Ενοίκια: Αυξήθηκαν κατά 35% από το 2019

Σημα­ντική παρα­μέ­νει η υστέ­ρηση των πραγ­μα­τι­κών εισο­δη­μά­των των νοι­κο­κυ­ριών (δηλαδή μετά την επί­δραση του πλη­θω­ρι­σμού), έναντι της πορείας των τιμών των ενοι­κίων τα τελευ­ταία χρόνια, κάτι που εξηγεί ασφαλώς και την εντει­νό­μενη δυσα­ρέ­σκεια μεγάλης μερίδας πολιτών.

Με τα τελευ­ταία στοι­χεία που δημο­σιο­ποί­ησε ο ΟΟΣΑ, στην Ελλάδα το πραγ­μα­τικό δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών από το 2009 και μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2024 έχει υπο­χω­ρή­σει κατά 23,7%. Ασφαλώς τα τελευ­ταία χρόνια κατα­γρά­φε­ται βελ­τί­ωση, καθώς από το πρώτο τρίμηνο του 2019 και μέχρι το φετινό πρώτο τρίμηνο το πραγ­μα­τικό δια­θέ­σιμο εισό­δημα έχει κατα­γρά­ψει αύξηση κατά 8,5%.

Παρότι δηλαδή οι μισθοί, ειδικά ο κατώ­τα­τος, έχουν αυξηθεί σημα­ντικά, δεν επαρ­κούν για να αντι­σταθ­μί­σουν τις απώ­λειες που προ­κα­λού­νται από την αύξηση του κόστους αγαθών, τρο­φί­μων και φυσικά στέγης. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πάντως ότι από το 2019 μέχρι το 2024 και με βάση τα στοι­χεία των υπουρ­γείων Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών και Εργα­σίας, η σωρευ­τική αύξηση του κατώ­τα­του ανέρ­χε­ται στο 27,7% και από τα 650 ευρώ το έτος 2019 δια­μορ­φώ­θηκε στα 830 ευρώ φέτος. Για το 2025 εκτι­μά­ται ότι η αύξηση θα κινηθεί στο 5% (871,5 ευρώ), το 2026 στο 4,5% (910,7 ευρώ) και το 2027 στο 4,3% (950 ευρώ).

«Το “να ζεις καλά” δεν σημαί­νει να έχεις δικό σου σπίτι»

Ωστόσο, όπως δεί­χνουν τα στοι­χεία, η αύξηση αυτή δεν επαρκεί, καθώς «εξα­νε­μί­ζε­ται» από την αντί­στοιχη αύξηση του κόστους ζωής, που υπο­λο­γί­ζε­ται ότι έχει αυξηθεί με ανάλογο, ή και ακόμη υψη­λό­τερο ρυθμό την ίδια περίοδο.

Για παρά­δειγμα, σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, οι τιμές παρα­γω­γού της εγχώ­ριας βιο­μη­χα­νίας τρο­φί­μων στην Ελλάδα αυξή­θη­καν κατά 22,7% την περίοδο από το 2021 έως το 2024 (πρώτο τετρά­μηνο). Αντί­στοιχα, σύμφωνα με τα στοι­χεία του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης, ο αθροι­στι­κός γενικός πλη­θω­ρι­σμός από τον Δεκέμ­βριο του 2021 έως τον Ιούλιο του 2024 δια­μορ­φώ­θηκε σε 14%, ενώ ειδικά για τα τρόφιμα άγγιξε το 25,8%.

Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα οι Ελληνες να δυσκο­λεύ­ο­νται να καλύ­ψουν τις βασικές τους ανάγκες, με πάνω από το 65% των πολιτών να δηλώνει στην πρό­σφατη μελέτη του ΟΟΣΑ για την ευζωία, ότι αντι­με­τω­πί­ζει οικο­νο­μι­κές δυσχέ­ρειες. Συγκρι­τικά, το ποσοστό αυτό είναι υψη­λό­τερο από το 2010, γεγονός που δείχνει ότι τα οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα έχουν γίνει εντο­νό­τερα με την πάροδο του χρόνου.

Ενδει­κτικά, για τη μίσθωση 80 τ.μ. στα δυτικά προ­ά­στια απαι­τού­νται σήμερα περίπου 675 ευρώ τον μήνα, έναντι 500 ευρώ το 2019.

Το κόστος στέγης είναι ασφαλώς στο επί­κε­ντρο της δυσα­ρέ­σκειας αυτής, καθώς οι τιμές έχουν αυξηθεί κατα­κό­ρυφα, όχι μόνο λόγω της βελ­τί­ω­σης της οικο­νο­μίας, αλλά και εξαι­τίας των επι­μέ­ρους χαρα­κτη­ρι­στι­κών που έχουν δια­μορ­φω­θεί στην αγορά ακι­νή­των τα τελευ­ταία χρόνια. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι στο λεκα­νο­πέ­διο της Αττικής η μέση ζητού­μενη τιμή ενοι­κί­α­σης έχει αυξηθεί κατά 35% την περίοδο από το τρίτο τρίμηνο του 2019 και μέχρι το φετινό τρίτο τρίμηνο κι ενώ μεσο­λά­βησε και πτώση την περίοδο 2020-2021, λόγω της παν­δη­μίας.

