Γαλλία: Αντιμέτωποι με το χάος

Φόβους για πολι­τική παρά­λυση και δημο­σιο­νο­μικό εκτρο­χια­σμό προ­κα­λούν οι γαλ­λι­κές κάλπες

Σε αχαρ­το­γρά­φητα νερά βαδίζει απόψε η Γαλλία, καθώς το ακα­τα­νό­ητο ρίσκο που ανέλαβε ο πρό­ε­δρος Εμα­νουέλ Μακρόν προ­κη­ρύσ­σο­ντας πρόωρες εκλογές μπορεί να απο­δει­χθεί κατα­στρο­φικό για το μέλλον της χώρας και ο απόηχός του να επη­ρε­ά­σει ολό­κληρη την Ευρω­ζώνη. Από τον σημε­ρινό πρώτο γύρο και την έκβασή του θα σχη­μα­τι­στεί μια πρώτη εικόνα για τη σύνθεση της Εθνο­συ­νέ­λευ­σης και τη δυνα­τό­τητα σχη­μα­τι­σμού βιώ­σι­μης κυβέρ­νη­σης. Αν κανένα κόμμα δεν κατα­φέ­ρει να συγκε­ντρώ­σει τον απα­ραί­τητο αριθμό των 289 εδρών για την εξα­σφά­λιση από­λυ­της πλειο­ψη­φίας την επόμενη Κυριακή, οι ανα­λυ­τές προ­βλέ­πουν πολι­τική παρά­λυση με σοβαρές οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες. Τα δημο­σιο­νο­μικά στοι­χεία της χώρας ήταν ήδη επι­βα­ρυ­μένα (χρέος 3 τρισ. ευρώ, δηλαδή 110% του ΑΕΠ και έλλειμμα 5,5%) πριν από την προ­κή­ρυξη πρόωρων εκλογών, και οι δύο παρα­τά­ξεις που διεκ­δι­κούν την εξουσία με αξιώ­σεις, η Εθνική Συσπεί­ρωση (RN) της Μαρίν Λεπέν και το Νέο Λαϊκό Μέτωπο (NFP) με βασικό κορμό το κόμμα του Ζαν Λικ Μελαν­σόν, έχουν υπο­σχε­θεί μέτρα που τρο­μο­κρα­τούν τις αγορές και αυξά­νουν το κόστος δανει­σμού: αυξη­μέ­νες δημό­σιες δαπάνες που θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν από φόρους στους πλού­σιους και ανά­κληση του συντα­ξιο­δο­τι­κού που θέσπισε ο Μακρόν.

Συγκα­τοι­κή­σεις

Ενδε­χό­μενη «συγκα­τοί­κηση» του Γάλλου προ­έ­δρου με μια εχθρική κυβέρ­νηση δεν είναι πρω­τό­γνωρη εμπει­ρία για την Πέμπτη Γαλλική Δημο­κρα­τία. Εχει επα­να­λη­φθεί τρεις φορές στο παρελ­θόν: Ο σοσια­λι­στής Φραν­σουά Μιτεράν συνερ­γά­στηκε με τον συντη­ρη­τικό Ζακ Σιράκ στην πρω­θυ­πουρ­γία (1986-88), στη συνέ­χεια πάλι ο Μιτεράν υπο­χρε­ώ­θηκε σε συμ­βί­ωση με τον συντη­ρη­τικό Εντουάρ Μπα­λα­ντίρ (1993-1995) και τελικά ο Σιράκ στο Μέγαρο των Ηλυσίων συγκυ­βέρ­νησε με τον σοσια­λι­στή πρω­θυ­πουργό Λιονέλ Ζοσπέν (1997-2002). Αυτό όμως που είναι πρω­το­φα­νές είναι η προ­ο­πτική να ανεβεί στην εξουσία μια ακρο­δε­ξιά κυβέρ­νηση για πρώτη φορά μετά το φιλο­να­ζι­στικό καθε­στώς του Βισί υπό τον Φιλίπ Πετέν (1940-1944). Ο 28χρονος Ζορντάν Μπαρ­ντελά, το «παιδί-θαύμα» της Λεπέν, προ­α­λεί­φε­ται για πρω­θυ­πουρ­γός σε περί­πτωση εκλο­γι­κής νίκης της RN, αν και ο ίδιος κατέ­στησε σαφές ότι διεκ­δι­κεί απόλυτη πλειο­ψη­φία για να κυβερ­νή­σει. Ηδη η Μαρίν Λεπέν άφησε να εννοη­θεί ότι η άμυνα είναι ένας τομέας που εμπί­πτει στις εξου­σίες του πρω­θυ­πουρ­γού και όχι του προ­έ­δρου, προ­ε­τοι­μά­ζο­ντας το ενδε­χό­μενο για σκληρές συγκρού­σεις με τον Μακρόν ακόμη και για το εύρος των αρμο­διο­τή­των του σε περί­πτωση συγκα­τοί­κη­σης.

