Πώς οι νέες συνήθειες των ξένων επισκεπτών αλλάζουν το τουριστικό μοντέλο

Οι ταξι­διω­τι­κές συνή­θειες αλλά­ζουν και, στην περί­πτωση του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, αυτό γίνεται όλο και πιο εμφανές. Μαζί με αυτές επη­ρε­ά­ζε­ται και το του­ρι­στικό καλάθι, καθώς η δαπάνη ανά επι­σκέ­πτη μπορεί να αυξά­νε­ται, όμως μειώ­νε­ται ο αριθμός των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων.

Είναι ενδει­κτικά τα στοι­χεία από την τελευ­ταία μελέτη του Ινστι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων για την εξέλιξη της μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης των ξένων επι­σκε­πτών στη χώρα μας.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται, η πλήρης άρση των ταξι­διω­τι­κών περιο­ρι­σμών σε παγκό­σμιο επίπεδο μετά την παν­δη­μία, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των ασια­τι­κών αγορών (αφού στις υπό­λοι­πες αγορές οι ταξι­διω­τι­κοί περιο­ρι­σμοί είχαν ήδη αρθεί από το α’ τρίμηνο του 2022), επέ­δρασε θετικά στην περαι­τέρω αύξηση των του­ρι­στι­κών ροών. Ειδι­κό­τερα, ο εισερ­χό­με­νος του­ρι­σμός τη χρονιά που πέρασε κατέ­γραψε νέες μέγι­στες τιμές τόσο σε όρους αφίξεων όσο και σε όρους εισπρά­ξεων, ξεπερ­νώ­ντας και τα επίπεδα του 2019.

Σε ό,τι αφορά τη μέση κατά κεφαλήν δαπάνη, η αύξησή της την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, ιδιαί­τερα από το 2021 και έπειτα, που ομα­λο­ποι­ή­θηκε στα­διακά η κατά­σταση στην ταξι­διω­τική βιο­μη­χα­νία, οφεί­λε­ται στους εξής 4 παρά­γο­ντες:

– Στις πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις, που οδή­γη­σαν το του­ρι­στικό πακέτο σε υψη­λό­τερα επίπεδα σε σύγκριση με αυτά προ παν­δη­μίας.

– Στην αύξηση του μερι­δίου για ταξίδια με σκοπό τις δια­κο­πές παρα­θε­ρι­σμού, που έχουν υψη­λό­τερη δαπάνη λόγω υψη­λό­τε­ρης διάρ­κειας παρα­μο­νής.

– Στην αύξηση των ροών από τις παρα­δο­σια­κές αγορές, από 35,3% το 2014 σε 43,2% το 2023, που έχουν υψη­λό­τερη ταξι­διω­τική δαπάνη έως και 4 φορές σε σύγκριση με τις βαλ­κα­νι­κές αγορές.

– Στη μείωση των ροών από τις όμορες βαλ­κα­νι­κές αγορές και τις χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης, από 26,8% το 2014 σε 22% το 2023, που έχουν παρα­δο­σιακά χαμηλή διάρ­κεια παρα­μο­νής και, κατ’ επέ­κταση, χαμηλή μέση κατά κεφαλήν δαπάνη.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έρευνα, αν και η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη μειώ­θηκε το 2022 και το 2023, παρα­μέ­νει ακόμη υψη­λό­τερη σε σχέση με τα προ παν­δη­μίας επίπεδα. Το 2023 η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη του συνόλου των ταξι­διω­τών που επι­σκέ­φθη­καν την Ελλάδα ανήλθε στα 603 ευρώ. Δηλαδή, σε σύγκριση με το 2019 (564 ευρώ), αυξή­θηκε κατά 7% ή κατά 39,2 ευρώ. Η αύξηση αυτή, παρά τη μείωση της μέσης διάρ­κειας παρα­μο­νής, έχει να κάνει τόσο με την άνοδο της δαπάνης ανά δια­νυ­κτέ­ρευση όσο και με την αλλαγή του μείγ­μα­τος αγορών.

