Λέκκας για σεισμούς: Το πιο πιθανό σενάριο και οι πιθανότητες να καταρρεύσουν 200 – 300 κτίρια στην Καλδέρα με 6 Ρίχτερ

Τη σει­σμι­κό­τητα στην περιοχή της Σαντο­ρί­νης και της Αμοργού, κατέ­γραψε και δίνει στη δημο­σιό­τητα η Διε­πι­στη­μο­νική Επι­τροπή Δια­χεί­ρι­σης Κιν­δύ­νων και Κρίσεων ΕΚΠΑ.

“Από την έναρξη της σει­σμι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στη ζώνη Σαντορίνης-Αμοργού στις 26 Ιανουα­ρίου έως και τις 17 Φεβρουα­ρίου 2025, το Εργα­στή­ριο Σει­σμο­λο­γίας (ΕΣ) του ΕΚΠΑ (http://dggsl.geol.uoa.gr/) έχει ανι­χνεύ­σει και εντο­πί­σει συνο­λικά, με αυστηρά κρι­τή­ρια για τη δια­σφά­λιση της ποιό­τη­τας των απο­τε­λε­σμά­των, πάνω από 21.500 σει­σμούς με μεθό­δους μηχα­νι­κής μάθησης (τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης), εκ των οποίων άνω των 18,600 με μεγέθη Μ³1.0.Στις 16 Φεβρουα­ρίου κατα­γρά­φη­καν πάνω από 770 σεισμοί, με 26 να έχουν μέγεθος Μ³2.5, δύο (2) σει­σμούς με Μ³4.0, και κανέναν (0) με Μ³4.5, με τον ισχυ­ρό­τερο σεισμό να έχει μέγεθος 4.4 (22:56:00, τοπική ώρα). Στις 17 Φεβρουα­ρίου κατα­γρά­φη­καν πάνω από 780 σεισμοί, με 48 να έχουν μέγεθος Μ³2.5, τέσ­σε­ρις (4) σει­σμούς με Μ³4.0, και έναν (1) με Μ³4.5, με τον ισχυ­ρό­τερο σεισμό μεγέ­θους 5.1 να κατα­γρά­φε­ται στις 09:49:51 (τοπική ώρα). Σύμφωνα με τα στοι­χεία καθη­με­ρι­νής ανά­λυ­σης σει­σμι­κών δεδο­μέ­νων (χωρίς χρήση μεθόδων μηχα­νι­κής μάθησης) του Εργα­στη­ρίου Σει­σμο­λο­γίας του ΕΚΠΑ, κατά την 18η Φεβρουα­ρίου έχουν κατα­γρα­φεί 95 σεισμοί, εκ των οποίων τρεις (3) με μέγεθος M≥4.0, και δύο (2) με μέγεθος Μ³4.5, με τους δύο ισχυ­ρό­τε­ρους σει­σμούς, μεγέ­θους 4.9, να σημειώ­νο­νται στις 06:46:53 και 08:08:09 (τοπική ώρα).

Η σει­σμι­κό­τητα παρου­σιά­ζει σταθερά χαμη­λό­τερο ρυθμό σε σχέση με την προη­γού­μενη εβδο­μάδα, χωρίς να έχει παρα­τη­ρη­θεί κάποια νέα μικρο­σει­σμική έξαρση από τις 15 Φεβρουα­ρίου. Στις 18 Φεβρουα­ρίου, η σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα παρου­σί­ασε μετα­νά­στευση σε μια νέα χωρική συστάδα στα ανα­το­λικά της Ανύδρου, όπου και εκδη­λώ­θηκε ο σεισμός μεγέ­θους 4.9 στις 06:46:53 (τοπική ώρα).

Από την επι­στη­μο­νική ομάδα του Εργα­στη­ρίου Γεω­φυ­σι­κής (Γιάννης Αλε­ξό­που­λος Καθη­γη­τής, Βασίλης Σακκάς Επί­κου­ρος Καθη­γη­τής, Δρ. Σπύρος Δίλαλος, Επι­στη­μο­νι­κός Συνερ­γά­της), ολο­κλη­ρώ­θηκε επι­τυ­χώς, στις 18 Φεβρουα­ρίου 2025, η προ­κα­ταρ­κτική φάση των βαρυ­τι­κών μετρή­σεων στη Σαντο­ρίνη και η συγκέ­ντρωση δειγ­μά­των πετρω­μά­των για εργα­στη­ριακό προσ­διο­ρι­σμό των πυκνο­τή­των τους. Τις αμέσως προ­σε­χείς ημέρες θα ολο­κλη­ρω­θεί και η επα­να­μέ­τρηση του μη-μόνιμου δικτύου δορυ­φο­ρι­κών γεω­δαι­τι­κών σταθμών-παρατηρήσεων GPS/GNSS, καλύ­πτο­ντας το κεντρικό και νότιο τμήμα της Σαντο­ρί­νης. Με την ολο­κλή­ρωση της επε­ξερ­γα­σίας και αξιο­λό­γη­σης όλων των επι­στη­μο­νι­κών δράσεων και σε συνερ­γα­σία με την ομάδα του εργα­στη­ρίου Σει­σμο­λο­γίας, θα σχε­δια­στούν οι επό­με­νες επι­στη­μο­νι­κές δράσεις παρα­κο­λού­θη­σης του γεω­δυ­να­μι­κού φαι­νο­μέ­νου.

