«Σφίγγει ο κλοιός» γύρω από τους ελεύθερους επαγγελματίες που φοροδιαφεύγουν

Η φο­ρο­α­πο­φυ­γή έχει με­τα­τρα­πεί σε συ­νή­θεια για ένα μη αμε­λη­τέο αριθ­μό ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών, όπως απο­δει­κνύ­ουν τα στοι­χεία των φο­ρο­λο­γι­κών δη­λώ­σε­ων.

Ένα με­γά­λο πο­σο­στό δη­λώ­νει ζη­μιές, ενώ αρ­κε­τοί ανα­φέ­ρουν μη­νιαία έσοδα που δεν ξε­περ­νούν τα 300 ευρώ. Στο Υπουρ­γείο Εθνι­κής Οι­κο­νο­μί­ας και Οι­κο­νο­μι­κών εκτι­μούν ότι πίσω από αυτά τα στοι­χεία κρύ­βε­ται μια ση­μα­ντι­κή «δε­ξα­με­νή» αδή­λω­των ει­σο­δη­μά­των, τα οποία, αν απο­κα­λυ­φθούν, μπο­ρούν να ενι­σχύ­σουν τον κρα­τι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και να ελα­φρύ­νουν τους φό­ρους για μι­σθω­τούς και συ­ντα­ξιού­χους.

Οι μέχρι τώρα πα­ρεμ­βά­σεις της Πο­λι­τεί­ας φαί­νε­ται να απο­δί­δουν καρ­πούς. Όπως ανα­φέ­ρουν στε­λέ­χη του Υπουρ­γεί­ου και της ΑΑΔΕ, τα απο­τε­λέ­σμα­τα είναι πολύ θε­τι­κά, τόσο από την εφαρ­μο­γή του τεκ­μαρ­τού τρό­που φο­ρο­λό­γη­σης των ει­σο­δη­μά­των, όσο και από τη δια­σύν­δε­ση των τα­μεια­κών μη­χα­νών με τα POS.

Η προ­σπά­θεια δεν στα­μα­τά εδώ, καθώς δρο­μο­λο­γού­νται νέες πα­ρεμ­βά­σεις, όπως η πλή­ρης εξά­λει­ψη των απο­κλί­σε­ων με­τα­ξύ των δη­λω­μέ­νων εσό­δων και εξό­δων με τα δε­δο­μέ­να που κα­τα­χω­ρού­νται στο myDATA, οι συ­νε­χείς έλεγ­χοι για τη σωστή λει­τουρ­γία της δια­σύν­δε­σης των τα­μεια­κών μη­χα­νών με τα POS, η απο­δο­χή πλη­ρω­μών μέσω του συ­στή­μα­τος IRIS και η εφαρ­μο­γή του ψη­φια­κού πε­λα­το­λο­γί­ου.

Τέλος στις δα­πά­νες χωρίς πα­ρα­στα­τι­κό

Οι υπερ­βο­λι­κές δα­πά­νες χωρίς πραγ­μα­τι­κό αντί­κρι­σμα, που μέχρι σή­με­ρα ήταν ένα συ­νη­θι­σμέ­νο τέ­χνα­σμα για τη μεί­ω­ση ή και την εξά­λει­ψη των κερ­δών, θα παύ­σουν να υφί­στα­νται από την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2025. Έως τότε, από την 1η Οκτω­βρί­ου 2024, οι απο­δε­κτές απο­κλί­σεις με­τα­ξύ των δη­λω­μέ­νων δα­πα­νών και αυτών που κα­τα­χω­ρού­νται στο σύ­στη­μα myDATA θα μειω­θούν ση­μα­ντι­κά, με στόχο την πλήρη εξά­λει­ψή τους.

