Φωτεινή Σιάνου: «Δεν έχουμε τελειώσει με την ισότητα των φύλων – Θέλει επαγρύπνηση και αγώνες»

Κυρία Σιάνου, το φεμι­νι­στικό κίνημα αν και έχει μία πολύ μακρά πορεία και στη χώρα μας, δεν βρί­σκε­ται στην πρώτη γραμμή της επι­και­ρό­τη­τας. Υπερ­προ­βάλ­λο­νται τα αιτή­ματα της ΛΟΑΤΚΙ κοι­νό­τη­τας, η woke ατζέντα κ.λπ. ενώ τα δικαιώ­ματα των γυναι­κών που κατα­πα­τού­νται καθη­με­ρινά, δεν έχουν την πρώτη θέση στην επι­και­ρό­τητα και στα ΜΜΕ. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Νομίζω ότι περά­σαμε μία φάση που ο πολύς κόσμος, θεώρησε ότι αφού έχουν κατα­κτη­θεί από το γυναι­κείο κίνημα τόσοι πολλοί νόμοι και θετικά μέτρα για την ισότητα των φύλων, ότι δεν υπάρχει λόγος ύπαρξης του φεμι­νι­στι­κού κινή­μα­τος. Αυτό είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο λάθος, γιατί το βλέ­πουμε κάθε μέρα.

Το βλέ­πουμε στα περι­στα­τικά της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, στη βία κατά των γυναι­κών, στις γυναι­κο­κτο­νίες –και μάλιστα σε εποχές τόσο δύσκο­λες όπως η σημε­ρινή, παρα­τη­ρούμε ότι δεν έχουμε τελειώ­σει με την ισότητα των φύλων.

Η ισότητα των φύλων, είναι σαν την Δημο­κρα­τία: θέλει επα­γρύ­πνηση, θέλει αγω­νι­στι­κό­τητα, θέλει να παρα­τη­ρούμε, να συμ­με­τέ­χουμε, γιατί αυτό που θεω­ρεί­ται κατά­κτηση χτες, μπορεί να μην υπάρχει σήμερα. Σε μία εποχή σαν τη σημε­ρινή, που είναι τόσο σκο­τεινά τα σύννεφα πάνω από το κεφάλι μας, το φεμι­νι­στικό κίνημα υπάρχει, είναι δυνατό και πρέπει να συνε­χί­σει να δυνα­μώ­νει. Να σας αναφέρω, ότι εμείς δεν στα­μα­τή­σαμε ποτέ τους αγώνες! Ούτε μία μέρα.

Σας λέω χαρα­κτη­ρι­στικά ότι έχουμε την Πρω­το­βου­λία κατά των Γυναι­κο­κτο­νιών, όπου συμ­με­τέ­χουν 34 συλ­λο­γι­κό­τη­τες –γυναι­κείες οργα­νώ­σεις, τμήματα γυναι­κών από συν­δι­κάτα, είναι επι­τρο­πές ισό­τη­τας δήμων κ.λπ. Επίσης έχουμε την “Ομπρέλα” – Επι­τροπή Γυναι­κών, για το οικο­γε­νειακό δίκαιο και τη συναι­νε­τική συνε­πι­μέ­λεια (όπου είναι άλλες συλ­λο­γι­κό­τη­τες). Συνεπώς, δεν στα­μα­τάμε τον αγώνα.

Το νέο νομο­σχέ­διο που κατέ­θεσε στην Βουλή ο υπουρ­γός Δικαιο­σύ­νης, κ. Γ.Φλω­ρί­δης κατά της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, δια­πι­στώ­νε­ται ότι έχει κενά. Πού εντο­πί­ζο­νται αυτά;

Το κατέ­θεσε χωρίς να προη­γη­θεί κανένας διά­λο­γος με τις γυναι­κείες οργα­νώ­σεις, τη στιγμή που όποια διεθνή σύμβαση κι αν εξε­τά­σουμε, απαι­τεί­ται η δια­βού­λευση. Να ανα­φερθώ στην περί­φημη Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης* στην οποία ανα­φέ­ρε­ται ρητά ότι είναι ανα­γκαίο να γίνεται διά­λο­γος με τις γυναι­κείες οργα­νώ­σεις.