To μεγάλο δίλημμα όσων ανα­ζη­τούν κατοι­κία

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι για τη μίσθωση 80 τ.μ. στα δυτικά προ­ά­στια, απαι­τού­νται σήμερα περίπου 675 ευρώ τον μήνα, έναντι 500 ευρώ το 2019, μια αύξηση κατά 36%. Ακόμη μεγα­λύ­τε­ρες είναι οι αυξή­σεις στα ανα­το­λικά προ­ά­στια, καθώς αγγί­ζουν το 52%, ενώ στον Πειραιά φτάνουν το 40,2% και τα βόρεια προ­ά­στια το 38,2%. Σύμφωνα με φορείς της αγοράς ακι­νή­των, οι τιμές των ενοι­κίων σήμερα βρί­σκο­νται σε επίπεδο εφά­μιλλο ή και υψη­λό­τερο σε σχέση με το 2009, δηλαδή πριν από την οικο­νο­μική κρίση κι ενώ, όπως προ­α­να­φέρ­θηκε, το πραγ­μα­τικό δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών είναι χαμη­λό­τερο κατά 23,7%.

Αυτό εξηγεί και το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος της στέγης, που ασφαλώς οφεί­λε­ται και στο ότι τα τελευ­ταία χρόνια η προ­σφορά δια­με­ρι­σμά­των έχει περιο­ρι­στεί κατα­κό­ρυφα, ενώ ταυ­τό­χρονα η ζήτηση είναι πολ­λα­πλά­σια συγκρι­τικά με πριν από την κρίση. Ο λόγος είναι βέβαια ότι πλέον είναι πολύ λιγό­τε­ροι εκείνοι που έχουν την οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα να απο­κτή­σουν δικό τους ακίνητο, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα, με απο­τέ­λε­σμα να στρέ­φο­νται υπο­χρε­ω­τικά στην ενοι­κί­αση.

Η Generation Rent μεγα­λώ­νει διαρκώς – Ολο και λιγό­τε­ροι με δικό τους σπίτι

Ετσι, με βάση τα στοι­χεία της «Χρυσής Ευκαι­ρίας», μόνο κατά τη διάρ­κεια του τελευ­ταίου 12μήνου στο κέντρο της Αθήνας ο αριθμός των δια­με­ρι­σμά­των που δια­τί­θε­νται προς ενοι­κί­αση μειώ­θηκε κατά 21%, σε 12.713 ακίνητα. Στη μείωση της προ­σφο­ράς έχουν συμ­βάλ­λει κι άλλοι παρά­γο­ντες, αρχής γενο­μέ­νης από τα εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες κλειστά δια­με­ρί­σματα, που θεω­ρού­νται και ο βασικός «υπαί­τιος». Οι λόγοι που συμ­βαί­νει αυτό είναι κυρίως τρεις. Ο πρώτος έγκει­ται στο ότι πρό­κει­ται για ακίνητα που απαι­τούν χιλιά­δες ευρώ για να επι­σκευα­στούν και να ανα­και­νι­στούν, ώστε να γίνουν κατοι­κή­σιμα. Ο δεύ­τε­ρος λόγος που τα σπίτια αυτά είναι κενά, είναι ότι απο­τε­λούν αντι­κεί­μενο ατέρ­μο­νων νομικών αντε­γκλή­σεων μεταξύ κλη­ρο­νό­μων και ο τρίτος λόγος έγκει­ται στη συνει­δητή απόφαση των ιδιο­κτη­τών τους να τα κρατούν κλειστά, λόγω αρνη­τι­κής εμπει­ρίας με κακο­πλη­ρω­τές ενοι­κια­στές.

Ρόλο στη μείωση της προ­σφο­ράς δια­δρα­μά­τισε και η απήχηση των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων, ιδίως στο κέντρο της Αθήνας, αλλά όπως δεί­χνουν τα στοι­χεία αντί­στοι­χες αυξή­σεις ενοι­κίων και μείωση της προ­σφο­ράς δια­με­ρι­σμά­των έχει κατα­γρα­φεί σε όλες τις περιο­χές, ακόμη και σε εκείνες όπου τα κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης είναι ελά­χι­στα. Επίσης, δεκάδες χιλιά­δες σπίτια ανήκουν πλέον σε τρά­πε­ζες και εται­ρείες δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σεων που είναι κλειστά ως επί το πλεί­στον.

Πηγή: kathimerini.gr