Στον αντί­ποδα, η μείωση της μέσης διάρ­κειας παρα­μο­νής την περίοδο 2021-2023 απο­δί­δε­ται στους εξής λόγους:

– Στην ανά­καμψη των ταξι­διών City Break, κυρίως στον προ­ο­ρι­σμό της Αθήνας.

– Στις πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις, που ακο­λού­θη­σαν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρα­νία και επέ­δρα­σαν αρνη­τικά, ροκα­νί­ζο­ντας το δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών σε παγκό­σμιο επίπεδο.

– Στην αύξηση των ροών από τις όμορες βαλ­κα­νι­κές αγορές, αν και υπο­λεί­πε­ται ακόμη των προ παν­δη­μίας επι­πέ­δων, που έχουν παρα­δο­σιακά χαμηλή μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής.

Πέρσι η πλειο­νό­τητα των Περι­φε­ρειών παρου­σί­ασε μείωση στον αριθμό των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων. Η μεγα­λύ­τερη ποσο­στιαία αύξηση, κατά +35,9%, κατα­γρά­φηκε στην Περι­φέ­ρεια Ηπείρου και ακο­λού­θησε η Περι­φέ­ρεια Αττικής με +26,2%. Αντί­θετα, η μεγα­λύ­τερη ποσο­στιαία μείωση κατα­γρά­φηκε στην Περι­φέ­ρεια Πελο­πον­νή­σου, κατά -31,1%. Την ίδια ώρα, η μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής ανά επί­σκεψη στις Περι­φέ­ρειες της Ελλάδας δια­μορ­φώ­θηκε σε 6,3 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις το 2023, έναντι 6,9 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων το 2022, κατα­γρά­φο­ντας μείωση 8,8%.

Τι έδειξε η φετινή σεζόν

Η φετινή χρονιά μπορεί να συνο­δεύ­ε­ται από ένα νέο μεγάλο ρεκόρ στις εισπρά­ξεις – σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις τα έσοδα από τον του­ρι­σμό θα προ­σεγ­γί­σουν τα 22 δισ. ευρώ–, όμως, εκτός καλο­και­ρι­νής περιό­δου, τα σύντομα ταξίδια κερ­δί­ζουν όλο και μεγα­λύ­τερο έδαφος, ενώ σύμφωνα με τα πρώτα στοι­χεία φαί­νε­ται πως και φέτος συνε­χί­στηκε η μείωση στη διάρ­κεια των δια­κο­πών.

Επι­πλέον, παρα­τη­ρεί­ται το φαι­νό­μενο των κρα­τή­σεων της τελευ­ταίας στιγμής, ειδικά για τον προ­ο­ρι­σμό της Αθήνας, κάτι που είναι εμφανές και από τον ρυθμό των κρα­τή­σεων στα αθη­ναϊκά ξενο­δο­χεία για την περίοδο των εορτών των Χρι­στου­γέν­νων.

Από την αρχή του έτους οι αφίξεις μη κατοί­κων ταξι­διω­τών αυξή­θη­καν κατά 9,3% και οι σχε­τι­κές εισπρά­ξεις κατά 4,1%. Συνο­λικά στο του­ρι­στικό καλάθι έχουν μπει φέτος 18,75 δισ. ευρώ, όταν πέρσι το ίδιο διά­στημα τα έσοδα ήταν 18 δισ.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για το ταξι­διω­τικό ισο­ζύ­γιο σε σχέση με τον Σεπτέμ­βριο του 2023, οι αφίξεις ξένων ταξι­διω­τών αυξή­θη­καν κατά 6,6% και τα του­ρι­στικά έσοδα κατά 7,9%, φτά­νο­ντας στα 3,578 δισ. ευρώ, από τα 3,318 δισ. Όμως η μέση δαπάνη ανά επι­σκέ­πτη παρέ­μεινε στα περσινά επίπεδα, δηλαδή λίγο πάνω από τα 620 ευρώ.