Ανα­λυ­τές εκτι­μούν πως στην ανα­μέ­τρηση αυτή ο Μπαρ­ντελά θα είναι το θύμα των δύο μονο­μά­χων. Δεν απο­κλεί­ε­ται πράγ­ματι ο Μακρόν να προ­κή­ρυξε εκλογές για να δει την Ακρο­δε­ξιά να φθεί­ρε­ται στην εξουσία και να απο­τρέ­ψει την εκλογή της Μαρίν Λεπέν στην προ­ε­δρία το 2027. Από την άλλη, και η ηγέτις της RN χρη­σι­μο­ποιεί τον Μπαρ­ντελά ως ανα­λώ­σιμο. Εχει έτσι τη δυνα­τό­τητα να του επιρ­ρί­ψει όλες τις ευθύνες σε περί­πτωση που απο­τύ­χει στο κυβερ­νη­τικό του έργο και να μείνει εκείνη –εν μέρει έστω– αλώβητη από το πολι­τικό κόστος.

Οι εφιαλ­τι­κές για τις αγορές εξαγ­γε­λίες της Λεπέν και του Μελαν­σόν, ο κίν­δυ­νος εκτό­ξευ­σης του κόστους δανει­σμού και η τελευ­ταία γραμμή άμυνας που εξε­τά­ζει το Ελιζέ.

Παρότι η υγειο­νο­μική ζώνη γύρω από την Ακρο­δε­ξιά έχει διαρ­ρα­γεί μετά τη δήλωση του ηγέτη του γκω­λι­κού κόμ­μα­τος πως μια συνερ­γα­σία με το κόμμα της Λεπέν δεν είναι πια αδια­νό­ητη, εικά­ζε­ται ότι τα συστη­μικά κόμματα θα επι­χει­ρή­σουν να συσπει­ρω­θούν και να εμπο­δί­σουν την άνοδό του στην εξουσία. Αυτός είναι και ο λόγος που σχη­μα­τί­στηκε ο ετε­ρό­κλη­τος αρι­στε­ρός συνα­σπι­σμός σοσια­λι­στών, κομ­μου­νι­στών, Πρα­σί­νων και της Ανυ­πό­τα­κτης Γαλλίας του Μελαν­σόν. Το εγχεί­ρημα, όμως, είναι εύθραυ­στο και πολλοί προ­βλέ­πουν ότι θα καταρ­ρεύ­σει μετε­κλο­γικά, ιδίως αν δεν ανα­δει­χθεί πρώτο κόμμα, πιθα­νό­τητα εξαι­ρε­τικά δύσκολη.

Τα δύο άκρα

Με τη ρητο­ρική του ο Μακρόν έχει φρο­ντί­σει, άλλωστε, να εξι­σώ­σει τα δύο «άκρα», για να παρο­τρύ­νει το εκλο­γικό σώμα να ψηφίσει το κεντρώο κόμμα του. Ωστόσο, δύσκολα μπορεί να χαρα­κτη­ρι­στεί «άκρο» ένα μέτωπο στο οποίο συγκα­τα­λέ­γο­νται οι σοσια­λι­στές και κατε­βαί­νει υπο­ψή­φιος βου­λευ­τής ο πρώην πρό­ε­δρος της χώρας Φραν­σουά Ολάντ. Ουδείς μπορεί να προ­ε­ξο­φλή­σει τι θα γίνει στον δεύτερο γύρο, όταν οι ψηφο­φό­ροι θα βρεθούν αντι­μέ­τω­ποι με το δίλημμα Ακρο­δε­ξιά ή Αρι­στερά. Ο Μελαν­σόν, π.χ., έχει απο­ξε­νώ­σει πολλούς προ­ο­δευ­τι­κούς ψηφο­φό­ρους με τη στάση του απέ­να­ντι στη Χαμάς, αφού αρνή­θηκε να τη χαρα­κτη­ρί­σει τρο­μο­κρα­τική οργά­νωση κι απείχε από τη δια­κομ­μα­τική πορεία κατά του αντι­ση­μι­τι­σμού τον περα­σμένο Νοέμ­βριο, στην οποία συμ­με­τείχε η Μαρίν Λεπέν. Ηδη, ορι­σμέ­νοι Εβραίοι δια­νο­ού­με­νοι έχουν δια­κη­ρύ­ξει πως αν κληθούν να επι­λέ­ξουν μεταξύ των δύο, θα προ­τι­μή­σουν το κόμμα της Λεπέν λόγω του αντι­ση­μι­τι­σμού που έχει ριζώσει στο αρι­στερό μέτωπο. Την ίδια στιγμή, η Λεπέν έχει επι­χει­ρή­σει να απο­τι­νά­ξει το στίγμα από το κόμμα που κλη­ρο­νό­μησε από τον πατέρα της-αρνητή του Ολο­καυ­τώ­μα­τος Ζαν Μαρί Λεπέν, μετα­βο­λί­ζο­ντας τον πατρικό αντι­ση­μι­τι­σμό σε πηχτή ισλα­μο­φο­βία.