Σύμ­φω­να με το προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νο χρο­νο­διά­γραμ­μα, από την 1η Οκτω­βρί­ου έως τις 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2024, οι απο­κλί­σεις στα έσοδα θα μη­δε­νι­στούν, ενώ το απο­δε­κτό όριο για τα έξοδα θα μειω­θεί στο 5%, από το 10%-20% που ίσχυε έως το τέλος Σε­πτεμ­βρί­ου. Από την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2025, τα όρια απο­κλί­σε­ων θα κα­ταρ­γη­θούν πλή­ρως, τόσο για τα έσοδα όσο και για τα έξοδα, βα­σι­ζό­με­να στα δε­δο­μέ­να που έχουν δια­βι­βα­στεί στην ψη­φια­κή πλατ­φόρ­μα myDATA.

Με την πλήρη εξά­λει­ψη αυτών των απο­κλί­σε­ων, θα τερ­μα­τι­στούν οι ει­κο­νι­κές συ­ναλ­λα­γές, καθώς η εφο­ρία θα ανα­γνω­ρί­ζει για έκ­πτω­ση από τα ακα­θά­ρι­στα έσοδα μόνο τις δα­πά­νες που έχουν κα­τα­χω­ρη­θεί στο σύ­στη­μα. Επι­πλέ­ον, τα δη­λω­θέ­ντα έσοδα δεν θα μπο­ρούν να είναι χα­μη­λό­τε­ρα από αυτά που προ­κύ­πτουν μέσω των πα­ρα­στα­τι­κών για αγο­ρές ή πα­ρο­χή υπη­ρε­σιών.

Ο μη­δε­νι­σμός των απο­δε­κτών απο­κλί­σε­ων ση­μαί­νει ότι οι επαγ­γελ­μα­τί­ες δεν θα μπο­ρούν πλέον να αυ­ξή­σουν τε­χνη­τά τα έξοδά τους προ­κει­μέ­νου να μειώ­σουν το φο­ρο­λο­γη­τέο ει­σό­δη­μά τους. Ωστό­σο, θα έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να προ­σθέ­τουν επι­πλέ­ον έσοδα και τον αντί­στοι­χο ΦΠΑ σε πε­ρι­πτώ­σεις όπου έχουν εκ­δο­θεί τι­μο­λό­για πω­λή­σε­ων που δεν έχουν δια­βι­βα­στεί εγκαί­ρως στην ΑΑΔΕ λόγω τε­χνι­κών προ­βλη­μά­των ή άλλων εξαι­ρέ­σε­ων, όπως ο χα­μη­λός ετή­σιος τζί­ρος.

Το νέο σύ­στη­μα ανοί­γει τον δρόμο για την προ­συ­μπλή­ρω­ση των δη­λώ­σε­ων ΦΠΑ, καθώς η φο­ρο­λο­γι­κή διοί­κη­ση θα μπο­ρεί να υπο­λο­γί­ζει αυ­τό­μα­τα το ποσό του φόρου που πρέ­πει να κα­τα­βλη­θεί, χωρίς την πα­ρέμ­βα­ση του φο­ρο­λο­γού­με­νου. Το «κλεί­δω­μα» των δη­λώ­σε­ων ΦΠΑ ανα­μέ­νε­ται να συμ­βά­λει στη μεί­ω­ση του «κενού ΦΠΑ», δη­λα­δή των εσό­δων που χάνει το κρά­τος από τη μη εί­σπρα­ξη του Φόρου Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας. Το «κενό ΦΠΑ» έχει ήδη μειω­θεί κατά 3 δισ. ευρώ, χάρη στην αύ­ξη­ση των ηλε­κτρο­νι­κών συ­ναλ­λα­γών και πλη­ρω­μών.

Τα δε­δο­μέ­να εσό­δων και εξό­δων που κα­τα­χω­ρού­νται στην πλατ­φόρ­μα myDATA θα με­τα­φέ­ρο­νται αυ­τό­μα­τα στις φο­ρο­λο­γι­κές δη­λώ­σεις, κα­θι­στώ­ντας τη δια­δι­κα­σία πιο δια­φα­νή και απο­τε­λε­σμα­τι­κή. Έτσι, μετά το ΦΠΑ, θα «κλει­δώ­σουν» και οι κω­δι­κοί του εντύ­που Ε3, το οποίο κα­θο­ρί­ζει τα φο­ρο­λο­γη­τέα κέρδη και το ύψος του φόρου ει­σο­δή­μα­τος.

