Δρ. Ελευθερία Φτακλάκη: «Στη γεωπολιτική φρενίτιδα της εποχής η Ελλάδα αποτελεί πυλώνα περιφερειακής σταθερότητας»

Ποιες είναι οι κύριες αλλαγές στην εξω­τε­ρική πολι­τική των ΗΠΑ μετά την επι­στροφή του Ντό­ναλντ Τραμπ στην προ­ε­δρία και πώς επη­ρε­ά­ζει η νέα αμε­ρι­κα­νική στάση την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρα­νία;

Η επι­στροφή του Ντό­ναλντ Τραμπ στην προ­ε­δρία των ΗΠΑ έχει επι­φέ­ρει σημα­ντι­κές αλλαγές στην εξω­τε­ρική πολι­τική της χώρας, με άμεσο αντί­κτυπο και στην εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρα­νία. Η νέα κυβέρ­νηση έχοντας επα­να­φέ­ρει το δόγμα “America first” με επί­κε­ντρο το εθνικό συμ­φέ­ρον και την απόρ­ριψη διεθνών οργα­νι­σμών και συμ­φω­νιών που δεν θεω­ρού­νται ότι εξυ­πη­ρε­τούν άμεσα τα αμε­ρι­κα­νικά συμ­φέ­ρο­ντα.

Ήδη ο Τραμπ ξεκί­νησε μία δια­δι­κα­σία επα­νε­ξέ­τα­σης όλων των διεθνών δεσμεύ­σεων των ΗΠΑ, με την απο­χώ­ρηση των ΗΠΑ από πολλές από αυτές, όπως συνέβη με τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Υγείας και την πρό­σφατα εξαγ­γε­λία για απο­χώ­ρηση από το Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Εμπο­ρίου. Παράλ­ληλα, ασκού­νται πιέσεις στους εμπο­ρι­κούς εταί­ρους για νέες εμπο­ρι­κές συμ­φω­νίες που θα απο­φέ­ρουν μεγα­λύ­τερα οφέλη στις ΗΠΑ με την επιβολή δασμών στα εισα­γό­μενα προ­ϊ­ό­ντα.

Δια­πι­στώ­νουμε πως ο Τραμπ στη­ρί­ζει τη στρα­τη­γική του σε μία «δια­προ­σω­πική» προ­σέγ­γιση αμφι­σβη­τώ­ντας τους επί­ση­μους θεσμούς δια­μόρ­φω­σης εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής και πολι­τι­κής ασφά­λειας των ΗΠΑ. Επίσης, η προ­ώ­θηση των πολι­τι­κών προ­στα­τευ­τι­σμού που υιο­θε­τεί υψώνουν εμπόδια στις εισα­γω­γές, με στόχο την ενί­σχυση της εγχώ­ριας παρα­γω­γής και απα­σχό­λη­σης.

Μία χαρα­κτη­ρι­στική πολι­τική που δηλώνει την αλλαγή πλεύσης του Τραμπ στην εξω­τε­ρική πολι­τική είναι η στάση του απέ­να­ντι στη Ρωσία αντι­στρέ­φο­ντας την πολι­τική απο­μό­νω­σης (“isolationism”) του προ­κα­τό­χου του, καθι­στώ­ντας τον Πούτιν σε ισότιμο συνο­μι­λητή με στόχο τον τερ­μα­τι­σμό της σύγκρου­σης στην Ουκρα­νία σε βάρος της εμπό­λε­μης χώρας.

Το σχέδιο ειρή­νευ­σης που προωθεί ο Τραμπ για την Ουκρα­νία αφήνει ανοιχτό το ενδε­χό­μενο να περι­λαμ­βά­νει εδα­φι­κές παρα­χω­ρή­σεις στη Ρωσία και ανα­γνώ­ριση της ρωσικής κυριαρ­χίας σε κατε­χό­μενα εδάφη. Παράλ­ληλα, υπάρ­χουν ανα­φο­ρές για παρα­χω­ρή­σεις από την Ουκρα­νία σημα­ντι­κού μέρος των ενερ­γεια­κών και ορυκτών πόρων της στις ΗΠΑ ( σπάνιες γαίες), γεγονός που προ­σθέ­τει μία νέα διά­σταση στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις και τις γεω­πο­λι­τι­κές ισορ­ρο­πίες στην περιοχή. Η νέα αμε­ρι­κα­νική στάση έχει εκδη­λω­θεί και με συγκε­κρι­μέ­νες ενέρ­γειες, όπως η κατα­ψή­φιση ψηφί­σμα­τος της Γενικής Συνέ­λευ­σης του ΟΗΕ που κατα­δί­καζε τη Ρωσία και η προ­σω­ρινή ανα­στολή της παροχής πλη­ρο­φο­ριών και στρα­τιω­τι­κής βοή­θειας στην Ουκρα­νία.

