Κανονισμός Πυροπροστασίας – Παρέμβαση από τον Συνήγορο του Πολίτη: Η κυβέρνηση μετακυλίει τις ευθύνες στους πολίτες με υπέρμετρο κόστος

Πυρά κατά  της Κοινής Υπουρ­γι­κής  Από­φα­σης για  τα μέτρα πυρο­προ­στα­σίας εξα­πο­λύει ο Συνή­γο­ρος του Πολίτη Ανδρέας Ποτ­τά­κης .

Το κράτος «δεν είναι συνταγ­μα­τικά απο­δε­κτό (άρθρα 24 και 17 του Συντάγ­μα­τος) να μετα­κυ­λύει, σε μεγάλο βαθμό, τις ευθύνες της προ­στα­σίας της περιου­σίας και του περι­βάλ­λο­ντος από τις πυρ­κα­γιές στους ιδιώτες, με υπέρ­με­τρα, μάλιστα, επα­χθείς οικο­νο­μικά όρους για αυτούς» σημειώ­νει σε επι­στολή που απευ­θύ­νει προς τον υπουργό Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας,Θεόδωρο Σκυ­λα­κάκη, τον υφυ­πουργό Χωρο­τα­ξίας και Αστικού Περι­βάλ­λο­ντος Νίκο Ταγαρά, τον Γενικό Γραμ­μα­τέα Χωρικού Σχε­δια­σμού, Ευθύμιο Μπα­κο­γιάννη, τον υφυ­πουργό  Κλι­μα­τι­κής Κρίσης και Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, Ευάγ­γελο Τουρνά και υφυ­πουργό  Εσω­τε­ρι­κών, Παρα­σκευή Χαρα­λα­μπο­γιάννη ο κ. Ποτ­τά­κης .

«Η επίμαχη ΚΥΑ θίγει το συνταγ­μα­τικά κατο­χυ­ρω­μένο δικαί­ωμα της ιδιο­κτη­σίας», τονίζει, καθώς τα έξοδα υλο­ποί­η­σης των υπο­χρε­ω­τι­κών μέτρων πυρα­σφά­λειας είναι υπέ­ρο­γκα και όσοι πολίτες δε δύνα­νται να τα κατα­βάλ­λουν θα κατευ­θυν­θούν ανα­γκα­στικά προς την επιλογή μετα­βί­βα­σης των ακι­νή­των τους ή θα βρεθούν υπό­χρεοι κατα­βο­λής υψηλών διοι­κη­τι­κών προ­στί­μων.

Ακο­λου­θεί ολό­κληρη η επι­στολή του

«Ο Συνή­γο­ρος του Πολίτη κατόπιν της μακρο­χρό­νιας εμπει­ρίας του ανα­φο­ρικά με την έρευνα υπο­θέ­σεων για τον καθα­ρι­σμό ιδιω­τι­κών εκτά­σεων και τη λήψη των απαι­τού­με­νων μέτρων πυρο­προ­στα­σίας, θα ήθελε να θέσει υπόψη σας ορι­σμέ­νες παρα­τη­ρή­σεις ανα­φο­ρικά με τα ζητή­ματα που τίθε­νται από την εφαρ­μογή της ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/55904/2019/23.05.23.

Η ανωτέρω ΚΥΑ εστιά­ζει σε μέτρα πυρο­προ­στα­σίας των ακι­νή­των, τα οποία αφορούν τόσο το κέλυφος, όσο και τον περι­βάλ­λο­ντα χώρο, ενώ εφαρ­μό­ζο­νται επι­πρό­σθετα των πυρο­σβε­στι­κών δια­τά­ξεων, εφόσον αυτά είναι επα­χθέ­στερα.