Την Τρίτη 18 Φεβρουα­ρίου, ο συντο­νι­στής της Διε­πι­στη­μο­νι­κής Επι­τρο­πής Δια­χεί­ρι­σης Κιν­δύ­νων και Κρίσεων του ΕΚΠΑ, κ. Ευθύ­μιος Λέκκας, συνο­δευό­με­νος από τα μέλη της Επι­τρο­πής, κ. Αντω­να­ρά­κου και κ. Ευελ­πί­δου, επι­σκέ­φθη­καν τη Σαντο­ρίνη και πραγ­μα­το­ποί­η­σαν συνά­ντηση με το Τοπικό Επι­χει­ρη­σιακό Συντο­νι­στικό Όργανο Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας (ΤΕΣΟΠΠ). Στόχος της συνά­ντη­σης ήταν η ενη­μέ­ρωση και ο καλύ­τε­ρος συντο­νι­σμός όλων των επι­χει­ρη­σια­κών ομάδων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στο νησί.

Στη σύσκεψη συμ­με­τεί­χαν εκπρό­σω­ποι της ΕΜΑΚ, της ΕΤΙΚ, του Αερο­δρο­μίου, του Στρατού, του Λιμε­νι­κού, της Πυρο­σβε­στι­κής, της Αστυ­νο­μίας, της Δημο­τι­κής Αρχής, καθώς και ο βου­λευ­τής κ. Καφού­ρος.

Τα πιθανά σενάρια σύμφωνα με τον Ευθύμη Λέκκα

Ο κ. Λέκκας, με βάση τις προ­τά­σεις της Επι­τρο­πής Εκτί­μη­σης Σει­σμι­κού Κιν­δύ­νου και Μείωσης της Σει­σμι­κής Δια­κιν­δύ­νευ­σης και της Επι­τρο­πής Παρα­κο­λού­θη­σης Ελλη­νι­κού Ηφαι­στεια­κού Τόξου, παρου­σί­ασε τα πιθανά σενάρια εξέ­λι­ξης της κατά­στα­σης, εξη­γώ­ντας τη χρονική κλίμακα και τον απαι­τού­μενο επι­χει­ρη­σιακό σχε­δια­σμό για κάθε περί­πτωση. Συγκε­κρι­μένα:

Πιο πιθανό σενάριο: Η στα­διακή απο­κλι­μά­κωση του φαι­νο­μέ­νου.

Δεύτερο σενάριο: Πρό­κληση σεισμού μεγέ­θους 6 Ρίχτερ ή και ελαφρώς μεγα­λύ­τε­ρου. Σε αυτή την περί­πτωση υπάρχει πιθα­νό­τητα 4% για την κατάρ­ρευση 200-300 κτηρίων στην καλδέρα. Οι επι­χει­ρη­σια­κές ομάδες είναι έτοιμες να αντι­με­τω­πί­σουν αυτόν τον κίνδυνο, ενώ λαμ­βά­νο­νται μέτρα για την αποφυγή προ­σέγ­γι­σης επι­κίν­δυ­νων περιο­χών και τον περιο­ρι­σμό του συνω­στι­σμού.

Ηφαι­στειακή δρα­στη­ριό­τητα: Δεν ανα­μέ­νε­ται ηφαι­στειακή έκρηξη στο άμεσο μέλλον. Ο “Κολού­μπος” δεν ανα­μέ­νε­ται να εκραγεί για τις επό­με­νες 10 χιλιά­δες χρόνια και οι συζη­τή­σεις για νέο ηφαί­στειο που μπορεί να εμφα­νι­στεί αφορούν σε κάτι που μπορεί να συμβεί σε 200 χιλιά­δες χρόνια. Κατά συνέ­πεια, τα σενάρια αυτά δεν έχουν θέση σε επίπεδο επι­χει­ρη­σια­κού σχε­δια­σμού.

Γεω­λο­γι­κές μετα­βο­λές: Κατα­γρά­φη­καν μετα­κι­νή­σεις του εδάφους, με το βόρειο τμήμα του νησιού να μετα­το­πί­ζε­ται κατά 8 εκα­το­στά και το νότιο κατά 4 εκα­το­στά. Οι αλλαγές αυτές εξε­λίσ­σο­νται σε γεω­λο­γικό χρόνο και δεν επη­ρε­ά­ζουν την επι­χει­ρη­σιακή δια­χεί­ριση.