Είναι σημα­ντικό να επι­ση­μαν­θεί πως στο ειρη­νευ­τικό σχέδιο του Τραμπ για την Ουκρα­νία, η Ευρω­παϊκή Ένωση έχει απο­κλει­στεί από τις άμεσες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Αυτή η μονο­με­ρής προ­σέγ­γιση των ΗΠΑ έχει προ­κα­λέ­σει σημα­ντι­κές εντά­σεις με τους Ευρω­παί­ους συμ­μά­χους.

κα Φτα­κλάκη ποιες θεω­ρείτε είναι οι προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει η Ευρω­παϊκή Ένωση στην προ­σπά­θειά της να ενι­σχύ­σει την αμυ­ντική της ικα­νό­τητα και να μειώσει την εξάρ­τησή της από τις ΗΠΑ. Πώς βλέπετε να δια­μορ­φώ­νε­ται η νέα ευρω­παϊκή αρχι­τε­κτο­νική ασφά­λειας;

Η απότομη στροφή της αμε­ρι­κα­νι­κής εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής υπο­γραμ­μί­ζει τη μετα­βαλ­λό­μενη γεω­πο­λι­τική πραγ­μα­τι­κό­τητα και την ανάγκη για μία πιο ενο­ποι­η­μένη ευρω­παϊκή προ­σέγ­γιση στα ζητή­ματα ασφά­λειας και διπλω­μα­τίας. Ως απά­ντηση στις αυξα­νό­με­νες γεω­πο­λι­τι­κές προ­κλή­σεις, η ΕΕ έχει εντεί­νει τις προ­σπά­θειές της για την ενί­σχυση της άμυνας και της στρα­τη­γι­κής αυτο­νο­μίας της, ανα­κοι­νώ­νο­ντας:

• Μία νέα ευρω­παϊκή αρχι­τε­κτο­νική ασφά­λειας που απο­τυ­πώ­νε­ται στη Λευκή Βίβλο για την άμυνα της ΕΕ, όπου παρου­σιά­ζε­ται ένα ολο­κλη­ρω­μένο όραμα για την ευρω­παϊκή άμυνα, περι­γρά­φει τις στρα­τη­γι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες, τις απαι­τού­με­νες δυνα­τό­τη­τες και τα μέσα για την επί­τευξη μεγα­λύ­τε­ρης στρα­τη­γι­κής αυτο­νο­μίας, προ­τεί­νο­ντας συγκε­κρι­μένα μέτρα για την ενί­σχυση της συνερ­γα­σίας μεταξύ των κρατών-μελών στον τομέα της άμυνας και να θέσει μακρο­πρό­θε­σμους στόχους για την ανά­πτυξη των αμυ­ντι­κών δυνα­το­τή­των της ΕΕ.

• Το σχέδιο “ReArm Europe/Readiness 2030”, μία ολο­κλη­ρω­μένη πρω­το­βου­λία που προ­βλέ­πει την κινη­το­ποί­ηση 800 δισ. ευρώ για αμυ­ντι­κές επεν­δύ­σεις. Το σχέδιο δίνει προ­τε­ραιό­τητα στην προ­μή­θεια στρα­τη­γι­κού εξο­πλι­σμού και στο­χεύει στην ενί­σχυση της ευρω­παϊ­κής αμυ­ντι­κής βιο­μη­χα­νι­κής βάσης. Το σημα­ντι­κό­τερο είναι η ρήτρα ευε­λι­ξίας (flexibility clause) που θα επι­τρέ­πει στα κράτη-μέλη να δια­θέ­σουν έως 1,5% του ετήσιου ΑΕΠ τους στην άμυνα χωρίς κυρώ­σεις για υπερ­βο­λικά ελλείμ­ματα. Μία δια­δι­κα­σία που πιστώ­νε­ται στις πιέσεις της κυβέρ­νη­σης του Κυριά­κου Μητσο­τάκη.

