Αυξάνονται τα όρια συνταξιοδότησης λόγω δημογραφικού

Προ των πυλών βρί­σκε­ται η «βόμβα» του δημο­γρα­φι­κού για τις συντά­ξεις, με την κυβέρ­νηση να παρα­πέ­μπει για τα τέλη του 2026 ενδε­χό­μενη αύξηση στα γενικά όρια ηλικίας συντα­ξιο­δό­τη­σης από 1/1/2027.

Ήδη κατα­γρά­φε­ται κύμα φυγής στη σύνταξη ενόψει των αλλαγών που ενδέ­χε­ται να ισχύ­σουν το 2027

Μία από τις σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στο ασφα­λι­στικό σύστημα που επι­φέ­ρει το δημο­γρα­φικό πρό­βλημα είναι η ανα­λο­γία συντα­ξιού­χων – ασφα­λι­σμέ­νων, η οποία σήμερα είναι 1 προς 1,66. Σε 15 χρόνια, ανα­μέ­νε­ται να υπο­χω­ρή­σει στο 1,25.

Αυτό σημαί­νει ότι, ενώ σήμερα για κάθε 100 συντα­ξιού­χους υπάρ­χουν 166 ασφα­λι­σμέ­νοι να τους συντη­ρούν με τις εισφο­ρές τους, το 2040 σε κάθε 100 συντα­ξιού­χους θα ανα­λο­γούν μόνο 125 ασφα­λι­σμέ­νοι για την πληρωμή των συντά­ξεών τους.

Μελέτες διεθνών οργα­νι­σμών, όπως της Eurostat, της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και του ΟΟΣΑ, θέτουν την κυβέρ­νηση σε κατά­σταση κόκ­κι­νου συνα­γερ­μού λόγω του δημο­γρα­φι­κού προ­βλή­μα­τος.

Οι μελέτες κατα­λή­γουν στο συμπέ­ρα­σμα ότι τα όρια ηλικίας συντα­ξιο­δό­τη­σης θα αυξη­θούν, καθώς από το 2027 θα συν­δε­θούν με το προσ­δό­κιμο ζωής και θα αυξά­νο­νται ανά τρία χρόνια, εφόσον το προσ­δό­κιμο ζωής αυξά­νε­ται μετά το 65ο έτος. Το προσ­δό­κιμο ζωής στα 65 για τους άνδρες προ­βλέ­πε­ται να αυξηθεί από 18,7 έτη το 2022 σε 23,9 έτη το 2070, ενώ για τις γυναί­κες από 21,7 έτη σε 26,7 έτη αντί­στοιχα.

Κύμα φυγής

Ηδη κατα­γρά­φε­ται κύμα φυγής στη σύνταξη ενόψει των αλλαγών που ενδέ­χε­ται να ισχύ­σουν το 2027 με την αύξηση στα όρια ηλικίας συντα­ξιο­δό­τη­σης. Τα τελευ­ταία στοι­χεία του ΕΦΚΑ δεί­χνουν ότι τον Ιούλιο υπο­βλή­θη­καν 18.216 νέες αιτή­σεις συντα­ξιο­δό­τη­σης, ενώ στο επτά­μηνο (Ιανουά­ριος – Ιούλιος 2024) οι αιτή­σεις έφτασαν τις 117.650.

Η πορεία των αιτή­σεων ακο­λου­θεί αυξη­τικό ρυθμό και η εκτί­μηση που προ­κύ­πτει από τις 117.650 αιτή­σεις του επτα­μή­νου είναι ότι ως το τέλος του 2024 θα ξεπε­ρά­σουν τις 200.000. Το αντί­στοιχο επτά­μηνο του 2023 είχαν υπο­βλη­θεί 111.264 αιτή­σεις, εκ των οποίων 16.413 τον Ιούλιο, ενώ για όλο το 2023 είχαν υπο­βλη­θεί 190.368 αιτή­σεις για συντά­ξεις λόγω γήρατος, ανα­πη­ρίας και θανάτου.

Τονί­ζε­ται ότι μέσα στο 2026 οι ηλικίες «εξόδου» στη σύνταξη θα αξιο­λο­γη­θούν εκ νέου και, αν ο «αλγό­ριθ­μος» που συνδέει το προσ­δό­κιμο ζωής μετά τα 65 με τα όρια ηλικίας δείξει ότι πρέπει να γίνουν αλλαγές, τότε από το 2027 οι ηλικίες συντα­ξιο­δό­τη­σης θα αλλά­ξουν.

