Ρεύμα από τα απορρίμματα σε έξι περιφέρειες της χώρας

Το «κεφά­λαιο» της ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης των σκου­πι­διών ανοίγει και στην Ελλάδα, με το σχέδιο να προ­βλέ­πει τη χωρο­θέ­τηση έξι μονάδων. Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με το τελικό draft του στρα­τη­γι­κού πλάνου που παρου­σιά­στηκε χθες σε κλειστή ημερίδα στο Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας (ΥΠΕΝ) οι μονάδες θα είναι συνο­λι­κής δυνα­μι­κό­τη­τας 1.186.000 τόνων και θα παρά­γουν 1.030 GWh (γιγα­βα­τώ­ρες) ετησίως, ενέρ­γεια που αντι­στοι­χεί στο 2% της συνο­λι­κής κατα­νά­λω­σης ρεύ­μα­τος της χώρας, με το 57,5% αυτής να λογί­ζε­ται ως ανα­νε­ώ­σιμη ενέρ­γεια, λόγω της βιο­α­πο­δο­μή­σι­μης σύστα­σης των απο­βλή­των.

Σύμφωνα με τα όσα ανέ­φε­ραν οι μελε­τη­τές κ.κ. Χρήστος Τσο­μπα­νί­δης και Γιώργος Ηλιό­που­λος της κοι­νο­πρα­ξίας Energoplan και EPTA που είχαν ανα­λά­βει τη μελέτη για λογα­ρια­σμό του ΥΠΕΝ, οι επι­κρα­τέ­στε­ρες θέσεις για τις μονάδες ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης απορ­ριμ­μα­το­γε­νών ενερ­γεια­κών πρώτων υλών σκου­πι­διών (Waste-to-Energy / WtE) είναι:

στη Ροδόπη (δυνα­μι­κό­τη­τας 62.000 τόνοι/έτος) που θα εξυ­πη­ρε­τεί την περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας και της Θράκης (Βόρειος Έβρος, Αλε­ξαν­δρού­πολη, Καβάλα, Ξάνθη, Σαμο­θράκη). Σύμφωνα με αρμό­διες πηγές του ΥΠΕΝ η περιοχή της Ξάνθης θεω­ρεί­ται για την ώρα ως επι­κρα­τέ­στερη για την υποδοχή της μονάδας.

στην Κοζάνη (288.000 τόνοι/έτος) για τις περιο­χές της Κεντρι­κής και Δυτικής Μακε­δο­νίας, την Ήπειρο, τη Θεσ­σα­λία (Λάρισα, Τρίκαλα, Μαγνη­σία) και μέρος των Ιονίων νήσων (την Κέρκυρα). Η ΔΕΗ έχει δηλώσει το ενδια­φέ­ρον της για την κατα­σκευή της στις εκτά­σεις της στην Πτο­λε­μα­ΐδα.

σε Αρκαδία, Ηλεία ή Αχαϊα (154.000 τόνοι/έτος) θα εξυ­πη­ρε­τεί περιο­χές της Δυτικής Ελλάδας (Αγρίνιο, Ναύ­πα­κτος, Δυτική Αχαΐα, Ηλεία), της Πελο­πον­νή­σου (Αρκαδία, Μεσ­ση­νία, Λακωνία) και μέρους των νησιών του Ιονίου (Κεφα­λο­νιά, Λευκάδα, Ζάκυνθο). Πιθανή εγκα­τά­σταση παρα­μέ­νουν τα πρώην λιγνι­τικά πεδία της ΔΕΗ.

στη Βοιωτία (186.000 τόνοι/έτος) για τις περιο­χές της Κεντρι­κής Ελλάδας (Θήβα, Χαλκίδα, Φωκίδα, Λαμία) και ορι­σμέ­νων περιο­χών της Αττικής. Ενδια­φέ­ρον έχει εκδη­λώ­σει η Metlen για χωρο­θέ­τηση της μονάδας εντός των εγκα­τα­στά­σεών της στην περιοχή.

στην Αττική (356.000 τόνοι/έτος) για τις περιο­χές της Αττικής, των νησιών του Βορείου Αιγαίου (Λέσβος, Χίος, Σάμος) και ορι­σμέ­νων του Νοτίου Αιγαίου (π.χ. Σύρος, Άνδρος, Κως, Κάλυ­μνος, Μήλος, Τήνος κλπ.).

στο Ηρά­κλειο (140.000 τόνοι/έτος) για την Κρήτη και νησιά του Νοτίου Αιγαίου (Σαντο­ρίνη, Ρόδο και Κάρπαθο).

