ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Δημογραφικό: Μεγαλώνει το χάσμα θανάτων και γεννήσεων – Το Νότιο Αιγαίο με λίγο περισσότερες γεννήσεις από θανάτους

news room 4 λεπτά ανάγνωση

Απο­γοη­τευ­τικά είναι τα στοι­χεία για την υπο­γεν­νη­τι­κό­τητα στη χώρα σύμφωνα με νέα έρευνα Ελλήνων επι­στη­μό­νων που ανα­δει­κνύ­ουν τη φθί­νουσα πορεία των γεν­νή­σεων έναντι των θανάτων ανά περι­φέ­ρεια και δήμο. Ειδι­κό­τερα, τα φυσικά ισο­ζυ­γία (γεννήσεις-θάνατοι) στη χώρα μας έχουν αλλάξει πρόσημο, μετα­τρε­πό­μενα για πρώτη φορά στη μετα­πο­λε­μική ιστορία μας από θετικά σε αρνη­τικά, ουσια­στικά μετά το 2010. Η συνεχής αύξηση του πλήθους των ηλι­κιω­μέ­νων έχει προ­κα­λέ­σει μια αύξηση των θανάτων που ξεκί­νησε από τις αρχές της δεκα­ε­τίας του ‘50, ενώ η συνεχής μείωση του αριθμού των παιδιών που απο­κτούν τα ζευ­γά­ρια προ­κά­λεσε τη μείωση των γεν­νή­σεων μετά το 1980.

Οι αντί­στρο­φες πορείες θανάτων και γεν­νή­σεων οδή­γη­σαν ανα­πό­φευ­κτα, από ένα σημείο και μετά, στην υπεροχή των πρώτων έναντι των δευ­τέ­ρων, μια υπεροχή που μεγα­λώ­νει συνεχώς: 38,5 χιλ. λιγό­τε­ρες γεν­νή­σεις από θανά­τους την τριετία 2011-13 και 111 χιλ. το 2017-2019 (113 θάνατοι /100 γεν­νή­σεις στην πρώτη και 143 στην δεύτερη). Στην τριετία όμως 2020-22 το έλλειμμα διευ­ρύν­θηκε σημα­ντικά καθώς το φυσικό ισο­ζύ­γιο ήταν αρνη­τικό κατά 169 σχεδόν χιλ. με απο­τέ­λε­σμα να αντι­στοι­χούν 168 θάνατοι σε 100 γεν­νή­σεις.

Η επι­δη­μία, προ­κα­λώ­ντας αυξη­μένη θνη­σι­μό­τητα, επι­τά­χυνε την αύξηση των θανάτων, ενώ οι επι­πτώ­σεις στις γεν­νή­σεις ήταν περιο­ρι­σμέ­νες, καθώς η μείωση τους (-13 χιλ. ανάμεσα στις δυο προ­α­να­φερ­θεί­σες τριε­τίες) ήταν λίγο μεγα­λύ­τερη από την ανα­με­νο­μένη.

Το πλήθος των γυναι­κών σε ηλικία από­κτη­σης παιδιών θα συνε­χί­σει να μειώ­νε­ται

Πρό­κει­ται για κάποια από τα πρώτα συμπε­ρά­σματα που ανα­φέ­ρο­νται σε ψηφιακό δελτίο του Ινστι­τού­του Δημο­γρα­φι­κών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) με θέμα «Η επι­δεί­νωση του φυσικού ισο­ζυ­γίου σε εθνικό και περι­φε­ρειακό επίπεδο (2020-22) και οι δυσοί­ω­νες προ­ο­πτι­κές του». Οι δυο συγ­γρα­φείς του άρθρου αυτού (οι καθ. Βύρων Κοτζα­μά­νης και Βασίλης Παππάς, ιδρυ­τικά μέλη του ΙΔΕΜ) ανα­φέ­ρουν επίσης, πως αν η αύξηση των θανάτων μετά την επι­στροφή τους στις 130 χιλ. το 2023 θα είναι τα επόμενα χρόνια ηπιό­τερη, οι γεν­νή­σεις ετησίως θα είναι κατά μέσο όρο αρκετά λιγό­τε­ρες από τις 82 χιλ. που είχαμε το 2020-22 καθώς το πλήθος των γυναι­κών σε ηλικία από­κτη­σης παιδιών θα συνε­χί­σει να μειώ­νε­ται ενώ δεν ανα­μέ­νο­νται ριζικές αλλαγές και στο ευρύ­τερο για τη δημιουρ­γία οικο­γέ­νειας και την από­κτηση παιδιών, περι­βάλ­λον.

Τα φυσικά ισο­ζύ­για θα παρα­μεί­νουν επο­μέ­νως αρνη­τικά κυμαι­νό­μενα γύρω από τις -55χιλ, ενώ η ανα­λο­γία γεν­νή­σεων προς θανά­τους, παρ’ όλες τις όποιες δια­κυ­μάν­σεις της δεν πρό­κει­ται να μετα­βλη­θεί σημα­ντικά στο μέλλον. Ο δυο ερευ­νη­τές ανα­φέ­ρουν επίσης, ότι δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις της ανα­λο­γίας αυτής και οι απο­κλί­σεις της από τον μέσο όρο της τριε­τίας 2020-22 (1,68 θάνατοι ανά γέννηση σε εθνικό επίπεδο) είναι σημα­ντι­κές και διευ­ρύ­νο­νται περ­νώ­ντας από τις Περι­φέ­ρειες στις Περι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες, και, στη συνέ­χεια, στους Δήμους και στις Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες. Δια­πι­στώ­νουν ειδι­κό­τερα, ανα­λύ­ο­ντάς τα στοι­χεία, ότι σε επίπεδο Περι­φε­ρειών το Νότιο Αιγαίο με λίγο περισ­σό­τε­ρες γεν­νή­σεις από θανά­τους, δια­φο­ρο­ποιεί­ται σημα­ντικά τη Δυτική Μακε­δο­νία όπου αντι­στοι­χούν σχεδόν 2,4 θάνατοι/γέννηση.

