Δήμος Ρόδου: Τι θα συμβεί εάν δεν πάνε στην ορκωμοσία οι εκλεγέντες σύμβουλοι

Την Παρα­σκευή 22 Δεκεμ­βρίου 2023 και ώρα 18.00 θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στο κλειστό γυμνα­στή­ριο της Καλ­λι­θέας η ορκω­μο­σία της νέας δημο­τι­κής αρχής Ρόδου.

Η ορκω­μο­σία θα τελε­στεί χορο­στα­τού­ντος του Σεβα­σμιο­τά­του Μητρο­πο­λίτη Ρόδου κ.κ. Κυρίλ­λου.

Σύμφωνα με το αρ. 52 του Καλ­λι­κράτη (ν. 3852/2010), όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε από το αρ. 40 του Κλει­σθένη (ν. 4555/2018) και τον πρό­σφατο ν. 4623/2019, πριν από την ημέρα εγκα­τά­στα­σης και ανά­λη­ψης των καθη­κό­ντων, δηλαδή πριν την 1η Σεπτεμ­βρίου, υπό­χρεοι σε ορκω­μο­σία είναι:

« – ο δήμαρ­χος,

– οι δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι,

– οι σύμ­βου­λοι Κοι­νό­τη­τας,

– οι πρό­ε­δροι των Κοι­νο­τή­των».

Ο νομο­θέ­της επι­βάλ­λει στα πρόσωπα που εκλέ­γο­νται στα ανωτέρω αξιώ­ματα και δεν απο­ποιού­νται την εκλογή τους, να εγκα­θί­στα­νται και να ανα­λαμ­βά­νουν τα καθή­κο­ντά τους ευθύς με την έναρξη της θητείας τους.

Περαι­τέρω, ως απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για την κατά τα ως άνω εγκα­τά­σταση και ανάληψη καθη­κό­ντων προ­βλέ­πει την προη­γού­μενη ορκω­μο­σία των εκλε­γέ­ντων, με την οποία δεσμεύ­ο­νται να διοι­κή­σουν το Δήμο σύμφωνα με το Σύνταγμα και τους νόμους.

Η ορκω­μο­σία, επο­μέ­νως, είναι «εσω­τε­ρι­κής φύσης πράξη, που δηλώνει μία ηθική δέσμευση και δεν απο­τε­λεί εκτε­λε­στή διοι­κη­τική πράξη» (ΣτΕ 1314/1983).

Η υπο­χρέ­ωση αυτή επι­βάλ­λε­ται, διότι ο νομο­θέ­της δεν δέχεται την εγκα­τά­σταση και την επα­γό­μενη ανάληψη καθη­κό­ντων, χωρίς να έχουν ήδη ορκι­σθεί οι εκλε­γέ­ντες.

Για το λόγο αυτό, άλλωστε, προ­βλέ­πει (παρ. 2 αρ. 53 ν. 3852/2010) την ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΗ ΕΚΠΤΩΣΗ (με δια­πι­στω­τική πράξη της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης) αυτών που δεν συμ­μορ­φώ­νο­νται προς την υπο­χρέ­ωση ορκω­μο­σίας εντός της νόμιμης προ­θε­σμίας και, περαι­τέρω, την κίνηση ταχείας δια­δι­κα­σίας για την ορκω­μο­σία των ΑΝΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΩΝ τους και την ανάληψη καθη­κό­ντων από αυτούς (παρ. 1-3 αρ. 55 ν. 3852/2010, όπως αντι­κα­τα­στά­θη­καν από το αρ. 42 του ν. 4555/2018).

Σύμφωνα με τη νομο­λο­γία του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, οι ως άνω δια­τά­ξεις δεν αντι­βαί­νουν στις αρχές της λαϊκής κυριαρ­χίας και της ανα­λο­γι­κό­τη­τας, ούτε σε άλλη συνταγ­μα­τική διάταξη ή αρχή (ΣτΕ 2132/2004).