Ποιοι όμιλοι θέλουν να επεν­δύ­σουν

Στην ημερίδα είχαν κληθεί να κατα­θέ­σουν τις απόψεις τους σχετικά με το στρα­τη­γικό πλάνο του ΥΠΕΝ και εκπρό­σω­ποι των εται­ρειών που έχουν άτυπα εκδη­λώ­σει το ενδια­φέ­ρον τους για δρα­στη­ριο­ποί­ηση στον τομέα WtE. Ο εκπρό­σω­πος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ κ. Χαρά­λα­μπος Χαρα­λα­μπί­δης υπο­γράμ­μισε, μεταξύ άλλων, ότι το ΥΠΕΝ θα πρέπει να εστιά­σει σε ένα ολι­στικό πλάνο ενώ επε­σή­μανε την ανάγκη συναί­νε­σης της τοπικής κοι­νω­νίας, των δήμων και των ΦΟΣΦΑ ανα­φέ­ρο­ντας τις μεγάλες καθυ­στε­ρή­σεις στο μεγάλο έργο δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των της επι­χεί­ρη­σης στην Πελο­πόν­νησο που ξεκί­νησε το 2013 και ολο­κλη­ρώ­θηκε πριν λίγες ημέρες.

Από την πλευρά του, ο κ. Αλέ­ξαν­δρος Σου­με­λί­δης από τη ΔΕΗ ανα­φέρ­θηκε στο ενδια­φέ­ρον του ομίλου, που έχει ήδη εκφρα­στεί, για μονάδα ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης απορ­ριμ­μά­των στη Δυτική Μακε­δο­νία. Η μονάδα σχε­διά­ζε­ται να τοπο­θε­τη­θεί εκεί που βρί­σκε­ται σήμερα η «αυλή του λιγνίτη» του σταθμού «Πτο­λε­μα­ΐδα 5». Πρό­κει­ται για μια επέν­δυση ύψους 300 εκατ. ευρώ, η οποία ανα­μέ­νε­ται να δημιουρ­γή­σει 200 θέσεις εργα­σίας κατά την κατα­σκευή της. Μάλιστα, πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν, ότι εν αναμονή των δια­γω­νι­σμών που θα προ­κη­ρύ­ξει το ΥΠΕΝ η επι­χεί­ρηση ήδη ωρι­μά­ζει το έργο και εκτι­μά­ται ότι στα τέλη του έτους θα είναι έτοιμη να υπο­βάλ­λει προς έγκριση και τη Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων.

Επίσης, στην ημερίδα τοπο­θε­τή­θηκε και ο Κων­στα­ντί­νος Παπα­δή­μας της Metlen, η οποία ενδια­φέ­ρε­ται για κατα­σκευή μονάδας στις εγκα­τα­στά­σεις του ομίλου στη Βοιωτία, καθώς και στελέχη της AKTOR Group, της Μεσό­γειος και της Motor Oil που σχε­διά­σουν είσοδο στον τομέα του WtE.

Τα δεδο­μένα που ελή­φθη­σαν υπόψη

Οι συγκε­κρι­μέ­νες χωρο­θε­τή­σεις προ­έ­κυ­ψαν έπειτα από ανάλυση πέντε σενα­ρίων και θεω­ρή­θηκε ότι αυτές οι έξι μονάδες μπορούν να αντα­πο­κρι­θούν απο­τε­λε­σμα­τικά στις απαι­τή­σεις δια­χεί­ρι­σης υπο­λειμ­μα­τι­κών απο­βλή­των αλλά και στις ιδιαί­τε­ρες γεω­γρα­φι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της χώρας (νησιά, ορεινές περιο­χές). Για παρά­δειγμα στις του­ρι­στι­κές περιο­χές η ανα­λο­γία παρα­γό­με­νων σκου­πι­διών μεταξύ χειμώνα και θέρους είναι από ένα προς τρία και σε ορι­σμένα νησιά φτάνει έως και ένα προς έξι ενώ και η μετα­φορά των σκου­πι­διών ιδιαι­τέ­ρως δαπα­νηρή.

Η δυνα­μι­κό­τητα των μονάδων υπο­λο­γί­στηκε βάσει του μέσου παρα­γό­με­νου δευ­τε­ρο­γε­νούς καυ­σί­μου και των υπο­λειμ­μά­των από τη δια­χεί­ριση των σκου­πι­διών. Ωστόσο, ειδικά για τις μονάδες WtE στην Αττική και στη Βοιωτία η δυνα­μι­κό­τητά τους υπο­λο­γί­στηκε κατά προ­σέγ­γιση καθώς οι υπο­δο­μές δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των στο λεκα­νο­πέ­διο δεν έχουν ολο­κλη­ρω­θεί.

Όλες τις μονάδες θα επε­ξερ­γά­ζο­νται υλικό με θερ­μο­γόνο δύναμη άνω των 10 MJ/kg, κατάλ­ληλο για παρα­γωγή ενέρ­γειας. Σχετικά με τις εκτι­μώ­με­νες ποσό­τη­τες δευ­τε­ρο­γε­νούς καυ­σί­μου (SRF) και υπο­λειμ­μά­των το 2030 η μελέτη τις υπο­λο­γί­ζει σε 1.450.339 τόνους/έτος για το 2030 και ειδι­κό­τερα σε:

650.889 τόνους SRF καλής ποιό­τη­τας (κατη­γο­ρία 3-3-3)

799.449 τόνοι λοιπά υπο­λείμ­ματα από τις Μονάδες Επε­ξερ­γα­σίας Απορ­ριμ­μά­των

Από αυτές τις ποσό­τη­τες, 150.200 τόνοι SRF θα απορ­ρο­φώ­νται από την ενερ­γο­βόρα βιο­μη­χα­νία, κυρίως στην Αττική (55.000 τόνοι), στην Κεντρική Ελλάδα (35.978 τόνοι), στη Θεσ­σα­λία (44.222 τόνοι) και στην Κεντρική Μακε­δο­νία (15.000 τόνοι).