Η μεγα­λύ­τερη άνοδος στις εισπρά­ξεις κατα­γρά­φηκε από την αμε­ρι­κα­νική αγορά. Πιο συγκε­κρι­μένα, οι εισπρά­ξεις από τη Γερ­μα­νία αυξή­θη­καν κατά 3,1% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 672 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισπρά­ξεις από τη Γαλλία παρου­σί­α­σαν μείωση κατά 9,9%, φτά­νο­ντας στα 138,6 εκατ. ευρώ. Οριακή μείωση κατά 1,1% παρου­σί­α­σαν, επίσης, οι εισπρά­ξεις από την Ιταλία, στα 156 εκατ. ευρώ, ενώ σημα­ντική πτώση, κατά 21,3%, παρου­σί­α­σαν οι εισπρά­ξεις από το Ηνωμένο Βασί­λειο, οι οποίες δια­μορ­φώ­θη­καν στα 508 εκατ. ευρώ. Αύξηση κατά 33,2% εμφά­νι­σαν οι εισπρά­ξεις από τις ΗΠΑ, φτά­νο­ντας στα 273 εκατ. ευρώ.

Τονί­ζε­ται πως ο μεγα­λύ­τε­ρος όγκος των ξένων του­ρι­στών έρχεται στη χώρα μας τους θερι­νούς μήνες, λόγω του κυρί­αρ­χου προ­σφε­ρό­με­νου προ­ϊ­ό­ντος “Ήλιος & Θάλασσα”. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό, σύμφωνα με στοι­χεία του ΙΝΣΕΤΕ, πως τη χρονιά που πέρασε το 54% των αφίξεων, το 56% των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων και το 58% των εισπρά­ξεων σημειώ­θηκε στο γ’ τρίμηνο του έτους. Οι επι­χει­ρη­μα­τίες του χώρου σημειώ­νουν πως, εάν το φαι­νό­μενο της επο­χι­κό­τη­τας στη χώρα μας αμβλυ­νό­ταν και επεν­δύ­αμε περισ­σό­τερο στις εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού, τότε τα του­ρι­στικά έσοδα θα ήταν ακόμα υψη­λό­τερα.

Επέ­κταση της του­ρι­στι­κής περιό­δου

Ακόμα ένα πολύ σημα­ντικό στοι­χείο, όπως σημειώ­νουν όσοι γνω­ρί­ζουν καλά τον χώρο του του­ρι­σμού, είναι η επέ­κταση της του­ρι­στι­κής περιό­δου, με όλο και περισ­σό­τε­ρους επι­σκέ­πτες να προ­τι­μούν να κλεί­νουν τις δια­κο­πές τους εκτός καλο­και­ριού, απο­φεύ­γο­ντας την πολυ­κο­σμία, τις υψη­λό­τε­ρες τιμές των πακέτων, αλλά και τις υψηλές θερ­μο­κρα­σίες.

Τον Ιανουά­ριο η άνοδος των αερο­πο­ρι­κών αφίξεων έφτασε το 25,3% σε σύγκριση με πέρσι, τον Φεβρουά­ριο κατα­γρά­φη­καν 462.000 διε­θνείς αφίξεις, παρου­σιά­ζο­ντας μικρό­τερη άνοδο, κατά 19,5%, και τον Μάρτιο οι διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις δια­μορ­φώ­θη­καν σε 656.000, παρου­σιά­ζο­ντας αύξηση κατά 13,7%.

Το β’ τρίμηνο ξεκί­νησε με ηπιό­τερη αύξηση, κατά 5,6%, καθώς τον Απρίλιο κατα­γρά­φη­καν 1,4 εκατ. διε­θνείς αφίξεις. Τον Μάιο οι διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις ανήλθαν σε 2,9 εκατ., σημειώ­νο­ντας αύξηση κατά 12,7%, ενώ τον Ιούνιο οι διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις δια­μορ­φώ­θη­καν σε 3,8 εκατ., με αύξηση 5,6%.

