Αφιέρωμα στο νησί μετά την καταστροφική πυρκαγιά του Ιουλίου

Ξανα­ζω­ντά­νε­ψαν όσα έζησαν οι κάτοι­κοι του μαρ­τυ­ρι­κού νησιού την φοβερή εκείνη περίοδο

Μεγάλο αφιέ­ρωμα στη Ρόδο και την κατά­σταση που επι­κρα­τεί έξι μήνες μετά την κατα­στρο­φική πυρ­κα­γιά του περα­σμέ­νου Ιουλίου, παρου­σί­ασε στο κεντρικό δελτίο ειδή­σεων του σταθμού το κρατικό κανάλι της Γερ­μα­νίας ARD.

Ο δημο­σιο­γρά­φος Moritz Pompl με συνερ­γείο του κρα­τι­κού κανα­λιού της Γερ­μα­νίας βρέθηκε στις αρχές του Ιανουα­ρίου στη Ρόδο και κατέ­γραψε την εικόνα που επι­κρα­τεί σήμερα στις καμένες περιο­χές αλλά και τα βήματα που έχουν γίνει από τότε μέχρι σήμερα.

Στο αφιέ­ρωμα, το οποίο ανα­πα­ρή­χθη και από τοπικά κανάλια αλλά και site της Γερ­μα­νίας, απο­τυ­πώ­νε­ται η σημε­ρινή κατά­σταση αλλά και η προ­σπά­θεια ιδιωτών και εθε­λο­ντών για να απο­κα­τα­στα­θούν οι μεγάλες πληγές που άφησε πίσω της η πυρ­κα­γιά, με τη συν­δρομή των αρμό­διων υπη­ρε­σιών.

Για την προ­σπά­θεια αυτή μίλησαν στην κάμερα της κρα­τι­κής τηλε­ό­ρα­σης της Γερ­μα­νίας η ηγου­μένη της Μονής Υψενής Μύριαμ, ο Πανα­γιώ­της Εγγλέ­ζος ως επι­κε­φα­λής της Εθε­λο­ντι­κής Ομάδας Αντι­με­τώ­πι­σης Κατα­στρο­φών Σαλάκου, ο Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου ως επι­κε­φα­λής της Κοιν.Σεπ «Για τη Φύση» που έχει ανα­λά­βει ένα μεγάλο μέρος της απο­κα­τά­στα­σης των καμένων σε συνερ­γα­σία με το Δασαρ­χείο, την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, την Ενωση Ξενο­δό­χων Ρόδου και τη στήριξη πολλών φορέων υπό την επο­πτεία του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, και ο επι­χει­ρη­μα­τίας Δημή­τρης Ζαράρης.

Στο ρεπορ­τάζ του ARD αλλά και στα δημο­σιεύ­ματα που ακο­λού­θη­σαν της προ­βο­λής του, δίνεται μεγάλη έμφαση στην επόμενη ημέρα αλλά και στον χρόνο που θα απαι­τη­θεί για την απο­κα­τά­σταση των ζημιών:

«Μεταξύ ελπίδας και φόβου – έξι μήνες μετά τις δασικές πυρ­κα­γιές στη Ρόδο φυτεύ­ουν σημάδια ελπίδας: φυτεύ­ο­νται ελιές στο έδαφος που θα φέρουν τον πρώτο καρπό σε τρία χρόνια. Σχεδόν μισό χρόνο μετά τις κατα­στρο­φι­κές δασικές πυρ­κα­γιές, υπάρχει μεγάλη δρα­στη­ριό­τητα στη Ρόδο. Παντού ξανα­χτί­ζε­ται. Εξάλλου, το 80 τοις εκατό του πλη­θυ­σμού ζει από τον του­ρι­σμό. Όμως, ανα­με­μειγ­μέ­νος με την αισιο­δο­ξία είναι ο φόβος ότι θα μπο­ρού­σαν να ξανα­συμ­βούν δασικές πυρ­κα­γιές όπως η περσινή. Ο δημο­σιο­γρά­φος Moritz Pompl επι­σκέ­φτηκε το νησί και συνά­ντησε ανθρώ­πους που προ­σπα­θούν να ανα­διορ­γα­νώ­σουν την καθη­με­ρι­νό­τητά τους.

