Ανισότητες και στη φαρμακευτική περίθαλψη από την ελλιπή χρηματοδότηση στην υγεία

Με ασθε­νείς δύο ταχυ­τή­των κινεί­ται πλέον το σύστημα υγείας στη χώρα μας, με κάποιους – λίγους ασθε­νείς – να έχουν τη δυνα­τό­τητα πρό­σβα­σης σε νέες θερα­πείες που είτε θερα­πεύ­ουν τις παθή­σεις τους, είτε δίνουν ουσια­στική λύση στο πρό­βλημα υγείας τους, όταν οι πολλοί παρα­μέ­νουν στις θερα­πείες «προη­γού­με­νης γενιάς».

Αυτοί οι ασθε­νείς που έχουν πρό­σβαση στις και­νο­τό­μες θερα­πείες νέας γενιάς είναι λίγο παρα­πάνω από 3.000 και η δυνα­τό­τητά τους να παίρ­νουν τα και­νού­ρια φάρμακα για την πάθησή τους, έρχεται μέσω του Ινστι­τού­του Φαρ­μα­κευ­τι­κής Έρευνας και Τεχνο­λο­γίας (ΙΦΕΤ) και του Συστή­μα­τος Ηλε­κτρο­νι­κής Προ­έ­γκρι­σης.  Στις περι­πτώ­σεις αυτές, που συνήθως αφορούν σοβαρές παθή­σεις, ο γιατρός ζητά για λογα­ρια­σμό του ασθενή  – λόγω της εξαι­ρε­τι­κής πάθησής του – την έγκριση και εισα­γωγή του νέου φαρ­μά­κου που δεν κυκλο­φο­ρεί στη χώρα.

Όλοι οι υπό­λοι­ποι ασθε­νείς, ανε­ξάρ­τητα από τη σοβα­ρό­τητα της πάθησής τους, υπο­χρε­ού­νται να προ­σαρ­μο­στούν στις θερα­πείες που ήδη κυκλο­φο­ρούν στην εσω­τε­ρική αγορά, και οι οποίες  έχουν πάρει μια σειρά από εγκρί­σεις  – οικο­νο­μι­κού περιε­χο­μέ­νου – μετά την αδειο­δό­τησή τους.

«Παρά­θυρο» ανι­σό­τη­τας μεταξύ ασθενών δίνει η δυνα­τό­τητα εισα­γω­γής φαρ­μά­κων μέσω ΙΦΕΤ, όσο δεν λει­τουρ­γεί η αξιο­λό­γηση των και­νο­τό­μων θερα­πειών

Η πρό­σβαση των ασθενών στα απα­ραί­τητα φάρμακα έχει αρχίσει να μην είναι βέβαιη…

Αυτό το «παρά­θυρο» που δημιουρ­γεί άνιση μετα­χεί­ριση των ασθενών, επι­σή­μα­ναν πρό­σφατα εκπρό­σω­ποι του Παγκο­σμίου Οργα­νι­σμού Υγείας (ΠΟΥ) και της Ε.Ε. σε ημερίδα για την ενιαία αξιο­λό­γηση των νέων τεχνο­λο­γιών υγείας στην Ε.Ε., υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι παρά τις επί μακρόν συζη­τή­σεις για καθιέ­ρωση της αξιο­λό­γη­σης στη χώρα μας, τα πράγ­ματα κινού­νται εξαι­ρε­τικά αργά. Τόνισαν μάλιστα ότι προ­κει­μέ­νου να εγκρι­θεί η συντα­γο­γρά­φηση μιας και­νού­ριας θερα­πείας, παίζει πολύ σημα­ντικό ρόλο η έκπτωση που θα δοθεί από τις παρα­σκευά­στρια εται­ρεία ώστε το φάρμακο να αξιο­λο­γη­θεί θετικά και να προ­χω­ρή­σει η χορή­γησή του μέσω της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης.

Το γεγονός αυτό οδηγεί σε φτω­χο­ποί­ηση των ασθενών στη χώρα μας, κάτι το οποίο επι­βε­βαιώ­νε­ται τόσο από τις κατα­γρα­φές του ΠΟΥ Ευρώπης, ο οποίος δια­πι­στώ­νει κατα­στρο­φι­κές δαπάνες για φάρμακα στο 14% των νοι­κο­κυ­ριών στην Ευρώπη, όσο και από ελλη­νι­κές μελέτες που ανα­φέ­ρο­νται σε κατα­στρο­φι­κές δαπάνες για φάρμακα επίσης σε διψήφιο ποσοστό και στη χώρα μας, επειδή δεν υπάρχει η ανα­με­νό­μενη κάλυψη από το σύστημα περί­θαλ­ψης.

