«Email gate»: Πρόστιμο 40.000 ευρώ στην Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου και 400.000 στο ΥΠΕΣ για τη διαρροή

Η Αρχή Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων μετά το πλήθος καταγ­γε­λιών για παρά­νομη διαρροή προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων, τις πάνω από 200 αγωγές κατά του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου για μειω­μένα μέτρα ασφα­λείας και 75 σε βάρος της ευρω­βου­λευτή Άννα Μισέλ Αση­μα­κο­πού­λου από την ημέρα που «έσκασε» το λεγό­μενο «email gate», απο­φά­σισε να επι­βά­λει πρό­στιμο στην Άννα Μισέλ Αση­μα­κο­πού­λου, συνο­λι­κού ύψους 40.000 ευρώ για παρα­βά­σεις των άρθρων 5, 6 και 14 του ΓΚΠΔ και έδωσε εντολή δια­γρα­φής των εν λόγω δεδο­μέ­νων.

Δια­πί­στωσε ότι η συλλογή προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων απο­δή­μων ψηφο­φό­ρων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των στοι­χείων ηλε­κτρο­νι­κής επι­κοι­νω­νίας και η χρήση τους για την απο­στολή μηνύ­μα­τος πολι­τι­κής επι­κοι­νω­νίας έγινε κατά παρά­βαση της βασικής αρχής της νομι­μό­τη­τας, αντι­κει­με­νι­κό­τη­τας και δια­φά­νειας της επε­ξερ­γα­σίας, καθώς έγινε κατά παρά­βαση μιας σειράς δια­τά­ξεων της εκλο­γι­κής νομο­θε­σίας και επι­πλέον δεν θα μπο­ρούσε να είναι ευλόγως ανα­με­νό­μενη για τα υπο­κεί­μενα των δεδο­μέ­νων (εκλο­γείς εξω­τε­ρι­κού).

Δια­πι­στώ­θη­καν παρα­βά­σεις των άρθρων 5, 25, 30, 32 και 33 του ΓΚΠΔ

Η Αρχή επέβαλε στο υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, ως υπεύ­θυνο επε­ξερ­γα­σίας, διοι­κη­τικό χρη­μα­τικό πρό­στιμο συνο­λι­κού ύψους 400.000 ευρώ για παρα­βά­σεις των άρθρων 5, 25, 30, 32 και 33 του ΓΚΠΔ και έδωσε εντολή να προβεί σε ενέρ­γειες που αφορούν τη συμ­μόρ­φωση των τηρού­με­νων μέτρων και δια­δι­κα­σιών με τον ΓΚΠΔ, σε συγκε­κρι­μένο χρο­νο­διά­γραμμα.

Τι δια­πι­στώ­θηκε από την έρευνα

«Κατόπιν σειράς επι­τό­πιων ελέγχων και λήψης πει­στη­ρίων και στοι­χείων στο πλαίσιο του ελέγχου, δια­πι­στώ­θηκε ότι αρχείο με προ­σω­πικά δεδο­μένα του συνόλου των εγγε­γραμ­μέ­νων εκλο­γέων εξω­τε­ρι­κού για τις εκλογές του Ιουνίου 2023, για το οποίο το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών είναι υπεύ­θυ­νος επε­ξερ­γα­σίας, και για το οποίο η ισχύ­ουσα νομο­θε­σία δεν προ­βλέ­πει καμία απο­λύ­τως περί­πτωση δια­βί­βα­σής του σε απο­δέ­κτες εκτός Υπουρ­γείου,  δια­κι­νή­θηκε εκτός του Υπουρ­γείου. Το εν λόγω αρχείο περιείχε, πέραν των γνωστών στοι­χείων των εκλο­γι­κών κατα­λό­γων, τις διευ­θύν­σεις ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου και τα τηλέ­φωνα επι­κοι­νω­νίας των εκλο­γέων εξω­τε­ρι­κού, στοι­χεία τα οποία εξαι­ρού­νται από τη χορή­γηση στους δικαιού­χους αντι­τύ­πων εκλο­γι­κών κατα­λό­γων.