Καλο­καίρι 2023: Μεγάλη δασική πυρ­κα­γιά βγαίνει εκτός ελέγχου στη Ρόδο. Οι φλόγες φτάνουν γρήγορα στην ακτή νότια του δημο­φι­λούς αρχαιο­λο­γι­κού χώρου της Λίνδου. Υπάρ­χουν δεκάδες ξενο­δο­χεία εκεί.

Δεκάδες χιλιά­δες του­ρί­στες πρέπει να βγουν βια­στικά από τα ξενο­δο­χεία τους. Μετα­βαί­νουν στις παρα­λίες του νησιού και περι­μέ­νουν βοήθεια από αέρος.

Σήμερα, έξι μήνες μετά, μοιάζει σαν να είχε μόλις ξεσπά­σει φωτιά στο Κιοτάρι στα νότια της Ρόδου. Το δάσος έχει εξα­φα­νι­στεί, απαν­θρα­κω­μένα κού­τσουρα δέντρων παντού…

Ένα μεγάλο ποσοστό των κατοί­κων έχει χάσει σχεδόν τα πάντα. Κάποιοι λένε πώς ξέφυγαν από τη φωτιά και διέ­φυ­γαν στην παραλία. Έπρεπε να αφήσουν πίσω τα υπάρ­χο­ντά τους. Οι περισ­σό­τε­ροι κάτοι­κοι της Ρόδου ζουν από τον του­ρι­σμό.

Μέχρι στιγμής, η ανοι­κο­δό­μηση ήταν πολύ γρήγορη μόνο σε μέρη όπου υπάρ­χουν πολλά πολυ­τελή θέρετρα. Κάποια από αυτά υπέ­στη­σαν σοβαρές ζημιές το περα­σμένο καλο­καίρι.

Τα πράγ­ματα φαί­νο­νται δια­φο­ρε­τικά λίγο πιο πέρα σε έναν κόλπο. Το δάσος γύρω του κάηκε ολο­σχε­ρώς. Τα απαν­θρα­κω­μένα υπο­λείμ­ματα δύο μεγάλων beach bar στέκουν στην παραλία. Αυτό πιθα­νό­τατα θα καθα­ρι­στεί μόνο όταν τα δέντρα μεγα­λώ­σουν και η παραλία γίνει ξανά ενδια­φέ­ρουσα για τον του­ρι­σμό.

Σε άλλα μέρη δίνεται χείρα βοη­θείας στη φύση, για παρά­δειγμα στο μονα­στήρι της Πανα­γίας Υψενής. Μέχρι το περα­σμένο καλο­καίρι βρι­σκό­ταν στη μέση ενός κατα­πρά­σι­νου δασικού τοπίου. Τώρα το δάσος και οι ελαιώ­νες κάηκαν, όλα είναι μαύρα. Τα κού­τσουρα του δέντρου μυρί­ζουν ακόμα φωτιά…

Εργα­ζό­με­νοι φορέα προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος θέλουν να φυτέ­ψουν ελαιό­δε­ντρα μαζί με ομάδα μαθητών προ­κει­μέ­νου να απο­κα­τα­στή­σουν τους ελαιώ­νες της ιεράς μονής. Το ελαιό­λαδο ήταν σημα­ντική πηγή εισο­δή­μα­τος για τις καλό­γριες.

Κατά τη διάρ­κεια των πυρ­κα­γιών, μερικές μοναχές ανα­ζή­τη­σαν κατα­φύ­γιο στην εκκλη­σία. Λέει μια μοναχή: «Είδαμε την καται­γίδα να κινεί­ται προς το μέρος μας από την κορυφή του βουνού, σαν ένα τερά­στιο γούνινο παλτό. Εκείνη τη στιγμή προ­σευ­χη­θή­καμε στη Μητέρα του Θεού».

Σήμερα υπάρ­χουν εκεί 33 νεαρά ελαιό­δε­ντρα. Μια μικρή, συμ­βο­λική νέα αρχή. Σε τρία χρόνια τα δέντρα μπο­ρού­σαν να φέρουν τις πρώτες ελιές. Σε λίγο θα υπάρ­χουν και πάλι μελίσ­σια εδώ, γιατί κάηκαν κι αυτά. Το δάσος πρέπει επίσης να καθα­ρι­στεί και να ανα­δα­σω­θεί. Εκεί που έγινε φωτιά για πρώτη φορά, η φύση μπορεί να ανα­γεν­νη­θεί. Ωστόσο, όπου έχουν ήδη εκδη­λω­θεί πολλές φορές πυρ­κα­γιές, πρέπει να παρέ­χε­ται βοήθεια γιατί τα δέντρα δεν μπο­ρού­σαν πλέον να απε­λευ­θε­ρώ­σουν τους σπόρους στο έδαφος.