• Δημιουρ­γεί­ται το χρη­μα­το­δο­τικό πρό­γραμμα SAFE (Security Action for Europe) για τη στήριξη της νέας αρχι­τε­κτο­νι­κής ασφά­λειας. Προ­βλέ­πει την παροχή δανείων ύψους έως 150 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ για κοινές αγορές στρα­τιω­τι­κού εξο­πλι­σμού. Το SAFE στο­χεύει στην ενί­σχυση της ευρω­παϊ­κής αμυ­ντι­κής βιο­μη­χα­νίας και στην προ­ώ­θηση της και­νο­το­μίας. Επι­πλέον, το πρό­γραμμα απο­σκο­πεί στην εναρ­μό­νιση των απαι­τή­σεων και των κοινών προ­μη­θειών για τη δια­σφά­λιση μία ς πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κής αγοράς, τη μείωση του κόστους και την αύξηση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του αμυ­ντι­κού τομέα. Αυτές οι πρω­το­βου­λίες σημα­το­δο­τούν μία σημα­ντική στροφή στην ευρω­παϊκή αμυ­ντική πολι­τική, με στόχο τη μεγα­λύ­τερη αυτάρ­κεια και ετοι­μό­τητα απέ­να­ντι στις παγκό­σμιες απειλές. Όμως, δεν πρέπει να παρα­βλέ­πουμε τις συνέ­πειες στην ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της ΕΕ καθώς οι πόροι που πρέπει να δια­τε­θούν προς αυτή την κατεύ­θυνση σύμφωνα με τη μελέτη Ντράγκι είναι 800 δισ., δηλ. όσα θα δια­τε­θούν για την αμυ­ντική βιο­μη­χα­νία. Σημείο προ­βλη­μα­τι­σμού και δημό­σιας συζή­τη­σης. Η επι­κέ­ντρωση στην αμυ­ντική βιο­μη­χα­νία θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει μεσο­πρό­θε­σμα σε ανι­σορ­ρο­πίες στην οικο­νο­μική ανά­πτυξη, με ορι­σμέ­νες περιο­χές που δια­θέ­τουν ισχυρή αμυ­ντική βιο­μη­χα­νία (π.χ. Γερ­μα­νία, Γαλλία) να επω­φε­λού­νται περισ­σό­τερο από άλλα κράτη μέλη; Θα υπάρ­ξουν επι­πτώ­σεις στην πολι­τική συνοχής της Ένωσης, στην κοινή αγρο­τική πολι­τική, και σε άλλες πολι­τι­κές που στο­χεύ­ουν στην άρση των ανι­σο­τή­των και στην ανά­πτυξη; Ίδωμεν…

Για να πάμε και στην Τουρκία με τις πρό­σφα­τες εξε­λί­ξεις με την αιφ­νί­δια φυλά­κιση του Εκρέμ Ιμά­μο­γλου από το καθε­στώς του Ταγίπ Ερντο­γάν. Πιστεύ­ετε πως θα επη­ρε­ά­σει τις σχέσεις της χώρας με τη Δύση; Ποια θα πρέπει να είναι η στάση της ΕΕ;

Η πρό­σφατη φυλά­κιση του δημάρ­χου της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης Εκρέμ Ιμά­μο­γλου και άλλων συνερ­γα­τών του από το καθε­στώς Ερντο­γάν έχει προ­κα­λέ­σει σημα­ντι­κές αντι­δρά­σεις τόσο εντός της Τουρ­κίας όσο και διεθνώς. Ενώ αναμ­φί­βολα απο­τε­λεί ένα ισχυρό πλήγμα για τη δημο­κρα­τία στην Τουρκία, ωστόσο, η επί­δραση στις σχέσεις της χώρας με τη Δύση φαί­νε­ται να είναι πιο περί­πλοκη από ό,τι θα περί­μενε κανείς καθώς η αντί­δραση των δυτικών χωρών και ιδιαί­τερα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης ήταν σχετικά ήπια. Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή εξέ­φρασε ανη­συ­χίες για την προ­σή­λωση της Τουρ­κίας στη δημο­κρα­τική της παρά­δοση, αλλά απέφυγε να κατα­δι­κά­σει ρητά τις ενέρ­γειες της τουρ­κι­κής κυβέρ­νη­σης.