Επι­τρε­πτά όρια απο­κλί­σε­ων

Τα επι­τρε­πτά όρια απο­κλί­σε­ων για το ΦΠΑ σε σχέση με τα δε­δο­μέ­να που έχουν κα­τα­χω­ρη­θεί στο myDATA δια­μορ­φώ­νο­νται ως εξής:

* 1η Ιου­λί­ου έως 30 Σε­πτεμ­βρί­ου 2024: 10% για τα έσοδα και 20% για τα έξοδα.

* 1η Οκτω­βρί­ου έως 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2024: 0% για τα έσοδα και 5% για τα έξοδα.

* Από την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2025: Καμία από­κλι­ση στα έσοδα και τα έξοδα σε σχέση με τα δε­δο­μέ­να που έχουν κα­τα­χω­ρη­θεί στην ψη­φια­κή πλατ­φόρ­μα myDATA.

Ψη­φια­κό πε­λα­το­λό­γιο

Η ΑΑΔΕ ει­σά­γει μια νέα ηλε­κτρο­νι­κή δια­δι­κα­σία για τους επαγ­γελ­μα­τί­ες, εφαρ­μό­ζο­ντας το ψη­φια­κό πε­λα­το­λό­γιο, το οποίο θα επι­τρέ­πει στους ελεγ­κτές να πα­ρα­κο­λου­θούν σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο τη δρα­στη­ριό­τη­τα των φο­ρο­λο­γου­μέ­νων. Το μέτρο αυτό θα συν­δυα­στεί με τη δια­σύν­δε­ση των τα­μεια­κών μη­χα­νών με τα POS, τα ψη­φια­κά δελ­τία απο­στο­λής και τα ηλε­κτρο­νι­κά τι­μο­λό­για, και ανα­μέ­νε­ται να συμ­βά­λει ση­μα­ντι­κά στην κα­τα­πο­λέ­μη­ση της φο­ρο­δια­φυ­γής, κα­θι­στώ­ντας την από­κρυ­ψη τζί­ρου σχε­δόν αδύ­να­τη.

Σύμ­φω­να με τον σχε­δια­σμό, το ψη­φια­κό πε­λα­το­λό­γιο θα εφαρ­μο­στεί σε:

* Επαγ­γελ­μα­τί­ες που προ­σφέ­ρουν υπη­ρε­σί­ες σε οχή­μα­τα, όπως συ­νερ­γεία, ηλε­κτρο­λο­γεία, φα­νο­ποιεία, βουλ­κα­νι­ζα­τέρ, πω­λη­τές ανταλ­λα­κτι­κών, πλυ­ντή­ρια και ενοι­κιά­σεις οχη­μά­των.

* Επαγ­γελ­μα­τί­ες στον τομέα των εκ­δη­λώ­σε­ων, όπως κτή­μα­τα, αί­θου­σες, εται­ρεί­ες catering και διορ­γά­νω­σης.

* Ιδιω­τι­κά σχο­λεία, κλι­νι­κές, για­τρούς, δι­κη­γό­ρους, δια­γνω­στι­κά κέ­ντρα και άλλα πα­ρό­μοια επαγ­γέλ­μα­τα.

Οι επαγ­γελ­μα­τί­ες αυτοί θα υπο­χρε­ω­θούν να κα­τα­γρά­φουν ηλε­κτρο­νι­κά τα στοι­χεία των πε­λα­τών τους σε πλατ­φόρ­μα συν­δε­δε­μέ­νη με την ΑΑΔΕ, ανα­φέ­ρο­ντας επί­σης τον λόγο της επί­σκε­ψης, αν πρό­κει­ται για νέα ή συ­νε­χι­ζό­με­νη πα­ρο­χή υπη­ρε­σιών.

