Eurostat: Πληθωρισμός τροφίμων – Πρωταθλήτρια η Ελλάδα

Τι απο­κα­λύ­πτουν τα στοι­χεία για τον πραγ­μα­τικό πλη­θω­ρι­σμό τρο­φί­μων

Μπορεί ο πλη­θω­ρι­σμός στην Ευρώπη να μειώ­νε­ται, ωστόσο ο πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων παρα­μέ­νει υψηλός, πλήτ­το­ντας οικο­γέ­νειες με χαμηλό εισό­δημα σε όλη την ήπειρο.

Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με τα στοι­χεία της Eurostat, ο πλη­θω­ρι­σμός στη ζώνη του ευρώ επι­βρα­δύν­θηκε από το ανώτατο όριο του 10,6% (11,5% στην ΕΕ) τον Οκτώ­βριο του 2022 στο 2,9% (3,6% στην ΕΕ) τον Οκτώ­βριο του τρέ­χο­ντος έτους. Ωστόσο, ο πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων παρα­μέ­νει επίμονα υψηλός καθώς οι κατα­να­λω­τές συνε­χί­ζουν να παλεύ­ουν με την κρίση του κόστους ζωής.

Για παρά­δειγμα, ο πραγ­μα­τι­κός πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων, που είναι ο ρυθμός του πλη­θω­ρι­σμού των τρο­φί­μων μείον τον συνο­λικό πλη­θω­ρι­σμό, ήταν 4,6% στη ζώνη του ευρώ (4% στην ΕΕ) τον Οκτώ­βριο του 2023, ασκώ­ντας τερά­στια πίεση ειδι­κό­τερα στα νοι­κο­κυ­ριά με χαμηλό εισό­δημα.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το 2022, ο Δείκτης Τιμών Κατα­να­λωτή εκτι­νά­χθηκε στην ΕΕ, σε επίπεδα που δεν είχαν παρα­τη­ρη­θεί τις προη­γού­με­νες τέσ­σε­ρις δεκα­ε­τίες. Συγκρι­τικά ανα­φέ­ρε­ται ότι μεταξύ του 1997 και του τέλους του 2021, ο υψη­λό­τε­ρος ετήσιος ρυθμός πλη­θω­ρι­σμού που είδε το μπλοκ ήταν 4,4%, τον Ιούλιο του 2008.

Παρό­μοια τάση ακο­λού­θη­σαν και οι αυξή­σεις στις τιμές των τρο­φί­μων και των μη αλκο­ο­λού­χων ποτών, φθά­νο­ντας στο υψη­λό­τερο σημείο του 19,2% τον Μάρτιο του 2023.

Τερά­στιο χάσμα

Ωστόσο, το χάσμα μεταξύ του συνο­λι­κού πλη­θω­ρι­σμού και εκείνου των τρο­φί­μων και των μη αλκο­ο­λού­χων ποτών, δεν ήταν ποτέ τόσο μεγάλο όσο τους τελευ­ταί­ους 12 μήνες.

Όπως υπο­γραμ­μί­ζει το Euronews, από το 1997, το πρώτο έτος των δια­θέ­σι­μων στοι­χείων της Eurostat, το πραγ­μα­τικό ποσοστό πλη­θω­ρι­σμού των τρο­φί­μων (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των μη αλκο­ο­λού­χων ποτών) δεν είχε υπερβεί το 3,5% στην ΕΕ μέχρι τα μέσα του 2022. Τον Αύγου­στο του ίδιου έτους έφτασε στο 3,9% και μερι­κούς μήνες αργό­τερα, τον Μάρτιο του 2023, έφτασε στο 10,9%.

Ο πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων ξεπέ­ρασε τον συνο­λικό πλη­θω­ρι­σμό σε 9 από τις 10 χώρες

Τον Οκτώ­βριο του 2023, ο ετήσιος πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων και των μη αλκο­ο­λού­χων ποτών ξεπέ­ρασε τον συνο­λικό πλη­θω­ρι­σμό σε 33 από τις 37 χώρες της Ευρώπης.

Ο ετήσιος πραγ­μα­τι­κός πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων κυμαι­νό­ταν από –5,7% στην Τσεχία έως 10,9% στο Βέλγιο, μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Το Βέλγιο ακο­λού­θη­σαν η Ολλαν­δία (8,8%), η Ελλάδα (6,6%) και η Ισπανία (5,9%). Μετά την Τσεχία, η Ουγ­γα­ρία (-1,6%) και η Ρου­μα­νία (-0,5%) είχαν τα χαμη­λό­τερα ποσοστά πραγ­μα­τι­κού πλη­θω­ρι­σμού τρο­φί­μων στην ΕΕ.