Υπο­γραμ­μί­ζε­ται πως κάθε δημο­τική περί­ο­δος και, συνεπώς, και κάθε θητεία των αιρετών είναι αυτο­τε­λής.

Ως εκ τούτου, εάν κάποιοι αιρετοί έχουν επα­νε­κλε­γεί, ακόμη και στο ίδιο αξίωμα, που κατεί­χαν την προη­γού­μενη δημο­τική περίοδο, τούτο δεν σημαί­νει συνέ­χιση της θητείας τους, και για το λόγο αυτό, θα πρέπει να ορκι­στούν μαζί με τους άλλους αιρε­τούς.

Εάν κάποιος από τους εκλε­γέ­ντες δεν μπορεί να παρα­στεί στην ορκω­μο­σία, κατά την ορι­ζό­μενη ημε­ρο­μη­νία, επι­κα­λού­με­νος λόγους «ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΑΔΥΝΑΜΙΑΣ», οι οποίοι δεν αίρο­νται πριν την 31η Αυγού­στου, τότε ο δήμαρ­χος οφείλει να τον καλέσει να ορκι­σθεί μέσα σε 5 ημέρες αφότου του γνω­στο­ποι­η­θεί η άρση των λόγων αυτών (παρ. 4 αρ. 52 ν. 3852/2010).

Ο λόγος «αντι­κει­με­νι­κής αδυ­να­μίας» θα πρέπει να είναι ένα γεγονός ανα­πό­τρε­πτου ή ανυ­πέρ­βλη­του και απρό­βλε­πτου κωλύ­μα­τος συνε­πεία του οποίου ο ενδια­φε­ρό­με­νος τελεί σε απόλυτη πραγ­μα­τική αδυ­να­μία να επι­με­λη­θεί των υπο­θέ­σεών του αυτο­προ­σώ­πως (ΣτΕ 2132/ 2004 και 1135/2000).

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι η ορκω­μο­σία του Αιρετού αυτού μπορεί να λάβει χώρα και μετά την 1η Ιανουα­ρίου 2024, όποτε δηλαδή αρθούν οι λόγοι αντι­κει­με­νι­κής αδυ­να­μίας που έχει επι­κα­λε­σθεί.

Επο­μέ­νως, σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, θα πρέπει ο συγκε­κρι­μέ­νος Αιρετός ΝΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙ ΤΟ ΔΗΜΑΡΧΟ για τους λόγους, για τους οποίους δεν μπορεί να παρα­στεί στην ορκω­μο­σία κατά την ημέρα που έχει οριστεί και να τον ενη­με­ρώ­σει όταν οι λόγοι αυτοί έχουν εκλεί­ψει. Η ενη­μέ­ρωση, για λόγους ασφά­λειας δικαίου, ορθό είναι να είναι ΕΓΓΡΑΦΗ και ΝΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΘΕΙ στο Δήμο.

Οι λόγοι «αντι­κει­με­νι­κής αδυ­να­μίας», των οποίων γίνεται επί­κληση, ώστε να μη δοθεί ο όρκος, θα πρέπει να ανα­φέ­ρο­νται ανα­λυ­τικά και να μην είναι γενικοί, αόρι­στοι ή ανα­πό­δει­κτοι (Γν. ΝΣΚ 404/ 2003).

Έτσι, δεν μπορεί να γίνει αόριστη επί­κληση «εκτά­κτου οικο­γε­νεια­κού προ­βλή­μα­τος» (ΣτΕ 2117/ 2008) ή «ανει­λημ­μέ­νων επαγ­γελ­μα­τι­κών υπο­χρε­ώ­σεων» (ΣτΕ 2116/2010), γεγο­νότα τα οποία δεν απο­τε­λούν αντι­κει­με­νι­κούς λόγους, αλλά υπο­κει­με­νι­κούς, συν­δε­ό­με­νους με τη βούληση του φυσικού προ­σώ­που.