Από το σύνολο των μέτρων που υπο­χρε­ού­νται οι ιδιο­κτή­τες να υλο­ποι­ή­σουν, ακόμα και αν με την εγκύ­κλιο 42966/1311/19.04.24 για φέτος τα μέτρα που υπο­χρε­ού­νται αυτοί να λάβουν έχουν περιο­ρι­στεί, προ­κύ­πτει ένα υπέρ­με­τρο οικο­νο­μικό κόστος, στις περισ­σό­τε­ρες των περι­πτώ­σεων πολλών χιλιά­δων ευρώ (πχ. κατα­σκευή μάνδρας ύψους 1 μέτρου με άκαυστα υλικά, τοπο­θέ­τηση πυρά­ντο­χων εξω­τε­ρι­κών κου­φω­μά­των, τοπο­θέ­τηση μεταλ­λι­κής άκαυ­στης σίτας, αντι­κα­τά­σταση υδρο­ροών, πλήρωση διά­κε­νων με άκαυστα υλικά ή ακόμα και αντι­κα­τά­σταση στέγης, εγκα­τά­σταση συστή­μα­τος καταιο­νι­σμού ύδατος κτλ).

Περαι­τέρω, το πλήθος των πολιτών που θα ανα­γκα­στούν να συμ­μορ­φω­θούν με αυτά τα μέτρα είναι εξαι­ρε­τικά μεγάλο, γιατί η εν λόγω ΚΥΑ θεσπί­ζει ορι­ζό­ντιες δια­τά­ξεις – με μόνη παρά­με­τρο μερικής δια­φο­ρο­ποί­η­σης των υπο­χρε­ω­τι­κών εργα­σιών την κλίμακα επι­κιν­δυ­νό­τη­τας του ακι­νή­του – που αφορούν τόσο τα ακίνητα εντός, όσο και τα ακίνητα εκτός σχεδίου, τα ακίνητα μόνιμης ή εξο­χι­κής κατοι­κίας, όπως και τα ακίνητα οποιασ­δή­ποτε χρο­νο­λο­γίας κατα­σκευής, όσα και αυτά που πρό­κει­ται να ανε­γερ­θούν. Πρέπει να τονι­στεί ότι η συγκε­κρι­μένη ΚΥΑ προ­κύ­πτει ότι εστιά­ζει στην προ­στα­σία των ιδιω­τι­κών περιου­σιών, παρά στην προ­στα­σία της δημό­σιας περιου­σίας από την πυρ­κα­γιά.

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι το κράτος μέχρι σήμερα επι­τρέ­πει την εκτός σχεδίου δόμηση, χωρίς να έχει προη­γη­θεί συγκε­κρι­μέ­νος χωρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός, χωρίς να έχει επι­λύ­σει τα ζητή­ματα των κοι­νό­χρη­στων οδών σε συνάρ­τηση με την οικο­δο­μη­σι­μό­τητα των γηπέδων κλπ., ενώ, έχει κρίνει ως ανεκτά και τα μορ­φώ­ματα οικι­σμών εντός δασών και δασικών εκτά­σεων, με τις αντί­στοι­χες δια­τά­ξεις για τις οικι­στι­κές πυκνώ­σεις. Πολλώ δε μάλλον παρα­μέ­νουν ακίνητα εντός δασικών και ανα­δα­σω­τέων εκτά­σεων τα οποία, εάν και έχουν κριθεί ως τελε­σι­δί­κως αυθαί­ρετα, δεν κατε­δα­φί­ζο­νται.

Επίσης, η δια­δι­κα­σία ολο­κλή­ρω­σης των δασικών χαρτών της χώρας καθυ­στε­ρεί, καθώς οι αρμό­διες επι­τρο­πές εξέ­τα­σης αντιρ­ρή­σεων καλού­νται να δια­χει­ρι­στούν πλήθος αντιρ­ρή­σεων των πολιτών. Επι­πλέον, συχνά σημειώ­νο­νται καθυ­στε­ρή­σεις στην υλο­ποί­ηση έργων αντι­πυ­ρι­κής προ­στα­σίας εντός δασών και δασικών εκτά­σεων.

