Νικόλας Παπαλιός: Αυτό είναι το σχέδιο μου για την Αστυπάλαια

Ποιος «κρύ­βε­ται» πίσω από το του­ρι­στικό πρό­τζεκτ στην Αστυ­πά­λαια; «∆εν κρύ­βο­μαι, όλοι στο νησί ξέρουν ποιος είμαι και ότι κατέχω τις συγκε­κρι­μέ­νες εκτά­σεις», λέει στην «Κ» ο εφο­πλι­στής Νικόλας Παπα­λιός.

Οπως υπο­στη­ρί­ζει, τα δύο σύνθετα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα που σκο­πεύει να φτιάξει στην Αστυ­πά­λαια δεν θα έχουν 250, αλλά 35-40 μεγάλες βίλες και στόχος του είναι να απο­τε­λέ­σουν κινη­τή­ρια δύναμη για την ανά­πτυξη και άλλων κλάδων στο νησί, όπως η γεωρ­γο­κτη­νο­τρο­φία.

Τονίζει, δε, ότι είναι ανοι­χτός σε συζή­τηση για τη δια­μόρ­φωση του πρό­τζεκτ, αλλά δεν είναι δια­τε­θει­μέ­νος να έρθει σε σύγκρουση με την τοπική κοι­νω­νία. «Αν δεν θέλει το νησί, θα τα πουλήσω. Κι ας προ­χω­ρή­σει ο επό­με­νος όπως επι­θυ­μεί», κατα­λή­γει.

Του­ρι­στικό χωριό – γίγας εγκρί­θηκε στην Αστυ­πά­λαια

Η επέν­δυση προ­ω­θεί­ται μέσω ειδικού πολε­ο­δο­μι­κού σχεδίου (ενός πλαισίου-ομπρέλας που τρο­πο­ποιεί όρους δόμησης και χρήσεις γης σε μια περιοχή). H είδηση ότι το πρό­τζεκτ έλαβε θετική γνω­μο­δό­τηση από το Κεντρικό Πολε­ο­δο­μικό Συμ­βού­λιο (ΚΕΣΥΠΟΘΑ) προ­κά­λεσε κύμα αντι­δρά­σεων, με την αντι­πο­λί­τευση να καταγ­γέλ­λει «μπάζωμα του νησιού» και την κυβέρ­νηση να δια­μη­νύει ότι το σχέδιο δεν τυγ­χά­νει της έγκρι­σής της.

Η συζή­τηση με τον κ. Παπαλιό γίνεται στα γραφεία της ναυ­τι­λια­κής εται­ρείας Vantage Shipping Lines, την οποία ίδρυσε ο ίδιος. «Δεν είμαι κατα­σκευα­στής. Δεν είμαι developer και δεν έχω τη διάθεση να κάνω κανένα giga-project στην Αστυ­πά­λαια. Προ­έρ­χο­μαι από μια οικο­γέ­νεια που είχε σχέση με τη θάλασσα. Ο παππούς του παππού μου ήταν καπε­τά­νιος και καρα­βο­κύ­ρης. Ο παππούς μου καπε­τά­νιος και καρα­βο­κύ­ρης. Δια­χει­ρί­ζο­μαι φορτηγά πλοία τα τελευ­ταία είκοσι πέντε χρόνια. Ξεκί­νησα τη δική μου εται­ρεία σαν ναυ­λο­με­σί­της, αγόρασα το πρώτο μου βαπόρι το 2000 και ήμουν τυχερός και πήγαν καλά τα πράγ­ματα», ξεκι­νάει την κου­βέ­ντα μας.