Το εν λόγω αρχείο δημιουρ­γή­θηκε στις 8 Ιουνίου 2023 για εσω­τε­ρική χρήση στο Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών σε σχέση με σκοπό που αφορά την εκλο­γική δια­δι­κα­σία. Συμπε­ραί­νε­ται ότι η διαρροή του συγκε­κρι­μέ­νου αρχείου συνέβη μεταξύ 8 και 23 Ιουνίου 2023, καθώς απο­δεί­χθηκε ότι στις 23 Ιουνίου 2023 το αρχείο δια­βι­βά­στηκε στον τότε Γραμ­μα­τέα Απο­δή­μων της Νέας Δημο­κρα­τίας, Νίκο Θεο­δω­ρό­πουλο, από απο­στο­λέα του οποίου δεν έχει προσ­διο­ρι­στεί μέχρι σήμερα η ταυ­τό­τητα και η ιδιό­τητα, προ­κει­μέ­νου, σύμφωνα με τους ισχυ­ρι­σμούς του, να το χρη­σι­μο­ποι­ή­σει για την ανάλυση των απο­τε­λε­σμά­των των εκλογών.

Στις 20 Ιανουα­ρίου 2024 το εν λόγω αρχείο εστάλη στην  κ. Αση­μα­κο­πού­λου από τον κ. Θεο­δω­ρό­πουλο. Η κ. Αση­μα­κο­πού­λου στη συνέ­χεια επε­ξερ­γά­στηκε το προ­ερ­χό­μενο από το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών αρχείο με σκοπό την απο­στολή e-mail σε όλους τους εκλο­γείς που περιέ­χο­νταν σε αυτό. Το ηλε­κτρο­νικό μήνυμα της κ. Αση­μα­κο­πού­λου δεν περι­λάμ­βανε τις απαι­τού­με­νες από το άρθρο 14 ΓΚΠΔ πλη­ρο­φο­ρίες προς ενη­μέ­ρωση των απο­δε­κτών του, ιδίως για την πηγή προ­έ­λευ­σης των προ­σω­πι­κών τους δεδο­μέ­νων», ανα­φέ­ρει η Αρχή.

Όσον αφορά στο Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, «η διαρροή αρχείου που προ­ο­ρί­ζε­ται απο­κλει­στικά για εσω­τε­ρική χρήση απο­τε­λεί περι­στα­τικό παρα­βί­α­σης της εμπι­στευ­τι­κό­τη­τας προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων και άρα παρα­βί­αση δεδο­μέ­νων προ­σω­πι­κού χαρα­κτήρα. Κατά τον έλεγχο που διε­νήρ­γησε η Αρχή στο Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών εντο­πί­στη­καν ελλεί­ψεις στις δια­δι­κα­σίες και τις εφαρ­μο­ζό­με­νες πολι­τι­κές προ­στα­σίας των δεδο­μέ­νων, πλημ­μέ­λειες στη διε­ρεύ­νηση του περι­στα­τι­κού καθώς και μη τεκ­μη­ριω­μέ­νες ανα­κοι­νώ­σεις των συν­θη­κών του περι­στα­τι­κού. Τέλος, δια­πι­στώ­θη­καν ελλεί­ψεις και ανα­κρί­βειες στο περιε­χό­μενο των σχε­τι­κών τηρού­με­νων αρχείων δρα­στη­ριο­τή­των», σημειώ­νει.