Η ισότητα δοκι­μά­ζε­ται καθη­με­ρινά, στην ελλη­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα, στα δικα­στή­ρια, στους εργα­σια­κούς χώρους. Ωστόσο, ο κ. Φλω­ρί­δης δεν μας κάλεσε ποτέ σε διάλογο εδώ κι ένα χρόνο, αλλά ούτε και ο κ. Τσιάρας, ο προ­κά­το­χός του.

Το νομο­σχέ­διο, το ανέβασε στις 24 Δεκεμ­βρίου 2024 κι έδωσε προ­θε­σμία έως τις 7 Ιανουα­ρίου 2025, μέσα στις γιορτές, για δια­βού­λευση (!) Σε αυτό το χρονικό περι­θώ­ριο δεν υπήρχε χρόνος για διάλογο.

Εμείς, έχουμε πολύ σημα­ντι­κές δια­φω­νίες γι’ αυτό το νομο­σχέ­διο, το οποίο περι­λαμ­βά­νει, και πολύ σοβαρά μέτρα. Ωστόσο, χωρίς σχέδιο εφαρ­μο­γής και πόρους, θα είναι ανε­φάρ­μο­στα.

Θα μεί­νουμε, πάλι στα λόγια. Κι αυτό γιατί, η Ελλάδα επι­κύ­ρωσε τη Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, χωρίς τους εφαρ­μο­στι­κούς νόμους και τις σχε­τι­κές εγκυ­κλί­ους που πρέπει να εκδο­θούν. Μείναμε στα λόγια και στην πράξη, δεν έχει εφαρ­μο­στεί τίποτα από τις επεί­γου­σες συστά­σεις που έχει κάνει η Επι­τροπή Ελέγχου της Σύμ­βα­σης.

Συνεπώς, μπορεί στα ΜΜΕ να μην προ­βάλ­λε­ται το φεμι­νι­στικό κίνημα, αλλά εμείς, είμαστε εδώ. Είμαστε στους αγώνες, διορ­γα­νώ­νουμε συνεχώς ημε­ρί­δες, συνέ­δρια, συσκέ­ψεις, δια­μαρ­τυ­ρίες. Η τελευ­ταία μεγάλη κινη­το­ποί­ηση, έγινε στην Αθήνα την 25η Νοεμ­βρίου, την Διεθνή Ημέρα για την Εξά­λειψη της Βίας κατά των Γυναι­κών του ΟΗΕ όπου συμ­με­τεί­χαν οργα­νώ­σεις από όλη την Ελλάδα και πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν εκα­το­ντά­δες δράσεις, σε όλη την χώρα και σε σχολεία.

Δια­πι­στώ­νε­ται, ωστόσο, ότι υπάρχει ένα κενό στο ζήτημα της γυναι­κο­κτο­νίας, καθώς ο όρος δεν έχει γίνει απο­δε­κτός από το υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης. Γιατί επι­μέ­νει να μην υιο­θε­τεί αυτόν τον όρο η ελλη­νική κυβέρ­νηση;

Πράγ­ματι, δεν το έχουν δεχτεί μέχρι σήμερα και δεν περι­λαμ­βά­νε­ται ο όρος στο νέο νομο­σχέ­διο. Από την στιγμή που συγκρο­τή­σαμε την Πρω­το­βου­λία κατά των Γυναι­κο­κτο­νιών, πριν από τρία χρόνια -μετά την άγρια δολο­φο­νία της Ελένης Τοπα­λούδη στη Ρόδο- κάναμε πολλές προ­σπά­θειες, κινη­το­ποι­ή­σεις και συγκε­ντρώ­σεις, όπου συμ­με­τεί­χαν και οικο­γέ­νειες με παιδιά που έπεσαν θύματα γυναι­κο­κτο­νιών. Αυτό που ζητάμε είναι ότι πρέπει να περάσει ο όρος “γυναι­κο­κτο­νία” γιατί υπάρχει διαφορά.