Οι και­νού­ριες θερα­πείες

Την ίδια στιγμή, εξαι­τίας των οικο­νο­μι­κών λόγων που συντρέ­χουν στη χώρα, από τις 221 θερα­πείες που θα μπο­ρού­σαν να έρθουν, μόνο οι 43 έχουν πάρει έγκριση και χορη­γού­νται και άλλες πέντε περι­μέ­νουν την ένταξή τους στη συντα­γο­γρά­φηση. Οι υπό­λοι­πες θερα­πείες, είτε δεν πρό­κει­ται να έρθουν ποτέ, είτε θα καθυ­στε­ρή­σουν ακόμη περισ­σό­τερο μέχρι να πάρουν τιμή, να αξιο­λο­γη­θούν για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά τους και να εντα­χθούν στη λίστα συντα­γο­γρά­φη­σης.

Οι συν­θή­κες κυκλο­φο­ρίας ενός φαρ­μά­κου στην Ελλάδα δεν είναι καθόλου ευνοϊ­κές, οπότε φτάνει στη χώρα μόλις το 47% των νέων φαρ­μά­κων που εγκρί­νο­νται κεντρικά στην Ευρώπη, κι αυτά με καθυ­στέ­ρηση δύο χρόνων περίπου.

Ήδη παρα­μέ­νει σε εκκρε­μό­τητα η ένταξη στη συντα­γο­γρά­φηση 5 νέων θερα­πειών, η αξιο­λό­γηση άλλων 56, ενώ για άλλες 66 βρί­σκε­ται σε εκκρε­μό­τητα η αίτηση τιμο­λό­γη­σής τους, χωρίς να υπάρχει πρόθεση από τις φαρ­μα­κευ­τι­κές, ενώ άλλα 51 δεν πρό­κει­ται να έρθουν με απόφαση των εται­ρειών που τα παρα­σκευά­ζουν.

Ανε­παρ­κής χρη­μα­το­δό­τηση της περί­θαλ­ψης

Γιατί όμως έχει δημιουρ­γη­θεί αυτό το πρό­βλημα;

Ο λόγος είναι καθαρά οικο­νο­μι­κός.

Οι περιο­ρι­σμοί ξεκί­νη­σαν από την οικο­νο­μική κρίση, συνε­χί­ζο­νται όμως ακόμη και σήμερα, μια 15ετία αργό­τερα.

Σήμερα, η κρατική χρη­μα­το­δό­τηση για τη φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη στην Ελλάδα, απέχει 70 ποσο­στιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο 18 ευρω­παϊ­κών κρατών. Αυτά τα κράτη, αύξησαν την συμ­με­τοχή τους στη φαρ­μα­κευ­τική δαπάνη κατά 55,2% τα έτη 2013-2022, χρονιές που η Ελλάδα μείωσε τη χρη­μα­το­δό­τησή της για φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη κατά 14,9%, δημιουρ­γώ­ντας την «από­σταση» του 70% στη χρη­μα­το­δό­τηση της φαρ­μα­κευ­τι­κής της περί­θαλ­ψης.

Η κρατική συμ­με­τοχή στη φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη το 2022 ήταν στη χώρα μας 255 ευρώ κατά κεφαλήν, όταν στον ευρω­παϊκό νότο ήταν 409 ευρώ κατά κεφαλήν και στη Δυτική Ευρώπη 548 ευρώ κατά κεφαλήν. Αυτή η διαφορά κατα­γρά­φει κενό 1,5 δισ. ευρώ της Ελλάδας έναντι του ευρω­παϊ­κού Νότου.

Ανα­λύ­ο­ντας περαι­τέρω την κατά κεφαλήν δαπάνη, από τα 255 ευρώ, τα 202 ευρώ αφορούν εξω­νο­σο­κο­μειακή φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη, και τα υπό­λοιπα 53 ευρώ, νοσο­κο­μειακή. Τα ποσά αυτά είναι χαμη­λό­τερα από τα αντί­στοιχα της Νότιας ή Δυτικής Ευρώπης κατά 15-45% σε ότι αφορά την κρατική χρη­μα­το­δό­τηση για φάρμακα που χρειά­ζο­νται οι ασθε­νείς για θερα­πείες στο σπίτι τους, ενώ όταν μπαίνει ζήτημα νοσο­κο­μείου, τότε η υστέ­ρηση της χώρας μας σε κρατική χρη­μα­το­δό­τηση φτάνει και πάλι το 70%, σε σύγκριση με τις προ­α­να­φε­ρό­με­νες χώρες.

Ποιός πλη­ρώ­νει τις ανάγκες

Παρόλα αυτά, όμως, οι ανάγκες των ασθενών παρα­μέ­νουν αμεί­ω­τες, με απο­τέ­λε­σμα η κατά κεφαλήν δαπάνη να έχει φτάσει το 2023 σύμφωνα με τις τελευ­ταίες μετρή­σεις στα 864 δολ., όταν στη Γαλλία είναι 895 δολ., στην Αυστρία 897 δολ. και στη Γερ­μα­νία 1.159 δολ., ενώ στις ΗΠΑ κινεί­ται πάνω από τα 1.500 δολ.