Σε περί­πτωση πλήρους και παρα­τε­τα­μέ­νης ακυ­βερ­νη­σίας, δεν απο­κλεί­ε­ται να επι­στρα­τευ­τεί ένα υπουρ­γικό συμ­βού­λιο απο­τε­λού­μενο από τεχνο­κρά­τες με πρω­θυ­πουργό μία προ­σω­πι­κό­τητα σαν την επι­κε­φα­λής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ ή τον πρώην πρόεδρό της Ζαν Κλοντ Τρισέ, για να απο­τρέ­ψει μια κρίση χρέους. Ο Μακρόν δεν έχει πολλά περι­θώ­ρια ελιγμών, αφού δεν μπορεί να προ­κη­ρύ­ξει νέες εκλογές προτού παρέλ­θει ένας χρόνος. Το μεγάλο ερώτημα είναι κατά πόσον μια τέτοια κυβέρ­νηση τεχνο­κρα­τών θα κατόρ­θωνε να κερ­δί­σει την υπο­στή­ριξη της γαλ­λι­κής Εθνο­συ­νέ­λευ­σης.

Και αν εξα­ντλη­θούν όλα τα σενάρια και δεν βρεθεί λύση; Αν το χάος συνε­χι­στεί, τα spreads εκτο­ξευ­θούν και η κρίση μοιάζει μη δια­χει­ρί­σιμη; Τότε δεν απο­κλεί­ε­ται τελικά, και παρά τις δια­ψεύ­σεις του, να παραι­τη­θεί και ο Εμα­νουέλ Μακρόν, πέφτο­ντας θύμα ο ίδιος του παρά­τολ­μου τζόγου που έπαιξε με την τύχη της χώρας του.

Τα 4 σενάρια

1. H Ακρο­δε­ξιά εξα­σφα­λί­ζει απόλυτη πλειο­ψη­φία

Αν η Εθνική Συσπεί­ρωση (RN) κερ­δί­σει 289 έδρες, ο Μακρόν θα υπο­χρε­ω­θεί σε μια δύσκολη «συγκα­τοί­κηση». Η χώρα θα έχει για πρώτη φορά από το καθε­στώς Βισί (1940-1944) ακρο­δε­ξιά κυβέρ­νηση, με απο­τέ­λε­σμα τη διεθνή απο­μό­νωσή της.

2. Η Αρι­στερά εξα­σφα­λί­ζει απόλυτη πλειο­ψη­φία

Δυσχε­ρής θα είναι μια «συγκα­τοί­κηση» του Μακρόν και με μια κυβέρ­νηση του Νέου Λαϊκού Μετώπου. Οι δια­φω­νίες κυμαί­νο­νται από το Μεσα­να­το­λικό και τη σχέση με το Ισραήλ έως τις συμ­φω­νίες ελευ­θέ­ρου εμπο­ρίου με την Ε.Ε. και την κοινή αγρο­τική πολι­τική.

3. Κανένα κόμμα δεν εξα­σφα­λί­ζει απόλυτη πλειο­ψη­φία

Αν κανένα κόμμα δεν συγκε­ντρώ­σει τον μαγικό αριθμό των 289 εδρών, η χώρα οδη­γεί­ται σε πολι­τική παρά­λυση, με σοβαρές οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις. Ο Μακρόν δεν έχει δικαί­ωμα να προ­κη­ρύ­ξει ξανά εκλογές προτού περάσει ένας χρόνος. Δεν απο­κλεί­ε­ται να ανα­γκα­στεί να παραι­τη­θεί, παρόλο που ο ίδιος το έχει αρνηθεί.

4. Το κόμμα του Μακρόν τερ­μα­τί­ζει πρώτο χωρίς απόλυτη πλειο­ψη­φία

Αν και το σενάριο αυτό είναι ελά­χι­στα πιθανό με βάση τις δημο­σκο­πή­σεις, σε αυτήν την περί­πτωση το κόμμα του Γάλλου προ­έ­δρου θα προ­χω­ρή­σει σε συμ­μα­χίες με άλλα κόμματα για να περάσει τα νομο­σχέ­δια στην Εθνο­συ­νέ­λευση. Θα συνε­χι­στεί, δηλαδή, η σημε­ρινή κατά­σταση ενδε­χο­μέ­νως με τον ίδιο πρω­θυ­πουργό, τον Γκα­μπριέλ Ατάλ.

Πηγή kathimerini.gr