Σεβ. Μητροπολίτης Ρόδου, Κύριλλος: «Το Πάσχα, για κάθε Χριστιανό, σημαίνει συναντώ τον αναστημένο Χριστό»

Σεβα­σμιώ­τατε να ξεκι­νή­σουμε από την περίοδο που δια­νύ­ουμε ενόψει της Μεγάλης Εβδο­μά­δας των Παθών και του Πάσχα. Είναι η μεγα­λύ­τερη γιορτή για τους χρι­στια­νούς (και ειδικά για εμάς τους ορθο­δό­ξους).

Το Πάσχα είναι η κορυ­φαία γιορτή (και η αρχαιό­τερη γιορτή της Εκκλη­σίας). Υπάρχει προ­ε­τοι­μα­σία της μεγάλης Τεσ­σα­ρα­κο­στής –των 40 ημερών. Το Πάσχα, για κάθε χρι­στιανό, σημαί­νει «συναντώ τον ανα­στη­μένο Χριστό». Για να τον συνα­ντή­σει ο άνθρω­πος, χρειά­ζε­ται να έχει προ­ε­τοι­μα­στεί και να έχει επι­στρέ­ψει στον εαυτό του, όπως ο άσωτος της παρα­βο­λής, που επέ­στρεψε στην πατρική οικία. Η Μεγάλη Εβδο­μάδα, είναι ο πιο εντα­τι­κός χρόνος προ­ε­τοι­μα­σίας. Τα γεγο­νότα του Θείου Πάθους, δια­δέ­χο­νται το ένα το άλλο –κάτι που το αισθα­νό­μα­στε όλοι. Γι αυτό άλλωστε και η μεγάλη προ­σέ­λευση του κόσμου, στους ναούς μας, εκείνες τις ημέρες, στην Ακο­λου­θία των Παθών, τα 12 Ευαγ­γέ­λια, στην ακο­λου­θία της Απο­κα­θή­λω­σης, του Επι­τα­φίου, του Μεγάλου Σαβ­βά­του. Είναι βέβαια και αυτά που λέμε δρώμενα (ο Επι­τά­φιος, η έξοδος του Σταυρού κ.λπ.) που αγγί­ζουν το συναί­σθημα του κόσμου.

Προ­χω­ρώ­ντας, φτά­νουμε στο Πάσχα που όπως όλοι γνω­ρί­ζουμε, γιορ­τά­ζουμε την Ανά­σταση του Χριστού.

Η ορθό­δοξη εικόνα της Ανα­στά­σεως, είναι η κάθοδος του Χριστού στον Άδη. Δεν είναι αυτό που συνήθως βλέ­πουμε, τον Χριστό να βγαίνει από το μνήμα, διότι ανα­στή­θηκε χωρίς να κυλι­στεί ο λίθος. Μετά κατέ­βηκε ο άγγελος και τον κύλησε κι έδειξε στις μυρο­φό­ρες και στους μαθητές του, το κενό μνημείο.

Ο Χριστός, λοιπόν, κατέ­βηκε στον Άδη. H «Εις Άδου κάθοδος» είναι η αυθε­ντική έκφραση του μηνύ­μα­τος της Ανα­στά­σεως.

Ο Άδης είναι ο χώρος όπου δεν υπάρχει αγάπη, δεν υπάρχει ελπίδα, κυριαρ­χεί η μοναξιά –η μοναξιά από τον Θεό και από τον συνάν­θρωπο. Σε αυτόν, λοιπόν τον κόσμο, όπου δεν υπάρχει ελπίδα και είναι στην σκιά του θανάτου, κατε­βαί­νει ο Χριστός, παίρνει τους ανθρώ­πους και τους ανε­βά­ζει στο φως, (το Πασχά­λιον Φως) τους κάνει μετό­χους της Ανα­στά­σεώς του. Ο Χριστός, έρχεται ως ελπίδα (εκεί που δεν υπάρχει ελπίδα), έρχεται ως ζωή (εκεί που δεν υπάρχει ζωή, είναι θάνατος), έρχεται ως κοι­νω­νία (εκεί που υπάρχει απο­ξέ­νωση).