Εξε­τά­ζο­ντας τις τέσ­σε­ρις μεγάλες χώρες – τις τέσ­σε­ρις πιο πυκνο­κα­τοι­κη­μέ­νες χώρες της ΕΕ – το πραγ­μα­τικό ποσοστό πλη­θω­ρι­σμού των τρο­φί­μων ήταν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ στη Γερ­μα­νία (3,7%) και τη Γαλλία (3,5%), αλλά υψη­λό­τερο από αυτό στην Ισπανία (5,9%) και την Ιταλία (4,9%) ).

Εξε­τά­ζο­ντας απλώς το ποσοστό του πλη­θω­ρι­σμού των τρο­φί­μων και των μη αλκο­ο­λού­χων ποτών στην ΕΕ, τα στοι­χεία κυμαί­νο­νταν από 3,7% στη Δανία έως 10,4% στην Ελλάδα τον Οκτώ­βριο του 2023. Ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 7,6%,κατα­γρά­φο­ντας το πρώτο μονο­ψή­φιο ποσοστό από τον Μάιο του 2022.

Ο ετήσιος πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων ήταν πάνω από 7,5% σε 14 κράτη μέλη της ΕΕ, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων της Ελλάδας, του Βελγίου, της Ισπα­νίας και της Γαλλίας.

Οι παρά­γο­ντες που οδηγούν τον πλη­θω­ρι­σμό τρο­φί­μων στα ύψη

Σύμφωνα με έγγραφο που κατα­τέ­θηκε στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο και επι­κα­λεί­ται το Euronews, οι κύριοι μοχλοί του πλη­θω­ρι­σμού των τρο­φί­μων είναι η αύξηση του ενερ­γεια­κού κόστους, επη­ρε­ά­ζο­ντας ολό­κληρη την αγρο­δια­τρο­φική αλυσίδα, από τους αγρότες μέχρι τις εγκα­τα­στά­σεις επε­ξερ­γα­σίας και τις μετα­φο­ρές.

Επι­πλέον, η μειω­μένη προ­σφορά βασικών γεωρ­γι­κών εισροών, όπως τα λιπά­σματα και οι ζωο­τρο­φές, συντε­λούν στο υψη­λό­τερο κόστος εισροών για τους γεωρ­γούς.

Σύμφωνα με την ενη­μέ­ρωση της Παγκό­σμιας Τρά­πε­ζας για την Επι­σι­τι­στική Ασφά­λεια, με ημε­ρο­μη­νία 9 Νοεμ­βρίου 2023, οι ευρω­παϊ­κές χώρες συγκα­τα­λέ­γο­νται μεταξύ των περιο­χών που έχουν πληγεί περισ­σό­τερο.

«Πολλές χώρες έχουν βιώσει διψήφιο πλη­θω­ρι­σμό των τιμών των τρο­φί­μων, με περιο­χές όπως η Ευρώπη και η Κεντρική Ασία να επη­ρε­ά­ζο­νται ιδιαί­τερα λόγω των δια­τα­ρα­χών από τον πόλεμο στην Ουκρα­νία», υπο­γραμ­μί­ζε­ται στην έκθεση. Η Ουκρα­νία είναι ένας από τους κορυ­φαί­ους παρα­γω­γούς και εξα­γω­γείς τρο­φί­μων στον κόσμο.

Δια­φο­ρές ανά χώρα

Τα νοι­κο­κυ­ριά έχουν δια­φο­ρε­τικά κατα­να­λω­τικά πρότυπα ανάλογα με τα επίπεδα εισο­δή­μα­τος, τις πολι­τι­σμι­κές συνή­θειες και τη γεω­γρα­φική τους θέση.

Αυτά τα πρότυπα μετρώ­νται από τις κατα­να­λω­τι­κές δαπάνες των νοι­κο­κυ­ριών, δηλαδή τι ξοδεύ­ουν οι άνθρω­ποι σε αγαθά και υπη­ρε­σίες για να ικα­νο­ποι­ή­σουν τις ανάγκες και τις επι­θυ­μίες τους.

Το 2021, το 14,3% των συνο­λι­κών δαπανών αφιε­ρώ­θηκε σε τρόφιμα και μη αλκο­ο­λούχα ποτά στην ΕΕ.

Το 2022, το 25,2% της κατα­να­λω­τι­κής δαπάνης των νοι­κο­κυ­ριών δαπα­νή­θηκε για τρόφιμα, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των μη αλκο­ο­λού­χων ποτών στη Ρου­μα­νία, ακο­λου­θού­μενη από τη Λιθουα­νία (20,4 %), τη Βουλ­γα­ρία (20,1 %) και την Εσθονία (19,9 %). Τα χαμη­λό­τερα μερίδια στην ΕΕ κατα­γρά­φη­καν στην Ιρλαν­δία (8,3 %), στο Λου­ξεμ­βούργο (9,0 %) και στην Αυστρία (10,9 %).

Πηγή ΟΤ