Ενώ η φύτευση βρί­σκε­ται ήδη σε εξέλιξη στα καμένα δάση, υπάλ­λη­λοι της οργά­νω­σης προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος εργά­ζο­νται σε μια μελέτη ανα­δά­σω­σης για να κατα­λά­βουν πού ακριβώς πρέπει να γίνει βοήθεια.

Ένας εθε­λο­ντής πυρο­σβέ­στης λέει ότι η ομάδα του ήταν η πρώτη που έσπευσε στην φωτιά, που ξέσπασε ανάμεσα σε δασι­κούς λόφους στο κέντρο του νησιού. Αυτός και οι δικοί του υπο­ψιά­ζο­νται: “(…) Εμπρη­σμό πίσω από τις πυρ­κα­γιές. Οι έρευνες συνε­χί­ζο­νται ακόμη. Ήμασταν εντελώς μόνοι μας για οκτώ ημέρες. Η βοήθεια του κράτους συγκε­ντρώ­θηκε κυρίως στα ξενο­δο­χεία του νότου, ώστε να μην κιν­δυ­νεύ­σει ο του­ρι­σμός”.

Δεν υπήρχε σχεδόν καμία βοήθεια από τον αέρα εδώ· περι­γρά­φει τον συντο­νι­σμό ως ανε­παρκή. Η πολι­τεία πρέπει να ενι­σχύ­σει την εθε­λο­ντική πυρο­σβε­στική. Η κλι­μα­τική αλλαγή θα έκανε τις πυρ­κα­γιές να εξα­πλω­θούν ακόμα πιο εύκολα. Χρειά­ζε­ται καλύ­τερη εκπαί­δευση και οργά­νωση για την αντι­με­τώ­πιση τέτοιων κατα­στά­σεων.

“Είναι εγγυ­η­μένο ότι θα έχουμε ξανά πυρ­κα­γιές. Η κλι­μα­τική αλλαγή βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέλιξη. Δυστυ­χώς, μέχρι στιγμής δεν έχουν αλλάξει πολλά όσον αφορά στην προ­στα­σία από κατα­στρο­φές ή την εθε­λο­ντική εργασία”, καταγ­γέλ­λει ο εθε­λο­ντής πυρο­σβέ­στης.

Τα καλο­καί­ρια στη Ρόδο είναι ήδη μεγα­λύ­τερα και πιο ζεστά. Τα νεαρά ελαιό­δε­ντρα του μονα­στη­ριού πρέπει πρώτα να ποτι­στούν. Τα νέα δέντρα στο δάσος πρέπει να προ­στα­τεύ­ο­νται από τα άγρια ζώα. Αυτά με τη σειρά τους ανα­ζη­τούν επει­γό­ντως τροφή.

Κι όμως υπάρχει ελπίδα: στον οργα­νι­σμό προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος υπάρ­χουν άνθρω­ποι δια­φο­ρε­τι­κών ηλικιών από όλο τον κόσμο που θέλουν να βοη­θή­σουν, είπε ένας υπάλ­λη­λος. Το νησί μπορεί επο­μέ­νως να γίνει πρότυπο για το πώς η κοι­νω­νία μπορεί να συνερ­γα­στεί και να πετύχει σπου­δαία πράγ­ματα. Μαζί θα μπο­ρού­σαν να εξα­σφα­λί­σουν ότι η φύση στη Ρόδο θα ξανα­ζω­ντα­νέ­ψει…».

Στο ρεπορ­τάζ, παρου­σιά­στηκε και η δράση της Κοιν.Σεπ «Για τη Φύση» την ημέρα της δεν­δο­φύ­τευ­σης στην Μονή της Υψενής σε συνερ­γα­σία με τον πρόεδρο του παρ­ρο­δια­κού συλ­λό­γου Αμε­ρι­κής – καθη­γητή Ηλία Τομάζο, τα μέλη του συλ­λό­γου, τους φοι­τη­τές / φοι­τή­τριες που ταξί­δε­ψαν από την Αμερική για αυτόν τον σκοπό.