Τώρα, βέβαια, θα πει κάποιος, αν έχει σημασία η Ανά­σταση του Χριστού για τον σύγ­χρονο άνθρωπο. Βλέ­πουμε πολέ­μους, σφαγές, πείνα, κακο­ποι­ή­σεις, βία, εγκλη­μα­τι­κό­τητα, βία στα σχολεία…

Βλέπετε, ο εγω­κε­ντρι­σμός ο οποίος μετα­φρά­ζε­ται ως ‘δικαίωμά’ μου και δημιουρ­γεί προ­βλή­ματα σε πολλά επίπεδα… σε όλα αυτά, λοιπόν, μπορεί να έρθει ο Ανα­στη­μέ­νος Χριστός. Και βλέ­πουμε τελικά, ότι παρα­μέ­νει η ελπίδα μας, σε αυτό τον κόσμο. Φτάνει όμως κι εμείς, να μπο­ρέ­σουμε να προ­σλά­βουμε το Μήνυμα της Ανα­στά­σεως και όχι να μεί­νουμε στα εξω­τε­ρικά, όπως τα δρώμενα κ.λπ. αλλά να μπούμε μέσα στο πραγ­μα­τικό νόημα και να ανα­ρω­τη­θούμε τι σημαί­νει αυτό για την δική μας ζωή. Κι αυτό, γιατί η ζωή του καθενός μας, έχει σκο­τει­νές στιγμές. Γι’ αυτό λέμε ότι το Μήνυμα της Ανα­στά­σεως είναι πάντα επί­καιρο. Σηκώνει τον άνθρωπο, που πέφτει και μπορεί να παρα­μέ­νει πεσμέ­νος χωρίς να το κατα­λα­βαί­νει. Ο άνθρω­πος, όμως, είναι πλα­σμέ­νος για να στέκει όρθιος, να πατάει πάνω στη γη σταθερά και ταυ­τό­χρονα, να εκφρά­ζε­ται με αυτό που σημαί­νει η λέξη: άνω+θρώσκω (γη και ουρανός, ύλη και πνεύμα, σώμα και ψυχή).

Θα ήθελα να μιλή­σουμε για τη νηστεία και για το νόημά της. Είναι μια προ­ε­τοι­μα­σία που έχει ιδιαί­τερη σημασία για τους χρι­στια­νούς που μπαί­νουν σε μια δια­δι­κα­σία για να εκλά­βουν το Μήνυμα της Ανα­στά­σεως.

Ο Μέγας Βασί­λειος λέει, ότι η νηστεία, βγήκε από τον Παρά­δεισο. Γιατί το τονίζει αυτό και επι­κα­λεί­ται την εντολή του Θεού στους πρω­τό­πλα­στους; Γιατί ο άνθρω­πος, έχει επι­θυ­μίες. Κι αυτές οι επι­θυ­μίες, τον απο­προ­σα­να­το­λί­ζουν. Η βασική επι­θυ­μία, είναι το φαγητό για να επι­βιώ­σει. Όταν ο άνθρω­πος, μάθει να ελέγχει την επι­θυ­μία του φαγητού, τότε έχει μια εμπει­ρία ελέγχου των επι­θυ­μιών του. Αλίμονο αν ο άνθρω­πος, αφήνει όλες τις επι­θυ­μίες του να εκφρα­στούν. Τότε, ο ίδιος θα βρί­σκε­ται σε σύγχυση. Και η νηστεία δεν είναι αυτο­σκο­πός. Είναι ένα μέσο, ώστε να μπο­ρέ­σει ο άνθρω­πος να επι­στρέ­ψει στον εαυτό του. Είναι μια ‘ταπείνωση’ της σάρκας. Έρχεται ο άνθρω­πος και βρίσκει την ισορ­ρο­πία του.

Και σήμερα, που γίνεται τόσος λόγος για πιο υγιεινή δια­τροφή, η νηστεία που η Εκκλη­σία προ­βάλ­λει, είναι ένα ξεκά­θαρο μήνυμα προς όλους αυτούς τους ανθρώ­πους που ψάχνουν να βρουν τη σχέση τους με το φαγητό. Η νηστεία, δίνει αυτή την απά­ντηση αφού είναι η υλική τροφή για να ζήσει.

Μετά τα δύσκολα χρόνια της παν­δη­μίας, οι πιστοί επα­νήλ­θαν στους ναούς. Πώς είναι η συμ­με­τοχή τώρα;

Η συμ­με­τοχή των χρι­στια­νών είναι στα ίδια επίπεδα όπως και πριν την παν­δη­μία. Βέβαια, εμείς εδώ στην Ρόδο έχουμε μια ιδιαι­τε­ρό­τητα, ως του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός: όταν δηλαδή το Πάσχα έρθει αργά, ο κόσμος εργά­ζε­ται, και αυτό δυσκο­λεύει πολλούς να έρθουν στους ναούς. Ωστόσο, όλοι θα βρουν τον χρόνο να συμ­με­τέ­χουν στις ακο­λου­θίες της Μεγάλης Εβδο­μά­δας και του Πάσχα.

