι­χρές απο­λα­βές, χωρίς ουσια­στική θεσμική στήριξη και ανα­γνώ­ριση.

Η Ελλάδα βρί­σκε­ται στην τελευ­ταία θέση στην Ε.Ε. με μόλις 3,3 νοση­λευ­τές ανά 1.000 κατοί­κους (ποσοστά ανάλογα με αυτά της Κίνας και του Μεξικού), όταν ο ευρω­παϊ­κός μέσος όρος ξεπερνά τους 8 νοση­λευ­τές/1000 κατοί­κους, σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΟΟΣΑ. Αντί­στοιχα, η χώρα μας κατα­τάσ­σε­ται στις χαμη­λό­τε­ρες θέσεις – βάσει δεικτών – σε ότι αφορά τις συν­θή­κες εργα­σίας, τις αμοιβές και τη θεσμική υπο­στή­ριξη.

Η εικόνα επι­δει­νώ­νε­ται ακόμη περισ­σό­τερο λόγω ελλι­πούς θεσμι­κής προ­στα­σίας της νοση­λευ­τι­κής εργα­σίας, αύξησης των εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των, γήραν­σης του νοση­λευ­τι­κού πλη­θυ­σμού, μη επί­λυ­σης χρόνιων προ­βλη­μά­των, κατα­κερ­μα­τι­σμού της εκπαί­δευ­σης, ανα­ξιο­κρα­τίας και έλλει­ψης αξιο­κρα­τι­κών κρίσεων, αλλά και της επι­δεί­νω­σης των δεικτών ενδο­νο­σο­κο­μεια­κών λοι­μώ­ξεων.

Το 78% των νοση­λευ­τών παγκο­σμίως συγκε­ντρώ­νε­ται σε χώρες που αντι­προ­σω­πεύ­ουν μόνο το 49% του παγκό­σμιου πλη­θυ­σμού

Οι νοση­λευ­τές διεθνώς

Τα παρα­πάνω επι­ση­μαί­νει η ΠΑΣΟΝΟΠ με αφορμή την παγκό­σμια ημέρα νοση­λευτή στις 12 Μαΐου, παρου­σιά­ζο­ντας την πρό­σφατη έκθεση της Διε­θνούς Ένωσης Νοση­λευ­τών (Global Nurses United). Η έκθεση υπο­γραμ­μί­ζει την παγκό­σμια κρίση στε­λέ­χω­σης του νοση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού, η οποία επη­ρε­ά­ζει τα συστή­ματα υγείας διεθνώς, με συνέ­πειες στην ποιό­τητα και την ασφά­λεια των υπη­ρε­σιών υγείας.

Η ίδια έκθεση, απο­τυ­πώ­νει τον τρόπο με τον οποίο η χρόνια υπο­στε­λέ­χωση υπο­νο­μεύει σοβαρά τη φρο­ντίδα των ασθενών και απειλεί την υγεία και την ασφά­λεια των νοση­λευ­τών.

Λόγω των ανι­σο­τή­των, ο Παγκό­σμιος Βορράς πλήτ­τε­ται από μαζικές παραι­τή­σεις λόγω εξου­θε­νω­τι­κών  συν­θη­κών και ο Παγκό­σμιος Νότος υπο­φέ­ρει από έλλειψη πόρων — ωστόσο οι αιτίες συγκλί­νουν στην υπο­τί­μηση της νοση­λευ­τι­κής εργα­σίας, την ανυ­παρ­ξία προ­στα­τευ­τι­κών πολι­τι­κών, τις τεχνο­λο­γι­κές ανα­τρο­πές χωρίς επαρκή επο­πτεία και τη συνεχή απο­ε­πέν­δυση στα δημόσια συστή­ματα υγείας.

Ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας

Στις επι­πτώ­σεις της έλλει­ψης νοση­λευ­τών στην περί­θαλψη, διεθνώς, εστιά­ζει και ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας (ΠΟΥ), τονί­ζο­ντας ότι οι νοση­λευ­τές αυξή­θη­καν σε 29,8 εκατ. άτομα το 2023, από 27,9 εκατ. το 2018.

Παρά την αύξηση αυτή, που οδήγησε σε μείωση της έλλει­ψης νοση­λευ­τών σε 5,8 εκατ. το 2023 από 6,2 εκατ. το 2020 και την ανα­με­νό­μενη μείωσε σε 4,1 εκατ. νοση­λευ­τές ως το 2030, οι ανι­σό­τη­τες ανά τον κόσμο, παρα­μέ­νουν.

Το γεγονός αυτό, αφήνει μεγάλο μέρος του παγκό­σμιου πλη­θυ­σμού χωρίς πρό­σβαση σε βασικές υπη­ρε­σίες υγείας, απει­λώ­ντας την καθο­λική κάλυψη υγείας, την παγκό­σμια ασφά­λεια υγείας και τους ανα­πτυ­ξια­κούς στόχους που σχε­τί­ζο­νται με την υγεία.