Η διοί­κηση και οι σχε­τι­κοί φορείς είναι υπεύ­θυ­νοι για τη λήψη μέτρων κατά των πυρ­κα­γιών με τις ενδε­δειγ­μέ­νες προ­λη­πτι­κές ενέρ­γειες (διά­νοιξη αντι­πυ­ρι­κών οδών, υπο­γειο­ποί­ηση καλω­δίων ηλε­κτρι­σμού, καθα­ρι­σμό εκτά­σεων παρα­κεί­με­νων στο οδικό δίκτυο κτλ), όπως επίσης και για την πυρό­σβεση. Από τα ανωτέρω συνά­γε­ται ότι το κράτος δεν είναι συνταγ­μα­τικά απο­δε­κτό (άρθρα 24 και 17 του Συντάγ­μα­τος) να μετα­κυ­λύει, σε μεγάλο βαθμό, τις ευθύνες της προ­στα­σίας της περιου­σίας και του περι­βάλ­λο­ντος από τις πυρ­κα­γιές στους ιδιώτες, με υπέρ­με­τρα, μάλιστα, επα­χθείς οικο­νο­μικά όρους για αυτούς.

Εκτός των ανωτέρω, η επίμαχη ΚΥΑ θίγει το συνταγ­μα­τικά κατο­χυ­ρω­μένο δικαί­ωμα της ιδιο­κτη­σίας (άρθρο 17), καθώς, όπως προ­α­να­φέρ­θηκε, τα έξοδα υλο­ποί­η­σης των υπο­χρε­ω­τι­κών μέτρων πυρα­σφά­λειας είναι υπέ­ρο­γκα και όσοι πολίτες δε δύνα­νται να τα κατα­βάλ­λουν θα κατευ­θυν­θούν ανα­γκα­στικά προς την επιλογή μετα­βί­βα­σης των ακι­νή­των τους ή θα βρεθούν υπό­χρεοι κατα­βο­λής υψηλών διοι­κη­τι­κών προ­στί­μων, που καμία αντι­στοι­χία δεν έχουν με τα πρό­στιμα που προ­βλέ­πο­νται στις υφι­στά­με­νες πυρο­σβε­στι­κές δια­τά­ξεις.

Παράλ­ληλα, θα προ­κύ­ψει και το ζήτημα της δυσχέ­ρειας ασφά­λι­σης της περιου­σίας κατά της πυρ­κα­γιάς, γιατί εκτι­μά­ται ότι οι ασφα­λι­στι­κές εται­ρείες θα απαι­τή­σουν την τήρηση των συγκε­κρι­μέ­νων μέτρων πριν προβούν στη σύναψη σύμ­βα­σης, ενώ τα ασφα­λι­στή­ρια συμ­βό­λαια που βρί­σκο­νται σήμερα εν ισχύ, είναι πολύ πιθανό, να τρο­πο­ποι­η­θούν με επα­χθέ­στερα ασφά­λι­στρα για όσους πολίτες δεν έχουν προβεί στις προ­βλε­πό­με­νες εργα­σίες.

Οι πυρο­σβε­στι­κές δια­τά­ξεις περί καθα­ρι­σμού εκτά­σεων που ίσχυαν και ισχύουν μέχρι σήμερα κατά την άποψη της Αρχής, είναι επαρ­κείς, πλήρως λει­τουρ­γι­κές και εφαρ­μό­σι­μες από όλους τους πολίτες.