Παρα­τη­ρούμε πως κάθε φορά που έρχο­νται διάφορα θρη­σκευ­τικά σεβά­σματα, λείψανα αγίων, θαυ­μα­τουρ­γές εικόνες, η συμ­με­τοχή του κόσμου είναι πάρα πολύ μεγάλη.

Είναι περι­πτώ­σεις, που τη συμ­με­τοχή του λαού μπο­ρούμε να την χαρα­κτη­ρί­σουμε, ως πάνδημη. Και παρα­τη­ρούμε ότι σε αυτές τις περι­πτώ­σεις, το ποσοστό των προ­σερ­χο­μέ­νων είναι μεγα­λύ­τερο όσον αφορά στις νέες ηλικίες σε σχέση με τις μεγα­λύ­τε­ρες. Εκτιμώ ότι αυτά, λει­τουρ­γούν αφυ­πνι­στικά –όσον αφορά στο θρη­σκευ­τικό συναί­σθημα του λαού. Επίσης, σημαί­νει ότι ο κόσμος ψάχνει μια απα­ντοχή. Δηλαδή, δεν αγνοεί την ύπαρξη της χάριτος. Θεωρεί ότι μια θαυ­μα­τουργή εικόνα και ένα λείψανο είναι μια ιδιαί­τερη πηγή χάριτος, και γι αυτό προ­σέρ­χε­ται. Βέβαια, θα πρέπει να τονί­ζουμε ότι δεν πρό­κει­ται για αυτο­σκοπό. Τα ιερά σεβά­σματα δεν τα προ­σεγ­γί­ζουμε σαν να είναι ‘μαγικά αντικείμενα’ και δεν λει­τουρ­γούν χωρίς την δική μας πίστη. Ενερ­γο­ποιεί­ται η πίστη μας και μαζί της, η χάρις.

Η ενέρ­γεια της χάριτος είναι ανάλογη με την δυνα­μική της πίστης μας. Και αυτό θα πρέπει να το γνω­ρί­ζουμε, ώστε να είναι η λατρεία μας, σε όλα τα επίπεδα, λογική. Για ποιον λόγο πηγαί­νουμε, προ­σκυ­νάμε, τι να περι­μέ­νουμε, τι είναι οι άγιοι στην ζωή της Εκκλη­σίας, τι είναι η Παναγία στην ζωή της Εκκλη­σίας.

Να κλεί­σουμε με το μήνυμά σας ενόψει του Πάσχα, προς τους ανα­γνώ­στες μας.

Εύχομαι το Φως που ανέ­τειλε από τον Πανάγιο Τάφο, να φωτίσει τις καρδιές μας, για να είμαστε αλη­θι­νοί άνθρω­ποι.

Ο Χριστός, εναν­θρω­πί­στηκε, σταυ­ρώ­θηκε και ανα­στή­θηκε για να μας κάνει αλη­θι­νούς ανθρώ­πους –δηλαδή για να μας φέρει στην κατά­σταση που βγήκαμε από το χέρι του Δημιουρ­γού μας (στην αρχέ­γονη κατά­σταση της φύσεώς μας).

Αυτό, μετα­φρά­ζε­ται ως έκφραση αγάπης, συμπό­νοιας, αλλη­λεγ­γύης, ενδια­φέ­ρο­ντος για τον άλλον, απο­δο­χής του άλλου. Μη φυλα­κί­σεως του εαυτού μας, στη φυλακή του ‘εγώ’. Νομίζω ότι θα πρέπει να ψάχνουμε τον άνθρωπο μέσα μας, για να τον φέρουμε σε προ­σω­πική σχέση με τον Θεό. Γιατί με τον Θεό, κάνουμε σχέση. Δεν σκε­φτό­μα­στε, δεν δια­λο­γι­ζό­μα­στε για τον Θεό. Κάνουμε μια προ­σω­πική σχέση και αυτό, έχει άμεση συνέ­πεια στην καθη­με­ρι­νό­τητά μας. δηλαδή, στο πώς ζούμε.

Να ευχηθώ, Καλή Ανά­σταση!

Είθε το Ανα­στά­σιμο Φως να φωτίσει όλα τα σκο­τά­δια της ανθρω­πό­τη­τας

Και να φωτίσει τους ισχυ­ρούς της Γης ώστε να μην σκέ­φτο­νται τα συμ­φέ­ρο­ντα, αλλά τον Άνθρωπο, τον οποίο οφεί­λουν να δια­κο­νί­σουν και όχι να εξου­δε­τε­ρώ­σουν

Γιατί ο Άνθρω­πος είναι ο ίδιος σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης.

Χάνο­νται ζωές, άνθρω­ποι, που είναι πλα­σμέ­νοι κατ’ εικόνα Θεού…