Όσον αφορά στην κ. Αση­μα­κο­πού­λου, η Αρχή «δια­πί­στωσε ότι η συλλογή προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων απο­δή­μων ψηφο­φό­ρων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των στοι­χείων ηλε­κτρο­νι­κής επι­κοι­νω­νίας και η χρήση τους για την απο­στολή μηνύ­μα­τος πολι­τι­κής επι­κοι­νω­νίας έγινε κατά παρά­βαση της βασικής αρχής της νομι­μό­τη­τας, αντι­κει­με­νι­κό­τη­τας και δια­φά­νειας της επε­ξερ­γα­σίας, καθώς έγινε κατά παρά­βαση μιας σειράς δια­τά­ξεων της εκλο­γι­κής νομο­θε­σίας και επι­πλέον δεν θα μπο­ρούσε να είναι ευλόγως ανα­με­νό­μενη για τα υπο­κεί­μενα των δεδο­μέ­νων (εκλο­γείς εξω­τε­ρι­κού)».

Περαι­τέρω διε­ρεύ­νηση για Νέα Δημο­κρα­τία και Θεο­δω­ρό­πουλο

Ως προς τη Νέα Δημο­κρα­τία και τον Νίκο Θεο­δω­ρό­πουλο (πρώην γραμ­μα­τέας Απο­δή­μων της ΝΔ), η Αρχή ανέβαλε την έκδοση από­φα­σης, δεδο­μέ­νου ότι ο τελευ­ταίος μετά την ακρόαση και την υποβολή υπο­μνη­μά­των, προ­σκό­μισε ένορκη βεβαί­ωσή του ως προς τον τρόπο περιέ­λευ­σης σε αυτόν των εκλο­γι­κών κατα­λό­γων, ως νεότερο κρίσιμο στοι­χείο, από το περιε­χό­μενο του οποίου προ­κύ­πτει η ανάγκη περαι­τέρω διε­ρεύ­νη­σης των εκεί προ­βαλ­λό­με­νων ισχυ­ρι­σμών.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες ο κ. Θεο­δω­ρό­που­λος φέρεται να άνοιξε τη βεντά­λια υπο­δει­κνύ­ο­ντας κομ­μα­τικό στέ­λε­χος, το οποίο δεν κατο­νό­μασε, για την διαρροή των email από το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών καταρ­ρί­πτο­ντας το αρχικό αφήγημα του Μεγάρου Μαξίμου ότι πηγή ήταν μια συνερ­γά­τιδα του τότε γενικού γραμ­μα­τέα του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών.

Θυμί­ζουμε πως οι από­δη­μοι, περίπου 230, που έχουν στραφεί κατά του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου για την παρά­νομη επε­ξερ­γα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων που τους αφορούν διεκ­δι­κούν την χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ησή τους λόγω ηθικής βλάβης που υπέ­στη­σαν.

Απο­ζη­μιώ­σεις ύψους έξι εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ διεκ­δι­κούν από­δη­μοι

Το συνο­λικό ποσό που έχει αξιωθεί, σύμφωνα με το MEGA, αγγίζει τα έξι εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ενώ «τα διοι­κη­τικά δικα­στή­ρια όταν επι­δι­κά­ζουν απο­ζη­μιώ­σεις υπέρ πολιτών, στην συνέ­χεια κινούν και την σχετική δια­δι­κα­σία προς το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο για τον κατα­λο­γι­σμό των δαπανών αυτών στα υπαίτια φυσικά πρόσωπα», σύμφωνα με τον Βασίλη Σωτη­ρό­πουλο, δικη­γόρο που εκπρο­σω­πεί από­δη­μους που κατέ­θε­σαν αγωγή.

Ιστο­ρικά, οι πρώτοι νόμοι για την προ­στα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων ξεκί­νη­σαν από την Γερ­μα­νία στην δεκα­ε­τία του 1960 και αφο­ρού­σαν την «φυσική ασφά­λεια» των αρχείων, δηλαδή τις προ­δια­γρα­φές για την πρό­σβαση ανθρώ­πων στα προ­σω­πικά δεδο­μένα που τηρού­νταν σε δημό­σιες υπη­ρε­σίες. Στην επι­στήμη της προ­στα­σίας προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων, αυτή η νομο­θε­σία ήταν η πρώτη γενιά τέτοιων νομικών εγγυ­ή­σεων. Ο GDPR είναι η τέταρτη γενιά νομο­θε­τη­μά­των.