Η αγορά της γης

Οπως εξηγεί, αγόρασε τη συγκε­κρι­μένη έκταση πριν από 16 χρόνια. «Βρήκα ένα πάρα πολύ ωραίο κομμάτι γης, που ανήκε σε μια παλαιά οικο­γέ­νεια της Αστυ­πά­λαιας. Ενιωσα ότι κάποιος πρέπει να δια­τη­ρή­σει τον χαρα­κτήρα ενός νησιού, που έχει μείνει αναλ­λοί­ωτο στον χρόνο. Αυτό μου είχε κινήσει το ενδια­φέ­ρον. Η Αστυ­πα­λιά εκείνη την εποχή δεν είχε καθόλου του­ρι­σμό, είχε μετά βίας 16.000-17.000 επι­σκέ­πτες όλο τον χρόνο. Εμένα μου άρεσε αυτό. Ολα αυτά τα χρόνια είχα ένα όραμα: να κατα­σκευάσω κάποια σπίτια που θα προ­σελ­κύ­σουν έναν κόσμο που θα αγα­πή­σει το νησί για τον ίδιο λόγο που το αγάπησα κι εγώ. Γιατί είναι ανέγ­γι­χτο, αναλ­λοί­ωτο».

«Δεν είμαι κατα­σκευα­στής. Δεν είμαι developer και δεν έχω τη διάθεση να κάνω κανένα giga-project στην Αστυ­πά­λαια», λέει στην «Κ» ο εφο­πλι­στής Νικόλας Παπα­λιός.

Τα πολε­ο­δο­μικά εργα­λεία που επε­λέ­γη­σαν προ­έ­κυ­ψαν στην πορεία. «Εψαχνα τα προη­γού­μενα χρόνια με ποιον τρόπο μπορεί αυτή η έκταση να ανα­πτυ­χθεί. Το “κλασικό” μοντέλο, εφόσον από την έκταση διέρ­χε­ται “ανα­γνω­ρι­σμένη” (με ΦΕΚ) οδός, είναι η κατά­τμηση: κόβεις – πουλάς. Ομως, λόγω της ιδιο­μορ­φίας της γης, αυτό δεν θα απέδιδε. Και δεν θα ήταν σε καμία περί­πτωση ελκυ­στικό. Το πολε­ο­δο­μικό εργα­λείο Ειδικά Πολε­ο­δο­μικά Σχέδια (ΕΠΣ) μας δίνει τη δυνα­τό­τητα να υλο­ποι­ή­σουμε ένα “σύνθετο του­ρι­στικό κατά­λυμα” (σ.σ. ξενο­δο­χείο με του­ρι­στι­κές βίλες προς μίσθωση ή πώληση) με συντε­λε­στή δόμησης πολύ χαμη­λό­τερο του επι­τρε­πο­μέ­νου».

Το μοντέλο

Ο κ. Παπα­λιός υπο­στη­ρί­ζει πως όταν πλη­ρο­φο­ρή­θηκε τα περί του μοντέ­λου των σύν­θε­των του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των, προ­σέ­λαβε μια εται­ρεία για να διε­ρευ­νή­σει τις δυνα­τό­τη­τες. «Το μοντέλο μου φάνηκε ενδια­φέ­ρον. Προ­σέγ­γισα την εται­ρεία Zoniro, που είναι από τις καλύ­τε­ρες στον χώρο της. Και αυτοί υπέ­βα­λαν αίτηση για λογα­ρια­σμό μου (σ.σ. στο υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος, για προ­έ­γκριση του σχεδίου από το Κεντρικό Πολε­ο­δο­μικό Συμ­βού­λιο). Η έκταση που κατέχω είναι περίπου 5.500 στρέμ­ματα, εκ των οποίων τα 2.000 στρέμ­ματα είναι δασικά. Τα υπό­λοιπα 3.500 δεν προ­σφέ­ρο­νται όλα, έχουν βράχια, γκρε­μούς. Υπάρχει λοιπόν ένα τμήμα περί τα 1.900 στρέμ­ματα, στα οποία υπο­λο­γί­στηκε ότι μπορούν να χτι­στούν το ανώτερο 20.000 τ.μ., εκ των οποίων τα 8.000 τ.μ. αντι­στοι­χούν σε του­ρι­στι­κές κατοι­κίες. Οι κατοι­κίες αυτές, σε ένα νησί απο­μα­κρυ­σμένο, πρέπει να δια­θέ­τουν επαρκή χώρο για μια οικο­γέ­νεια, για έναν ξενώνα όπου θα μπορείς να φιλο­ξε­νείς τους φίλους σου. Αρα δεν μπορεί να είναι μικρό­τε­ρες από 200-250 τ.μ. εκάστη. Επο­μέ­νως, σκο­πεύ­ουμε να χτί­σουμε 35-40 σπίτια και αυτό είναι το μέγιστο. Αυτό που ανέφερε ο δήμαρ­χος για 250 βίλες δεν ισχύει».