Η διστα­κτι­κό­τητα της Δύσης να ασκήσει έντονη κριτική στον Ερντο­γάν οφεί­λε­ται σε διά­φο­ρους παρά­γο­ντες. Η Τουρκία παρα­μέ­νει ένας κρί­σι­μος σύμ­μα­χος για τη Δύση, ιδιαί­τερα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και των εξε­λί­ξεων στην Ουκρα­νία. Η γεω­γρα­φική της θέση την καθιστά σημα­ντικό παίκτη σε περιο­χές όπως η Συρία, ο Νότιος Καύ­κα­σος και η Κεντρική Ασία. Επι­πλέον, η ανε­πτυγ­μένη αμυ­ντική βιο­μη­χα­νία της Τουρ­κίας είναι ελκυ­στική για την ΕΕ, ειδικά σε μία περίοδο που υπάρ­χουν ελλεί­ψεις σε όπλα.

Εν προ­κει­μένω και απα­ντώ­ντας στο δεύτερο σκέλος της ερώ­τη­σής σας ανα­φο­ρικά με τη στάση που θα πρέπει να κρα­τή­σει η ΕΕ, είναι σαφές η Ένωση βρί­σκε­ται μπροστά σε ένα αδυ­σώ­πητο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η ανάγκη να υπε­ρα­σπι­στεί τις δημο­κρα­τι­κές αξίες και το κράτους δικαίου και από την άλλη, δεν θέλει να χάσει την Τουρκία ως στρα­τη­γικό εταίρο, ειδικά σε μία περίοδο αυξη­μέ­νης γεω­πο­λι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας. Η στάση της απο­τε­λεί μία ρεα­λι­στική πολι­τική που ισορ­ρο­πεί μεταξύ της ανάγκης για στρα­τη­γική στα­θε­ρό­τητα (μετα­νά­στευση, ασφά­λεια, ενερ­γειακή συνερ­γα­σία), και πιέσεων για συμ­μόρ­φωση με το ενω­σιακό κεκτη­μένο ως προς τα ζητή­ματα της δημο­κρα­τίας, του κράτος δικαίου, αλλά και ζητή­ματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής απέ­να­ντι σε δυο κράτη μέλη της Ένωσης, όπως είναι η Κύπρος και η Ελλάδα.

Άλλωστε, ας μη ξεχνάμε πως η Τουρκία ανα­γνω­ρί­στηκε επίσημα ως “υπο­ψή­φια χώρα” για ένταξη στην ΕΕ στη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι, τον Δεκέμ­βριο του 1999 και τον Οκτώ­βριο του 2005 ξεκί­νησε τις εντα­ξια­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, οι οποίες και 20 χρόνια μετά παρα­μέ­νουν ενεργές παρά τη μη συμ­μόρ­φωση της χώρας με το ‘’ενωσιακό κεκτημένο’’. Επίσης, στη δια­δι­κα­σία οικο­δό­μη­σης της νέας ευρω­παϊ­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής ασφά­λειας υπάρ­χουν κράτη μέλη, όπως π.χ. η Γερ­μα­νία που θέλουν διακαώς να συμ­με­τέ­χει σε αυτό το σχέδιο και η Τουρκία. Μία θέση που απο­τυ­πώ­νει τα μεγάλα υπαρ­ξιακά διλ­λή­ματα της Ένωσης: (α) Αξίες έναντι στρα­τη­γι­κών συμ­φε­ρό­ντων, (β) Εντα­ξιακή δια­δι­κα­σία ως εργα­λείο επιρ­ροής, (γ) Μετα­σχη­μα­τι­σμός της ευρω­παϊ­κής ταυ­τό­τη­τας, (δ) Εμβά­θυνση ή διεύ­ρυνση σε μία αμεί­λι­κτη γεω­πο­λι­τική πραγ­μα­τι­κό­τητα που απαιτεί ξεκά­θα­ρες επι­λο­γές.