Συγκε­κρι­μένα η τελευ­ταία πυρο­σβε­στική διάταξη 20/2024 προ­βλέ­πει τα ακό­λουθα: α) Υλο­το­μία και απο­μά­κρυνση των ξερών και σπα­σμέ­νων δέντρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρί­σκο­νται σε άμεση επαφή με κτίσμα, β) Απο­μά­κρυνση της καύ­σι­μης φυτικής ύλης που βρί­σκε­ται στην επι­φά­νεια του εδάφους όπως ενδει­κτικά το φυλ­λό­στρωμα, τα ξερά χόρτα και τα κατα­κεί­μενα ξερά κλαδιά, γ) Απο­κλά­δωση της βάσης της κόμης των δέντρων και αύξηση του ύψους έναρξής της από την επι­φά­νεια του εδάφους, ανάλογα με την ηλικία και το είδος του δέντρου, δ) Αραίωση της θαμνώ­δους βλά­στη­σης ως προς την κάλυψη του εδάφους, ε) Απο­μά­κρυνση τυχόν άλλων εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νων καυστών, ανα­φλέ­ξι­μων, εκρή­ξι­μων ή εύφλε­κτων υλικών, αντι­κει­μέ­νων και απορ­ριμ­μά­των.

Τα πρό­στιμα καθο­ρί­ζο­νταν ως εξής: α. πρό­στιμο πενήντα (50) λεπτών του ευρώ ανά τετρα­γω­νικό μέτρο, με ελά­χι­στο ποσό τα δια­κό­σια (200) ευρώ, β. δαπάνη του αυτε­πάγ­γελ­του καθα­ρι­σμού του χώρου και απο­μά­κρυν­σης των υλικών. Ο Δήμος σε περί­πτωση μη συμ­μόρ­φω­σης ανα­λαμ­βά­νει τον αυτε­πάγ­γελτο καθα­ρι­σμό των εκτά­σεων εάν ο ιδιο­κτή­της αμελεί να το πράξει. Η συγκε­κρι­μένη πυρο­σβε­στική διάταξη αφορά τόσο τα εντός ορίων οικι­σμού, όσο και τα εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, ως και εκτά­σεις χωρίς κτίσμα στα 100 μέτρα από τα όρια των οικι­σμών.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, ο Συνή­γο­ρος του Πολίτη εκτιμά ότι τα μέτρα, τα οποία ήδη ισχύουν με τις πυρο­σβε­στι­κές δια­τά­ξεις, είναι πλήρη και επαρκή τόσο για την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος όσο και των ακι­νή­των.

Εντού­τοις, τα περι­στα­τικά παρά­λει­ψης καθα­ρι­σμού των εκτά­σεων θα έπρεπε, πιθανά, να αντι­με­τω­πι­στούν με υψη­λό­τερα πρό­στιμα, προ­κει­μέ­νου οι πολίτες να προ­βαί­νουν αμελητί στις απαι­τού­με­νες ενέρ­γειες. Επίσης, είναι απα­ραί­τητη η οργά­νωση, στε­λέ­χωση και υπο­στή­ριξη των αρμο­δίων υπη­ρε­σιών των Δήμων ώστε να πραγ­μα­το­ποιού­νται περισ­σό­τε­ροι έλεγχοι σε τακτική βάση. Τέλος, προς τη σωστή κατεύ­θυνση είναι η δημιουρ­γία ενός ενιαίου συστή­μα­τος παρα­κο­λού­θη­σης των ελέγχων και της πορείας του καθα­ρι­σμού των γηπέδων από την κεντρική διοί­κηση.

Κατόπιν των ανωτέρω, η εφαρ­μογή της ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/55904/2019/23.05.23, θα οδη­γή­σει σε υπέρ­με­τρη οικο­νο­μική επι­βά­ρυνση των πολιτών και σε κάθε περί­πτωση, τα υφι­στά­μενα ακίνητα, θα πρέπει να εξαι­ρε­θούν από την εφαρ­μογή των συγκε­κρι­μέ­νων δια­τά­ξεων.

Με την πεποί­θηση ότι οι ανωτέρω απόψεις και προ­τά­σεις θα βρουν πρό­σφορο έδαφος και θα τύχουν της ανα­γκαίας εκτί­μη­σης, παρα­μέ­νουμε στη διάθεσή σας για παροχή περαι­τέρω διευ­κρι­νί­σεων» ανα­φέ­ρει ο Συνή­γο­ρος.