«Αν δεν αγκα­λιά­σει η τοπική κοι­νω­νία την ευκαι­ρία για μια δια­φο­ρε­τική ανά­πτυξη, όχι σπίτια δεν φτιά­χνο­νται, ούτε τραχανά δεν φτιά­χνεις».

Στο ερώτημα αν και τα πέντε οικό­πεδα της ιδιο­κτη­σίας του είναι οικο­δο­μή­σιμα (έχουν όλα «πρόσωπο» σε ανα­γνω­ρι­σμένη οδό), ο κ. Παπα­λιός απαντά αρνη­τικά. «Οχι, δεν είναι οικο­δο­μή­σιμα και τα πέντε. Το μεγάλο οικό­πεδο που τέμνε­ται από τον κεντρικό δρόμο που οδηγεί στα δυτικά του νησιού είναι 1.400 στρέμ­ματα και έχει ακόμη ένα κομμάτι 200 στρεμ­μά­των στην άλλη πλευρά. Το κομμάτι στον Αγιο Ανδρέα που είναι μικρό, 70 στρέμ­ματα, εφά­πτε­ται με το και­νούρ­γιο λιμάνι και έχει δική του πρό­σβαση».

Η δυνα­τό­τητα ενός νησιού

Οι περιο­ρι­σμοί

Ο κ. Παπα­λιός λέει ότι γνω­ρί­ζει τους περιο­ρι­σμούς του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος για την Αστυ­πά­λαια. «Το είχα εξε­τά­σει και ένας από τους λόγους που κράτησα τη γη για πολλά χρόνια χωρίς να κάνω τίποτα, ήταν ότι το να χτίσω πολλές μικρές ξενο­δο­χεια­κές μονάδες δεν αντι­προ­σώ­πευε αυτό που ήθελα. Το σύνθετο του­ρι­στικό κατά­λυμα ήταν το πλη­σιέ­στερο σε αυτό που είχα στο μυαλό μου».

Ερω­τώ­με­νος γιατί δεν επι­διώ­κει να υλο­ποι­ή­σει το όραμά του στα υφι­στά­μενα όρια των οικι­σμών, ο κ. Παπα­λιός απα­ντάει ότι δεν κατέχει γη σε αυτά, αλλά ούτε και θα ήθελε. «Η πρόταση του δημάρ­χου για τους υφι­στά­με­νους οικι­σμούς δεν με καλύ­πτει και για άλλους λόγους. Ο τρόπος που έχει ανα­πτυ­χθεί λ.χ. η Μαλ­τε­ζάνα δεν τιμά το νησί. Δεν βλέπω όραμα σε αυτό».

Ερω­τώ­με­νος πώς απα­ντάει στην κριτική ότι τέτοιου είδους του­ρι­στικά πρό­τζεκτ δεν ται­ριά­ζουν με τη φυσιο­γνω­μία της Αστυ­πά­λαιας, ο κ. Παπα­λιός τονίζει ότι δεν είναι σκοπός του η σύγκρουση.