Το γ’ τρίμηνο ξεκί­νησε παρου­σιά­ζο­ντας τη μικρό­τερη αύξηση, καθώς τον Ιούλιο σημειώ­θηκε αύξηση κατά 5,3%, ενώ κατα­γρά­φη­καν 4,6 εκατ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις. Τον Αύγου­στο κατα­γρά­φη­καν 4,5 εκατ. αφίξεις, σημειώ­νο­ντας επι­τα­χυ­νό­μενη αύξηση κατά 7,4% / +311.000. Τον Σεπτέμ­βριο η αύξηση επι­βρα­δύν­θηκε σε 7,1%, με τις διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις να δια­μορ­φώ­νο­νται σε 3,7 εκα­τομ­μύ­ρια.

Το δ’ τρίμηνο ξεκί­νησε με άνοδο των αφίξεων κατά 10,9%, και τον Οκτώ­βριο κατα­γρά­φη­καν 2,3 εκατ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις. Είναι, άλλωστε, ενδει­κτικά τα στοι­χεία του Ινστι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων για τον Οκτώ­βριο για τα ξενο­δο­χεία της χώρας, όπου η μέση πλη­ρό­τητα δια­μορ­φώ­θηκε στο 64%, από 57% πέρσι, και η μέση τιμή δίκλι­νου δωμα­τίου στα 114 ευρώ, από 101 τον ίδιο μήνα του 2023.

Οι πρώτες τάσεις για την επόμενη χρονιά

Ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Του­ρι­σμού (UNWTO) προ­βλέ­πει ότι οι ταξι­διω­τι­κές τάσεις το 2025 θα αντι­κα­το­πτρί­ζουν την αυξα­νό­μενη ζήτηση για βιω­σι­μό­τητα, εξα­το­μί­κευση και νέες εμπει­ρίες.

Ο βιώ­σι­μος του­ρι­σμός θα παρα­μεί­νει προ­τε­ραιό­τητα, με έμφαση στη μείωση των περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων και στη στήριξη των τοπικών κοι­νο­τή­των. Υπάρχει, παράλ­ληλα, και ένας νέος “του­ρι­στι­κός όρος”, οι “coolcations”, που σημαί­νει δια­κο­πές σε δρο­σε­ρό­τερα κλίματα ως απά­ντηση στην άνοδο της θερ­μο­κρα­σίας. Η τεχνο­λο­γία θα συνε­χί­σει να επη­ρε­ά­ζει τον του­ρι­στικό τομέα, διευ­κο­λύ­νο­ντας τις κρα­τή­σεις και την εξα­το­μί­κευση των εμπει­ριών. Επι­πλέον, οι δαπάνες των ταξι­διω­τών αυξά­νο­νται γρη­γο­ρό­τερα από τις αφίξεις, ενι­σχύ­ο­ντας την οικο­νο­μική συμβολή του του­ρι­σμού στην οικο­νο­μία.

Σύμφωνα επίσης με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή Ταξι­δίων (ETC), οι προ­κλή­σεις δεν λείπουν από τον ταξι­διω­τικό τομέα. Οι επαγ­γελ­μα­τίες του του­ρι­σμού ανα­φέ­ρουν ως μείζονα ζητή­ματα την αύξηση του κόστους δια­μο­νής, την άνοδο στις τιμές των επι­χει­ρη­μα­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των και των πτήσεων, καθώς και τις σημα­ντι­κές ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού. Παράλ­ληλα, αυξά­νε­ται ο αριθμός των ταξι­διω­τών που επι­λέ­γουν ταξίδια εκτός εποχής, καθώς και λιγό­τερο γνω­στούς προ­ο­ρι­σμούς.

Οι γενι­κευ­μέ­νες αυξή­σεις έχουν οδη­γή­σει και σε αύξηση των ταξι­διω­τι­κών δαπανών. Οι επι­σκέ­πτες ανα­μέ­νε­ται να δαπα­νή­σουν 800,5 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ στην Ευρώπη φέτος, ποσό αυξη­μένο κατά 13,7% σε σχέση με πέρυσι. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι πως ο τομέας των κατα­λυ­μά­των επω­φε­λή­θηκε ιδιαί­τερα το πρώτο εξάμηνο του έτους, με τα έσοδα ανά δια­θέ­σιμο δωμάτιο να αυξά­νο­νται κατά 5,4% και τα ποσοστά πλη­ρό­τη­τας κατά 1,8%.

Πηγή: capital.gr