Γεν­νή­σεις και θάνατοι ανά δήμο και περι­φε­ρειακή ενότητα

Οι απο­κλί­σεις από τον μέσο εθνικό διευ­ρύ­νο­νται στις Περι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες καθώς μόνον σε πέντε από αυτές, οι γεν­νή­σεις είναι αρκετά περισ­σό­τε­ρες από τους θανά­τους και σε τέσ­σε­ρις, θάνατοι και γεν­νή­σεις δεν δια­φέ­ρουν σημα­ντικά, ενώ, στο άλλο άκρο, σε έντεκα Περι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες αντι­στοι­χούν 2,5 ή και περισ­σό­τε­ροι θάνατοι ανά γέννηση.

Σε επίπεδο δήμων (325 ενό­τη­τες), οι δια­φο­ρές ανάμεσα στο Δήμο Θήρας με 2 γεν­νή­σεις ανά ένα θάνατο, και, στο άλλο άκρο, σε 49 δήμους (το 15% του συνόλου) με περισ­σο­τέ­ρους από 4 θανά­τους/γέννηση (και 20 από αυτούς με 6 ή και περισ­σό­τε­ρους) είναι συντα­ρα­κτι­κές.

Σε επίπεδο τέλος, Δημο­τι­κών Ενο­τή­των (Δ.Ε) οι απο­κλί­σεις από τον μέσο εθνικό όρο (1,68) διευ­ρύ­νο­νται ακόμη περισ­σό­τερο: αν σε 19 από αυτές (το 2,1% του συνόλου) οι γεν­νή­σεις υπερ­τε­ρούν των θανάτων, σε 27 έχουμε μόνον θανά­τους, σε 348 -το 1/3-, 4 ή περισ­σο­τέ­ρους και σε 196 (19% του συνόλου) 6 και περισ­σο­τέ­ρους θανά­τους ανά γέννηση! Η μεγάλη πλειο­ψη­φία των Δημο­τι­κών Ενο­τή­των του νησιω­τι­κού χώρου, ανα­φέ­ρουν οι δυο ερευ­νη­τές, των μεγάλων αστικών κέντρων καθώς και αυτών των μητρο­πο­λι­τι­κών περιο­χών Αθηνών και Θεσ­σα­λο­νί­κης έχουν θετι­κό­τατα ή ακόμη σχετικά ισορ­ρο­πη­μένα φυσικά ισο­ζύ­για.

Αντι­θέ­τως, η ανι­σορ­ρο­πία ανάμεσα στις γεν­νή­σεις και τους θανά­τους είναι εντο­νό­τατη στη μεγάλη πλειο­ψη­φία των Δημο­τι­κών Ενο­τή­των που βρί­σκο­νται στο κεντρικό και δυτικό τμήμα της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας καθώς και στη Κεντρική-Αν. Μακε­δο­νία και Θράκη όπου αντι­στοι­χού­σαν το 2020-22 συνήθως 3 ή και περισ­σό­τε­ροι θάνατοι ανά γέννηση, ενώ στο τμήμα αυτό της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας, εντο­πί­ζο­νται και όλες σχεδόν οι 27 Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες που δεν είχαν γεν­νή­σεις το 2020-22, αλλά μόνον θανά­τους.

Μιλώ­ντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων, ο διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Δημο­γρα­φι­κών Ερευνών και Μελετών καθ. Βύρων Κοτζα­μά­νης τονίζει ότι αν μια ανα­λο­γία σε εθνικό επίπεδο 1,68 θανάτων/γέννηση είναι ανη­συ­χη­τική (πόσο μάλλον όταν δεν ανα­μέ­νε­ται βελ­τί­ωσή της τα επόμενα έτη με απο­τέ­λε­σμα την επι­τά­χυνση του ρυθμού μείωσης του πλη­θυ­σμού μας), το γεγονός ότι στις μισές σχεδόν (459 από τις 1036) Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες που βρί­σκο­νται σχεδόν όλες στο ορεινό και ημιο­ρεινό τμήμα της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας αντι­στοι­χούν ήδη περισ­σό­τε­ροι από 3 θάνατοι ανά γέννηση, προ­κα­λεί ακόμη μεγα­λύ­τερη ανη­συ­χία καθώς η μελ­λο­ντική δημο­γρα­φική δυνα­μική των Ενο­τή­των αυτών είναι υπο­θη­κευ­μένη.

Η υπερ-υπεροχή σε αυτές των θανάτων, απο­τέ­λε­σμα κυρίως των ηλι­κια­κών τους δομών που συν­δυά­ζουν πολλούς ηλι­κιω­μέ­νους (βλ. αυξη­μέ­νους θανά­τους) και περιο­ρι­σμένο αριθμό ατόμων σε ηλικία δημιουρ­γίας οικο­γέ­νειας (βλ. λίγες γεν­νή­σεις) θέτει βάσιμες αμφι­βο­λίες ως προς τη δυνα­τό­τητα επι­βρά­δυν­σης της πλη­θυ­σμια­κής τους κατάρ­ρευ­σης, μιας κατάρ­ρευ­σης που θα υπο­θη­κεύ­σει ανα­πό­φευ­κτα και την κοι­νω­νική και οικο­νο­μική τους δυνα­μική.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.