«Με στε­νο­χω­ρεί ότι ενώ θεωρώ πως είμαι από την πλευρά των ανθρώ­πων που θέλουν να προ­στα­τεύ­σουν την ομορφιά της Ελλάδας, αυτό που όλοι αγαπάμε ως ελλη­νικό καλο­καίρι, ξαφνικά με τοπο­θε­τούν στην “απέ­να­ντι” πλευρά, σαν τον στυγνό επι­χει­ρη­μα­τία που θέλει να κάνει ένα μεγάλο deal και κρύ­βε­ται πίσω από μια εται­ρεία. Επέν­δυση χωρίς τους Αστυ­πα­λιώ­τες δεν γίνεται. Αν δεν αγκα­λιά­σει η τοπική κοι­νω­νία την ευκαι­ρία για μια δια­φο­ρε­τική ανά­πτυξη, όχι σπίτια δεν φτιά­χνο­νται, ούτε τραχανά δεν φτιά­χνεις. Από την άλλη πλευρά, πρέπει να ορί­σουμε τι εννο­ούμε ανά­πτυξη. Το “δεν κάνω τίποτα” δεν είναι λύση, ιδίως σε ένα νησί με γεω­γρα­φική απο­μό­νωση. Θεωρώ ότι οι Αστυ­πα­λιώ­τες που με γνω­ρί­ζουν ξέρουν καλά τις προ­θέ­σεις μου. Εχω μιλήσει όλα αυτά τα χρόνια με όλο το νησί, με τον προη­γού­μενο δήμαρχο είχα μια πολύ καλή σχέση και συζη­τού­σαμε ποιος θα ξυπνή­σει την “ωραία κοι­μω­μένη”».

Για ποιο λόγο, τότε, η εται­ρεία και ο ίδιος δεν βγήκε στο προ­σκή­νιο και δεν ήρθε σε επαφή με τον δήμο μετά το πρώτο ρεπορ­τάζ της «Κ», τον περα­σμένο Μάρτιο; «Δεν το επε­δί­ωξα γιατί θεω­ρούσα ότι είναι ήδη γνωστό στο νησί. Μιλάω με το μισό δημο­τικό συμ­βού­λιο, οι επαγ­γελ­μα­τίες στο νησί με ξέρουν με το μικρό μου όνομα. Εχω φέρει επι­στή­μο­νες, προ­σω­πι­κό­τη­τες να μελε­τή­σουν τη φύση του νησιού, να προ­σφέ­ρουν ένα όραμα. Πολλοί στην Αστυ­πά­λαια μου λένε “πότε θα ξεκι­νή­σεις;”. Υπάρχει μεγάλη αγωνία. Και φυσικά είμαι στη διάθεση του νέου δημάρ­χου για να κου­βε­ντιά­σουμε».

Ο κ. Παπα­λιός υπο­στη­ρί­ζει ότι η επέν­δυση θα καλύ­πτει τις δικές της ανάγκες σε ρεύμα και νερό. «Οι ΑΠΕ είναι μονό­δρο­μος για τις ενερ­γεια­κές ανάγκες. Οσο για το νερό, μιλή­σαμε με μια ομάδα που έχει κατα­γρά­ψει τους δρόμους του νερού στη Σίφνο και όλο το παλιό σύστημα ύδρευ­σης με τις στέρνες προς συγκρά­τηση του νερού της βροχής και κάτι ανάλογο θέλω να κάνουμε κι εμείς. Να σημειώσω ότι η Αστυ­πά­λαια έχει χαρα­κτη­ρι­στεί πράσινο νησί, αλλά το φιλό­δοξο πρό­γραμμα ηλε­κτρο­κί­νη­σης εξα­κο­λου­θεί να βασί­ζε­ται στο πετρέ­λαιο, ενώ η δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των είναι η ταφή τους σε έναν ΧΥΤΑ που μία ή δύο φορές τον χρόνο θα πιάσει φωτιά. Εγώ επιθυμώ να απο­τε­λέ­σουμε θετική δύναμη για τα ζητή­ματα αυτά, να βοη­θή­σουμε να βρεθούν λύσεις. Και ταυ­τό­χρονα να ενι­σχύ­σουμε την τοπική παρα­γωγή. Θα σας αναφέρω το εξής: η Αστυ­πά­λαια έχει 30.000 κατσί­κια, αλλά δεν έχει έναν κτη­νί­α­τρο και ένα τυρο­κο­μείο, μόνο μια ηρωίδα έχει κατα­φέ­ρει να τυρο­κο­μή­σει σε έναν δικό της χώρο στο νησί με μεγάλη προ­σω­πική προ­σπά­θεια».