IRIS

Η άτυπη προ­θε­σμία του Υπουρ­γεί­ου Εθνι­κής Οι­κο­νο­μί­ας και Οι­κο­νο­μι­κών για την εγ­γρα­φή των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών στο σύ­στη­μα IRIS λήγει την Δευ­τέ­ρα 30 Σε­πτεμ­βρί­ου, επι­τρέ­πο­ντάς τους να δέ­χο­νται πλη­ρω­μές από τους πε­λά­τες τους. Από την Τρίτη 1η Οκτω­βρί­ου, ο φο­ρο­ε­λεγ­κτι­κός μη­χα­νι­σμός θα αρ­χί­σει τις δια­σταυ­ρώ­σεις, και οι επαγ­γελ­μα­τί­ες ή αυ­το­α­πα­σχο­λού­με­νοι που δεν δια­θέ­τουν IRIS θα αντι­με­τω­πί­σουν πρό­στι­μο ύψους 1.500 ευρώ.

Αυτή η υπη­ρε­σία έχει ήδη συ­γκε­ντρώ­σει πε­ρισ­σό­τε­ρους από 530.000 ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες και ατο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις. Τα δε­δο­μέ­να δεί­χνουν ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση στη χρήση του IRIS το 2024, καθώς 1 στους 2 πο­λί­τες–δη­λα­δή πε­ρισ­σό­τε­ροι από 3 εκα­τομ­μύ­ρια–με ενερ­γο­ποι­η­μέ­νο web banking έχουν πλέον συν­δέ­σει τους λο­γα­ρια­σμούς τους με αυτό το σύ­στη­μα άμε­σων πλη­ρω­μών.

Μέχρι τώρα, οι συ­ναλ­λα­γές που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν μέσω του συ­στή­μα­τος IRIS το 2024 ανήλ­θαν σε 34 εκα­τομ­μύ­ρια, με συ­νο­λι­κή αξία 3,7 δισ. ευρώ. Αυτή η αύ­ξη­ση είναι εντυ­πω­σια­κή, με πο­σο­στά 150% και 116% αντί­στοι­χα σε σύ­γκρι­ση με το ίδιο χρο­νι­κό διά­στη­μα πέ­ρυ­σι.

Έλεγ­χοι

Η ΑΑΔΕ έχει ξε­κι­νή­σει εκτε­τα­μέ­νους ελέγ­χους για να δια­πι­στώ­σει κατά πόσο επι­χει­ρή­σεις και επαγ­γελ­μα­τί­ες συμ­μορ­φώ­νο­νται με τα νέα μέτρα για τις συ­ναλ­λα­γές. Οι έλεγ­χοι επι­κε­ντρώ­νο­νται στη δια­σύν­δε­ση των τα­μεια­κών μη­χα­νών με τα POS, τη χρήση νέου τύπου τα­μεια­κών μη­χα­νών στον κλάδο της εστί­α­σης, καθώς και την εφαρ­μο­γή του συ­στή­μα­τος άμε­σων πλη­ρω­μών IRIS.

Η δια­σύν­δε­ση των τα­μεια­κών μη­χα­νών με τα POS είναι βα­σι­κό στοι­χείο των ελέγ­χων, με τη χρήση δε­δο­μέ­νων από το σύ­στη­μα e-send της ΑΑΔΕ. Στό­χος είναι να δια­σφα­λι­στεί ότι οι υπό­χρε­οι απο­στέλ­λουν τις απα­ραί­τη­τες απο­δεί­ξεις και στοι­χεία πω­λή­σε­ων με κάρ­τες.

Έμ­φα­ση δί­νε­ται και στους οδη­γούς ταξί, παρά τις οξύ­τα­τες αντι­δρά­σεις από τον κλάδο, οι οποί­οι πρέ­πει να το­πο­θε­τή­σουν αυ­το­κόλ­λη­το στο πίσω δεξί πα­ρά­θυ­ρο του οχή­μα­τος, όπου στα ελ­λη­νι­κά και αγ­γλι­κά ανα­γρά­φε­ται ότι:

* Ο οδη­γός είναι υπο­χρε­ω­μέ­νος να εκ­δί­δει από­δει­ξη στο τέλος της δια­δρο­μής και να δέ­χε­ται πλη­ρω­μή με κάρτα.

* Ο πε­λά­της δεν υπο­χρε­ού­ται να πλη­ρώ­σει με με­τρη­τά.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