Η καταλ­λη­λό­τερη τεχνο­λο­γία

Η μελέτη αξιο­λό­γησε όλα τα δια­θέ­σιμα τεχνο­λο­γικά σενάρια για την ενερ­γειακή αξιο­ποί­ηση, όπως πυρό­λυση, αεριο­ποί­ηση και απο­τέ­φρωση. Η διεθνής εμπει­ρία και τα τεχνικά δεδο­μένα κατέ­δει­ξαν ότι η απο­τέ­φρωση με την ειδική τεχνική καύσης «moving grate incineration» είναι η μονα­δική ώριμη, αξιό­πι­στη και απο­δο­τική τεχνο­λο­γία. Τόσο η πυρό­λυση όσο και η αεριο­ποί­ηση κρί­θη­καν μη βιώ­σι­μες σε ευρω­παϊ­κές εφαρ­μο­γές, με μονα­δική ίσως εξαί­ρεση την Ιαπωνία όπου όμως, και εκεί πλέον, η τάση έχει στραφεί προς την απο­τέ­φρωση.

Η επιλογή τεχνο­λο­γίας θα συνο­δεύ­ε­ται από αυστη­ρές προ­δια­γρα­φές εκπο­μπών και ενερ­γεια­κής από­δο­σης, σύμφωνα με την ευρω­παϊκή περι­βαλ­λο­ντική νομο­θε­σία. Η μελέτη προ­βλέ­πει αξιο­ποί­ηση και της παρα­γό­με­νης θερ­μό­τη­τας στη μονάδα της Πτο­λε­μα­ΐ­δας για να τρο­φο­δο­τεί την υφι­στά­μενη υποδομή τηλε­θέρ­μαν­σης (θα καλύ­πτει το 40% των αναγκών τηλε­θέρ­μαν­σης) καθώς και στη μονάδα της Βοιω­τίας.

Τα σενάρια

Σύμφωνα με τη τεχνι­κο­οι­κο­νο­μική μελέτη σκο­πι­μό­τη­τας για την ενερ­γειακή αξιο­ποί­ηση των υπο­λειμ­μα­τι­κών απο­βλή­των στην Ελλάδα στην περί­πτωση που δεν κατα­σκευα­στούν τα έξι εργο­στά­σια ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης απορ­ριμ­μά­των και δια­νέ­με­ται μέρος τού δευ­τε­ρο­γε­νούς καυ­σί­μου (SRF 3) που θα προ­κύ­πτει από την επε­ξερ­γα­σία τους στην ενερ­γο­βόρα βιο­μη­χα­νία το 2030 το 22,66% των απορ­ριμ­μά­των θα θάβεται (αντί για 10% που είναι ο ευρω­παϊ­κός στόχος) ενώ το 2050 θα οδη­γεί­ται σε ταφή το 29,15%.

Στην περί­πτωση που το δευ­τε­ρο­γε­νές καύσιμο αξιο­ποιεί­ται πλήρως από τη βιο­μη­χα­νία τα αντί­στοιχα ποσοστά το 2030 θα είναι 11,31% και το 2050 12,80%. Ωστόσο, με την ενσω­μά­τωση της ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης (WtE) στο εθνικό σύστημα δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των επι­τυγ­χά­νο­νται πλήρως οι στόχοι της κυκλι­κής οικο­νο­μίας, με το υπό­λειμμα που θα οδη­γεί­ται σε ταφή το 2030 να εκτι­μά­ται το 8,77% και να μηδε­νί­ζε­ται ήδη από το 2040 κι έπειτα.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι η καύση, ως απα­ραί­τητη μέθοδος για την επί­τευξη της μείωσης των υπο­λειμ­μά­των στο 10% εντός της δεκα­ε­τίας, είχε προ­βλε­φθεί στο ανα­θε­ω­ρη­μένο Εθνικό Σχέδιο Δια­χεί­ρι­σης Απορ­ριμ­μά­των (ΕΣΔΑ) ενώ με μια τρο­πο­ποί­ηση του, προ­ω­θή­θηκε η ενερ­γειακή αξιο­ποί­ηση όχι μόνο απορ­ριμ­μα­το­γε­νών καυ­σί­μων, αλλά και σύμ­μει­κτων σκου­πι­διών, τα οποία όμως, όπως ανέφερε ο κ. Τσο­μπα­νί­δης, μπορεί να αξιο­ποι­η­θούν για ένα μεσο­διά­στημα.

Πηγή: ot.gr