Μας απα­ντούν συνεχώς, ότι περι­λαμ­βά­νε­ται στον όρο “ανθρω­πο­κτο­νία” αλλά αυτό, δεν είναι σωστό. Σαφώς και είναι ανθρω­πο­κτο­νία, αλλά αυτού του είδους τα εγκλή­ματα, οι γυναι­κο­κτο­νίες, γίνο­νται επειδή είναι θύματα φύλου από τον σύντροφο, τον σύζυγο κ.λπ. που θεωρεί ότι έχει την εξουσία και το δικαί­ωμα ζωής, πάνω στην γυναίκα. Και βλέπετε ότι σε πολλές περι­πτώ­σεις, μόλις μία γυναίκα δεν αντέξει άλλο την βία ή την κατα­πί­εση, γίνεται το έγκλημα. Αυτό είναι γυναι­κο­κτο­νία.

Εάν κατα­φέ­ρουμε να περάσει στον Ποινικό μας Κώδικα, θα είναι ένα πολι­τι­σμικό άλμα και θα μπο­ρέ­σουμε να ανα­πτύ­ξουμε μεγάλη δράση, καθώς θα έχουμε τα εργα­λεία να βοη­θή­σουμε τα παιδιά των γυναι­κών που έπεσαν θύματα γυναι­κο­κτο­νιών. Να σας θυμίσω ότι σε μία περί­πτωση, ο σύζυγος δολο­φό­νησε τη γυναίκα του, ενώ, είχαν επι­βλη­θεί ήδη περιο­ρι­στικά μέτρα. Τα δύο παιδιά της έμειναν ορφανά και κανείς δεν ασχο­λή­θηκε με το τι απέ­γι­ναν. Είναι πολλές οι παρά­με­τροι.

Σε αυτή την εποχή όμως, υπάρχει η δυνα­τό­τητα προ­βο­λής του θέματος. Δηλαδή, σε άλλες εποχές, τέτοιες περι­πτώ­σεις δεν έβγαι­ναν στη δημο­σιό­τητα, θάβο­νταν, κυριο­λε­κτικά.

Υπάρχει όμως μία διαφορά, στο πώς παρου­σιά­ζε­ται το θέμα από τα ΜΜΕ. Έχουμε κατα­φέ­ρει σε μεγάλο βαθμό (χωρίς 100% επι­τυ­χία, ακόμη) να έχει περάσει στην κοινή γνώμη ο όρος “γυναι­κο­κτο­νία” και όχι ανθρω­πο­κτο­νία. Αυτό για εμάς, είναι μία επι­τυ­χία, καθώς η κυβέρ­νηση δεν ήθελε ούτε να ακού­γε­ται αυτός ο όρος…

Επι­πλέον, κατα­φέ­ραμε να ανα­δεί­ξουμε ότι οι γυναι­κο­κτο­νίες δεν γίνο­νται επειδή φταίει η γυναίκα: οικο­γε­νειακό δράμα, την σκότωσε γιατί την αγα­πούσε, τα περί­φημα εγκλή­ματα τιμής μίας άλλης εποχής που μπο­ρού­σαν να τα κου­κου­λώ­σουν και να μην τιμω­ρεί­ται κανένας! Δεν είναι έτσι!

Θα είμαι αισιό­δοξη και θα αγω­νί­ζο­μαι για να δυνα­μώ­σει το φεμι­νι­στικό κίνημα. Όμως, χρειά­ζε­ται συμ­με­τοχή, επα­γρύ­πνηση και συνεχή αγώνα…

* Η Σύμβαση του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Κατα­πο­λέ­μηση της βίας κατά των γυναι­κών και της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας. Υπο­γρά­φτηκε το 2011, στην Κων­στα­ντι­νού­πολη, γι’ αυτό και είναι γνωστή και ως Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Σκοπός της είναι η παρε­μπό­διση και η κατα­πο­λέ­μηση της βίας κατά των γυναι­κών και η προ­στα­σία των θυμάτων θέτο­ντας παράλ­ληλα τέλος στην ατι­μω­ρη­σία των δραστών. Η Σύμβαση τέθηκε σε ισχύ την 1η Αυγού­στου 2014. Μέχρι τον Μάρτιο του 2019 είχε υπο­γρα­φεί από 46 χώρες (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) και από την Ευρω­παϊκή Ένωση. Η Τουρκία ήταν η πρώτη χώρα που κύρωσε τη Σύμβαση, τον Μάρτιο του 2012, ενώ εννέα χρονια αργό­τερα, τον Μάρτιο του 2021, ανα­κοί­νωσε την από­συρσή της από τη σύμβαση.