Οι περι­φε­ρεια­κές ανι­σό­τη­τες παρα­μέ­νουν, με το 78% των νοση­λευ­τών παγκο­σμίως να συγκε­ντρώ­νε­ται σε χώρες που αντι­προ­σω­πεύ­ουν μόνο το 49% του παγκό­σμιου πλη­θυ­σμού. Αντί­στοιχα, το φύλο και η ισότητα παρα­μέ­νουν κεντρικά ζητή­ματα στο νοση­λευ­τικό εργα­τικό δυνα­μικό. Οι γυναί­κες συνε­χί­ζουν να κυριαρ­χούν στο επάγ­γελμα, απο­τε­λώ­ντας το 85% του παγκό­σμιου νοση­λευ­τι­κού εργα­τι­κού δυνα­μι­κού.

Παράλ­ληλα, 1 στους 7 νοση­λευ­τές παγκο­σμίως – και το 23% στις χώρες υψηλού εισο­δή­μα­τος – έχουν γεν­νη­θεί στο εξω­τε­ρικό, γεγονός που υπο­γραμ­μί­ζει την εξάρ­τηση από τη διεθνή μετα­νά­στευση. Αντί­θετα, το ποσοστό είναι σημα­ντικά χαμη­λό­τερο στις χώρες ανώ­τε­ρου μεσαίου εισο­δή­μα­τος (8%), στις χώρες χαμη­λό­τε­ρου μεσαίου εισο­δή­μα­τος (1%) και στις χώρες χαμηλού εισο­δή­μα­τος (3%).

Τα δημο­γρα­φικά στοι­χεία και οι τάσεις συντα­ξιο­δό­τη­σης δεί­χνουν ότι το παγκό­σμιο εργα­τικό δυνα­μικό των νοση­λευ­τών είναι σχετικά νέο, με το 33% να είναι κάτω των 35 ετών, ενώ το 19% ανα­μέ­νει συντα­ξιο­δό­τηση μέσα στα επόμενα 10 χρόνια.

Όμως σε 20 χώρες – κυρίως υψηλού εισο­δή­μα­τος – οι συντα­ξιο­δο­τή­σεις ανα­μέ­νε­ται να ξεπε­ρά­σουν τους νεοει­σερ­χό­με­νους νοση­λευ­τές, προ­κα­λώ­ντας ανη­συ­χία για ελλεί­ψεις νοση­λευ­τών και για έλλειψη έμπει­ρων νοση­λευ­τών που θα μετα­δώ­σουν τη γνώση τους σε νέους νοση­λευ­τές στην αρχή της στα­διο­δρο­μίας τους.

Ειδικά σε ότι αφορά την ψυχική υγεία, μόνο το 42% των χωρών έχουν προ­βλέ­ψει την υπο­στή­ριξη της ψυχικής υγείας των νοση­λευ­τών, παρά τον αυξη­μένο φόρτο εργα­σίας και το τραύμα που υπέ­στη­σαν κατά την παν­δη­μία και μετά. Η έκθεση του ΠΟΥ υπο­γραμ­μί­ζει την ανάγκη για αντι­με­τώ­πιση αυτού του ζητή­μα­τος, για τη δια­τή­ρηση εξει­δι­κευ­μέ­νων επαγ­γελ­μα­τιών και τη δια­σφά­λιση της ποιό­τη­τας της περί­θαλ­ψης.

Προ­τε­ραιό­τη­τες πολι­τι­κής

Η έκθεση του ΠΟΥ θέτει προ­τε­ραιό­τη­τες στην πολι­τική, καλώ­ντας τις χώρες:

Να επε­κτεί­νουν και να κατα­νέ­μουν δίκαια τις θέσεις εργα­σίας νοση­λευ­τι­κής, ιδίως σε περιο­χές που δεν καλύ­πτο­νται επαρκώς·

Να ενι­σχύ­σουν τα εγχώρια εκπαι­δευ­τικά συστή­ματα και να ευθυ­γραμ­μί­σουν τα προ­σό­ντα με τους καθο­ρι­σμέ­νους ρόλους·

Να βελ­τιώ­σουν τις συν­θή­κες εργα­σίας, την ισότητα αμοιβών και την υπο­στή­ριξη της ψυχικής ευεξίας·

Να ανα­πτύ­ξουν περαι­τέρω τη ρύθμιση της νοση­λευ­τι­κής και τους ρόλους νοση­λευ­τι­κής προηγ­μέ­νης πρα­κτι­κής·

Να προ­ω­θή­σουν την ισότητα των φύλων και να προ­στα­τεύ­σουν τους νοση­λευ­τές που εργά­ζο­νται σε εύθραυ­στα περι­βάλ­λο­ντα που πλήτ­το­νται από συγκρού­σεις·

Να αξιο­ποι­ή­σουν τις ψηφια­κές τεχνο­λο­γίες και προ­ε­τοι­μα­σία των νοση­λευ­τών για φρο­ντίδα που αντα­πο­κρί­νε­ται στις κλι­μα­τι­κές αλλαγές και

Να προ­ω­θή­σουν την ηγεσία στη νοση­λευ­τική και δια­σφά­λιση δίκαιων ευκαι­ριών ανά­πτυ­ξης ηγεσίας.

Πηγή: in.gr