Η σχέση της Ένωσης με την Τουρκία θυμίζει τον μύθο του Σίσυφου καθώς αντι­κα­το­πτρί­ζει την επα­να­λαμ­βα­νό­μενη και συχνά ατε­λέ­σφορη προ­σπά­θεια για πρόοδο στις διμε­ρείς σχέσεις. Όπως ο Σίσυφος ήταν κατα­δι­κα­σμέ­νος να κυλά διαρκώς έναν ογκό­λιθο στην κορυφή ενός λόφου, μόνο για να τον βλέπει να κυλά πίσω κάθε φορά, έτσι και οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από κύκλους προόδου και οπι­σθο­δρό­μη­σης. Ωστόσο, όπως ο Σίσυφος δεν εγκα­τα­λεί­πει την προ­σπά­θειά του, έτσι και η ΕΕ συνε­χί­ζει να επι­διώ­κει μία στρα­τη­γική εται­ρική σχέση με την Τουρκία, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τη στρα­τη­γική σημασία της χώρας παρά τις προ­κλή­σεις της.

Η πορεία των γεγο­νό­των και οι μελ­λο­ντι­κές εξε­λί­ξεις θα κατα­δεί­ξουν αν αυτή η επίμονη, αν και συχνά αμφι­λε­γό­μενη, προ­σέγ­γιση της ΕΕ θα απο­δει­χθεί διο­ρα­τική ή εσφαλ­μένη. Μόνο μέσα από το πρίσμα του χρόνου θα μπο­ρέ­σουμε να αξιο­λο­γή­σουμε πλήρως τις μακρο­πρό­θε­σμες επι­πτώ­σεις και την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα αυτής της πολι­τι­κής στη δια­μόρ­φωση των ευρω­τουρ­κι­κών σχέσεων και της περι­φε­ρεια­κής στα­θε­ρό­τη­τας. Το ζήτημα μας αφορά άμεσα, καθώς οι ευρω­τουρ­κι­κές σχέσεις είναι στενά συν­δε­δε­μέ­νες με τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις, επη­ρε­ά­ζο­ντας καθο­ρι­στικά τη στα­θε­ρό­τητα και την ασφά­λεια στην περιοχή μας. Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα…

Μία τελευ­ταία και σημα­ντική ερώτηση: Ποιος είναι ο ρόλος της Ελλάδας σε αυτό το ασταθές γεω­πο­λι­τικό περι­βάλ­λον που περι­γρά­ψατε;

Η Ελλάδα δια­δρα­μα­τί­ζει στρα­τη­γικό ρόλο στο μετα­βαλ­λό­μενο γεω­πο­λι­τικό τοπίο της ΝΑ Ευρώπης και της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, παρέ­χο­ντας τις απαι­τού­με­νες εγγυ­ή­σεις και στρα­τη­γι­κές επιρ­ροές, με καθο­ρι­στικό ρόλο στην ενερ­γειακή ασφά­λεια, τη στρα­τη­γική διπλω­μα­τία και την περι­φε­ρειακή στα­θε­ρό­τητα στην ευρύ­τερη περιοχή μας. Η χώρα μας μετα­τρέ­πε­ται σε καθαρό εξα­γω­γέα ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας για πρώτη φορά μετά από 2,5 δεκα­ε­τίες, ενι­σχύ­ο­ντας την ενερ­γειακή της ασφά­λεια και αυτο­νο­μία. Ως «πύλη» προς τα Βαλ­κά­νια και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο, η Ελλάδα ενι­σχύει την ενερ­γειακή ασφά­λεια της ΕΕ μέσω έργων, όπως είναι ο Great Sea Interconnector (σύνδεση Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας) μειώ­νο­ντας την εξάρ­τηση από ρωσικό αέριο. Ανα­φέ­ρο­μαι χαρα­κτη­ρι­στικά στον GSI καθώς η τρι­με­ρής συμ­μα­χία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, δημιουρ­γεί μία “ενερ­γειακή γέφυρα” μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανα­το­λής, η οποία θα λει­τουρ­γή­σει ως αντί­βαρο στις παρά­λο­γες διεκ­δι­κή­σεις της Τουρ­κίας στην Απο­κλει­στική Οικο­νο­μική Ζώνη (ΑΟΖ) της περιο­χής.