Κατά τη σύσκεψη, συζη­τή­θη­καν επίσης:

Η επα­να­λει­τουρ­γία των σχο­λείων, καθώς οι έλεγχοι έδειξαν πως δεν υπάρ­χουν ζημιές στα σχολικά κτίρια. Παρόλα αυτά, τα σχολεία θα παρα­μεί­νουν κλειστά μέχρι το τέλος της εβδο­μά­δας για ψυχο­λο­γι­κούς λόγους. Η εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία οφείλει να συνε­χί­ζε­ται απρό­σκο­πτα, μέσω τηλε­διά­σκε­ψης.

Οι ζώνες δια­βάθ­μι­σης πρό­σβα­σης στο νησί, με βάση την επι­κιν­δυ­νό­τητα, και τα απα­ραί­τητα μέτρα προ­στα­σίας.

Το ζήτημα των κατο­λι­σθή­σεων στην καλδέρα, το οποίο εξε­τά­ζε­ται από την διε­πι­στη­μο­νική επι­τροπή δια­χεί­ρι­σης κιν­δύ­νων και κρίσεων του ΕΚΠΑ, με στόχο τον καθο­ρι­σμό των θέσεων περιο­ρι­σμέ­νης πρό­σβα­σης και επι­χει­ρη­σια­κών μέτρων.

Ο επι­χει­ρη­σια­κός σχε­δια­σμός για την απο­μά­κρυνση πολιτών από επι­κίν­δυ­νες περιο­χές και η αποφυγή συνω­στι­σμού σε συγκε­κρι­μένα σημεία.

Η πιθα­νό­τητα εκδή­λω­σης τσου­νάμι, το οποίο με βάση τα τρέ­χο­ντα στοι­χεία, δεν ανα­μέ­νε­ται να ξεπε­ρά­σει τα 3-4 μέτρα. Αυτή τη στιγμή ο σχε­δια­σμός για τον επι­χει­ρη­σιακό συντο­νι­σμό αφορά σε 7.000-8.000 άτομα και συζη­τή­θηκε η προ­σαρ­μογή των μέτρων ενόψει της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Η Διε­πι­στη­μο­νική Επι­τροπή Δια­χεί­ρι­σης Κιν­δύ­νων και Κρίσεων του ΕΚΠΑ παρα­κο­λου­θεί στενά την εξέλιξη των φαι­νο­μέ­νων και συνε­χί­ζει τη συνερ­γα­σία με τις τοπικές αρχές, δια­σφα­λί­ζο­ντας την άμεση και απο­τε­λε­σμα­τική αντα­πό­κριση σε οποια­δή­ποτε κατά­σταση απαι­τεί­ται.

Τα μέλη της Διε­πι­στη­μο­νι­κής Επι­τρο­πής Δια­χεί­ρι­σης Κιν­δύ­νων και Κρίσεων είναι:

Αντω­να­ρά­κου Ασημίνα, Καθη­γή­τρια και Πρό­ε­δρος του Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος

Αρκα­δό­που­λος Νικό­λαος, Καθη­γη­τής Χει­ρουρ­γι­κής, Πρό­ε­δρος Ιατρι­κής Σχολής

Βασι­λά­κης Εμμα­νουήλ, Ανα­πλη­ρω­τής Καθη­γη­τής Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος

Δια­κά­κης Μιχαήλ, Επί­κου­ρος Καθη­γη­τής Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος

Ευελ­πί­δου Nίκη – Νικο­λέττα, Καθη­γή­τρια Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος

Καβύρης Γιώργος, Καθη­γη­τής Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος

Καρ­τά­λης Κων­στα­ντί­νος, Καθη­γη­τής Τμή­μα­τος Φυσικής

Λάγιου Παγώνα, Καθη­γή­τρια Επι­δη­μιο­λο­γίας, Κοσμή­το­ρας Σχολής Επι­στη­μών Υγείας

Λέκκας Ευθύ­μιος, Ομ. Καθη­γη­τής Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος, Συντο­νι­στής Επι­τρο­πής

Μαυ­ρού­λης Σπυ­ρί­δων, Επι­στη­μο­νι­κός Συνερ­γά­της Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος

Πικου­λής Εμμα­νουήλ, Καθη­γη­τής Ιατρι­κής Σχολής

Σταύρου Πήλιος-Δημήτρης, Επί­κου­ρος Καθη­γη­τής Τμή­μα­τος Ψυχο­λο­γίας

Χατζη­χρή­στου Χρυσή, Καθη­γή­τρια Τμή­μα­τος Ψυχο­λο­γίας

Υπεύ­θυ­νος για την προβολή του έργου και των δράσεων της Επι­τρο­πής είναι το μέλος ΕΔΙΠ του Τμή­μα­τος Επι­κοι­νω­νίας και Μέσων Μαζικής Ενη­μέ­ρω­σης κ. Δημή­τρης Κου­τσο­μπό­λης”.

Πηγή: thetoc.gr