Ποιος πλη­ρώ­νει τη διαφορά;

Το μεγα­λύ­τερο μερίδιο αυτής της κατά κεφαλήν δαπάνης, επι­βα­ρύ­νει την ίδια τη φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νία, η οποία επι­στρέ­φει στο κράτος ότι εισέ­πραξε για πωλή­σεις που υπε­ρέ­βη­σαν τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, ανε­ξάρ­τητα αν οι πωλή­σεις αυτές αντα­πο­κρί­νο­νταν στις ανάγκες των ασθενών.

Έτσι, το 2023 από τα 7,06 δις. ευρώ που πλη­ρώ­θη­καν για συντα­γο­γρα­φού­μενα φάρμακα, τα 2,812 δις. ευρώ κατέ­βαλε το κράτος, τα 734 εκατ. ευρώ οι ασθε­νείς και το υπό­λοιπο 50%, δηλαδή 3,514 δις ευρώ κατέ­βαλε μέσω επι­στρο­φών η φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νία.

Η πρό­σφατη συνά­ντηση του υπουρ­γού Υγείας Άδωνι Γεωρ­γιάδη με τους εκπρο­σώ­πους των φαρ­μα­κευ­τι­κών επι­βε­βαί­ωσε ότι η χρη­μα­το­δό­τηση του τομέα θα παρα­μεί­νει σε χαμηλά επίπεδα, ενώ ένα πρό­σθετο μέρος της ανα­γκαίας δαπάνης θα μετα­φερ­θεί και πάλι στους ασθε­νείς.

Μια πολύ περιο­ρι­σμένη αύξηση κατά το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ θα δοθεί μαζί με 100 εκατ. ευρώ για τις επό­με­νες χρονιές μέχρι το 2027 στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της συνο­λι­κής φαρ­μα­κευ­τι­κής δαπάνης, ενώ ο δια­χω­ρι­σμός στη λιανική πώληση (ιδιω­τικά φαρ­μα­κεία) των πρω­το­τύ­πων υπό προ­στα­σία πατέ­ντας, έναντι των πρω­το­τύ­πων που έχασαν την προ­στα­σία της πατέ­ντας και των γενο­σή­μων τους ανα­μέ­νε­ται να δείξει το ρυθμό ανά­πτυ­ξης των και­νού­ριων φαρ­μά­κων για την πιθανή λήψη πρό­σθε­των μέτρων που θα μειώ­σουν την κατα­νά­λωση.

Όμως η αύξηση της συμ­με­το­χής του κράτους στη φαρ­μα­κευ­τική δαπάνη κινεί­ται με ποσοστό μόλις 2,4%, όταν οι ασφα­λι­στι­κές κάνουν προ­βλέ­ψεις για ετήσια αύξηση των αναγκών μόνο από τη γήρανση του πλη­θυ­σμού κατά 7% και όταν τα φάρμακα που δια­κι­νού­νται μέσω ΕΟΠΥΥ αυξά­νο­νται με ρυθμό της τάξης του 15%.

Ιδιω­τι­κές πλη­ρω­μές

Οι Έλληνες ασθε­νείς θα κληθούν να βάλουν ακόμη βαθύ­τερα το χέρι στην τσέπη, και πέραν του 1,7 δις. ευρώ που είχαν κατα­βάλ­λει το 2022 για τα φάρμακα που χρειά­στη­καν. Σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΙΟΒΕ, η θεσμο­θε­τη­μένη συμ­με­τοχή τους ανα­μέ­νε­ται ότι έχει αυξηθεί το 2023 στα 734 εκατ. ευρώ, έναντι των 698 εκατ. ευρώ το 2022. Πέρα από αυτά όμως, είχαν πλη­ρώ­σει άλλα 349 εκατ. ευρώ για ΜΗΣΥΦΑ (παυ­σί­πονα, αλοιφές, απο­χρεμ­πτικά, κολ­λύ­ρια, βιτα­μί­νες κλπ.), επι­πλέον 127 εκατ. ευρώ για φάρμακα που συντα­γο­γρα­φού­νται αλλά ο ΕΟΠΥΥ δεν συμ­με­τέ­χει στην αγορά τους λόγω ένταξής τους στην αρνη­τική λίστα, καθώς επίσης και άλλα 540 εκατ. ευρώ για φάρμακα που ενώ είναι συντα­γο­γρα­φού­μενα και απο­ζη­μιού­μενα, ο ασθενής επι­λέ­γει την αγορά τους απ΄ευ­θείας από το φαρ­μα­κείο, χωρίς συνταγή ΕΟΠΥΥ – συνήθως για οικο­νο­μία χρόνου.

Πηγή: in.gr