Σε αυτή την κρίσιμη χρονική περίοδο, η Ελλάδα ως μη μόνιμο μέλος του UN Security Council (2025-2026), μία επι­τυ­χία της κυβέρ­νη­σης, προωθεί τις αξίες του δια­λό­γου, της διπλω­μα­τίας και της δημο­κρα­τίας, με εστίαση στην ευρω­παϊκή ενο­ποί­ηση και την επίλυση του κυπρια­κού προ­βλή­μα­τος. Ένας άλλος σημα­ντι­κός τομέας είναι η ενί­σχυση του αμυ­ντι­κού μας πυλώνα, με έμφαση στην ανα­βάθ­μιση της εγχώ­ριας αμυ­ντι­κής βιο­μη­χα­νίας και την ενεργή συμ­με­τοχή σε ευρω­παϊ­κές και διε­θνείς πρω­το­βου­λίες, όπως είναι το πρό­γραμμα ‘’ReArm Europe30’’ της ΕΕ. Ειδι­κό­τερα, στην αμυ­ντική βιο­μη­χα­νία η κυβέρ­νηση έχει ανα­κοι­νώ­σει ένα φιλό­δοξο πρό­γραμμα εκσυγ­χρο­νι­σμού της άμυνας, ύψους 28 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ για την περίοδο 2025-2037. Το πρό­γραμμα στο­χεύει στην ενσω­μά­τωση προηγ­μέ­νων τεχνο­λο­γιών για την ενί­σχυση των δυνα­το­τή­των των Ελλη­νι­κών Ενόπλων Δυνά­μεων. Βασικά στοι­χεία περι­λαμ­βά­νουν την από­κτηση 20 μαχη­τι­κών αερο­σκα­φών F-35, την ανά­πτυξη ολο­κλη­ρω­μέ­νου συστή­μα­τος αερά­μυ­νας, και σημα­ντι­κές ανα­βαθ­μί­σεις στο ναυτικό και τις χερ­σαίες δυνά­μεις. Άλλωστε, με τη δημιουρ­γία του Ελλη­νι­κού Κέντρου Αμυ­ντι­κής Και­νο­το­μίας (ΕΛΚΑΚ) έχει ξεκι­νή­σει πρω­το­βου­λίες για την ανά­πτυξη εγχώ­ριων αμυ­ντι­κών συστη­μά­των, όπως το Battle Management System και μη επαν­δρω­μένα επι­φα­νειακά οχήματα. Στόχος είναι η αύξηση της συνει­σφο­ράς του ελλη­νι­κού αμυ­ντι­κού οικο­συ­στή­μα­τος στο ΑΕΠ από το τρέχον 0,7%. Μία άλλη σημα­ντική πρω­το­βου­λία είναι η DEFEA (Defence Exhibition Athens), η οποία έχει ανα­δει­χθεί σε σημα­ντική πλατ­φόρμα προ­βο­λής της ελλη­νι­κής αμυ­ντι­κής βιο­μη­χα­νίας. Μία πρω­το­βου­λία που ξεκί­νησε το 2023 και συνε­χί­ζε­ται σταθερά προ­σελ­κύ­ο­ντας διεθνές ενδια­φέ­ρον. Πρω­το­βου­λίες που ανα­δει­κνύ­ουν τη δέσμευση της Ελλάδας να ενι­σχύ­σει την αμυ­ντική της ικα­νό­τητα, να εκσυγ­χρο­νί­σει τις ένοπλες δυνά­μεις της και να συμ­βά­λει ενεργά στην ευρω­παϊκή ασφά­λεια. Εν κατα­κλείδι, μέσα σε αυτή τη γεω­πο­λι­τική φρε­νί­τιδα η Ελλάδα δια­θέ­τει τα εχέγγυα και τα εργα­λεία για να απο­τε­λέ­σει έναν πυλώνα περι­φε­ρεια­κής στα­θε­ρό­τη­τας, υιο­θε­τώ­ντας έναν μακρο­πρό­θε­σμο σχε­δια­σμό (foresight) στην άσκηση της εξω­τε­ρι­κής της πολι­τι­κής.