Οι ασφα­λι­σμέ­νοι θα μπορούν να συντα­ξιο­δο­τη­θούν στα 62 με 40 χρόνια ασφά­λι­σης ή στα 67 με του­λά­χι­στον 15 χρόνια ασφά­λι­σης έως το 2026. Από το 2027 δεν είναι βέβαιο αν θα δια­τη­ρη­θούν τα ίδια όρια ή αν θα αυξη­θούν ακο­λου­θώ­ντας το προσ­δό­κιμο ζωής, εφόσον αυτό αυξηθεί.

Οι αλλαγές στα όρια ηλικίας θα είναι αυτό­μα­τες, καθώς σχετική διάταξη που έχει ψηφι­στεί από το 2010 με τον ασφα­λι­στικό νόμο 3863 προ­βλέ­πει ότι η ηλικία συντα­ξιο­δό­τη­σης θα αυξά­νε­ται εφόσον αυξά­νε­ται και το προσ­δό­κιμο ζωής μετά το 65ο έτος.

Μέχρι σήμερα δεν χρειά­στηκε να γίνει καμία αλλαγή, αφενός γιατί τα όρια ηλικίας ανήλθαν στα 62 και 67 (από 60 και 65) και αφε­τέ­ρου διότι, λόγω της παν­δη­μίας, το προσ­δό­κιμο ζωής δεν αυξή­θηκε, οπότε δεν έγινε καμία περαι­τέρω προ­σαρ­μογή των ορίων ηλικίας.

Τι δεί­χνουν οι αριθμοί

Τα επίσημα στοι­χεία διεθνών οργα­νι­σμών είναι απο­κα­λυ­πτικά:

1. Ο πλη­θυ­σμός της Ελλάδας προ­βλέ­πε­ται ότι θα συνε­χί­σει να μειώ­νε­ται και από 10,438 εκα­τομ­μύ­ρια το 2022 θα υπο­χω­ρή­σει σε 7,777 εκα­τομ­μύ­ρια το 2070.

2. Ο δείκτης εξάρ­τη­σης των ηλι­κιω­μέ­νων (ανα­λο­γία των ηλι­κιω­μέ­νων ατόμων 65 ετών και άνω), σε σχέση με τον παρα­γω­γικό πλη­θυ­σμό 15-64 ετών), αυξά­νε­ται από 39% το 2022 στο 74,4% το 2050, ενώ υπο­χω­ρεί στο 66% το 2070, παρα­μέ­νο­ντας σε υψη­λό­τερο επίπεδο από το σημε­ρινό.

3. Στο διά­στημα 2030-2050, οι συντα­ξιο­δο­τι­κές δαπάνες θα αυξη­θούν από 12,7% του ΑΕΠ το 2030 σε 14% του ΑΕΠ το 2050, κυρίως λόγω του αυξα­νό­με­νου αριθμού συντα­ξιού­χων. Από το 2050 και μετά, όμως, η συντα­ξιο­δο­τική δαπάνη θα μειώ­νε­ται στα­διακά, καθώς ο αριθμός των συντα­ξιού­χων θα βαίνει μειού­με­νος λόγω της μείωσης του πλη­θυ­σμού.

4. Εως το 2040, οι ηλι­κιω­μέ­νοι άνω των 65 ετών θα απο­τε­λούν το 60,6% του πλη­θυ­σμού εργά­σι­μης ηλικίας (20 έως 64 ετών), ενώ το 2050 θα φτάσουν το 74,4%, σε σχέση με το 39% σήμερα. Οσο υψη­λό­τε­ρος και μεγα­λύ­τε­ρος ηλι­κιακά είναι ο δείκτης γήραν­σης του πλη­θυ­σμού, τόσο μεγα­λύ­τερη είναι η πίεση που ασκεί το δημο­γρα­φικό στο ασφα­λι­στικό σύστημα, καθώς απαι­τού­νται περισ­σό­τε­ροι νέοι για τη συντή­ρηση των γηραιό­τε­ρων.

Πηγή: in.gr