Κλεί­νο­ντας, ο κ. Παπα­λιός υπο­στη­ρί­ζει ότι είναι ανοι­χτός σε συζή­τηση, αλλά αν η υπόθεση οδη­γη­θεί σε σύγκρουση θα εγκα­τα­λεί­ψει το εγχεί­ρημα. «Είμαι ανοι­χτός σε οποια­δή­ποτε πρόταση. Αγόρασα αυτή την έκταση για τα παιδιά μου, να δια­σώ­σουμε ένα κομμάτι από όλο αυτό που όντως χάνεται. Εάν γίνει μια συζή­τηση και μου υπο­δεί­ξουν σοβαρές προ­τά­σεις για το πώς μπορώ να προ­χω­ρήσω, δεν είμαι αρνη­τι­κός. Κι αν το νησί δεν θέλει, τότε δεν θα κάνω τίποτα. Δεν είμαι κατα­σκευα­στής, δεν εξαρ­τά­ται η επι­βί­ωσή μου από αυτό. Θα το πουλήσω και ας προ­χω­ρή­σει ο επό­με­νος με όποιον τρόπο επι­θυ­μεί».

Η πορεία και οι ενστά­σεις

Η αρχική μελέτη αφο­ρούσε την ανέ­γερση 30.000 τ.μ. και υπο­βλή­θηκε στο υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος τον Οκτώ­βριο του 2023 με αίτημα να λάβει προ­έ­γκριση από το Κεντρικό Πολε­ο­δο­μικό Συμ­βού­λιο (ΚΕΣΥΠΟΘΑ). Επειτα από δύο «επι­και­ρο­ποι­ή­σεις» του σχεδίου και τη μείωση της επι­φά­νειας που θα δομηθεί, το ΚΕΣΥΠΟΘΑ γνω­μο­δό­τησε θετικά. Οπως ανα­φέ­ρε­ται στην απόφαση, μειο­ψή­φη­σαν δύο μέλη του συμ­βου­λίου, «διότι το εν λόγω σχέδιο, το οποίο προ­βλέ­πει του­ρι­στική ανά­πτυξη σε τόσο μεγάλη έκταση, απο­τε­λεί σημα­ντική επέμ­βαση στο φυσικό τοπίο της περιο­χής και επι­φέ­ρει αλλοί­ωση στη φυσιο­γνω­μία του νησιού».

Το σχέδιο που έλαβε προ­έ­γκριση από το ΚΕΣΥΠΟΘΑ αντί­κει­ται στο προ­ε­δρικό διά­ταγμα του 2002 για την προ­στα­σία 25 νησιών του Αιγαίου, το οποίο δεν απα­γο­ρεύει την του­ρι­στική ανά­πτυξη εκτός σχεδίου περιο­χών, αλλά επι­βάλ­λει ανώτατο όριο 1.500 τ.μ. ανά ιδιο­κτη­σία και ειδι­κούς όρους δόμησης. Περαι­τέρω, μέσω του ειδικού πολε­ο­δο­μι­κού σχεδίου θα λάβει οικο­δο­μη­σι­μό­τητα το σύνολο του ακι­νή­του (παρότι μέρος αυτού δεν έχει «πρόσωπο» σε ανα­γνω­ρι­σμένη οδό). Το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος σε (ετε­ρο­χρο­νι­σμένη) απά­ντησή του υπο­στή­ριξε ότι η προ­έ­γκριση είναι το πρώτο και όχι ορι­στικό στάδιο μιας μακράς αδειο­δο­τι­κής δια­δι­κα­σίας.

Γιώργος Λιάλιος Πηγή: kathimerini.gr